Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Магниттік темір сульфид минералы
Magnetic iron sulfide mineral
Пирротит (грек тіліндегі "пиррос" сөзі "жалынды түсті" деген мағынаны білдіреді) – Fe(1-x)S формулалы (x = 0-ден 0,125-ке дейін) темір сульфид минералы. Ол троилит деп аталатын FeS минералының стехиометриялық емес түрі болып табылады. Пирротит түсі пиритке ұқсас болғандықтан және әлсіз магниттік қасиеттері болғандықтан "магниттік пирит" деп те аталады. Темірдің мөлшері артқан сайын магнетизм азаяды, ал троилит магниттік емес. Пирротит көбінесе плитка тәрізді, қола/мыс түсті болып келеді және металл жылтырлығына ие. Бұл минерал нориттер сияқты магмалық тау жыныстарында кездеседі және метаморфтық процестер кезінде пириттен пайда болуы мүмкін. NiAs құрылымы бар материалдар көбінесе стехиометриялық емес, себебі олар металл иондарының 1/8 бөлігіне дейін кем болуы мүмкін, нәтижесінде бос орындар пайда болады. Мұндай құрылымдардың бірі – пирротит 4C (Fe7S8). Мұндағы "4" саны темірдің бос орындары "С" бағытындағы элементар жасушадан 4 есе үлкен болатын суперрешетті анықтайтынын көрсетеді. "С" бағыты кристалдың басты симметрия осіне параллель деп есептеледі; бұл бағыт әдетте ең үлкен тор аралығына сәйкес келеді. Басқа политиптерге: пирротит 5C (Fe9S10), 6C (Fe11S12), 7C (Fe9S10) және 11C (Fe10S11) жатады. Әр политип моноклиндік (M) немесе гексагонды (H) симметрияға ие болуы мүмкін, сондықтан кейбір дереккөздер оларды, мысалы, 6C емес, 6H немесе 6M деп белгілейді. Моноклиндік түрлер 254°C төмен температурада тұрақты, ал гексагонды түрлер осы температурадан жоғары тұрақты. Алайда, бұл ереже темірдің мөлшері жоғары, троилит құрамына жақын (атомдық пайызбен 47-50% темір) және гексагонды симметрияға ие заттарға қатысты емес.
Pyrrhotite (pyrrhos in Greek meaning "flame coloured") is an iron sulfide mineral with the formula Fe(1 x)S (x = 0 to 0.125). It is a nonstoichiometric variant of FeS, the mineral known as troilite. Pyrrhotite is also called magnetic pyrite, because the color is similar to pyrite and it is weakly magnetic. The magnetism decreases as the iron content increases, and troilite is non magnetic. Pyrrhotite is generally tabular and brassy/bronze in color with a metallic luster. The mineral occurs with mafic igneous rocks like norites, and may form from pyrite during metamorphic processes. Materials with the NiAs structure often are non stoichiometric because they lack up to 1/8th fraction of the metal ions, creating vacancies. One of such structures is pyrrhotite 4C (Fe7S8). Here "4" indicates that iron vacancies define a superlattice that is 4 times larger than the unit cell in the "C" direction. The C direction is conventionally chosen parallel to the main symmetry axis of the crystal; this direction usually corresponds to the largest lattice spacing. Other polytypes include: pyrrhotite 5C (Fe9S10), 6C (Fe11S12), 7C (Fe9S10) and 11C (Fe10S11). Every polytype can have monoclinic (M) or hexagonal (H) symmetry, and therefore some sources label them, for example, not as 6C, but 6H or 6M depending on the symmetry. The monoclinic forms are stable at temperatures below 254 °C, whereas the hexagonal forms are stable above that temperature. The exception is for those with high iron content, close to the troilite composition (47 to 50% atomic percent iron) which exhibit hexagonal symmetry.
Магниттік қасиеттері
Троилит сияқты идеалды FeS торлары магниттік емес. Магниттік қасиеттері Fe мөлшеріне байланысты өзгереді. Fe-ға бай, гексагонды пирротиттер антиферромагниттік. Дегенмен, Fe жетіспейтін, моноклинді Fe7S8 ферримагниттік болып табылады. Сондықтан пирротитте кеңінен байқалатын ферромагнетизм кристалл құрылымындағы темірдің салыстырмалы түрде жоғары концентрациядағы бос орындарының (20%-ға дейін) болуымен байланысты. Бос орындар кристалл симметриясын төмендетеді. Сондықтан пирротиттің моноклинді түрлері, әдетте, симметриялы гексагонды түрлерге қарағанда ақауларға толырақ болады, демек, магниттік қасиеттері жоғары. Моноклинді пирротит 30 K температурада Беснус ауысуы деп аталатын магниттік ауысуға ұшырайды, бұл магниттік қалдық магниттелудің жоғалуына әкеледі. Пирротиттің қанығу магниттелуі 0,12 теслаға тең.
The ideal FeS lattice, such as that of troilite, is non magnetic. Magnetic properties vary with Fe content. More Fe rich, hexagonal pyrrhotites are antiferromagnetic. However, the Fe deficient, monoclinic Fe7S8 is ferrimagnetic. The ferromagnetism which is widely observed in pyrrhotite is therefore attributed to the presence of relatively large concentrations of iron vacancies (up to 20%) in the crystal structure. Vacancies lower the crystal symmetry. Therefore, monoclinic forms of pyrrhotite are in general more defect rich than the more symmetrical hexagonal forms, and thus are more magnetic. Monoclinic pyrrhotite undergoes a magnetic transition known as the Besnus transition at 30 K that leads to a loss of magnetic remanence. The saturation magnetization of pyrrhotite is 0.12 tesla.
Этимологиясы мен тарихы
1847 жылы Пьер Арман Петит Дюфреной атымен аталып, қойылған. "Пирротит" атауы грек тіліндегі "πνρρό" ("пиррос") сөзінен шыққан, ол "жалынды түс" деген мағынаны білдіреді.
Named in 1847 by Ours Pierre Armand Petit Dufrénoy. "Pyrrhotite" is derived from the Greek word πνρρό, "pyrrhos", meaning flame colored.
Синонимдер
+Пирротит минералының синонимдері. Магниттік пиритМагнетопиритМагниттік пириттерПирротинПиррохотитМагниттік темір пириттеріДипиритКроеберитВаттенкис
+Synonyms of the mineral pyrrhotite. Magnetic pyriteMagnetopyriteMagnetic pyritesPyrrhotinePyrrohotiteMagnetic iron pyritesDipyriteKroeberiteVattenkies