Кіріспе
Кататония – 1991 жылы Стокгольмде Йонас Ренксе мен Андерс Нистрём құрған шведтік ауыр металл тобы. Топ бастапқыда дуэт үшін студиялық жоба ретінде құрылды, өлім металлға деген құмарларын қанағаттандыру мақсатында болған. Олардың танымалдылығы артқан сайын, тікелей өнер көрсетулерге көбірек мүшелер қосылды, бірақ топтың негізін қалаушылардан басқа, 1990 жылдар бойында топ құрамы үнемі өзгеріп тұрды, көптеген музыканттар айналып өтті, соның ішінде Opeth тобының Микаэль Акерфельдт белгілі бір кезеңде олармен бірге болды. Екі өлім/дум альбомынан кейін – Dance of December Souls (1993) және Brave Murder Day (1996) – Ренксенің дауыс байланыстарымен туындаған мәселелер және жаңа музыкалық ықпалдар топты өлім металлдың айқайлаған вокалынан арылып, ауыр металл музыкасының дәстүрлі, мелодиялық түріне көшуге итерді. Топ тағы екі альбом шығарды: Discouraged Ones (1998) және Tonight's Decision (1999), содан кейін 2000 жылдардың барлық кезеңінде тұрақты құрамға ие болды. Аталған құраммен топ тағы төрт альбом шығарды: Last Fair Deal Gone Down (2001), Viva Emptiness (2003), The Great Cold Distance (2006) және Night Is the New Day (2009). Бұл жылдары топ металл дыбысынан бірте-бірте алыстап, өз жұмыстарына прогрессивті рок элементтерін қоса бастады. 2010 жылдары құрамда қайта өзгерістер болса да, Ренксе мен Нистрём топты жалғастырып, тоғызыншы және оныншы студиялық альбомдарын шығарды: Dead End Kings (2012) және The Fall of Hearts (2016). 2017 жылға дейін альбомды насихаттау үшін гастрольдік сапарлар жасағаннан кейін, топ 2018 жылдың басында үзіліс жасады. 2019 жылдың ақпан айында топ қайта оралып, он бірінші студиялық альбомын – City Burials (2020) және он екінші студиялық альбомын – Sky Void of Stars (2023) шығарды.
the Welsh rock band
Уэльстік рок-тобы – Уэльстік рок-тобы.
Тәрбиелену және алғашқы жылдары (1991-1997)
Топ алғаш рет 1991 жылы Йонас Ренксе мен Андерс Нистремнің студиялық жобасы ретінде құрылды. Ренксе таза және қарқындаған вокалмен, сондай-ақ барабандармен айналысты, ал Нистрем барлық бас гитара мен гитараны орындады. Бұл шығарылым, сондай-ақ топтың келесі бірнеше шығарылымдары death/doom metal стилінде болды, мүшелері сол кезде Еуропада кең таралған death metal жанрының өркендеуінен шабыт алды. Альбомның мұңды меланхолиясы мен бейшаралығы оларды death doom деп жіктеуге себеп болды. Алайда, Ле Хуше көп ұзамай топты тастап кетті, ал оның орнын толтырудағы қиындықтар бір жылға дейін топтың тарауына әкелді, ал Ренксе мен Нистром өз жобаларымен жеке жұмыс істеді. Норманмен бірлескен жұмыстан кейін Ренксе Кататонияны Норманды жаңа үшінші мүше ретінде қайта құруды шешті. Бұл шығарылым, келесі жылы осы құраммен шығарылған Sounds of Decay EP-мен бірге, doom/death metal жанрындағы соңғы жұмыстары саналды, ал топ кейінгі шығарылымдарында таза вокалға көбірек назар аудара бастады. Альбомды насихаттау үшін топ Микаэль Оретофтты бас гитарашы ретінде шақырды және прогрессив металл тобы In the Woods-пен бірінші Еуропалық гастрольдік сапарына шықты. Шығарылымнан кейін топ Peaceville лейблімен бірнеше альбомдық келісімшартқа қол қойды, бұл топтың ірі лейблмен жұмыс істейтін алғашқы тәжірибесі болды және олар ұзақ мерзімге олармен қалатын болды. Жазбалар қиын болды, өйткені тек әндерді жазуға Ренксе мен Нистром жеті айдан астам уақыт жұмсады. Бұл топтың дәстүрлі хэви-метал музыкасынан алшақтап, хард-рок дыбысына қарай бет бұруын білдірді. Топ жылды Åkerfeldt-тің Opeth тобымен бірге Еуропалық гастрольмен аяқтады, ал Ренксе мен Нистром тіпті Åkerfeldt дауыс аппаратымен қиындықтарға тап болған кезде Opeth концерттерінің кейбіреулерінде қонақ вокалын орындады. 2002 жылдың ортасына қарай топ алтыншы альбомына материал жазуға кірісті, ал 2002 жылдың қазанында студияға кіріп, ресми жазба сессияларын бастады. 2003 жылдың сәуірінде топ Viva Emptiness альбомын шығарды. Альбом "Ghost of the Sun" синглінің шығарылуымен және осы аттас Ghost of the Spring гастрольдік сапарымен ілесуде болды. Daylight Dies тобының қолдауымен өткен Еуропалық гастроль жоспарланғандай өтті, бірақ кейін топ науқастануына байланысты Германиядағы маусым айындағы концертін тоқтатуға мәжбүр болды, ал шілде айындағы фестивальдік өнеркөрсетулер үшінші тарап ұйымдастырушыларымен байланысты мәселелерге байланысты жойылды. Дегенмен, альбом сәтті болды, ол олардың ресми чарттардағы алғашқы альбомы болды, фин чарттарында 17-орынға жетті. Топ 2003 және 2004 жылдары альбомды қолдау үшін гастрольдік сапарлар жасады. Топ жетінші студиялық альбомын жазуды 2004 жылдың қазан айында бастады және 2005 жылдың алты айын студияда альбомды жазуға жұмсады, одан әрі гастрольдік сапарларға үзіліс жасады. Бұл кезеңде топтың жалғыз шығарған жұмысы екі жинақ альбомы болды: Brave Yester Days, 1990 жылдардың ортасындағы death metal дәуірінен әндер жинағы және The Black Sessions, death metal стилінен алыс кеткеннен кейінгі әндер жинағы. Альбомды 2005 жылдың соңына дейін шығаруды жоспарлағанмен, жазба сессиялары 2005 жылдың соңына дейін созылып, оның шығарылуын 2006 жылға ықпалдады. The Great Cold Distance атты альбом 2006 жылдың наурыз айында "My Twin" және "Deliberation" синглдерімен бірге жарық көрді. Топ тағы да гастрольдік сапарларға шықты, әсіресе 2006 жылы Summer Breeze Open Air фестиваліндегі өнеркөрсетуі 2007 жылы Live Consternation атты концерттік альбомын шығару үшін пайдаланылды. Сонымен қатар, Daylight Dies және Moonspell тобымен бірге өткен топтың алғашқы Солтүстік Америкалық гастрольдік сапары 2006 жылдың қазан және қараша айларында өтті. Топ 2007 жылы гастрольдік сапарларын жалғастырды, жылдың бірінші жартысында Еуропаға назар аударды, ал жылдың екінші жартысында Солтүстік Америкаға, тіпті Мексикаға оралды. 2006 және 2007 жылдары The Great Cold Distance альбомын қолдау үшін гастрольдік сапарларға белсенді қатысқан топ 2008 жылдың басында жаңа альбомға жұмыс істеуге көңіл бөлді. 2008 жылдың ортасына дейін топ екі рет студияға жазылып, бірақ әр жолы жиналған материалға қанағаттанбай, екі рет те тоқтатылды. Жазушылық дағдарыс, негізінен, топтың The Great Cold Distance-ке тең келетін жалғауды шығаруға қысым сезінуінен туындаған, баяу прогрестің басты себебі болды, өйткені альбом сол кезде олардың ең үлкен жетістігі болды. Ренксе мен Нистром альбомның дыбысы қай бағытта дамитынын шешуде де қиындықтарға тап болды, ақырында топты прогрессивті рок дыбысына қарай жылжытуды шешті. Топ үнемі гастрольдік сапарлар жасады, соның ішінде Porcupine Tree тобын қолдау үшін өткізілген қысқа гастрольдік сапар да болды. Үш жарым жылдан кейін топ 2009 жылдың қараша айында "Night Is the New Day" атты сегізінші студиялық альбомын шығарды, ал бір ай бұрын "Day and Then the Shade" синглі жарық көрді. Альбомға жұмсалған уақыт өте шықты, ол сыншылар тарапынан жақсы қабылданды. PopMatters альбомды 2009 жылғы екінші ең жақсы металл альбомы деп атады.
After the release, the band signed a multi album record deal with Peaceville, which would mark the first time the band would work with a bigger label, and stay with them for the long term. The sessions were difficult, with the writing alone taking Renkse and Nystrom over seven months to complete. and marked the band further distancing itself from traditional heavy metal music, in favor of more of a hard rock sound. The band rounded out the year with a European tour with Åkerfeldt's band Opeth, with Renkse and Nystrom even providing guest vocals at some of the Opeth shows when Åkerfeldt was experiencing trouble with his vocal cords. By mid 2002, the band had started to write material for their sixth album, and by October 2002, they had entered the studio to begin formal recording sessions. In April 2003, the band released the resulting album, Viva Emptiness. The album was promoted by the release of the single "Ghost of the Sun" and the similarly named Ghost of the Spring tour. The tour, which went through Europe with support act Daylight Dies, went as planned, though the band later had to cancel a June performance in Germany due to sickness, and had July festival appearances cancelled due to issues beyond their control with third party organizers. Still, the album was a success, being their first to chart on any official charts, peaking at no. 17 on the Finnish charts. The band continued to spend much of 2003 and 2004 touring in support of the album. The band started writing for their seventh studio album as early as October 2004, and spent six months of 2005 in the studio recording the album, while taking breaks for further touring. The band's only releases during the time period was two compilation album releases: Brave Yester Days, a collection of songs from their death metal era in the mid 1990s, and The Black Sessions, a collection of songs from after they moved away from death metal. While initially planning on releasing the album by the end of 2005, recording sessions went late into 2005, pushing its release into 2006. The album, entitled The Great Cold Distance, released in March 2006, along with the accompanying singles "My Twin" and "Deliberation". The band again turned to touring, most notably their live performance at Summer Breeze Open Air in 2006 being used for the release of a live album titled Live Consternation in 2007. Additionally, the band's first full North American tour, with Daylight Dies and Moonspell, ran through October and November 2006. The band continued to tour into 2007, focusing on Europe in the first half of the year, and returning to North America, even Mexico, in the latter half of the year. With focusing on touring in support of The Great Cold Distance for most of 2006 and 2007, the band turned their focus to working on a new album in early 2008. By mid 2008, the band had booked studio time twice, but cancelled both times, not satisfied with the material accumulated to record each time. Writer's block, largely stemming from the band feeling pressure to release a follow up that could measure up to The Great Cold Distance, was main reason for the slow progress, as the album had been their biggest success, critically and financially, at the time. Renkse and Nystrom also had difficulty deciding in what direction the album's sound would move into, eventually deciding to move the band into a more progressive rock sound. The band continued to tour intermittently as well, including a short tour supporting Porcupine Tree in Europe. After over three and a half years, the band finally released their eighth studio album, in November 2009, under the title Night Is the New Day, including the single "Day and Then the Shade" a month prior. The time spent on the album paid off, with it being generally well received by critics. PopMatters deemed the album the second best metal album of 2009.
Қатардағы өзгерістер, Dead End Kings және The Fall of Hearts (2010 2017)
Night is the New Day альбомы жарықтанғаннан кейін көп ұзамай, екі Норрман бауырының шетелдегі гастрольдік турларға қатыспай, үй өміріне көңіл бөлгісі келетінін айтып, топты тастап кетуіне байланысты, топтың он жылдық тарихындағы алғашқы құрамы өзгерді. Олардың орнына ұзақ жылдар бойы топпен бірге болған Пер Эриксон гитарада және Никлас Сандин бас гитарада ойнады. Топ кең ауқымды гастрольдерін жалғастырды, оның ішінде Ұлыбританиядағы Sonisphere фестивалі, 2010 жылы Swallow the Sun тобымен Солтүстік Америкадағы гастрольдер және 2011 жылы Opeth тобымен бірге Heritage туры аясында Солтүстік Америкадағы кезең. Топ жылды желтоқсан айында өткен 20 жылдық мерейтойлық концертпен аяқтады, онда топ өзінің мансабындағы әндерді орындады, ал бұрынғы мүшелері, соның ішінде Норрман бауырлары мен Ле Хуш, кейбір әндерді орындау үшін топқа қосылды. Топ 2012 жылдың 30 қаңтарында тоғызыншы студиялық альбомын жазу үшін студияға кірді. Нәтижесінде шыққан Dead End Kings альбомы тамыз айында Еуропа мен Солтүстік Америкада жарық көрді. Альбомды қолдау мақсатында, топ қыркүйек айында Солтүстік Америкада The Devin Townsend Project тобымен бірлесіп "Epic Kings Idols Tour" турын ұйымдастырды, содан кейін сол жылдың қараша айында Alcest және Junius тобымен "Dead Ends of Europe Tour" турына қатысты. Лассе Хойльдің режиссерлігімен түсірілген "Lethean" синглының музыкалық видеосы 2013 жылдың 18 ақпанында жарық көрді. 2013 жылдың қыркүйегінде топ "Dethroned & Uncrowned" альбомын шығарды, онда Dead End Kings альбомынан акустикалық үлгіде қайта өңделген әндер жинақталған. Альбом Burning Shed лейблі және PledgeMusic платформасындағы көпшілік қаржыландыру арқылы бірлесіп қаржыландырылды, нәтижесінде мақсатты соманың 190% жиналды. Топ 2014 жылы альбомды қолдау үшін акустикалық тур – "The Unplugged & Reworked Tour" ұйымдастырды. 2014 жылы Эриксон мен Katatonia тобы "көзқарастардағы айырмашылықтар" және Эриксонның Барселонада тұру шешіміне байланысты "өзара келісіммен ажырасты" жариялады. The Pineapple Thief тобының Брюс Сорд Эриксонды топтың мамыр айындағы турына уақытша алмастырды, ал Томас Аквик 2014 жылдың ортасында гитарада ойнады. Ұзақ жылдар бойы топтың барабаншысы болған Лильеквист жеке және қаржылық себептерге байланысты 2014 жылдың сәуір айында достық қарым-қатынаста топтан кетті. Топ 2015 жылдың 31 наурызында тағы бір концерттік альбомын – Sanctitude шығарды. 2015 жылдың қараша айында топ Даниэль Моиланенді жаңа барабаншы ретінде жариялады және 2016 жылы жарық көретін жаңа альбомды дайындап жатқанын мәлімдеді. The Fall of Hearts альбомы 2016 жылдың 20 мамырында жарық көрді. Альбомда жаңа барабаншы Даниэль Моиланенмен қатар, жаңа гитарист Роджер Ожерссон да қатысты, ол Эриксонның екінші гитарист лауазымын иеленді. Альбомды насихаттау мақсатында "Old Heart Falls" және "Serein" атты екі сингл жарық көрді. Топ 2017 жылы альбомды қолдау үшін гастрольдік сапарларын жалғастырды, оның ішінде наурыз айында басталган Солтүстік Америка гастролі де бар.
Қалалық жерлеулер және жұлдызсыз аспан (2018 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
Топ 2018 жылы үзіліс жариялады. Топ 2017 жылдың соңында Оерссонның ауыр арқа жарақатынан ауруханаға түскенін және басқа да бірқатар жария етілмеген мәселелерді топтың демалысқа шығуының және болашақта не болатынын қайта қарастыруының себебі ретінде атады. 2019 жылдың ақпан айында топ 2009 жылғы "Night Is the New Day" альбомының он жылдығын тойлау үшін қайта оралатынын жариялады, сондай-ақ альбомның мерейтойлық гастролі мен делюкс нұсқасы шығарылды. Олардың он бірінші студиялық альбомы "City Burials" 2020 жылдың сәуірінде жарық көрді, ал оның бірінші синглы "Lacquer" болды. COVID-19 пандемиясының басталуына байланысты альбомды қолдау үшін гастрольге шыға алмаған топ, оның орнына жаңа музыка шығаруға көшті. Бұл "Dead Air" (2020) концерттік альбомын, "Mnemosynean" (2021) жинақ альбомын және топтың ең алғашқы материалдарының жиынтығы "Melancholium" (2022) шығаруды қамтыды, сондай-ақ он екінші студиялық альбомды жазуға кірісті. Топ 2023 жылдың 20 қаңтарында "Sky Void of Stars" атты он екінші студиялық альбомын шығарды, одан кейін Еуропа және АҚШ бойынша гастрольдік сапарға шықты.
Музыкалық стиль және әсерлері
Топ үш онжылдық мансабында дыбысын өзгертуімен танымал. Найстром 2006 жылғы сұхбатында былай деді: Иә, әрине, біз өзімізді металл тобы ретінде қарастырамыз, бірақ дыбысымызға шектеулер мен қатаң талаптар жоқ. Біз металдың нақты бір қосалқы түріне жатпаймыз. Біз тек қараңғы және ауыр музыка ойнаймыз, сонымен қатар дамуға ашықпыз және өзімізге адал боламыз. Мен "KATATONIA" ешқандай басқа топқа ұқсамайды деп айтуға мақтанамын. Көптеген топтар doom/death metal-дан рок пен мелодияға көшкенде құлайтын готик-метал жанрынан біз сараңдықпен аулақ болдық. Біз барлық жалғандық пен клишелерден азат, қазіргі заманғы альтернативті дыбысқа ұмтылып келеміз. Сол сияқты, Найстром топтың тікелей орындалыстары туралы: Джонасқа жеке қараңғы және депрессивті мәселелер туралы өлеңдерді шын жүректен орындау кейде қиын болуы мүмкін, сонымен қатар оны еріксіз солист деп айыптау да орынды. Менің ойымша, ол әндерінде айтқан көптеген нәрселер сахнада жүгіріп, «мүйіздер» көрсетіп, күлімсіреп, көрермендерді қызықтырумен үйлеспейді. Біз энергетикалық пауэр-металл тобы емеспіз. Менің ойымша, оқшауланған және ұялшақ аура әндеріміздің идеясына жақсырақ сай келеді, бірақ соңғы екі альбомымыздағы кейбір әндер қиямет пен қараңғылық санатына кірмейді, бірақ олар әлі де қараңғы. Ал онда агрессивті көзқарас жақсырақ болады. Ренксе Katatonia-ға алғашқы шабыттанған топтар ретінде Morbid Angel, Entombed, Carnage, Autopsy және Paradise Lost сияқты death metal топтарын атады, әсіресе соңғысының «Gothic» альбомын. Сонымен қатар, Ренксе американдық прогрессивті металл тобы Tool-дың жұмысын бірнеше рет ықпал деп атады. Найстром Porcupine Tree тобының жұмысын death metal кезеңінен кейінгі топқа үлкен әсер еткен деп айтты. 2011 жылғы Katatonia деректі фильмі «Last Fair Day Gone Night» үшін Nyström сондай-ақ A Perfect Circle және Mudvayne сияқты альтернативті металл топтарын 2003 жылғы «Viva Emptiness» альбомында пайда болған ауыр, бір тартылған рифке бағытталған дыбысқа шабыттандырды деп атады. Олардың мансабы тұтастай алғанда металл тобы ретінде сипатталады. Олардың алғашқы дыбысы death doom прогрессивті металл, doom metal, готик-рок және пост-металл деп сипатталған.
Yeah sure, we see ourselves as a metal band, but without boundaries and limitations to our sound. We do not necessarily belong to a certain subgenre within metal. We're just playing dark and heavy music and keeping an open mind to evolve and being true to ourselves. I'm proud to say that I believe KATATONIA sounds like no other band. We have eloquently avoided the gothic metal genre most bands tend to fall in when changing their sound from doom/death metal to something more rocking and melodic. We're leaning towards more of a contemporary alternative sound, free of all cheese and clichés. Similarly, Nystrom noted of the band's live performances: Well, it must be hard sometimes for Jonas to sing his heart out with lyrics referring to personal dark and depressive matters and at the same time also be accused of being a reluctant frontman. I actually think much of the stuff he sings about doesn't go in hand with running around on stage, throwing horns, smiling and firing up the audience. We're not an energetic power metal band. I think the withdrawn and shy aura actually does more justice to the concept of our songs than going wild, but we have some songs mainly on the two last albums that don't really fall into the doom and gloom category, but are still dark. And there the more aggressive approach fits better. Renkse stated that early inspirations for Katatonia included bands of the death metal variety, namely Morbid Angel, Entombed, Carnage, Autopsy and Paradise Lost; especially the latter's album Gothic. Moreover, Renkse has on multiple occasions cited the work of American progressive metal band Tool as an influence. Nystrom has cited the work of Porcupine Tree as a large influence for the band in their post death metal eras. For the 2011 Katatonia documentary Last Fair Day Gone Night, Nyström also credited alternative metal bands such as A Perfect Circle and Mudvayne with inspiring the heavy, single string riff oriented sound introduced on 2003's Viva Emptiness. Their career, as a whole, has been summarized as being a metal band. Their early sound has been described as death doom progressive metal, doom metal, gothic rock, and post metal.
Басқа музыканттардың пікірлері
Кейбір суретшілер мен топтар Кататонияны өздеріне әсер еткен музыкант ретінде айтады, олардың ішінде Agalloch, Nachtmystium, Disillusion тобынан Энди Шмидт, Shining тобынан Никлас Кварфорт, Klimt 1918, Stream of Passion тобынан Марсела Бовио, Daylight Dies, Nucleus Torn, Khors, iamthemorning тобынан Маржана Семкина, Wet, Obiymy Doshchu тобынан Владимир Агафонкин, Nahemah, Forest Stream, Forgotten Tomb, Kauan тобынан Алекс Виноградов, Bilocate, Catuvolcus тобынан Максим Котэ, Nocturnal Depression, Last Leaf Down, Schizoid Lloyd және Pallbearer бар. Бұған қоса, тағы да басқа суретшілер олардың туындыларына құрмет көрсеткендері туралы айтылған, соның ішінде Epica тобынан Марк Янсен, Gorguts тобынан Люк Лемей, Fates Warning тобынан Джим Матеос, Amorphis тобынан Эса Холопайнен және The Pineapple Thief тобынан Брюс Сорд.