Кіріспе
Филип Норман Бредесен (туған күні 21 қараша, 1943 жыл) – американдық саясаткер және Теннесси штатының бұрынғы губернаторы. Демократиялық партияның мүшесі, ол 2002 жылы сайлауда 50,6% дауыс алып, 2006 жылы 68,6% дауыспен қайта сайланды. 1991 жылдан 1999 жылға дейін Нэшвилл қаласының 66-шы мэрі қызметін атқарды. Бредесен HealthAmerica Corporation компаниясын құрған, ол 1986 жылы сатылды. Ол Теннесси штатында сайланған және/немесе штаттық лауазымды иеленген соңғы демократ. 2011 жылдан бері күн электр станцияларын дамытумен және басқарумен айналысатын Silicon Ranch Corporation компаниясының төрағасы болып табылады. 2017 жылдың 6 желтоқсанында Бредесен Боб Коркердің АҚШ Сенатындағы бос орнына үміткер болады деп мәлімдеді, себебі Коркер 2018 жылы қайта сайлануға түспеді. 2018 жылдың 2 тамызында ол Демократиялық партияның ішкі сайлауында жеңіске жетіп, республикалық партияның үміткері Марша Блэкбернмен бақ сынасты. 2018 жылдың 6 қарашасында өткен жалпы сайлауда жеңіліске ұшырады. Сенат сайлауында жеңілгеннен кейін ол және оның сайлауалды командасы Clearloop жаңадан құрылған жаңару энергиясы компаниясын құрды. Бредесен көбінесе фискалдық тұрғыдан консервативті, бірақ әлеуметтік тұрғыдан либералды демократ ретінде сипатталады.
Philip Norman Bredesen Jr. (/'//b//r//ɛ//d//ə//s//ə//n/; born November 21, 1943) is an American politician and businessman who served as the 48th governor of Tennessee from 2003 to 2011. A member of the Democratic Party, he was elected in 2002 with 50.6% of the vote and re elected in 2006 with 68.6%. He served as the 66th mayor of Nashville from 1991 to 1999. Bredesen is the founder of the HealthAmerica Corporation, which he sold in 1986. He is the last Democrat to win and/or hold statewide office in Tennessee. Since 2011, he has been chair of Silicon Ranch Corporation, a firm that develops and operates solar power stations. On December 6, 2017, Bredesen announced he would run for Bob Corker's open seat in the United States Senate, as Corker chose not to seek reelection in 2018. On August 2, 2018, he won the Democratic primary and faced off against Republican nominee Marsha Blackburn. He lost in the general election on November 6, 2018. After losing the Senate race, he and his campaign team founded Clearloop, a renewable energy startup. Bredesen has been widely characterized as a moderate Democrat who is fiscally conservative but socially liberal.
Ерте өмір және жеке мансап
Бредсен Нью-Джерси штатының Оушенпорт қаласында Норма Люсиль (Уолборн) мен Филип Норман Бредсеннің ұлы болып дүниеге келді. Оның ата-анасы ажырасып, анасы банкте кассир болып жұмыс істеді. Бредсеннің балалық шағында тігіншілікпен айналысқан әжесі отбасымен бірге тұрды. Бредсен Нью-Йорк штатының Шортсвилл қаласында, Рочестерден 30 шақырым қашықтықта өсті. Ол Манчестердің жанындағы Red Jacket Central бастауыш және орта мектебінде оқыды. Ол Гарвард университетіне стипендия алып түсті және физика мамандығы бойынша бакалавр дипломын алды. 1967 жылы Бредсен Массачусетс штатының Лексингтон қаласына көшіп, Itek компаниясы үшін құпия жұмыс істеді және Вьетнам соғысы кезінде әскерге шақырудан босатылды. 1986 жылы ол HealthAmerica компаниясындағы бақылау үлесін сатты.
Нэшвилл қаласының әкімі
1987 жылы Бредсен Нэшвилл қаласының әкімі лауазымына түсті. Ол 10 үміткердің ішінде 30 пайыз дауыс алып, екінші орынды иеленді, ал 5-ші округтен сайланған конгрессмен Билл Бонер 46 пайыз дауыспен жеңіске жетті. Бонер жеңіске жету үшін қажетті дауыс санына жетпегендіктен, ол Бредесенмен екінші турда сайысты. Бонер екінші турда 75 790 дауысқа қарсы 66 153 дауыспен жеңіске жетті, бұл негізінен ол Нэшвиллде туған, ал Бредесен солтүстік штаттардан келгенін баса көрсетуімен байланысты болды. 1987 жылдың желтоқсанында Бредсен Бонердің жеңісінен босаған 5-ші округтің конгресс мандатына ие болу үшін Демократиялық партияның ішкі сайлауына қатысты. Ол бұрынғы губернатор Франк Г. Клементтің ұлы Боб Клементтен кейін шалқасынан екінші орынды иеленді. Бредсен сайлауда 78 896 дауыспен 30 282 дауыспен кеңесші Бетти Никсонды жеңіп, жеңіске жетті. Қаланың кітапхана жүйесін жақсартудың маңызды бөлігі ретінде жаңа қалалық кітапхана салынды, сондай-ақ қаланың орталық ойын-сауық аймағы да жаңартылды. 1963 жылы Метро Нэшвилл құрылғаннан бері әкімдер үш мерзімге қатарынан сайлануға құқылы болғанымен, Бредсен бұл мәселені көтерген жоқ.
Теннесси штатының губернаторы
1993 жылы қарашада Бредсен 1994 жылғы Теннесси штатының губернаторлық сайлауына кандидаттығын жариялады. Ол губернаторлыққа демократтардың үміткері ретінде жеңіске жетті, алғашқы сайлауда жарты оннан астам кандидаттардың ішінде 53% дауыс жинады, олардың арасында Шелби округының мэрі Билл Моррис және штат сенаторы Стив Коэн болды. Бредсен Нэшвиллден шыққан демократқа қарағанда Шығыс Теннессиде көбірек қолдауға ие болды. Қарашада Бредсен Хиллариді 837 284 дауысқа қарсы 786 803 дауыспен тікелей жеңді. Бредсен метамфетаминге қатысты тәртіпсіздікке қарсы күресті бастады, оның бағыты – емдеу, алдын алу және халықты хабардар ету болды. Губернатордың «Метамфетаминсіз Теннесси» бағдарламасы аясында қылмыстық жазалар күшейтілді және құқық қорғау органдарына қосымша ресурстар бөлінді, нәтижесінде заңсыз және зиянды мет-зертханалардың саны 50%-ға төмендеді. 2005 жылы Бредсен Теннесси мұрасын сақтау трасты құру туралы заңға қол қойды, бұл штаттың жер сатып алу мүмкіндігін арттырып, экологиялық маңызы бар жерлерді қорғауға және тарихи маңызы бар аймақтарды сақтауға немесе қалпына келтіруге бағытталды. 2006 жылғы қайта сайлау науқанында Бредсен Джон Джей Хукердің қарсылығын жеңіп, дауыстардың шамамен 90%-ын жинады. 2008 жылдың тамызында Бредсен TennCare бағдарламасын қысқартуды жалғастырды, үйде күтім алатын 10 800 TennCare пациентіне көрсетілетін қызметтерге шектеулер қойды. Бұл жаңа шектеулер осы пациенттердің шамамен 1000-ына әсер етті. 2008 жылғы сайлауда республикашылдар Реконструкция кезеңінен бері алғаш рет Бас Ассамблеяның екі палатасының бақылауын алды. Ұлы экономикалық дағдарыстың басталуы Бредсеннің кеңседегі қалған жылдарындағы мүмкіндіктерін де шектеді. 2009 жылы ол штат шығындарын шамамен 129 миллион долларға қысқартуды ұсынды және штат қызметкерлері үшін ерікті кету бағдарламасын енгізді, бұл штаттың жұмыс күшін 5%-ға азайтты, жұмыстан босатуды қажет етпеді. 2009 жылдың мамырында Бредсен барларда қару алып жүруге рұқсат беретін заң жобасына вето қойды, бірақ заң шығарушы орган оның ветосын қабылдамады.
Губернаторлықтан кейінгі кезең
2011 жылы губернаторлық қызметтен кеткеннен бері Бредесен күн энергиясы қондырғысын салушы компанияның төрағасы болып жұмыс істеп келеді. Бұрынғы сенатор Том Дашл АҚШ-тың Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет министрі лауазымына үміткерліктен бас тартқаннан кейін, "The Atlantic" тілшісі Марк Амбиндер Бредесеннің оның орнына тағайындалу мүмкіндігі қаралып жатқанын хабарлады. Ақырында Канзас штатының губернаторы Кэтлин Себелиус бұл лауазымға таңдалды.
2018 жылғы АҚШ Сенатының сайлау науқаны
2017 жылдың 26 қыркүйегінде қазіргі АҚШ сенаторы Боб Коркер 2018 жылы қайта сайлануға түспейтінін мәлімдеді. 2017 жылдың 6 желтоқсанында Бредсен Коркердің бос қалған орнына кандидат болады деп хабарлады. Марша Блэкберн сол күні республикалық праймериде жеңіске жетті. 2018 жылдың сәуірінде Коркер Бредсенді "өте жақсы қала әкімі, өте жақсы губернатор, өте жақсы бизнесмен" деп сипаттап, оның "нағыз тартымдылығы" және "әр түрлі сайлаушыларға ұнайтын қасиеті" бар екенін айтты. Сондай-ақ, олардың жылдар бойы жақсы қарым-қатынаста болғанын, бірақ ол Блэкбернге дауыс беретінін және оның науқанына көмектесетінін мәлімдеді. Коркер Бредсенге қарсы науқан жүргізбейтінін де айтты. Коркердің Бредсенді мақтауынан кейін Сенаттағы көпшілік көшбасшысы Митч Макконнелл мұндай пікірлер республикалық партияның Сенаттағы көпшілігін қауіпке тікелейтінін ескертті. Коркердің бұл сөздерінен кейін президент Дональд Трамп сенат сайлауында республикалық үміткер ретінде тіркелген Марша Блэкбернді қолдайтынын Twitter-де жариялады. Politico сайтының мәліметінше, Бредсен "сауда палатасы сияқты республикашылдарды" қамтитын "оңшыл орталық коалицияны" ұсынады. Блэкберн 6 қарашада өткен сайлауда Бредсенді жеңді. Сауалнамалар сайлау циклының көп бөлігінде бәсекелестік күшті болғанын көрсеткенімен, Блэкберн судья Бретт Каваноның бекіту тыңдауларынан кейін көшбасшылыққа шықты, бұл республикалық сайлаушыларды белсендіруге мүмкіндік берді. Жалпы сайлауда Бредсен оннан астам пайыздық айырмамен жеңіліп, 43,9 пайыз дауыс алды, ал Блэкберн 54,7 пайыз дауыс жинады. Ол Дэвидсон, Шелби және Хейвуд округтерінде ғана жеңіске жетті. Сайлау қорытындысы сайлау учаскелері жабылғаннан кейін жарты сағаттан да аз уақыт өткен соң жарияланды.
Саяси ұстанымдар
Бредсен орташа демократ ретінде сипатталған. The Tennessean газетінің мәліметінше, ол "саяси орталықшыл", "салық саясаты тұрғысынан консервативті және орташа көзқарастарымен танымал" және "кейде өз партиясының либералдарына ыңғайсыздық тудырады". Саясаткерлердің жазбалары мен мәлімдемелерін зерттейтін, партиялық емес және коммерциялық емес On The Issues ұйымы Бредесенді "орташа халықшыл консерватор" деп белгілейді. АҚШ штаттары мен аймақтарының саяси энциклопедиясына сәйкес, Бредесен фискалдық консервативтілік пен әлеуметтік либерализмді "саяси спектрдегі сайлаушыларға кеңінен ұнайтындай" қабылдаған. 2018 жылғы Сенатқа өткізілген сайлау кампаниясында Бредесен орташа бағдарламамен бақ сынасты. The New York Times газеті 2018 жылғы Бредесеннің кампаниясы туралы "Оңтүстікте демократ ретінде штаттық деңгейде сайлауға түсудің қаншалықты тәуекелі бар екенін көрсете отырып, ол өз партиясын атаған жоқ және президент Трампты есімдерімен атамады" деп жазды.
Әлеуметтік мәселелер
Бредсен "Қолжетімді сақтандыру туралы" заңға "өзгерістер қажет" екенін айтты. 2018 жылы ол: "Мен «Қолжетімді сақтандыру туралы» заңның жақтасы емеспін, бірақ ол қабылданған кезде «Бұл елдің заңы, оны жұмыс істетейік» дедім". Бредсен аборт жасау құқығын қолдайды. Ол 2006 жылы бір жынысты некелерге тыйым салу туралы штат конституциясына түзету енгізуді қолдады, бірақ бір жынысты жұптардың бала асырап алу құқығын қолдады. Ол бір жынысты жұптарды кемсітуден қорғау шараларын қолдайды. Бредсен штат басшысы қызметін атқарып жүргенде Ұлттық мылтық қауымдастығынан (NRA) A бағасын алған, бірақ 2018 жылы NRA оған D бағасын берді. Штат басшысы ретінде ол алкоголь сататын барлар мен мейрамханаларда қару ұстауға рұқсат беретін заңдарға вето қойды. Сонымен қатар, ол қоғамдық саябақтарда қару алып жүруге рұқсат беретін заңға қол қойды. 2009 жылы Бредсен кейбір қару түрлерін федералдық ережелерден босататын заң жобасына вето қоймас екенін мәлімдеді, бұл заң жобасы оның қол қоймауына қарамастан заңға айналды, бірақ ол осыған ұқсас заң жобасына бұрын вето салған (оның ветосы күштен шығарылды). Иммиграция мәселелерінде Бредсен екі партияның да ұстанымдарын қолдады. 2004 жылы Бредсен «құжаттары жоқ адамдарға штаттық жүргізуші куәліктерін беру практикасын тоқтату» туралы заң жобасын ұсынды. Ол бала кезінде АҚШ-қа әкелінген құжаттары жоқ иммигранттарға арналған DACA бағдарламасын қолдайды.
Сот төрешілері
2018 жылдың қазан айында Бредесен Демократиялық партиямен келіспей, Трамптың екінші Жоғарғы Сот судьясы кандидаты Брет Каваноның тағайындалуын қолдады. Бұл қолдау кандидатураны бекіту жөніндегі соңғы дауыс беруге бір күн бұрын жасалды.
Экономикалық және салықтық мәселелер
Бредесен қаржылық мәселелерде консервативті көзқарас ұстанады. Ол штаттық табыс салығына қарсы үгіттеп губернаторлыққа кандидат болды, ал губернатор болып сайланғаннан кейін штаттың мемлекеттік денсаулық сақтау жоспарының қаржылық қиындықтарына байланысты оны қысқарды. Бредесен республикалық партияның 2017 жылғы салық реформасына қарсы болды, бұл реформа орта тапқа "ұсақ-түйек" сыйақы ғана беретінін айтты. Губернатор ретінде ол темекіге салықты арттыруды ұсынды. 2007 жылы Буш салықты төмендету туралы күмәнін білдіріп, олардың барлығына көмектеспейтінін мәлімдеді. Сондай-ақ ол азық-түлікке берілетін салық жеңілдігін жоюға тырысты, себебі штат бюджетіне қаржы қажет болды. Ол сату салығын арттырмады және жанармайға салықты көтеруге қарсы болды, бірақ кабельдік қызметтерге салықты арттыруды қолдады. Ол ең төменгі жалақыны көтеруді жақтайды. Осы жылы Уитлиде (Оксфордшир, Англия) Андреа Контеге үйленді. Олардың Бен есімді бір ұлы бар. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, Бредесеннің таза кірісі 88,9 миллион доллардан 358 миллион долларға дейін бағаланды. Бредесен «Нэшвилл үстелі» атты коммерциялық емес ұйымның негісқалаушы мүшесі және Фрист орталығының кеңесінде қызмет етеді.