Рикардо Дуэйн Фуллер: Ямайкалық футболшының мансабы

Кіріспе

Ямайка футболшысы (туған 1979 жылы)

Рикардо Дуэйн Фуллер (31 қазан 1979 жылы туған) – зейнеткерлікке шыққан ямайкалық кәсіби футболшы, шабуылшы ретінде ойнаған. Фуллер футбол карьерасын ямайкалық «Тиволи Гарденс» клубында бастады, ал 2001 жылдың ақпанында Англияның «Кристал Пэлас» клубына өтті. Ол Ямайкаға қайтып келді, содан кейін «Престон Норт Эндке» қосылғанға дейін «Хартс» клубына жалға берілді. «Престон» клубындағы 58 лига ойынында ол 27 гол соқты, бұл «Портсмут» клубын оның қызметі үшін 1 миллион фунт төлеуге итерді. Фуллер «Портсмут» клубында өзінің салмағын сезіндіре алмады және 2005 жылы «Саутгемптонға» қосылды. 2006 жылдың тамызында «Сток Сити» клубы оны 500 000 фунтқа сатып алды. «Сток» клубында ол бірінші команданың ықпалды мүшесіне айналды және оның голдары «Поттерс» клубына 2008 жылы Премьер-лигаға жол ашты. Тәртіптік жазаларына қарамастан, ол жоғары лигадағы маңызды ойыншы болып қала берді және «Сток» клубының 2011 жылғы Англия кубогының финалына өтуіне көмектесті, бірақ жарақат салдарынан финалда ойнамады. Жарақатынан жазылғаннан кейін ол негізгі құрамға енбеді және 2012 жылдың маусымында клубты тастап, «Чарльтон Атлетик» клубымен бір маусымдық келісім шарт жасады. 2013–2014 жылғы маусымды «Блэкпул» клубында, ал 2014–2015 жылғы маусымды «Миллуолл» клубында өткізді. 2015 жылдың қазанында «Олдхэм Атлетик» клубына қосылды. Фуллер 1999 жылдан 2012 жылға дейін Ямайка Ұлттық футбол құрамасы сапында 77 рет халықаралық матчтарда ойнады.

Кристалл сарайы

Фуллер Ямайканың Кингстон қаласында дүниеге келді және мансабын «Тиволи Гарденс» клубында бастады. Ол «Чарлтон Атлетик» клубында сынақтан өтті, резервтік команданың үш матчында ойнады. 2001 жылдың ақпанында Фуллер ағылшын клубы «Кристал Пэлас» клубына 1 миллион фунт стерлингке (көрсеткіштерге байланысты нақты сома өзгеруі мүмкін) ауысты. Бұрынғы айда сынақтан өту кезінде жақсы өнер көрсеткеннен кейін оған қызығушылық танытты. Трансфер кезінде ол «Уаддах» клубының ойыншысын басына тепкені үшін Жамайка футбол федерациясы тарапынан дисквалификацияланды. Фуллер тізе жарақатынан зардап шекті және «Бүркіттер» үшін бар болғаны сегіз ойын өткізді. Лондонға бейімдесе алмағаннан кейін маусым соңында «Тиволи» клубына қайтып оралды. Фуллер келесі 2001–02 маусымын Шотландия Премьер-лигасының «Хартс» клубында арендада өткізді. Ол бірден көзге түсті, 27 ойында 8 гол соқты және Кевин МакКеннамен бірге клубтың үздік мергені атанды. Алайда, Эдинбургтік клуб Фуллермен тұрақты келісімшартқа отыруға қаржылық мүмкіндік таппады.

Престонның солтүстік жағы

«Престон Норт Энд» клубы шабуылшыны 500 000 фунтқа сатып алып, онымен келісімшарт жасасты. Фуллер «Престон» сапындағы тұңғыш ойынында, бұрынғы клубы «Кристал Пэласқа» 2:1 есебімен ұтысқан кезде гол соқты және жақын арада команданың маңызды ойыншысына айналды. Оның гол соғу қабілеті өте жоғары болды, бірақ ақпан айының басында тізе буынына жарақат алғандықтан маусымы ерте аяқталды. Ол клуб сапында өткізген 20 ойында 11 гол соқты. Фуллер 2003-04 маусымын жарқын бастады, бес ойында алты гол соқты, бірақ тізесіне қайтадан жарақат алғандықтан көрсеткіштері төмендеді. Бұл тұрғысынан қарағанда, ол сол маусымда 19 гол соқты және клубтың үздік мергені атанды. Фуллер 2004 жылғы маусымда Премьер-лига клубына өту үшін трансфер сұранысын ұсынды.

Портсмут

Лидс Юнайтед және Портсмут клубтары да қызығушылық танытты, бірақ Фуллердің тізесіндегі проблемалар екі клубтың да медициналық тексеруден өтпегеннен кейін ұсыныстарын кері тартып алуына себеп болды. Дегенмен, Портсмуттың бас жаттықтырушысы Гарри Реднапп ямайкалық футболшыға әлі де қызығушылық танытып, «ойнасаң төлейміз» (pay as you play) шарты бойынша келісім жасады. Бұл келісім бойынша, Фуллердің тізесіндегі жарақаттары салдарынан маусымның көп бөлігін қатыстыра алмаса, клуб көп шығынға бармайды. Фуллер 2004 жылғы тамызда 1 миллион фунтқа «Фрэттон Парк» стадионына көшті. Ол «Престон» сапында 63 ойында 31 гол соққан еді. Фуллер Премьер-лигада айқын із қалдыра алмады және маусым барысында негізгі құрамға ілесе алмады. Маусым соңында бірқатар шабуылшылар сатылғанына қарамастан, Винсент Перикард пен Светослав Тодоровтың жарақаттан қайтып оралуы және Коллинз Мбесуманың сатып алынуы Фуллерге Портсмут сапындағы негізгі ойынға кепілдік бермеді. Жаңа бас жаттықтырушы Ален Перрин Фуллердің кетуіне келісім берді. «Сандерленд» клубына өтуге тырысқан Фуллер медициналық тексеруден өтпеді. Оның орнына ол Гарри Реднапппен қайтадан бірігіп, 90 000 фунтқа «Саутгемптон» клубына қосылды. Фуллер «Портсмут» сапында «Кристал Пэлас» клубына қарсы өткен 3:1 есебімен аяқталған ойында бір гол соқты.

Саутгемптон

Саутгемптоннан бастаған кезі өте әсерлі болды, 2005 жылы 29 тамызда «Ковентри» клубына қарсы «Сентс» клубының жалғыз голын соқты, ал 18 қыркүйекте «Дербиде» тағы да гол соқты. Содан кейін «Сентс» клубындағы мансабы төмендеді. Оның күш-жігердің жетіспеуі және бұрынғы «Портсмут» ойыншысы болғандығы, сонымен қатар «Сент-Мэри» стадионындағы жалпы қанағаттанбаушылық атмосферасы Фуллерге үйдегі көрермендердің көп бөлігінен жағымсыз пікірлер мен кінәлауларға ұшырауға себеп болды. 2006 жылдың ақпан айында ол «Ипсвич Таун» клубына қарызға берілді, онда ол қызықты кезеңді бастан өткерді. Үш ойын ішінде екі гол соқты, екі сары және бір қызыл карточка алды – «Кристал Пэлас» клубымен 2:2 есебімен тең түскен кезде, көрермендерге жасаған қол қимылы үшін. Наурыздың соңында «Саутгемптонға» оралды. «Саутгемптонға» оралғаннан кейін ол өзге ойыншыға айналды және маусымның соңғы алты ойынында алты гол соқты, осының арқасында сәуір айының Чемпионат ойыншысы атағын жеңіп алды. Бұл оған маусымдағы тоғыз голға жетуге мүмкіндік берді, осымен клубтың үздік мергені атанды. Дегенмен, ол Джордж Берлидің 2006-07 жылғы жоспарларына сай келмеді және 2006 жылдың 31 тамызында трансферлік терезе жабылуымен «Сток Сити» клубына ауысты. Алайда, трансфер сомасының айтарлық бөлігі оның «Potters» клубы үшін өткізген ойындар санына байланысты болды. «Сток» клубындағы алғашқы маусымында 11 голмен үздік мерген атанды, бірақ сонымен қатар ең нашар тәртіптік көрсеткішке ие болды – екі қызыл және он сары карточка жинады. 2007-08 маусымында Фуллер «Сток» клубының жоғары дивизионға өтуіне үлкен үлес қосты және жанкүйерлердің сүйікті ойыншысына айналды. «Сток» клубы «Халл Сити» клубына қарсы үйде өткізген ойында Фуллер қатыса алмады, себебі ол Ямайкадағы әжесінің жерлеу рәсіміне қатысып жатты. Фуллер 2007 жылдың желтоқсанында жаңа келісімшартқа қол қойды, ол оны клубта 2011 жылға дейін қалдырды. 2007-08 маусымында 15 гол соқты, «Сток» клубы Премьер-лигаға жол алды. Сондай-ақ, ол «Вулверхэмптон Уондерерс» клубына қарсы жеке күшпен соққан голы үшін маусымның үздік голы атағын жеңіп алды. Фуллер 2008-09 маусымының ашылу күні «Болтон Уондерерс» клубына 3:1 есебімен ұтылып, «Сток Сити» клубының Премьер-лигадағы алғашқы голын соқты. Ол бұл ойынды «Сток» клубының «Астон Вилла» клубын 3:2 есебімен жеңген ойынымен жалғастырды. Бұл гол тамыз айының үздік голы атағын жеңіп алды және бас жаттықтырушы Тони Пулис тарапынан мақтау алды. Фуллер 2008 жылдың 28 желтоқсанында «Вест Хэм Юнайтед» клубына қарсы ойында қатыгездік жасағаны үшін алаңнан қуылды. «Вест Хэм» клубының теңестірген голынан кейін Фуллер командаласы Энди Гриффинмен дауласып, содан кейін «Сток» капитанының бетін сапалап ұрды. Төреші Майк Джонс Фуллерге қатыгездік жасағаны үшін тікелей қызыл карточка көрсетті, ал «Вест Хэм» матчты 2:1 есебімен жеңді. Тони Пулис және «Сток» командаласы Дэнни Хиггинботам оқиға клубқа әсер етпейтінін мәлімдеді. 2009 жылдың 1 қаңтарында Тони Пулис Фуллер мен Гриффин командалық жиналыстан кейін «татуласып кеткенін» растады. Фуллер Гриффинның «өте өрескел және құрметсіз» болғанын айтты, бірақ оның іс-әрекеті одан да жаман болғанын мойындады. 2009 жылдың ақпан айында «Сандерленд» клубына қарсы матчта Фуллер иығын шығарып алды және маусымның қалған бөлігінде жарақат алып қалуы мүмкін деп қорқынышты. Алайда Фуллер тез сауығып, екі апта ғана алаңнан шықты. Ол «Астон Вилла» клубына қарсы жанданды ойын көрсетті және «Болтон» клубына қарсы гол соқты, сонымен қатар «Сток» клубының қауіпсіздігіне көмектесу үшін өзінің жақсы формасын сақтап қалды. Фуллердің стандарттары бойынша 2009-10 маусымының баяу басталуынан кейін Пулис ямайлық ойыншыға салмағын азайту керектігін айтты. 2010 жылдың 24 қаңтарында ФА Кубогының 4-ші раундында «Арсенал» клубын 3:1 есебімен жеңген матчта 2 гол соқты. Фуллер гол соғу бойынша бұрынғыдай нәтижелі болмаса да, үшінші рет қатарынан маусымның үздік голы атағын жеңіп алды, бұл жолы ол үш «Вест Хэм Юнайтед» қорғаушысын алдап, Роб Гриннің қақпасына гол соқты. Фуллер 2010-11 маусымында «Британия» стадионында «Тоттенхэм» клубына қарсы алғашқы голын соқты. Кейін ол «Ньюкасл Юнайтед» клубында «Сток» клубының сапында екінші рет иығын шығарып алды, ал келесі сапарлық матчта «Болтон» клубында қайта жарақат алды. 2010 жылдың 6 қарашасында «Сандерленд» клубына қарсы «Сток» клубында 150-ші рет алаңға шықты. Фуллер 9 қарашада британдық футболдан 100-ші голын соқты. Қаңтар айындағы трансферлік терезеде Фуллердің «Стокті» тастап «Сандерленд» клубына қосылуы мүмкін деген қауесет тарады. Алайда «Сандерленд» клубы Фуллер үшін ұсыныс жасағанын жоққа шығарды. ФА Кубогының жартылай финалында «Болтон Уондерерс» клубы «Сток» клубын 5:0 есебімен жеңгеннен кейін, капитан Райан Шоукросс Фуллердің сөйлеген сөзі командаға күш бергенін айтты. Келесі матчта «Астон Вилла» клубына қарсы Фуллер ахилл сіңірінің жарақатын алды және 2010-11 маусымының қалған бөлігін, соның ішінде 2011 жылғы ФА Кубогының финалын өткізіп жіберді. Фуллер 2011 жылдың 19 қарашасында «Квинс Парк Рейнджерс» клубына қарсы ойынға жарақаттан оралды. 2011 жылдың желтоқсан айында УЕФА Еуропа лигасы...

His start at Southampton was fairly dramatic, scoring Saints' only goal at Coventry on 29 August 2005, and scoring again at Derby on 18 September. After that his career at Saints declined. His perceived lack of effort and his history as a former Portsmouth player, combined with the general air of dissatisfaction at St. Mary's led to Fuller receiving a considerable amount of abuse from large sections of the home crowd. In February 2006, he went on loan to Ipswich Town, where he had an eventful time. In three games, he scored two goals, collected two yellow cards and one red card in the 2–2 draw at Crystal Palace, for a hand gesture at the crowd. He returned to Southampton at the end of March. On his return to Southampton, he was a changed player and in the final six games of the season he scored six goals, which won him the Championship Player of the Month award for April. This took his season's tally to nine goals, making him the club's top scorer. Despite this, he did not fit into George Burley's plans for 2006–07 and was transferred to Stoke City on transfer deadline day, 31 August 2006. although a significant percentage of the fee depended on the number of appearances that he made for the "Potters". In his first season at Stoke he was the top goalscorer with 11 goals, but he also had the worst disciplinary record, accumulating two red cards and ten yellow cards. In the 2007–08 season, Fuller became a vital part of Stoke promotion winning side becoming a firm fan favourite in the process. Fuller missed Stoke's home game against Hull City as he was attending the funeral of his grandmother in his home nation of Jamaica. Fuller signed a new contract in December 2007 keeping his contracted at the club until 2011. He scored 15 goals during the 2007–08 season as Stoke won promotion to the Premier League, he also won the club's goal of the season award for his solo effort against Wolverhampton Wanderers. Fuller scored Stoke City's first ever Premier League goal, a late consolation in a 3–1 defeat to Bolton Wanderers on the opening day of the 2008–09 season. He followed this up with another goal in Stoke's 3–2 win over Aston Villa in their first ever Premier League home match. This goal won Match of the Day's Goal of the Month for August. and also earned the praise from manager Tony Pulis. Fuller was sent off for violent conduct on 28 December 2008 against West Ham United. Following West Ham's equaliser, Fuller argued with team mate Andy Griffin, before slapping the Stoke captain's face. Referee Mike Jones gave Fuller a straight red for violent conduct and West Ham went on to win the match 2–1. Tony Pulis and Stoke teammate Danny Higginbotham commented that the incident would not affect the club. On 1 January 2009, Tony Pulis confirmed that Fuller and Griffin had "kissed and made up" after a team meeting. Fuller said Griffin had been "very rude and disrespectful", but accepted that his actions had been worse. In a match against Sunderland in February 2009 Fuller dislocated his shoulder and it was feared that he would be out injured for the rest of the season. However Fuller made a quick recovery and was out for just two weeks. He bounced back with lively performances against Aston Villa and a goal against Bolton and continued his form to help Stoke to safety. After a slow start to the 2009–10 season for Fuller's standards, Pulis told the Jamaican he needs to lose weight. He scored 2 goals against Arsenal in the 4th round of the FA Cup in a 3–1 win over Arsenal on 24 January 2010, and also in the next round against Manchester City. Despite not being as prolific in front of goal Fuller won the goal of the season award for the third time in a row with another solo effort this time against West Ham United when he tricked his way past three hammers defenders before slotting past Rob Green. Fuller scored his first goal of the 2010–11 season against Tottenham Hotspur at the Britannia Stadium. He then dislocated his shoulder for the second time in his Stoke career away at Newcastle United and then suffered a repeat injury in the next away match at Bolton. He made his 150th league appearance for Stoke on 6 November 2010 against Sunderland. Fuller scored his 100th goal in British football on 9 November against Birmingham City with another sole effort. In the January transfer window there was strong rumours that Fuller would be leaving Stoke to join Sunderland. However Sunderland denied that they made a bid for Fuller. Following the 5–0 FA Cup semi final win over Bolton Wanderers Stoke captain Ryan Shawcross revealed that a speech from Fuller inspired the team. In the next match against Aston Villa Fuller sustained an Achilles tendon injury and missed the rest of the 2010–11 season including the 2011 FA Cup Final. Fuller made his return from injury against Queens Park Rangers on 19 November 2011. He scored his 50th goal for Stoke against Beşiktaş in the UEFA Europa League in December 2011. He made his first Premier League start for Stoke on 10 March 2012 away at Chelsea, Fuller was sent off after 24 minutes after stamping on Branislav Ivanović, Stoke went on to lose 1–0. Manager Pulis described Fuller's actions as 'ridiculous'. He left Stoke at the end of the 2011–12 season following the expiration of his contract.

Кейінгі мансап

Фуллер 2012 жылдың 22 тамызында Чемпионшиптегі «Чарлтон Атлетик» клубына қосылды, бір жылдық келісімшартқа қол қойды, сондай-ақ келісімшартты тағы бір жылға ұзарту опциясы болды. Фуллерге 19-шы нөмірлі жейде берілді және ол «Нотингем Форест» клубымен өткен матчта алаңға қосымша ойыншы ретінде шықты. Ол «Ипсвич Таун» және «Кристал Пэлас» клубтарында маңызды голдар соқты, сонымен қатар өз алаңында «Питерборо Юнайтед» клубына қарсы 25 ярдтық соққы жасады. Фуллер бірнеше жарақат алды, бірақ «Чарлтонның» 6 гол соққан алты футболшысының бірі болды. 2009 жылдан бері Англия футболының екінші дивизионына оралған алғашқы маусымда «Чарлтон» тоғызыншы орынға ие болғанына қарамастан, ол 2012–13 маусымының соңында «Чарлтоннан» босатылды. 2013 жылдың 15 тамызында Фуллер Чемпионшиптегі «Блэкпул» клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды, сондай-ақ келісімшартты тағы бір жылға ұзарту опциясы болды. 2013–14 маусымында ол «Блэкпул» сапында 28 матчта 6 гол соқты. Ол «Арыстан» командасы үшін 40 рет ойнап, 6 гол соқты, бірақ команда Чемпионшиптен төмен дивизионға түсіп қалды. Фуллер 2016 жылдың қаңтар айында «Олдхэм» клубын тастап кетті. 2016 жылдың 16 мамырында Фуллер футболдан кетуін жариялады. Алайда, 2019 жылдың қаңтар айында Фуллер «Нантвич Таун» клубымен келісімшартқа отырғаны хабарланды. 2019 жылдың қараша айында ол клубқа қайтадан қосылды. Фуллер 2020 жылдың 31 тамызында «Хэнли Таун» клубымен келісімшарт жасасты. 22 қыркүйекте ол ФА кубогында жеңіс голын соқты, бұл командасының «Реддитч Юнайтед» клубын 3:2 есебімен жеңіп, тарихында алғаш рет ФА кубогының екінші іріктеу кезеңіне өтуіне көмектесті.

Халықаралық мансап

Фуллер 1998 жылы Ямайканың 20 жасқа дейінгі ұлттық құрамасының құрамына кірді. Кейіннен 1999 жылы ол негізгі ұлттық құрамаға шақырылды. Фуллер Ямайканың 2002, 2006 және 2010 жылғы әлем чемпионаттарындағы қатысуларында болды және 2005 және 2009 жылғы КОНКАКАФ Алтын кубогында да өнер көрсетті.

Жеке өмір

Фуллерді әжесі Ямайканың Кингстон қаласындағы Тиволи бағында өсірді. Футболдан тапқан ақшасымен Фуллер 2010 жылдың басында Ямайкадағы тәртіпсіздік салдарынан қираған әжесінің үйін қайта жаңарта алды. Фуллер 2009 жылдың ақпанында көлік жүргізу ережелерін бұзды деген күдікпен тұтқындалды. Кейін ол Ұлыбританияда жүргізуші куәлігі болмастан көлік жүргізгенін мойындады, оған айыппұл салынды және үш айып ұпайы қосылды. Фуллер 2010 жылдың ақпанында шабуыл жасады деген күдікпен тұтқындалды. Бірақ осы оқиға бойынша оған ешқандай айып тағылмады. 2022 жылдың қараша айында «Сток Сити» клубы bet365 стадионындағы жаңа спорт барын Фуллердің құрметіне «Рикардо» деп атады.