Кіріспе

Виктор Хендерсон Эш II (1 қаңтар 1945 жылы туған) – американдық бұрынғы дипломат және саясаткер, Польшадағы АҚШ елшісі қызметін атқарған. 1987 жылдан 2004 жылға дейін Кноксвилл қаласының мэрі болды. Эш – республикашыл. Елші Эш Польшадағы елшілік қызметін 2009 жылдың 26 қыркүйегінде аяқтады.

Ерте мансап

Аш Теннесси штатының Ноксвилл қаласында дүниеге келді, онда ол мемлекеттік мектепте оқыды. Ол Массачусетс штатының Гротон қаласындағы Гротон мектебінде, содан кейін Коннектикут штатының Лейквилл қаласындағы Хотчкисс мектебінде білім алды. 1967 жылы Йель университетін тарих мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді. Йельде Аш Джордж Буш сияқты «Бас сүйек және сүйектер» (Skull and Bones) қоғамының мүшесі болды. 1974 жылы Теннесси университетінің құқық мектебінде заң докторы ғылымының кандидаты дәрежесін алды. Сайланған лауазымға тағайындалғанға дейін Аш конгрессмен Билл Броктың стажеры және сенатор Говард Бейкердің көмекшісі болып жұмыс істеді. 1968 жылы Аш Теннесси штатының Өкілдер палатасына сайланды; ол кезде оның жасы 23-ке толмаған еді. Осы кезеңде ол 26-шы түзетутің қабылдануына қолдау көрсетті, ол дауыс беру жасын он сегізге дейін төмендетті, сондай-ақ 1971 жылы көпшілік жасын он сегізге дейін төмендеткен заң жобасын жасады. Штаттық палатада үш мерзім қызмет еткеннен кейін, Аш 1974 жылдың тамызында Теннесси Сенатының Нокс округін білдіретін орындығы үшін республикалық алға дауыс беруде жеңіске жетті. 1972 жылы Аш жеңген сот процесінде бұрынғы заң шығарушының шағымы бойынша Теннесси Жоғарғы соты Ашты қарашадағы жалпы сайлау күні 30 жасқа толмағандықтан республикалық үміткер ретінде қатысуға құқықсыз деп шешті. Содан кейін Нокс округінің Республикалық партиясы оның анасы Марта Ашты оны үміткер ретінде алмастыруға ұсынды. Ол сайлаушыларға 1975 жылдың қаңтарында Аш 30 жасқа толғанда отставкаға кететінін уәде берді. Оның отставкасынан кейін Нокс округі комиссиясы Виктор Ашты оның орнына тағайындады; кейін ол осы лауазымға сайланды және тоғыз жыл қызмет етті. 1967 жылдан 1973 жылға дейін Вьетнам соғысы кезінде Аш АҚШ Теңіз корпусының әуе резервінің құрамында болды. Сонымен қатар, ол 1985 жылдан 1987 жылға дейін «Америка ашық ауада» комиссиясының атқарушы директоры болды.

Мэр

1987 жылы қарашада Эш Кноксвилл қаласының мэрі болып сайланды. Ол 16 жыл бойы мэрлік қызметін атқарды, бұл қала тарихындағы ең ұзақ мерзім. Мэр ретінде Эш Кноксвиллдің азаматтық және қаржылық жағдайын жақсартуға бағытталған бірнеше бастаманы жүзеге асырды. Бұл бастамалар Теннесси өзені бойындағы жағажайларды дамыту және туризм мен бизнесті тарту үшін конгресс-орталықты салу сияқты мәселелерге бағытталды. Эш әкімшілігіндегі әртүрлілікті атап өтті, өзінің қызметі кезеңінде комиссиялар мен кеңестердегі ұлт азшылықтары мен әйелдердің санының артуын байқады. Эш қаладағы саябақтардың жақтаушысы болды, оның кезінде Кноксвиллдегі саябақтардың ауданы 700 акрға дейін ұлғайтылды және 30 мильге (48 км) жуық жасыл жолдар салынды. Ол "Парктерге бір цент" атты бағдарламаны іске қосты, ол бір центтік салық пен федералды қаржыны пайдаланып, қалалық саябақтарды, жасыл жолдарды және тарихи ескерткіштерді сақтауға жылына 250 000 доллар бөлдіретін траст қорын құруға арналған. Қызметтен кеткеннен кейін Эш Корнелиус Амори Пэгсли медалімен марапатталды, оны Американың саябақтар мен демалыс басқармасы академиясы жасыл жолдар мен қоғамдық саябақтардағы еңбегі үшін табыстады. Эш Кноксвилл мэрі қызметін атқарып жүргенде, доктор Марек Пьенковскидің кеңесімен Польшаның Челм қаласымен бауырластық қарым-қатынас орнатуға көмектесті және осы қалаға екі делегацияны жетектеді. Эш Польшаның экономикасының өсіп келе жатқанын және АҚШ бизнесі үшін көптеген мүмкіндіктер ашатынын атап өтті. Ол Кноксвилл және Шығыс Теннесси аймағының осындай мүмкіндіктерді пайдалануына мүдделі болды және 2005 жылы Кноксвилл аймағындағы 16 компанияға Польшаға сауда миссиясын ұйымдастыруға кеңес берді. 2009 жылдың 16 наурызында Польша Президенті Лех Качиньский оны Польша Республикасының Еңбегі үшін орденінің Командирімен марапаттады, ал 2009 жылдың 25 қыркүйегінде Президент Әкімшілігінің мемлекеттік хатшысы Мариуш Гандзлик оған орден табыс етті.

Басқарма мүшелігі

1996 жылы Аш Ұлттық және қоғамдық қызмет корпорациясының директорлар кеңесіне мүше болып тағайындалды және 2000 жылға дейін қызмет етті. Аш шет елдерге хабар тарататын федералдық агенттіктерді бақылайтын орган – Телехабар тарату басқармасы кеңесінде қызмет етеді. 2013 жылы Бас инспектордың кеңсесі жариялаған есепте Аш басқарма мүшесі ретінде, "тактикасы мен әріптестері мен қызметкерлеріне жеке шабуылдары кәсіби емес және өнімді емес ахуал тудырған" деп сынға алынды. Аш тікелей аталмады, бірақ "бұрынғы қала әкімі" деп сипатталды, бұл сипаттама оған ғана сай келеді. Аш бұл есепті "негізсіз, әділетсіз және фактілерге қайшы" деп мәлімдеді және өзін қорғау үшін еңбек ұжымдарының қолдауын алғанын көрсетті.

Йельдің сенімді өкілдеріне кандидат

2020 жылдың сәуірінде Аш Йель корпорациясына кандидат болып тіркелді, сайлау процесін реформалау және түлектердің пікірін ескеру платформасымен.

Жеке өмір

Аш пен оның әйелі, Джоан Пламлидің (туған қызы Пламли) екі баласы бар. Аш – кәсіби баскетболшылар Мейсон Пламли, Майлз Пламли және Маршалл Пламлидің інісі.