Кіріспе

Швед оқ-дәрі өндірушісі Norma Precision AB, көбінесе жай ғана Norma деп аталады, – Швецияның Вермланд облысы Амотфорс қаласында орналасқан, атыс қаруларына арналған оқ-дәрілерді өндіретін швед компаниясы.

Тарих

Норма 1902 жылы Нордре Ландтан шыққан үш норвегиялық ағайынды – Ларс Энгер (1850-1917), Йохан Энгер (1852-1925) және Ивар Энгер (1863-1942) тарапынан құрылды. Олардың L.A. Энгер & Co компаниясы Рауфосстағы оқ-дәрі фабрикасын сатып алып, кейін 1895 жылы Кристианияға (қазіргі Осло) Норма Проектилфабрик А/С (Норма снаряд фабрикасы акционерлік қоғамы) ретінде көшіп келді. "Норма" атауы жиі Нормандия немесе "Норге" (норвегия тілінде Норвегия) дегеннің қысқартылған түрі деп қате түсінілді, бірақ шындығында бұл атауды үш ағаның үлкені Ларс, Винченцо Беллинидің "Норма" атты итальяндық операсын өте ұнатқаны үшін таңдады. Швециядағы ату спорты қозғалысына жеткізуші қажет болды, сондай-ақ Norma Projektilfabrik A/S-тен Швецияда жергілікті филиал ашу сұралды. Ол кезде Швеция мен Норвегия біріккен мемлекет болды. Үш ағайындының ең кішісі Ивар (полярлық саяхатшы Лиллемор Рачлевтің әкесі) пойызға отырып Швецияға келді. Ол шекарадан өткеннен кейін бірінші аялдамада, Карлоттенбергте түсіп, қолайлы фабрика ғимараттары туралы ақпарат алды. Бірақ қалалық кеңес олардың жоспарларына қызығушылық танытпағанын, ал жалғыз бос орын темекі фабрикасымен алынғанын анықтады. Сондықтан ол Швецияның ішінде сәттілігін сынап көруге шешім қабылдады. Келесі аялдама – Амотфорс, онда Энгер ағайындар жақсы қабылданып, компания құруға келісті. 1900 жылға дейін Энгер ағайындардың әкесі Асмунд Энгер Парижде өткен ату жарысында досы арқылы құпия француздық Balle D снарядтарының бірнеше данасын алды. Олардың шеберхана басшысы және баллистикалық инженеры Карл Ванг (1881-1951) көмегімен Энгер ағайындар спитцер оқ-дәрісіне кеме тәрізді құйрық бөлігін өте дәйекті түрде бекіту әдісін жасады, бұл Нормаға артықшылық берді. Бастапқыда және ғасырдың ортасына дейін өндіріс әскери оқ-дәрі стандарттарымен доминирленді. Бірақ кейіннен компания аң аулауға арналған оқ-дәріге сұраныс бар екенін түсінді. Норма халықаралық байланыстарды дамыта бастады, бұл әскери қызығушылықпен бірігіп, жаңаша ойлауға және жаңа өнімдерді қажет етуге итермеледі.