Кіріспе

11-ші Аббасид халифасы (861–862 жылдары билеген)
Әл-Мунтасир әкесінен өзгеше, Әли үйін (Шиа) жақсы көргендігі және Хасан мен Хусейннің қабірлеріне баруға қойылған тыйымды алып тастағаны үшін мақтауға ие болды. Ол Вәсифті византиялықтарға шабуыл жасауға жіберді.

Византиялықтармен соғыс

Халифалық орнын иеленгеннен кейін көп ұзамай әл-Мунтасир Византияға қарсы Аббасид әскерін жіберуге шешім қабылдады. Әл-Табаридің айтуынша, бұл шешімді Ахмад ибн әл-Хасиб ұсынған; уәзир жақында Уәсифпен келіспей, оны астанадан шығару үшін сылтау іздеді. Ахмад оны жүзеге асырудың ең жақсы жолы – оны әскери науқанның басшысы етіп тағайындау деп шешті. Ол ақырында халифті жоспармен келісуге көндірді, және әл-Мунтасир Уәсифке Византия шекарасына баруға бұйырды. Науқанға дайындықтарын аяқтаған соң, Уәсиф әскерімен 862 жылдың басында Византия шекарасына аттанды. Олар Сирия шекаралық аймағына жеткенде, Византия аумағына шабуыл жасауға дайындалу үшін лагерь құрды. Бірақ Уәсиф Византияға қарсы маңызды табысқа жете алмас бұрын, науқан астанадағы оқиғалармен көлеңкеленді. Алты айлық биліктен кейін, әл-Мунтасир маусым айының басында аурудан немесе уланудан қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін, уәзир Ахмад ибн әл-Хасиб және бірқатар жоғары тұрған түрік командирлері жиналып, оның орнына әл-Мустайынды халифа етіп тағайындауға келісті. Олар өз шешімдерін Самарран әскери жасақтарына ұсынды және сарбаздарды өз кандидаттарына адалдық ант беруге көндіре алды. Әл-Мунтасирдің өлімі әскери науқанның дереу тоқтауына әкелмеді. Халифаның қайтысын естіген Уәсиф операцияны жалғастыруға шешім қабылдады және әскерін Византия аумағына бастап кірді. Әскер Тарс аймағындағы Фаррурия деген византиялық бекінісіне шабуыл жасады. Бекіністі қорғағандар жеңіліп, мұсылмандар бекіністі басып алды.

Өлім

Ал Мунтасирдің билігі жарты жылдан да аз уақытқа созылды; ол 862 жылдың 7 маусымында, 24 жасында (күн санауы бойынша) себебі белгісіз аурудан қайтыс болуымен аяқталды. Оның өліміне себеп болған сырқат туралы түрлі айтылымдар бар, соның ішінде оған уланған тілмемен қан сорған деген де мәлімдеме бар. Әл-Табари (222-бет) Әл-Мунтасирдің қабірі белгілі болған тұңғыш Аббаси екенін, оның анасы – грек құлы оны жариялағанын, ал бұрынғы халифалар қабірлерін қорлаудан сақтау үшін құпия ұстауға тырысқанын хабарлайды. Жоел Л. Креймер Әл-Табаридің аудармасында 223-бетте былай деп жазады: "Айни Әл-Сибт ибн әл-Жаузидің сөздерін келтіріп, Табаридің осы тұстағы сөзі таңғатушы, себебі Аббасид халифаларының қабірлері шын мәнінде белгілі, мысалы, Әл-Саффаның қабірі Анбарда минабардың астында, Әл-Махдидің Масабадханда, Харунның Туста, Әл-Мамунның Тарсисте, ал Әл-Му'тасим, Әл-Уасик және Әл-Му'тауаккилдің қабірлері Самарада орналасқан".

Мұрагерлік

Оның әкесі, халифа әл-Мутаваккил (847–861 жылдары билеген) өлімінен кейін халифалықты ұлдарына мұра етуге мүмкіндік беретін мұрагерлік жоспарын жасаған. Оған ең үлкен ұлы әл-Мунтасир бірінші болып, содан кейін әл-Мутазз және үшінші болып әл-Муайяд мұрагер болар еді. Әл-Мунтасирдің қысқа ғана билігі (861–862 жылдары) кезінде түріктер оны әл-Мутазз бен әл-Муайядты мұрагерлік тізімінен шығаруға көндірді. Әл-Мунтасир қайтыс болғаннан кейін түрік офицерлері жиналып, қайтыс болған халифаның туысы Ахмад әл-Мустайынды таққа орнатуға шешім қабылдады.