Кіріспе
Enercon GmbH - Германияның Төменгі Саксония штатындағы Аурих қаласында орналасқан жел турбиналарын өндіруші компания. 1990 жылдардың ортасынан бері Германия нарығында көшбасшы болып табылады. Enercon компаниясының Германияда (Аурих, Эмден және Магдебург), Бразилияда, Үндістанда, Канадада, Түркияда және Португалияда өндіріс орындары бар. 2010 жылдың маусым айында Enercon компаниясы Трали қаласында ирландиялық бас кеңсе ашатынын хабарлады. 2017 жылға қарай Enercon 43 ГВт-тан асатын қуатты өндіретін 26 300-ден астам жел турбинасын орнатқан. Ең көп орнатылған модель – 1993 жылы беріліс қорабынсыз дизайнды алғаш рет енгізген E 40. 2011 жылдың шілдесіне қарай Enercon-ның әлемдік нарықтағы үлесі 7,2% (бесінші орында) және Германияда 59,2% құрады.
Технологиялар
Enercon жел турбиналары көптеген басқа өндірушілердің турбиналарымен салыстырғанда ерекше техникалық ерекшеліктерге ие. Enercon 1993 жылдан бері дамытып келе жатқан тікес жетекті (gearless) концепциясы осы компанияның ерекшелігі. Тікес жетекті турбиналардың бірінші буыны E 40/500 кВт сериясы болды. (Алғашқы Enercon конструкцияларында беріліс қорабы болған.) Ротордың құлақтары тікелей сақина генераторының роторымен (тікес жетекті) байланысады. Ротор блогы алдыңғы және артқы тіреу подшипниктерінде бекітілген осьтің айналысына келеді. Ротордың айналу жылдамдығы тікелей жоғары полюсті синхронды генераторға беріледі, онда ротор статордың ішінде айналады. Enercon генераторында тұрақты магниттер жоқ, бұл компанияға сирек кездесетін металдарға тәуелді болмауға мүмкіндік береді. Дегенмен, тікелей байланыс желідегі жоғалтуларға да себеп болады. Айналу жылдамдығы және қызмет ету мерзіміндегі механикалық жүктемелер беріліс жүйелерімен салыстырғанда төмен. Айналу жылдамдығы E 33 үшін 18-45 айналым/мин, ал E 126 үшін 5-11,7 айналым/мин, желдің жылдамдығына байланысты өзгереді, ал беріліс генераторының жылдамдығы номиналды қуатында шамамен 1500 айналым/мин құрайды. Осылайша, үлкен Enercon генераторлары мұнара басындағы үлкен массаға, сондай-ақ құрылыс және логистикалық қиындықтарға әкеледі. 2022 жылы инвертор және трансформатормен біріктірілген алғашқы қорап тәрізді гондолалар логистикалық қиындықтарды азайтты. Бұрынғы Enercon турбиналарының қуат жүйелері мұнараның негізінде орналасқан. Көптеген Enercon жүйелері басқа өндірушілердің жүйелерінен сыртқы түрімен ерекшеленеді. Олардың гондолалары 1995/1996 жылдан бері тамшы тәрізді пішінге ие. Бұл ерекше дизайнды британдық сәулетші Норман Фостер жасаған, ол Берлин Рейхстагының күмбезін де жобалаған. Германияда және көптеген басқа елдерде мұнараның негізіндегі жасыл сақиналар төменнен жоғары қарай ақсыл түске өтеді. Боркум сияқты аралдарда бұл градиент көк түсті. NCS жүйесі электр станциясының мұнараларын көкжиекке үйлестіруге бағытталған. Роторлық пернелер нарықтағы жалғыз пернелер болды, олардың ұштары ұшақтардың қанаттарындағы винглеттерге ұқсас. 2008 жылы алғашқы E 126 турбиналары (E 112 турбинасының жаңартылған нұсқасы) Германия мен Бельгияда, соның ішінде Бельгиядағы Estinnes жел электр стансасында (он бір E 126 турбинасынан тұрады) орнатылды. E 126 турбинасы бастапқыда 6 МВт қуатымен жасалған, бірақ кейіннен 7,5 МВт-қа дейін жаңартылды. E 82 турбинасы да жаңартылды және 2, 2,3 және 3 МВт нұсқаларында қол жетімді. Қазіргі уақытта Enercon теңіздік жел жобаларына турбиналарды ұсынбайды және жеткізбейді, сондай-ақ кейде теңіздік жел парктеріне қатысты күмәнданушылық білдіреді. Enercon Германияның Alpha Ventus теңіздік жел фермасына және Вильгельмшафен жанындағы жағалаудағы паркке турбиналар жеткізуге дайын болды деген қауесет болды, бірақ бұл орындалмады.
Турбиналар
Ескерту: "*" белгісі бар жел турбинасы түрінің атауы турбинаның уақытша қолжетімді емес екенін немесе оны сатудан алып тастағанын білдіреді. Модель нөмірі Номиналды қуаттылығы (вариантқа байланысты) Варианттары Ротор диаметрі (метр) Нүкте биіктігі (метр) Ескертулер Көзі(тері) Орнатылған саны E 10/E 12* 30 кВт 0.3.10, 0.3.12 10 2007 жылы жасалды, бірақ әлі де өндірілуде ме, белгісіз. 3 E 15/16* 55 кВт 0.55.15, 0.55.16 15/16 1984 жылы жасалды, енді қол жетімді емес 46 E 17/E 18* 80 кВт 0.8.17, 0.8.18 17/18 1988 жылы жасалды және орнатылды, енді қол жетімді емес 158 E 30* 300 330 кВт 3.30 30, 33 50 Тіксіз тікелей жетекті, "талаптың аздығына" байланысты тоқтатылды 660, 576 (түпнұсқа), 84 (қайта қарастырылған) E 32/33* 100 300 кВт 1.32, 3.32, 1.33, 3.33 32, 33.4 34, 35, 41, 47 Тіксіз турбиналар, E 30 DD үлгісімен алмастырылды. 1-ші буын E 33? E 40 500 кВт, 600 кВт 5.40, 6.44 40, 44.5 Бірінші жетектісіз жетекті, енді қол жетімді емес 5879 барлығы (1887 түпнұсқа, 3992 қайта қарастырылған) E 44 900 кВт 9.44 45 45, 55563 E 48 800 кВт 8.48 48 50, 55, 56, 60, 65, 76 ~ 250 E 101 3 МВт 101 99, 124, 135, 149 Тікелей жетекті, 2011 жылдың маусым айында орнатылған прототип 9 E 115 2.5 МВт, 3.0 МВт 25.115, 30.115 115 92.5 149 Тікелей жетекті 1 Кирх-Муслоу маңында E 136 EP5 4.65 МВт 47.136 (EP5) 136 109, 120, 132 Лагервейдің турбина платформасына негізделген 13 Нидерландыдағы Эймсхавен портына орнатылған E 138 EP3 3.5 МВт, 4.0 МВт 4.2 МВт 35.138 (EP3), 40.138 (EP3) 138 81, 111, 131, 160 Басқа Enercon турбиналарынан өзгеше платформаға негізделген 300+ (бағаланған) E 126 EP4 4.2 МВт 42.126 (EP4) 126 135 Төмен желді жерлерге арналған 135 E 147 EP5 5 МВт 50.147 (EP5) 147 126, 132, 143, 155 Лагервейдің турбина платформасына негізделген 2 E 160 EP5 4.6 МВт 46.160 160 120, 166 Лагервейдің платформасына негізделген 2 (Германияда тағы 3 салынады)
4.2MW 35.138 (EP3), 40.138 (EP3) 138 81, 111, 131, or 160 Based on a different platform to other Enercon turbines 300+ (Estimated) E 126 EP4 4.2MW 4.2 MW 42.126 (EP4) 126 135 Designed for low wind sites TBA E 147 EP5 5MW 50.147 (EP5) 147 126, 132, 143, 155 Based on Lagerwey's turbine platform 2 E 160 EP5 4.6MW 46.160 160 120, 166 Based on Lagerwey's platform 2 (3 more to be built in Germany)
Патент туралы дау
Enercon компаниясына 2010 жылға дейін АҚШ-қа жел турбиналарын экспорттауға тыйым салынды, себебі АҚШ патентін бұзды деген айып тағылды. АҚШ Халықаралық сауда комиссиясы алдындағы дауда Enercon АҚШ патентінің күшін жоққа шығармады, бірақ олардың технологиясына ешқандай қатысы жоқ екенін мәлімдеді. Комиссия патент аталған технологияны қамтиды деген шешім қабылдады және 2010 жылға дейін Enercon турбиналарын АҚШ нарығынан шығарып тастады. Кейіннен Enercon компаниясы GE компаниясына қарсы ұқсас шағымдардан кейін, Kenetech компаниясының мұрагері General Electric компаниясымен өзара патенттік келісім жасалды. ҰҚА қызметкерінің мәлімдемесіне сәйкес, Enercon туралы толыққанды ақпарат "Эшелон" жүйесі арқылы Kenetech компаниясына берілген. Enercon-ға қарсы жүргізілген өнеркәсіптік тыңшылықтың мақсаты – Wobben генератор технологиясының толық мәліметтерін АҚШ фирмасына жеткізу болды.
Басқа кәсіпорындар
2008 жылдан 2020 жылға дейін Enercon компаниясы темір жол компаниясының бір бөлігіне ие болды, ол Abelitz–Aurich темір жолын ( :de:Eisenbahninfrastrukturgesellschaft Aurich Emden арқылы) иеленеді, ол Enercon компаниясының жел турбинасының қанаттарын теміржол арқылы клиенттерге жеткізу үшін пайдаланылады. Enercon компаниясы темір жол желісіне үлесті болған кезеңде компания оның инфрақұрылымына ірі инвестициялар жасады. 2020 жылы Enercon темір жолмен айналысатын кәсіпорындарын Hermann Bettels GmbH-ге сатты.