Жаңа Зеландия жағалауында батып кеткен «Ниагара» лайнерінің тарихы

Кіріспе

RMS Ниагара – мұхиттар аралық бу кемесі, Корольдік почта кемесі және тоңазытқыш жүк тасымалдайтын кеме. Ол 1912 жылы Шотландияда суға түсіріліп, 1940 жылы Жаңа Зеландия жағалауында минаға отырып батып кеткен. Оның тұрақты бағыты Сидней мен Ванкувер арасында, Окленд, Сува және Гонолулу арқылы жүргізілді. 27 жылдық қызметі барысында ол Австралия, Жаңа Зеландия және Канада арасында 162 рет қатынап, шамамен Ниагараға жуық қашықтықты жүзіп өтті. Бастапқыда ол Жаңа Зеландияның «Юнион Бу Кеме компаниясына» (көбінесе «Юнион компаниясы» деп аталады) тиесілі болды, ал кейіннен «Юнион компаниясы» мен Канадалық Тынық мұхиты бірлесіп иеленген Канадалық Австралазиялық желісіне өтті. Көптеген «Юнион компаниясы» кемелері сияқты, ол Ұлыбританияның Лондон қаласында тіркелген. Ниагара көмір немесе мұнайды пайдалану үшін салынған. Ол сауда кеңесінің сертификатын алған, жолаушыларды тасымалдауға рұқсат етілген алғашқы мұнаймен жұмыс істейтін бу кемесі болды. Жаңадан салынған Ниагара – Жаңа Зеландиялық компанияға тиесілі ең үлкен сауда кемесі еді. 1914 және 1915 жылдары ол Тасман теңізінен өтуде бірнеше жылдамдық рекордтарын орнатты. 1918 жылы Ниагара испан қызбасының Жаңа Зеландияға таралуына себепкер болды. 1940 жылы батқан кезде Ниагарада шамамен 8,5 тонна алтын болған. 1941 жылы су астындағы шолушылар 555 алтын таяқшаны, ал 1953 жылы тағы 30 таяқшаны тауып алды, бірақ бес алтын таяқшаның орны әлі анықталған жоқ. Ниагара батқанда мұнаймен толы болған. Одан бері оның жанармай бактарынан ауыр мұнай ағып, Хаураки шығанағында және оның төңірегінде экологиялық зиян келтірді. Оның құлау орнында әлі де мұнай қалды, және оның қоршаған ортаға қандай қауіп төндіруі мүмкін екені әлі де талқыланып жатыр.

Ғимарат

Джон Браун және компаниясы Глазгодағы Клайдбанкте Ниагара кемесін салды. Канада премьер-министрі Роберт Борденнің әйелі Лора Борден 1912 жылдың 17 тамызында оны теңізге сүрді. Ниагара 1913 жылдың наурыз айында аяқталды. Оның ұзындығы 159,93 метр, ені 20,21 метр болды. Оның тоннажы және Ниагараның кейбір жүк бөлімдері тез бұзылатын жүктер үшін тоңазытқышпен жабдықталған. Жаңа кеме болғанда оның бірінші (алдыңғы) жүк бөлімі тоңазытқышпен жабдықталмаған. Жаңа кеме болғанда Ниагара «Юнион» компаниясының флотындағы ең үлкен кеме және Жаңа Зеландия компаниясына тиесілі ең үлкен кеме болды. Теңізге сүргенге дейін Ниагараға «Тынық мұхитының Титаника» деген лақап ат қойылған. 1912 жылдың сәуір айында «Титаник» кемесі суға батқаннан кейін бұл лақап «Тынық мұхитының патшайымы» деп өзгертілді.

Қозғалтқыш

Ниагара үш бұрандаға ие болды. Оның оң және сол жақ бұрандалары әрқайсысы төрт цилиндрлі үш есе кеңейтілмелі бу машинасымен қозғалды. Бұл машиналардың төмен қысымды цилиндрінен шыққан бу Парсонстың төмен қысымды бу турбинасын қозғалтып, оның ортаңғы бұрандасын айналдырды. Үш бұранда, екі поршендік қозғалтқыш және бір төмен қысымды турбинаның комбинациясы 1908 жылы құрылған Жаңа Зеландия кеме компаниясының тоңазытылған жүк тасымалдау кемесінде алғаш рет қолданылды. Сол компания кейін осыған ұқсас комбинациялы жолаушылар лайнеріне тапсырыс берді, ол 1910 жылы құрылды. «Гигант» және басқа да бірнеше жолаушылар лайнерлері де ұқсас «комбинациялық механизмдермен» салынды. Бұл, таза поршендік қозғалтқыштарға қарағанда отынның тиімділігі мен жылдамдығын арттырды, ал таза турбиналық қозғалтқыштарға қарағанда икемділік берді. Ниаграда екі екі жақты және алты бір жақты қазандық болды, олар жалпы 40 толқынды пешпен қыздырылды. Қазандықтар жоғары қысымды цилиндрлерге 220 фунт/квадрат дюйм қысыммен бу жіберді. Алғашқы сапарында ол көмірді жақты. Ниагара – Сауда кеңесінен жолаушылар тасымалдауға сертификат алған алғашқы мұнаймен жұмыс істейтін кеме. Мұнай тиімді отын болды және оны жылдамрақ құюға болады. 1913 жылы Сиднейден Ванкуверге дейін жеткілікті көмірмен үлкен лайнерді толтыруға бір апта уақыт кетіп, кері сапарға шығу үшін Ванкуверде қайтадан толтыру қажет болды. Ниагараның жанармай бактерілері 5000 тонна мұнайға арналған, ал ол 30 сағатта Сиднейден Ванкуверге және кері сапарға жететін мұнайды құюға мүмкіндік берді. Бұл уақыт пен портовый алымдары бойынша маңызды үнемдеу болды.

Тұрғын үй

Ниагара кемесі 281 бірінші сынып, 210 екінші сынып және 176 үшінші сынып жолаушыларға арналған орындармен салынған. Бірінші сыныптық жатақханалар кеменің орталық бөлігінде, негізгі, жоғарғы, қорғаныш және серуендеу палубаларында орналасқан. Олардың ішінде әрқайсысы жеке жуынатын бөлмесі бар екі люкс бөлме де болған. Екінші сыныптық жатақханалар кеменің арт жағында, ал үшінші сыныптық жатақханалар кеменің алдыңғы бөлігінде орналасқан.

Бауырлас кеме

1913 жылдың соңында Юнион компаниясы Говандағы Фэрфилд кеме құрылысы және инженерлік компаниясынан Ниагараға серік кеме тапсырыс берді. Ол 9,14 метрге ұзынырақ және тоннажы жоғарырақ бауырлас кеме болуы керек еді. Ниагарадан өзгеше, жаңа кеме толығымен турбиналармен қозғалды және тек екі винті болды. Ол 1915 жылдың 30 маусымында «Аотеароа» деп аталды, бұл Солтүстік Аралдың маори тіліндегі атауы. Әскери-теңіз министрлігі «Аотеароа»ны пайдалануға алып, атауын өзгертті. Ол 1915 жылдың 14 желтоқсанында қаруланған сауда крейсері ретінде аяқталды. 1917 жылы торпедамен батып кетті. Бұл телеграф кабель желісі сияқты, «Барлық қызыл желі» деп бейресми түрде аталды. Дегенмен, оның алғашқы сапары Шотландиядан Австралияға кеме жеткізу болды. Ол Глазгодан Плимут, Дурбан және Мельбурн арқылы Сиднейге дейін жүзіп өтті. 1913 жылдың 22 сәуірінде Мельбурнға жетті. 1913 жылдың 1 шілдесінде Ванкуверден оралғаннан кейін Оклендке келді.

Рекордтар орнату

1914 жылдың қаңтар айында «Ниагара» Тасман теңізін кесіп өтуде рекорд орнатты. Бірінші күні солтүстік-шығыстан күшті жел соққанмен, ол Сиднейден Оклендке үш күн екі жарым сағаттың ішінде жетіп, бұрынғы рекордты төрт сағатқа жаңартты. 1914 жылдың шілдесінде «Ниагара» өзінің бұрынғы рекордын жаңарып, Сиднейден Оклендке үш күн мен жарты сағатта жетті. 1915 жылдың мамыр айында «Ниагара» Тасман теңізінің батыс бағытында үш күн 23 минутта Оклендтен Сиднейге жүзіп, жаңа рекорд орнатты. Бұл рекорд 1931 жылға дейін сақталды. Соғыс кезінде «Ниагара» жарықтарын өшіріп жүзіп, неміс әскери кемелерінің байқалғаны туралы хабарларға байланысты бағытын және жылдамдығын өзгертіп отырды. 1915 жылдың наурыз айында Сиднейден Оклендке бағытталған кеме ортаңғы винтінің бір қанатын жоғалтты. Бұл винттің тепе-теңдігін бұзып, ортаңғы винт шахтасын және оның подшипнігін зақымдады. Кеменің инженерлері турбинаны тоқтатты және 22 наурызда Оклендке тек қана сол және оң жақ винттерін, үш кеңейтімді қозғалтқыштармен жұмыс істете отырып жетті. 1915 жылдың мамыр айында «Ниагара» кемесіндегі қауіпсіздік шаралары күшейтілді. Сиднейдегі полиция, кеден және әскери органдар кемені мұқият тексерді, барлық жүкті қарап, барлық экипаж мүшелері мен жолаушыларды кемеге көтерілуге рұқсат беру алдында сұраққа тартылды. Оклендте де қауіпсіздік шаралары күшейтілді. 1915 жылдың желтоқсанына қарай Сиднейде сауда флотының теңізшілерінің тапшылығы байқалды, сондықтан «Ниагара» сияқты кемелерге толық экипаж табу қиын болды. Бірақ ең қатты тапшылық отын берушілер мен кескіштердің жетіспеушілігі болды, бұл «Ниагараға» көп әсер етпеді, өйткені ол көмірдің орнына мұнайды жағып жүретін. 1918 жылдың наурыз айында соғыс кезінде неміс көмекші крейсері екі рет «Ниагараны» ұстап алуға жақын болғаны туралы хабар тарады. Бұл оқиғалардың қашан болғаны туралы мәлімет берілмеді. Кейіннен «Вольфтің» гидросамолеті бір рет «Ниагараны» байқағаны, бірақ лайнер «Вольфтан» жылдамдық бойынша озып кеткені туралы мәлімдеме жасалды. «Вольф» да тұтқындалудан құтылып, 1918 жылдың ақпан айында Германияға оралды.

In January 1914 Niagara set a record for crossing the Tasman Sea. Despite a strong northeast wind on the first day she steamed from Sydney to Auckland in three days and two and a half hours, which broke the previous record by four hours. Her Master, Captain Morrisby, stated that she had maintained a speed of about and must at times have reached In July 1914 Niagara broke her own record with a crossing from Sydney to Auckland of three days and half an hour. In May 1915 Niagara set a new westbound record across the Tasman Sea by steaming from Auckland to Sydney in three days and 23 minutes. This record stood until 1931. During the war Niagara sailed blacked out, and she varied her course and speed in response to reported sightings of German warships. In March 1915, en route from Sydney to Auckland, Niagara lost one blade from her middle screw. This unbalanced the screw, which damaged both her middle propeller shaft and its bearing. Her engineers shut down her turbine and she reached Auckland on 22 March at using only her port and starboard screws driven by her triple expansion engines. In May 1915 wartime security aboard Niagara was tightened. Police, customs and military authorities in Sydney thoroughly searched the ship, and searched all baggage and questioning all crew and passengers before allowing them aboard. Security in Auckland was also tightened. By December 1915 there was a shortage of merchant seafarers in Sydney, and ships including Niagara had difficulty finding enough to make a full complement. But there was a particular shortage of stokers and trimmers, which affected Niagara less because she normally burned oil instead of coal. In March 1918 it was reported that at some time in the war the German auxiliary cruiser twice came close to intercepting Niagara. The report did not say when either incident took place. Later it was claimed that Wolfs seaplane once sighted Niagara, but the liner outran Wolf. Wolf also evaded capture, and returned to Germany in February 1918.

Испан тұмауы

1918 жылдың қазан айында Ванкуверден Оклендке бағыт алған «Ниагара» кемесінде испан тұмауы басталып кетті. Кеме 21 қыркүйекте Ванкуверден шығып, он күннен кейін Гонолулуға жетті. Келесі күні Гонолулудан аттанды, содан кейін кемедегі стюардессалар ауыра бастады. Осы кезде 50-60-қа жуық науқас тіркелді. Кемедегі дәрігер Латчмор ауырып қалса, оның орнына екі жолаушы – доктор Маккензи мен Барнетт қарауылға тұрды. «Ниагара» Сувадан шыққаннан кейін жолаушылар мен экипаж мүшелері де ауыра бастады. Жұққандардың саны соншалық, әйел жолаушылар ерікті стюардессалар ретінде жұмыс істеуге тартылды. «Ниагара» кемесіндегі ауруханада бар болғаны 10 төсек болды. Кейін доктор Маккензи індеттің «кеменің барлық бөлігінде» тарағанын және науқастарды оқшаулауға көңіл жеткіліксіз болғанын айтты. Ол сондай-ақ экипаж бөлмелерінің «өте тығыз» екенін және «тропиктік ыстықта көптеген науқастар болғанда олардың жағдайы өте қиын болды» деді. 11 қазанда «Ниагара» кемесіндегі бір науқас бронх пневмониясынан қайтыс болды. Осы кезде экипаждың 100-ден астам адамы жұқты, ал 25 адамды ауруханаға жатқызу қажет болды. Бірақ доктор Маккензи бұл індетті «қалыпты тұмау» деп санады. Бір науқаста пневмония асқынған, бірақ Маккензи оны соғыстағы улағыш газға тап болғандығымен байланыстырды. 12 қазанда Денсаулық сақтау министрі Джордж Уоррен Расселл Жаңа Зеландияның генерал-губернаторы Ливерпуль графына испан тұмауы есеп беруге міндетті ауру емес екенін және осы себепті ол «Ниагараны» карантинге жаба алмайтынын мәлімдеді. Сол күні «Ниагара» кемесі Оклендке жетті. Порттың денсаулық сақтау қызметкері доктор С.С. Расселл кемеге кіріп, науқастарды тексерді. Доктор Расселл Маккензимен келісіп, барлық тұмау жағдайлары «қарапайым тұмау» екенін айтты. Доктор Расселл пневмониямен ауырған науқасты тексеріп, асқынудың испан тұмауынан туындамағанын қорытындылады. 12 қазанда Оклендтің аудандық денсаулық сақтау қызметкері доктор Хьюз Г.В. Расселлге «Ниагара» кемесіндегі бір тұмау науқасы пневмониядан қайтыс болғанын хабарлайтын телеграмма жіберді. Г.В. Расселл оған: «Кемеден түсуге және кемеге кіруге рұқсат беруіңізді сұраймын» деп жауап берді. «Ниагара» кемесі жағаға жеткеннен кейін 28 науқас Окленд қалалық ауруханасына жеткізілді, ал 10 науқас емделу үшін кемеде қалды. 10 адам пневмонияға шалдықты, бұл көбінесе испан тұмауынан кейін пайда болады. «Ниагара» кемесіндегі екінші сыныптағы темекі шегу бөлмесі мен екінші сыныптағы кабиналар уақытша ауруханаларға айналдырылды. 13 және 21 қазан аралығында тағы тоғыз адам «Ниагарадан» ауруханаға жеткізілді. Екі науқас ауруханаға жеткізілгеннен кейін қайтыс болды. Тағы біреуі «Ниагара» кемесінде Оклендтен бір күн бұрын қайтыс болды. Окленд ауруханасының 180 медбикесінің 160-ы жұқты, ал екеуі қайтыс болды. «Ниагара» Сиднейге жеткенде, 296 жолаушы мен 200-ге жуық экипаж Солтүстік бас карантиндік станциясында жеті күнге ұсталды. 280 жолаушы 1 қарашада карантиннен босатылды. «Ниагарадан» Оклендке түскен жолаушылардың арасында сол кездегі Жаңа Зеландия премьер-министрі Уильям Масси мен оның қаржы министрі Джозеф Уорд болды. Бір газет Г.В. Расселлдің кемеге карантин енгізбеуінің себебі екі мемлекет қайраткеріне ыңғайсыздық тудырмау болғанын мәлімдеді. 1919 жылдың 25 қаңтарында «Ниагара» Сиднейден келгеннен кейін Оклендте карантинге алынды. Оның бронх тұмауымен ауырған бір науқасы Мотуихе аралындағы карантиндік станцияға ауыстырылды.

In October 1918, Spanish flu broke out aboard Niagara on a voyage from Vancouver to Auckland. She had left Vancouver on 21 September, and reached Honolulu ten days later. The next day she left Honolulu, and thereafter her stewards began to fall ill. She reached Suva four days after leaving Honolulu, on about 5 October. By then there were about 50 or 60 cases. Her ship's doctor, Dr Latchmore, fell ill, and two passengers, Drs Mackenzie and Barnett, took over. After Niagara left Suva, passengers and members of the crew also began to fall ill. So many people were infected that women passengers were recruited as volunteer stewards. Niagaras hospital had only about 10 beds. Dr Mackenzie later testified that the outbreak was "in practically every portion of the ship" and little was done to isolate the sick. He also stated that her crew's quarters were "very crowded" and "Their condition was very miserable when we had so many sick men in the tropical heat". On 11 October one patient aboard Niagara died of bronchial pneumonia. By then more than 100 of her crew were infected, and 25 cases were described as needing transfer to hospital. But Dr Mackenzie considered that the outbreak was "ordinary influenza". One case was complicated by pneumonia, but Mackenzie attributed it to the fact that that patient had suffered a poison gas attack in the war. On 12 October the Minister of Health, George Warren Russell, told the Governor General of New Zealand, the Earl of Liverpool, that Spanish flu was not a notifiable disease, and therefore he could not quarantine Niagara unless the Governor General were to issue a proclamation to that effect. Later that day Niagara docked in Auckland. The Port Health Officer, Dr CC Russell, went aboard and examined the patients. Dr Russell agreed with Mackenzie that all the influenza cases were "simple influenza". Dr Russell examined the pneumonia patient and concluded that the complication was not caused by Spanish flu. On 12 October, Dr Hughes, Auckland's District Health Officer, sent GW Russell a telegram informing him that one influenza patient aboard Niagara had died of pneumonia. GW Russell replied telling him to give clearance for people to disambark from the ship. After Niagara docked, 28 patients were transferred from her to Auckland City Hospital and 10 were kept aboard ship to be treated. 10 contracted pneumonia, which often followed Spanish flu. Niagaras second class smoking room and second class cabins were converted into temporary hospitals. Between 13 and 21 October nine more cases were transferred from Niagara to the hospital. Two patients died after being transferred to the hospital. Another died aboard Niagara the day before she left Auckland. 160 of Auckland Hospital's 180 nurses became infected, and two died. When Niagara reached Sydney, 296 passengers and about 200 crew were detained for seven days at North Head Quarantine Station. About 280 of the passengers were released from quarantine on 1 November. Among the passengers who disembarked from Niagara at Auckland were the then New Zealand Prime Minister, William Massey, and his Minister of Finance, Joseph Ward. A newspaper alleged that the reason why GW Russell failed to quarantine the ship was in order to avoid inconveniencing the two statesmen. On 25 January 1919 Niagara was quarantined at Auckland on arrival from Sydney. She had one patient with bronchial influenza, who was transferred to the quarantine station on Motuihe Island.

Грипп эпидемиясы жөніндегі комиссия

1919 жылы Жаңа Зеландияның генерал-губернаторы тұмау эпидемиясы жөніндегі комиссияны тағайындады. Комиссияның қарауына «Ньягара» және «Макура» кемелерінің Жаңа Зеландия суларына келгенімен, эпидемияның таралуына тигізген әсеріне қатысты барлық мәселелер енді. «Макура» – Union Company компаниясының тағы бір кемесі болатын және сол кезде «All Red Line» бағытында «Ниагараның» серігі еді. «Ниагарадан» айырмашылығы, «Макура» карантинге жабылды. Оның үш науқасы қайтыс болды. Комиссия алдында куәлік бергендердің арасында докторлар Хьюз, Маккензи және Рассел, Окленд ауруханасының бас дәрігері доктор Магуайр, сондай-ақ Британ медициналық қауымдастығының Жаңа Зеландия бөлімшесінің Окленд филиалының докторы Милсом болды. Доктор Магуайр ауруханаға «Ниагара» келгенге дейін «бірнеше ай бойы» тұмауға шақырғандар түспегенін мәлімдеді. Доктор Милсон Комиссияға Британ медициналық қауымдастығының пікірінше, Жаңа Зеландиядағы эпидемияның себебі «Ниагара» болғанын айтты. Алайда, «Ниагара» келгенге дейін Окленд маңындағы Нароу-Нек әскери лагерінде де індет тіркелген еді. Алғашқы жағдайлар 30 қыркүйекте тіркелді. Лагерьдегі бір дәрігер 10 қазанда 169 адамның ауырғандығын, оның 39-ының жағдайы ауыр болса, үш адам пневмонияға шалдыққандығын хабарлады. Тағы бір мәлімет бойынша, 12 қазанға дейін 230 адам ауырған. Содан кейін 19 қазанға дейін жағдай тынышталды, бірақ Нароу-Некте науқастардың саны қайта өсті. 19 қазаннан кейін диагноз қойылған Нароу-Нектегі науқастардың шамамен жартысы пневмонияға шалдыққан, ал 20 қазаннан бастап өлім-жітімдер тіркелді. 1919 жылдың 13 мамырында Комиссия алдын ала есеп жариялады. Онда, басқалармен қатар, мыналар айтылды: «Соңғысы толыққанды дәлелдеуге мүмкіндік бермесе де, алдыңғы дәлелдер эпидемияның таралуына ықпал еткен маңызды фактордың бірі – 12 қазанда Оклендке эпидемиялық аурумен зарарланған науқастармен келген «Ниагара» кемесі деген күшті болжамды тудырады». Есепте Масси мен Уордты кемеге карантин енгізу туралы шешімге араласпағаны үшін ақтады, бірақ доктор Расселді доктор Маккензидің «қарапайым тұмау» деген диагнозын қабылдағаны үшін, ал GW Расселді «Ниагара» кемесіндегі індет «қаланың денсаулығына қауіп төндірген» кезде карантинге жатқызбағаны үшін сынға алды. Комиссияға бірқатар кемелерде экипажға арналған тұрғын үйлердің жағдайы денсаулыққа зиянды екендігі туралы куәліктер ұсынылды. Австралия теңізшілер одағының бас хатшысы WT Янг бұл мәселені Union Company компаниясымен көтерді, ал Комиссия «бізге компанияның кемелерінде айтарлықтай жақсартулар жасалып жатқаны туралы» хабарлады. Алайда, есепте порттың санитариялық-эпидемиологиялық қызметкерлерінің өкілеттіктері мен міндеттері жеткіліксіз екендігі айтылды және «көкөмірлік және кемежайлардың санитарлық-гигиеналық жағдайларын үнемі қадағалауды қамтамасыз етуге» шақырылды.

In 1919 the Governor General of New Zealand appointed an Influenza Epidemic Commission. Its terms of reference included "All matters connected with the arrival in New Zealand waters of the s. s. 'Niagara' and s. s. 'Makura' in respect to their bearing on the introduction and extension of the epidemic". The was another Union Company ship, and at the time was Niagaras running mate on the All Red Line. Makura, unlike Niagara, was quarantined. Three of her patients died. Witnesses who testified to the Commission included Drs Hughes, Mackenzie and Russell, Dr Maguire, Medical Superintendent of Auckland Hospital, and Dr Milsom of the Auckland Branch of the New Zealand Division of the British Medical Association. Dr Maguire stated that the hospital had admitted no cases of influenza "for some months" before Niagara arrived. Dr Milson told the Commission that the BMA's opinion was that "Niagara was the cause of the epidemic" in New Zealand. However, before Niagara arrived there had been an outbreak near Auckland in the military camp at Narrow Neck. The first cases were recorded on 30 September. One doctor from the camp stated that on 10 October there were 169 cases, 39 were severe and three were pneumonic. Another stated there were 230 by 12 October. There was then a lull until 19 October, when cases at Narrow Neck increased again. About half of the cases at Narrow Neck that were diagnosed after 19 October were pneumonic, and from 20 October there were deaths. On 13 May 1919 the Commission published an interim report. It found, inter alia:

"That, although the latter is not one capable of absolute demonstration, the evidence before is raises a very strong presumption that a substantial factor in the introduction of the epidemic was the arrival in Auckland on the 12th October of the s. s. "Niagara" with patients infected with the epidemic disease." The report exonerated Massey and Ward from interfering with the decision not to quarantine the ship, but it criticised Dr Russell for accepting Dr Mackenzie's diagnoses of "simple influenza", and GW Russell for not quarantining Niagara when the outbreak aboard her "made her a menace to the health of the city" (of Auckland). The Commission was given evidence that the condition of crew accommodation on a number of ships was unhealthy. WT Young, General Secretary of the Seamen's Union of Australia, raised this with the Union Company, and the Commission reported that "we were assured that considerable improvements were being effected in that company's vessels". However, the report suggested that the powers and duties of port health officers did not go far enough, and it called for "a regular procedure of constant supervision over the sanitary and hygienic conditions of the wharves and shipping".

Аоранги

1920 жылы Юнион компаниясы Ниагарамен барлық Қызыл желісін бөлісетін жаңа лайнер жоспарын қайта жаңғыртты. Сол жылдың маусым айында жаңа кеме HMS Avenger сияқты редукторлы турбиналармен қозғалатын және Ниагара сияқты мүмкіндіктерге ие болады деп хабарланды. Бірақ жаңа кеме әлдеқайда үлкен болады: 600 футтан (183 метрден) асатын ұзындығымен. Алайда 1920 жылдары теңіз дизельдік қозғалтқыштарының қуаты мен көлемі тез өсті. Осыған байланысты Union Company компаниясы жоспарын өзгертіп, моторлық кемеге тапсырыс берді. Кеме 1924 жылы Шотландияда суға түсіріліп, 1925 жылдың 3 наурызында Сиднейге жетті. Ол Юнион компаниясы флотындағы ең ірі кеме ретінде Ниагараның орнын басты. Ниагара мен Аоранги бірлесіп, Сидней мен Ванкуверден әр төрт апта сайын белгіленген кесте бойынша үздіксіз қызмет көрсетуді жоспарлады.

Қақтығыстар мен құтқару

1923 жылдың ақпан айында Сувадан Оклендке бағыт алған «Ниагара» кемесін циклон қамтыды. Австралиялық матрос Уильям Кью кеме палубасында жұмыс істеп жатқанда, толқынмен бірге кемеден құлап кетті, сондай-ақ кем дегенде бір жолаушы жарақаттанды. «Ниагара» кері қайтып, екі сағат бойы Кьюді іздеді, бірақ оны таба алмады. Циклон «Ниагараны» бірнеше сағатқа тоқтатып тастады, ал кеме кейін тағы 24 сағат бойы өте баяу жылды.

Дорис Крейн

1927 жылы 19 желтоқсанда таңертең үш мачталы шхуна «Дорис Крейн» Фэннинг аралынан Сан-Францискоға копра жүгімен келе жатқанда, оның қосалқы дизельдік қозғалтқышының отыны өртенді. Ұңғыма экипажы өртпен күресті, бірақ ол тарады және оның инженері күйіктен қайтыс болды. 20 желтоқсанда сағат 15:30-да экипаж екі құтқару қайығында кемеден шығып, Гавайи аралдарының солтүстігіне қарай бет бұрды. «Дорис Крейн» кемесінде сымсыз радио болған жоқ, бірақ 20 желтоқсанда сағат 04:00-де «Ниагара» кемесінің қарауылшылары алыстан оттың жарығын көріп, көмек көрсету үшін бағытын өзгертті. «Ниагара» келген кезде, құтқару қайықтары өртеніп жатқан шхунадан алыстап кеткен еді. Үш сағат іздеуден кейін «Ниагара» екі қайықты тапты. Ол аман қалғандардың бесеуін 22 желтоқсанда Гонолулуға, ал қалған тоғызын Суваға жеткізді. 28 ақпанда шамамен сағат 19:55-те экипаж «Ниагараны» көрді, ол Оклендтен Сиднейге қарай жаңа ғана шығып кеткен еді. Балықшылар бензин шамындарын жақты.

Ванкувердің кемежайлары

1931 жылғы 30 қаңтарда "Ниагара" Ванкуверде тоқтау кезінде тұманға тап болып, бетонды кемежайға соқтығысты. Оның мұртының сегіз болат пластинасы зақымдалды. Жөндеу жұмыстарының құны 1500 фунт стерлинг деп есептелді және кеме жоспарланған мерзімінде кері сапарға шығуға үлкерді. Сиднейге жеткен соң, "Ниагара" 2 наурызда Кокату аралындағы құрғақ докқа қойылды.

Король Эгберт

1935 жылдың 17 шілдесінде кешкі уақытта жүк кемесі "King Egbert" тұман кезінде Хуан-де-Фука бұғазында, Виктория маңында "Ниагара" кемесімен соқтығысты. "Ниагара" Ванкуверден жаңа ғана шығып кеткен еді, оның жолаушыларының арасында Австралияның премьер-министрі Джозеф Лайонс болды. Екі кеме де тексеру үшін портына қайтып келді. Апатты тергеу комиссиясы екі кеменің де капитандарынан жауап алды және ешкімнің кінәлі емес екенін анықтады. "Ниагара" жөндеу үшін Эскималт кемежайына жіберілді. Ол 1 тамызда қызметке қайта оралды және 19 тамызда Оклендке жетті. Атыс-шараптар Қытайда жасалып, "Нанкин" пароходымен жеткізілген, ал Фиджиге экспорттау үшін Сиднейде қайта тиелген.

Сымсыз байланыс саласы

Ниагара кемесі қызметке енген кезде 300 және 600 метрлік толқын ұзындығында сымсыз телеграфпен жабдықталған еді. Оның бастапқы шақыру белгісі GBE болды. 1925 жылы Amalgamated Wireless компаниясы оның үшін жаңа, қуатты қысқа толқынды сымсыз тарату құрылын жасады, ол 1925 жылдың ақпан-сәуір айларында Сиднейде жөндеуден өткен кезде орнатылды. Сол жылдың сәуір және мамыр айларында «Ниагара» кемесі Ванкуверге және кері сапар барысында Австралия мен Канадаға сигналдарды жіберіп, қабылдау арқылы жаңа сымсыз рекорд орнатты. Ванкуверде тоқтағанда ол Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Пеннант Хиллз қаласына сигнал жіберді. Бұл Маркони компаниясы үшін жаңа рекорд болды, ол бір киловаттан кем қуатпен қол жеткізілді. 1928 жылдың қаңтар айында «Ниагара» Тасман теңізінен өтіп бара жатқанда Англиядағы Бернхам-он-Сидегі сымсыз станциямен сигнал алмасты. 1925 жылы «Ниагара» Тынық мұхитының бір жерінен Англияға сигнал жіберуге қол жеткізген болатын, бірақ бұл соңғы жетістік жаңа рекорд деп жарияланды. Жолаушылар бір сөзге 11 пенс төлеп Англияға хабар жібере алатын қызмет енгізілді. 1928 жылдың 28 мамыры мен 9 маусымы аралығында Fokker F. VII ұшағы «Созерн Кросс» Тынық мұхиты арқылы әлемдегі алғашқы ұшуды жасады: Калифорниядан Фиджи және Гавайи арқылы Квинслендке дейін. Ұшудың әр кезеңінде экипаж «Ниагарамен» сағат сайын сымсыз байланыс ұстады. 1934 жылы жаңа сымсыз шақыру белгісі GNXP «Ниагараның» JBSG кодты әріптерін алмастырды. Алайда, Тири Тири аралындағы маяк кемелерге 0,5 морлық қашықтықтан дәл бағыт беруге мүмкіндік берді.

Өзгерістер

1928 жылдың қазан айында «Ниагара» кемесінің бірінші жүктік бөліміне тоңазытқыш жабдық орнатылды. Бұл оның тоңазытқыш сыйымдылығын 450 тоннаға арттырды.

1933 жылы ең әуелі «Аоранги», содан кейін «Ниагара» кемелері Сиднейде екі жылда бір рет толық жөндеуден өтті. «Юнион Компани» әрбір кемеге кезекпен толық жөндеуді жүргізуге дайындалды. «Ниагара» 14 тамызда Сиднейге келген кезде қызметтен алынды. Оның палубасының үлкен бөліктері жаңадан орнатылды, ал бір лаунж бөлмесіне кемеде дыбысты фильмдерді көрсетуге арналған жабдық орнатылды. «Ниагара» жоспарланғандай, 12 қазанда Сиднейде қызметке қайта оралды. Екі кемені жөндеуге жұмсалған жалпы сома 60 000 фунт стерлингті құрады.

Канадалық-Австралиялық желі

1930 жылы «Ниагара» Австралия, Жаңа Зеландия және Канада арасында жүзінші рет саяхат жасады. Бұл оларға Ұлыбритания мен Империя кемелеріне қарағанда бәсекеге қабілеттілік берді. Осыған жауап ретінде «Юнион» компаниясы мен «Канадтық Тынық мұхиты» бірлесіп иелік ететін жаңа еншілес компания – «Canadian Australasian Line» құрды, оған «Юнион» компаниясы «Ниагара» мен «Аоранги» кемелерін тапсырды. Соның ішінде АҚШ-тың субсидияланған бәсекелестігінен туындаған проблемалар да бар еді. «Canadian Pacific» компаниясының төрағасы сэр Эдвард Битти Канада, Австралия, Жаңа Зеландия және Фиджи үкіметтерінен «Канадалық Австралиялық» транстихоокеандық қызметті жақсартуға қолдау сұрады. Егер үкіметтер бұл қызметті субсидияласа, 2,5 миллион фунт стерлингке тең келетін екі лайнер салуды ұсынды. «P&O», «Юнион» компаниясының иесі, бұл ұсынысты қолдады. Императорлық кеме қатынасы комитеті проблеманы мойындады, бірақ шешім ұсынбады. Битти «Ниагара» мен «Аоранги» кемелерінің орнына жаңа лайнерлер салу туралы ұсынысын қайталады. Үміт арта түсті, бірақ келісімге қол жеткізілмеді. 1938 жылы «Ниагара» 25 жылдығын атап өтті. Ол кезде ол Австралия, Жаңа Зеландия және Канада арасында 150-ге жуық сапар жасады. 1939 жылдың шілдесінде сэр Эдвард Битти кеме жасау құны қазір тынық мұхит арқылы жүзуге жаңа кемелерді тапсыру үшін тым жоғары екенін айтты. Оның орнына «Канадтық Тынық мұхиты» лайнерін немесе оның бауырларындағы бірін «Ниагара»ның орнына транстихоокеандық қызмет үшін өзгерту ұсынылды. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталды. Сол қазанда «Canadian Australasian Line» жолаушылар бағасына 33 пайыздық соғыс үстеме ақысын енгізді. 1940 жылдың қаңтарында бұл Австралия мен Жаңа Зеландия арасындағы саяхатты ынталандыру үшін 15 пайызға дейін төмендетілді.

Жоғалту

1940 жылы 13-14 маусым күні түнінде неміс көмекші крейсері «Орион» Гаураки шығанағының аузына 228 байланыс минасын орналастырды: Жаңа Зеландияның ең ірі сауда порты – Оклендті блокадалау мақсатында. Келесі төрт күн бойы кемелер Оклендке кіріп-шығып, бірде-бір минаға тап болмады. 18-19 маусым күні түнінде «Ниагара» Оклендтен жол тартты. Ол жолаушыларды, соның ішінде RAAF әуе вице-маршалы Стэнли Гоблді және оның әйелін алып жүрді, олар Канадаға, Оттаваға әуе байланыс офицері ретінде бара жатқан еді. Оның жүгінде Жаңа Зеландияның барлық шағын қару-жарағының жартысы бар еді. Бұл жүк Канада арқылы Дюнкерк эвакуациясы кезінде туындаған тапшылықты азайту үшін жіберілді. Ол өз қорған бөлмесінде 2,5 миллион фунт стерлингке бағаланған Оңтүстік Африкадан келген 590 алтын таяқшаны жасырын түрде тасымалдады. Бұл Ұлыбританияның сол кезде бейтарап болған АҚШ-қа оқ-дәрі үшін төлеген ақысы еді. 19 маусымда сағат 03:40-та «Ниагараның» алдыңғы бөлігі, палубаға бекітілген автомобильмен бірге, теңізге ұшырылды. Борттағылардың барлығы 90 минут ішінде кемені тастап кетті, бірақ адамдардың нақты саны туралы мәліметтер келіспейді. Экипаж 202 немесе 203 адамнан, ал жолаушылар 136, 146 немесе 148 адамнан тұрған деп хабарланады. Эвакуацияға кеменің электр жарығының жұмыс істеуі көмектесті. «Ниагараның» артқы бөлігі судан көтеріліп, 05:32-де Мокохинау аралдары мен «Тауық және Тауықша» аралдары арасында батысымен суға батты.

Алтынды құтқару

Ұлыбритания үкіметі апаттан алтынды жедел түрде құтқаруды қажет етті. Мұндай жағдай бұрын да болған. 1917 жылы екі неміс минасы қарулы сауда кемесін Ирландия жағалауында батырды. Оның бортында 3211 алтын таяқша бар еді, олардың көп бөлігін Корольдік теңіз күштерінің су астында жұмыс істейтін мамандары 1917 және 1924 жылдар аралығында құтқарып алды. Алтынның жалпы салмағы 43 тоннадан асты, бұл Ниагара кемесі тасыған алтыннан 5 есе көп. Бұл тереңдік те бесiз терең емес еді. 1932 жылы итальяндық құтқару компаниясы Англия арнасынан P&O лайнерінің апатынан 1 миллион фунт стерлингке бағалы күміс және алтын шығарды. Мысырдың жатыс тереңдігі Ниагарадан да терең, ол - 4 км. Дегенмен, Ниагараның жатыс тереңдігі үлкен қиындық туғызды, өйткені ол миналық далада жатқан еді. Ниагара батқаннан кейін мина іздеушілер үш минаны жойды, бірақ соғысқа қатысқан одақтас күштер Орион қанша мина орнатқандығын білмеді.

1941 жыл

Австралияның әскери-теңіз күштері алтынды құтқару туралы идеяны қабылдамады. Бірақ Англия банкі 27 000 фунт стерлинг және құтқарылған алтынның құнының 2,5 пайызын төлеуге келісті. Австралияның Мельбурн қаласынан шыққан консорциум бұл ұсынысты қабылдады. Капитан Джей Пи Уильямс, капитан Джей Хёрд немесе Томпсонның қорыту зауыты бұл бөлмені қатаң соғыс құпиялылығы сақталатын жағдайда жасады және ол қазір Окленд портында тозып жатыр. Оның бу машинасы сенімсіз болды, бір пернесі жоқ еді және корпусы үнемі жөндеуді қажет етті, бірақ ол қол жетімді жалғыз кеме болған сияқты. 1925 жылы PLA оны сатты және жаңа иесі оны Foremost 17 деп атады. Ол бірнеше жеке меншік иелерінен өтті, содан кейін 1940 жылы Адмиралтейство оны сатып алып, құтқару кемесіне айналдырды. 1944 жылдың маусым айында ол Голд-Бичте болды, онда Нормандияға ортақ шабуылға көмектесу үшін Мулберри Харбор B салынды. 1947 жылы Адмиралтейство оны британдық Risdon Beazley компаниясына сатты және шамамен 1952 жылы ол Австралияға келді. Foremost 17, Claymore сияқты, жұмысты қазу жұмыстарын бақылау үшін суға түсу камерасымен жабдықталған. Бірақ, қармағыштан гөрі, Foremost 17-де Джонстон "темір адам" деп атаған құрылғы болды. Бұл роботтық қолдары мен аяқтары бар, теңіз түбінде тереңдікте жүре алатын және ауыр заттарды көтере алатын құрылғы деп сипатталды. Ол суға түсу камерасынан тікелей басқарылды, беттегі операторға нұсқау беруге тәуелді емес еді. Foremost 17 Ниагара кемесін 1953 жылдың 16 сәуірінде тапты. 23 шілдеге дейін ол қалған 35 алтын таяқшаның 30-ын құтқарып алды және Джонстон құтқару операциясын аяқтады. Бес таяқша әлі табылмай отыр.

1953 жылдан бері кеме апаты

Жаңа Зеландияның 1979 жылы қабылданған заңы, кеме апатының жанынан өтетін су асты байланыс кабелін қорғайды. Бұл заң, кемелердің кеме апатының үстінде тіреуіне тыйым салады.

Кеме апаты жасанды рифке айналып, теңіз жануарларына толы. 1999 жылдан бері суға түсушілер оны аралап, зерттеп келеді. Бұрынғы қазына бөлмесі болған жер қазір қираған қалдықтармен толы кратерге айналған.