Чикаго қаласының тарихы мен дамуы

Кіріспе

Чикаго американдық экономикалық, мәдени және саяси тарихында орталық рөл атқарды. 1850 жылдардан бері Чикаго АҚШ-тың орталық-батысындағы ірі қалалардың бірі болып табылады және 1880 жылғы халық санағынан бастап орталық-батыстағы ең ірі қала атанды. Аймақтың тарихы 17 ғасырдың соңында француз саяхатшыларының, миссионерлердің және тері саудагерлерінің келуімен, сондай-ақ олардың жергілікті поттаватоми тайпасымен араласуымен басталады. Жан Батист Пуант-дю-Сабль аймақтағы тұңғыш тұрғын емес қоныс салушы болды, ол 18 ғасырдың соңында Чикаго өзенінің құйылысында үй салды. Кішкентай поселеністер мен АҚШ армиясының бекінісі болды, бірақ 1812 жылы әскер мен қоныс аурушылардың барлығы қуып шығарылды. Қазіргі қала 1837 жылы солтүстік кәсіпкерлер тарапынан құрылды және жылжымайтын мүлікке байланысты болжамдар мен көл және теміржол арқылы дамыған жаңа көлік желісінде маңызды орналасқандығының түсінілуі арқасында тез өсті, бұл көлік желісі Ұлы көлдерден Миссисипи өзені алабына бағытталған бақылауды қамтамасыз етті. 1871 жылы орталық бизнес ауданын қиратқан өртке қарамастан, қала үлкен қарқынмен өсіп, елдің теміржол орталығына және өндіріс, сауда, қаржы, жоғары білім, дін, хабар тарату, спорт, джаз және мәдениеттің дамыған орталығына айналды. Қала еуропалық иммигранттарды тартты – алдымен немістер, ирландтар және скандинавиялықтар, содан кейін 1890-1914 жылдары еврейлер, чехтар, поляктар және италиялықтар. Олардың барлығы қаланың күшті саяси машинасына сіңіп кетті. Көптегендері радикалды кәсіподақтарға қосылды, Чикаго зорлықпен өтетін ереуілдерімен танымал болды, бірақ жоғары жалақысы үшін құрметке ие болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңінен бастап көптеген афроамерикандықтар Оңтүстіктен Ұлы көші-қонның бір бөлігі ретінде көшіп келді. Мексикалықтар 1910 жылдан кейін, ал пуэрторикалықтар 1945 жылдан кейін келе бастады. Кук округінің қалалары 1945 жылдан кейін тез өсті, бірақ Демократиялық партия машинасы қала мен аймақты бақылауда ұстады, әсіресе Кук округі Демократиялық партиясының төрағасы болған мэр Ричард Дж. Дейлидің басшылығымен. 1970 жылдан кейін деиндустриализация мал базарын және көптеген болат зауыттары мен фабрикаларды жапты, бірақ қала қаржы және көлік орталығы ретіндегі рөлін сақтап қалды. Ол медицина, жоғары білім және туризм салаларындағы қызмет көрсету рөлін күшейтті. Қала 1850 жылдары Стивен А. Дуглас, 1950 жылдары Адлай Стивенсон және соңғы жылдары Барак Обама сияқты көшбасшылардың саяси базасын құрады.

none

Chicago has played a central role in American economic, cultural and political history. Since the 1850s Chicago has been one of the dominant metropolises in the Midwestern United States, and has been the largest city in the Midwest since the 1880 census. The area's recorded history begins with the arrival of French explorers, missionaries and fur traders in the late 17th century and their interaction with the local Pottawatomie Native Americans. Jean Baptiste Point du Sable was the first permanent non indigenous settler in the area, having a house at the mouth of the Chicago River in the late 18th century. There were small settlements and a U. S. Army fort, but the soldiers and settlers were all driven off in 1812. The modern city was incorporated in 1837 by Northern businessmen and grew rapidly from real estate speculation and the realization that it had a commanding position in the emerging inland transportation network, based on lake traffic and railroads, controlling access from the Great Lakes into the Mississippi River basin. Despite a fire in 1871 that destroyed the Central Business District, the city grew exponentially, becoming the nation's rail center and the dominant Midwestern center for manufacturing, commerce, finance, higher education, religion, broadcasting, sports, jazz, and high culture. The city was a magnet for European immigrants—at first Germans, Irish and Scandinavians, then from the 1890s to 1914, Jews, Czechs, Poles and Italians. They were all absorbed in the city's powerful ward based political machines. Many joined militant labor unions, and Chicago became notorious for its violent strikes, but respected for its high wages. Large numbers of African Americans migrated from the South starting in the World War I era as part of the Great Migration. Mexicans started arriving after 1910, and Puerto Ricans after 1945. The Cook County suburbs grew rapidly after 1945, but the Democratic party machine kept both the city and suburbs under control, especially under mayor Richard J. Daley, who was chairman of the Cook County Democratic Party. Deindustrialization after 1970 closed the stockyards and most of the steel mills and factories, but the city retained its role as a financial and transportation hub. Increasingly it emphasized its service roles in medicine, higher education, and tourism. The city formed the political base for leaders such as Stephen A. Douglas in the 1850s, Adlai Stevenson in the 1950s, and Barack Obama in recent years.

Ертедегі жергілікті қоныстар

Барлаушылардың жазбаларында алғаш рет кездескен кезде Чикаго аймағында Маскутен және Майами сияқты бірнеше Алгонкин тайпалары қоныстанған. "Чикаго" атауы – американдық жергілікті сөздің француз тіліне аудармасы, ботаникада Allium tricoccum деп белгілі shikaakwa сөзінен шыққан, ол Майами-Иллинойс тілінен келген. Қазіргі Чикаго қаласы орналасқан жерге "Чекагу" деген алғашқы сілтеме 1679 жыл шамасында Роберт де ЛаСалльдің естелік жазбаларында кездеседі. Анри Жутель 1688 жылғы күнделігінде бұл аймақта "чикагуа" деп аталатын жабайы сарымсақ көптеп өсетінін айтады. Оның 1687 жылдың қыркүйек айының соңындағы күнделігінде былай делінген:

"Біз Чикаго деп аталатын жерге келдік, және біз білгендей, бұл аймақтағы орманды жерлерде өсетін сарымсақтың көптігіне байланысты осы ат берілген." Пьер Франсуа Ксавье де Шарлево 1721 жылы Майами тайпасының 1670 жылдар шамасында қазіргі Чикаго орнына қоныстанғанын жазады. Чикагоның Ұлы көлдерді Миссисипи өзені жүйесімен байланыстыратын қысқа каноэ арқылы жүретін жолы (Чикаго портежі) көптеген француз зерттеушілерінің, әсіресе Луи Жолье мен Жак Маркетттың 1673 жылы назарын аударды. Иезуиттердің хабарламаларында сол кезде Нью-Йорктің ирокез тайпалары Алгонкин тайпаларын Төменгі Мичиганнан және осы портежге дейін, кейінірек Бобр соғыстары кезінде толығымен қуғандығы көрсетілген. Одан кейін Аугустин ле Гардюр де Кортеманше француз үкіметінің тапсырмасымен Майами мен Ирокездер арасында бейбітшілік орнату мақсатымен осы қонысқа келді. Майами басшысы Чичикатало де Кортеманшеге Монреальге бірге жолға шықты. Бұл аймақта өмір сүрген Мичигамея басшысы Чикаго есімді де адам болған. 1680 жылдары Иллинойс өзені Чикаго өзені деп аталды.

Жергілікті емес алғашқы қоныстар

Чикагоға алғаш қоныс аударған адам – еуропалық және африкалық тегі бар француз Жан Батист Пуант-дю-Сабль болды, ол 1788-1790 жылдары Чикаго өзенінің сағасына шаруашылық салған. Ол 1800 жылы Чикагодан кетіп қалды. 1968 жылы Пионер алаңында Пуант-дю-Сабль қаланың негізін қалаушы ретінде құрметпен еске алынды және қала символы ретінде таныстырылды. 1795 жылы Солтүстік-Батыс үнді соғысынан кейін, кейбір үндістер Чикаго аумағын Гринвилл келісімі арқылы АҚШ-қа әскери бекет орнату үшін берді. АҚШ 1803 жылы Чикаго өзенінің жағасында Дирборн бекінісін салды. Ол 1812 жылғы соғыс кезінде Дирборн бекінісі шайқасында үнді күштері тарапынан қиратылды, көптеген тұрғындар қаза тапты немесе тұтқынға алынды. Бекіністі эвакуациялауға бұйрық берілген еді. Эвакуация кезінде әскер мен азаматтар қазіргі Прери-авеню тұсында қоршалып алынды. Соғыс аяқталғаннан кейін, 1816 жылғы Сент-Луис келісімінде Потаватоми тайпасы жерді АҚШ-қа берді. (Бүгінде бұл келісім Үнді шекаралық паркінде еске алынады.) Дирборн бекінісі 1818 жылы қайта салынды және 1837 жылға дейін пайдаланылды.

Қаланың өсуі

1829 жылы Иллинойс штатының заң шығарушы органы каналды іздеу және оны қоршаған қаланы жоспарлау үшін комиссарларды тағайындады. Комиссарлар Джеймс Томпсонды сол кезде халқы 100-ден аз болған Чикаго қаласын зерттеуге және жоспарлауға жалдады. Тарихшылар 1830 жылғы 4 тамыздағы жоспарды Чикаго деп аталған жердің ресми мойындалуы деп есептейді. 1830 жылдары «янки» кәсіпкерлері Чикагоның көліктік торап ретіндегі әлеуетін байқап, ең жақсы учаскелерді иелену үшін жер спекуляциясына қатысты. 1833 жылғы 12 тамызда Чикаго қаласы 350 тұрғынымен ресми түрде құрылды. 1833 жылғы Чикаго шарты бойынша Чиппева, Одава және Потаватоми тайпалары Иллинойс, Висконсин және Мичиган жерлерін берді және 1838 жылға дейін Миссисипи өзенінен батысқа көшуге мәжбүр болды. 1834 жылғы 12 шілдеде Нью-Йорк штатының Сакетс-Харбор портынан келген «Иллинойс» атты кеме алғашқы коммерциялық шхуна болып портқа кірді, бұл Чикаго мен Нью-Йорк штатына пайда әкелетін Ұлы көлдер саудасының белгісі болды. Бұл үлкен Кук округінің бір бөлігі болды. 1840 жылға қарай өркендеген қалада 4000-нан астам адам тұрды. 1830 жылдан кейін Иллинойс штатының солтүстігіндегі құнарлы жерлер «янки» қоныс аударушыларын қызықтырды. «Янкилердің» жылжымайтын мүлік операторлары 1830 жылдары бір түндік қала құрды. Айналасындағы егістік жерлерді саудаға ашу үшін Кук округі комиссарлары оңтүстік және батысқа қарай жолдар салды. Соңғысы «қапасты Тоғыз мильді батпақты», Дес-Плейнс өзенін кесіп өтіп, оңтүстік-батысқа қарай Уокерс-Гроувке, қазіргі Плейнфилд ауылына дейін жетті. Жолдар күніне жүздеген арбамен ферма өнімдерін жеткізуге мүмкіндік берді, сондықтан кәсіпкерлер астық терминалдарын және кемелерді тиеуге арналған құрылыстарды салды, олар Ұлы көлдер арқылы шығысқа қарай бағытталған кемелерге жүк тиеді. Өнім Эри каналы арқылы және Гудзон өзенімен Нью-Йорк қаласына тасымалданды; Орта Батыс фермаларының өсуі Нью-Йорк қаласын порт ретінде кеңейтті. 1837 жылы Чикагода алғашқы мэр сайлауы өтіп, Уильям Б. Огден тұңғыш мэр болып сайланды.

Көлік хабы ретінде пайда болу

1848 жылы Иллинойс және Мичиган каналының ашылуы Ұлы көлдерден Чикаго арқылы Миссисипи өзені мен Мексика шығанағына кеме қатынасын қамтамасыз етті. Чикагоға алғашқы теміржол желісі – Галена және Чикаго Біріккен теміржолы да сол жылы құрылып аяқталды. Чикаго жол, теміржол, су және кейін әуе байланыстары арқасында АҚШ-тың көліктік торабына айналды. Чикаго Монтгомери Уорд және Сирс, Роубэк және Компания сияқты каталог арқылы сауда ұсынатын ұлттық саудагерлердің де отаны болды, олар тауарларын бүкіл елге тасымалдау үшін көлік желілерін пайдаланды. 1850 жылдарға қарай теміржолдардың салынуы Чикагоны маңызды торапқа айналдырды, ал 30-дан астам желі қалаға келіп тоқталды. Шығыстан келген басты теміржолдар Чикагода аяқталып, батысқа қарай бағытталғандары Чикагодан бастау алды. 1860 жылға таман қала елдің транзиттік және қойма орталығына айналды. Фабрикалар ашылды, ең белгілісі – 1847 жылы Сайрус Холл Маккормик құрған дән орындар жасаушылар зауыты. Бұл Батыс аймақтарынан алынған табиғи ресурстарды өңдеу орталығы болды. Висконсин ормандары ағаш өңдеу және ағаш өнімдері бизнесін дамытты, ал Иллинойс аймағы бидаймен қамтамасыз етті. Жүздеген мың шошқа мен ірі қара мал Чикагоға сойылу үшін жеткізіліп, тұздалып сақталып, шығыс нарықтарына жіберілді. 1870 жылы суытылған вагондардың пайда болуы Шығыс қалаларына таза етті тасымалдауға мүмкіндік берді. Аймақтың далалық батпақты жері ауру таратушы жәндіктерге қолайлы орта болды. Көктемде Чикагода су көтерілісінен лай көп болып, жылқылардың қимылдауы қиын болды. Адамдарды лайдан сақтандыру үшін "Қытайға ең жылдам жол" немесе "Түбі жоқ" сияқты әзілді жарнамалар орнатылды. Саяхатшылар Чикагоның Америкадағы ең лас қала екенін хабарлады. Қала үлкен кәріз жүйесін құрды. Алғашқы кезеңде канализациялық құбырлар қаланың үстінен салынып, қалдықтарды жылжыту үшін гравитация күші пайдаланылды. Қала су тасқынына жиі ұшырайтын аласа жатқан жерге салынған. 1856 жылы қалалық кеңес жаңа технологияны пайдаланып, қаланың барлық бөлігін төрт-бес футқа көтеруге шешім қабылдады. Бірде бес қабатты Бриггс қонақ үйі, салмағы 22000 тонна болатын, жұмыс істеп тұрғанда көтерілді. Мұндай оқиғаның Еуропада ешқашан болмағанын айтқан британдық тарихшы Пол Джонсон бұл керемет жетістікті американдықтардың кез келген материалдық мәселені шеше алады деген сенімге негізделген нық қадамдары мен тапқырлығының жарқын мысалы деп атады.

In 1848, the opening of the Illinois and Michigan Canal allowed shipping from the Great Lakes through Chicago to the Mississippi River and the Gulf of Mexico. The first rail line to Chicago, the Galena & Chicago Union Railroad, was completed the same year. Chicago would go on to become the transportation hub of the United States, with its road, rail, water, and later air connections. Chicago also became home to national retailers offering catalog shopping such as Montgomery Ward and Sears, Roebuck and Company, which used the transportation lines to ship all over the nation. By the 1850s, the construction of railroads made Chicago a major hub and over 30 lines entered the city. The main lines from the East ended in Chicago, and those oriented to the West began in Chicago and so by 1860, the city had become the nation's trans shipment and warehousing center. Factories were created, most famously the harvester factory that was opened in 1847 by Cyrus Hall McCormick. It was a processing center for natural resource commodities extracted in the West. The Wisconsin forests supported the millwork and lumber business; the Illinois hinterland provided the wheat. Hundreds of thousands of hogs and cattle were shipped to Chicago for slaughter, preserved in salt, and transported to eastern markets. By 1870, refrigerated cars allowed the shipping of fresh meat to cities in the East. The prairie bog nature of the area provided a fertile ground for disease carrying insects. In springtime, Chicago was so muddy from the high water that horses could scarcely move. Comical signs proclaiming "Fastest route to China" or "No Bottom Here" were placed to warn people of the mud. Travelers reported Chicago was the filthiest city in America. The city created a massive sewer system. In the first phase, sewage pipes were laid across the city above ground and used gravity to move the waste. The city was built in a low lying area subject to flooding. In 1856, the city council decided that the entire city should be elevated four to five feet by using a newly available jacking up process. In one instance, the five story Brigg's Hotel, weighing 22,000 tons, was lifted while it continued to operate. Observing that such a thing could never have happened in Europe, the British historian Paul Johnson cites the astounding feat as a dramatic example of American determination and ingenuity based on the conviction that anything material is possible.

19-ғасырдағы иммиграция және халық саны

1830 жылдары янкилер қоныстанған болса да, 1840 жылдары қалада Ұлы ашаршылықтың салдарынан көптеген ирландтық католиктер келді. 19-шы ғасырдың соңында теміржол, мал өсіру орындары және басқа да ауыр өнеркәсіптер Еуропадан, әсіресе немістер, ағылшындар, шведтер, норвегиялықтар және голландтар сияқты білікті жұмысшыларды тартты. Джон Джонс және Мэри Ричардсон Джонс сияқты белсенді көшбасшылар басқарған шағын афроамерикалық қауым құрылды, олар Чикагоны Жер асты жолының аялдамасы ретінде орнатуға көмектесті. 1840 жылы Чикаго халқы бойынша АҚШ-тың 92-ші қаласы болды. Халқының саны соншалықты тез өсті ki, 20 жылдан кейін ол тоғызыншы қалаға айналды. 1848 жылы Чикагода Иллинойс және Мичиган каналының құрылысы аяқталды, алғашқы бу локомотивтері пайда болды, бумен жұмыс істейтін астық лифтілері, телеграф енгізілді және Чикаго тауар биржасы құрылды. 1857 жылы Чикаго сол кездегі Солтүстік-Батыс деп аталатын аймақтың ең ірі қаласы болды. 20 жыл ішінде Чикаго 4000 адамнан 90 мыңға дейін өсті. Чикаго Сент-Луис пен Цинциннатиді батыстағы ірі қала ретінде басып өтті және 1860 жылы Солтүстік демократтардың президенттік үміткері Стивен Дугластың туған жері ретінде саяси назарға ілікті. 1860 жылы Чикагодағы Республикалық Ұлттық конвентте штаттың туған ұлы Авраам Линкольн президенттікке ұсынылды. Қаланың үкіметі мен ерікті қоғамдар Америка Азамат соғысы кезінде сарбаздарға жан-жақты қолдау көрсетті. Жаңадан келгендердің көп бөлігі ирландтық католиктер мен неміс иммигранттары болды. Олардың аулалары, ерлердің әлеуметтік өмірінің орталығы, 1850-ші жылдардың ортасында жергілікті "Білімі жоқтар" партиясынан шабуылға ұшырады, ол евангелисттік протестанттардан күш алды. Бұл жаңа партия иммиграцияға және спирттік ішімдіктерге қарсы болды және салон иелерінің билігін азайту арқылы саясатты тазартуға шақырды. 1855 жылы "Білімі жоқтар" Леви Бунны қала әкімі етіп сайлады, ол жексенбі күні спирттік ішімдіктер мен сыра сатуға тыйым салды. Оның агрессивті құқық қорғау шаралары 1855 жылдың сәуіріндегі Лагер сырасы бүлігіне әкеп соқты, ол сегіз неміс спирттік ішімдіктерге қатысты бұзушылықтар үшін сотталып жатқан сот ғимаратының сыртында болды. 1865 жылдан кейін салонтар жергілікті этностық ерлер үшін ғана қоғамдық орталықтарға айналды, өйткені реформаторлар оларды тәртіпсіздік пен моральдық құлдырауға итермелейтін орындар деп қарады. Салонтар музыкалық ойын-сауықтардың да көзі болды. Кейіннен полиция бастығы болған ирланд иммигранты Фрэнсис О'Нилл, салондарда ойнаған басқа жаңадан келгендерден жиналған ирланд музыкасының жинақтарын жариялады. 1870 жылы Чикаго елдің екінші ірі қаласына және әлемдегі ең ірі қалалардың біріне айналды. 1870 мен 1900 жылдар аралығында Чикаго 299 000 тұрғыны бар қаладан шамамен 1,7 миллионға дейін өсті және әлем тарихындағы ең жылдам өсіп келе жатқан қала болды. Чикагоның гүлденген экономикасы Шығыс және Орталық Еуропадан, әсіресе еврейлер, поляктар және итальяндықтардан, сондай-ақ көптеген кіші топтардан көптеген жаңа иммигранттарды тартты. Көптеген бизнесмендер мен кәсіби мамандар Шығыс штаттарынан келді. Чикагоның ауылдық аймақтарынан келгендер салыстырмалы түрде аз болды. Экспоненциалды өсім қоршаған ортаны ластауға әкеп соқты, өйткені денсаулыққа қауіп төндіретін факторлар баршаға әсер етті.

Although originally settled by Yankees in the 1830s, the city in the 1840s had many Irish Catholics come as a result of the Great Famine. Later in the century, the railroads, stockyards, and other heavy industry of the late 19th century attracted a variety of skilled workers from Europe, especially Germans, English, Swedes, Norwegians, and Dutch. A small African American community formed, led by activist leaders like John Jones and Mary Richardson Jones, who established Chicago as a stop on the Underground Railroad. In 1840, Chicago was the 92nd city in the United States by population. Its population grew so rapidly that 20 years later, it was the ninth city. In the pivotal year of 1848, Chicago saw the completion of the Illinois and Michigan Canal, its first steam locomotives, the introduction of steam powered grain elevators, the arrival of the telegraph, and the founding of the Chicago Board of Trade. By 1857, Chicago was the largest city in what was then called the Northwest. In 20 years, Chicago grew from 4,000 people to over 90,000. Chicago surpassed St. Louis and Cincinnati as the major city in the West and gained political notice as the home of Stephen Douglas, the 1860 presidential nominee of the Northern Democrats. The 1860 Republican National Convention in Chicago nominated the home state candidate Abraham Lincoln. The city's government and voluntary societies gave generous support to soldiers during the American Civil War. Many of the newcomers were Irish Catholic and German immigrants. Their neighborhood saloons, a center of male social life, were attacked in the mid 1850s by the local Know Nothing Party, which drew its strength from evangelical Protestants. The new party was anti immigration and anti liquor and called for the purification of politics by reducing the power of the saloonkeepers. In 1855, the Know Nothings elected Levi Boone mayor, who banned Sunday sales of liquor and beer. His aggressive law enforcement sparked the Lager Beer Riot of April 1855, which erupted outside a courthouse in which eight Germans were being tried for liquor ordinance violations. After 1865, saloons became community centers only for local ethnic men, as reformers saw them as places that incited riotous behavior and moral decay. Salons were also sources of musical entertainment. Francis O'Neill, an Irish immigrant who later became police chief, published compendiums of Irish music that were largely collected from other newcomers playing in saloons. By 1870, Chicago had grown to become the nation's second largest city and one of the largest cities in the world. Between 1870 and 1900, Chicago grew from a city of 299,000 to nearly 1.7 million and was the fastest growing city in world history. Chicago's flourishing economy attracted huge numbers of new immigrants from Eastern and Central Europe, especially Jews, Poles, and Italians, along with many smaller groups. Many businesspeople and professionals arrived from the eastern states. Relatively few new arrivals came from Chicago's rural hinterland. The exponential growth put increasing pollution on the environment, as hazards to public health impacted everyone.

Алтын ғасыр

Қаланың көп бөлігі 1871 жылы өткен Ұлы Чикаго өртінен қирады. Өрт салдарынан келген зиян зор болды, себебі 300 адам қаза тапты, 18 000 ғимарат жойылды, ал қаланың 300 000 тұрғынының шамамен 100 000-ы үйсіз қалды. Өрттің кеңінеюіне бірнеше фактор ықпал етті. Чикагодағы ғимараттар мен тротуарлардың көп бөлігі ағаштан салынған еді. Сонымен қатар, кейбір салалардың мүддесі үшін дұрыс қалдықтарды тастау ережелеріне назар аудармау, Чикаго өзенінде көптеген жанғыш заттардың болуына себеп болды, және өрт оңтүстіктен солтүстікке осы өзен арқылы тарады. Өрттен кейін қатаң өрт қауіпсіздігі нормалары енгізілді, олардың ішінде тас конструкцияларға басымдық берілді. 1886 жылы Даниядан келген көшпенді Женс Дженсен көп ұзамай табысты және танымал ландшафт дизайнеріне айналды. Дженсеннің жұмысы демократиялық ландшафт дизайнымен ерекшеленді, ол әлеуметтік әділет және табиғатты қорғауға деген қызығушылығымен және антидемократиялық формализмді қабылдамауымен байланысты болды. Дженсеннің туындыларының ішінде Чикагоның төрт саябағы бар, олардың ең танымалсы – Колумбус паркі. Оның жұмысына аймақтың ең беделді миллионерлерінің бақшаларын жобалау да кірді. 1893 жылғы Дүниежүзілік Колумбия көрмесі Чикагоның Хайд-парк ауданындағы Джексон паркі орналасқан бұрынғы батпақты жерде салынды. Жер ландшафт сәулетшісі Фредерик Лоу Олмстедтің жобасы бойынша қалпына келтірілді. Уақытша павильондар классикалық стильде салынды және қалалық сәулетшілер комитеті Даниэль Бернхамның басшылығымен жобаланды. Оның ғимараттарының сыртқы түріне байланысты ол "Ақ қала" деп аталды. Көрмеге 27,5 миллион адам келді, ол тарихтың ең ықпалды әлемдік көрмелерінің бірі саналады және бүкіл елдегі өнер, сәулет және дизайнға әсер етті. Классикалық сәулет стилі тарихи стильдерден алынған көркем өнер сәулетінің қайта жаңғыруына себеп болды, бірақ Чикаго жаңа технологияларға негізделген алғашқы көкжайлар мен органикалық формаларды дамытты. Көрмеде алғашқы және соңғы кезге дейін ең үлкен аттракцион – дөңгелек орнатылды. Көлге жақын жұмсақ, батпақты топырақ биік тас ғимараттар үшін тұрақсыз болып шықты. Бұл ертедегі шектеу болды, бірақ құрылысшылар қабырғаларды қолдау үшін инновациялық болат конструкцияларын пайдаланды және Чикагода көкжайды ойлап тапты, ол заманауи сәулеттің жетекшісіне айналды және тік қала тығыздығын қамтамасыз ету үшін бүкіл елде үлгі болды. Күрылысшылар мен тұрғындар Джефферсондық жоспар бойынша қаланың құрылысын дереу қайта бастады. Одан кейінгі құрылыс бумы қаланың Орта Батыстың көлік және сауда орталығы ретіндегі мәртебесін сақтап қалды. Жаңа материалдар мен әдістерді пайдалана отырып, масштабты қайта құрылыс Чикагоны Нью-Йоркпен теңестіретін қалаға айналдырды және Америка Құрама Штаттарында заманауи сәулеттің отаны болды.

Most of the city burned in the 1871 Great Chicago Fire. The damage from the fire was immense since 300 people died, 18,000 buildings were destroyed, and nearly 100,000 of the city's 300,000 residents were left homeless. Several key factors exacerbated the spread of the fire. Most of Chicago's buildings and sidewalks were then constructed of wood. Also, the lack of attention to proper waste disposal practices, which was sometimes deliberate to favor certain industries, left an abundance of flammable pollutants in the Chicago River along which the fire spread from the south to the north. The fire led to the incorporation of stringent fire safety codes, which included a strong preference for masonry construction. The Danish immigrant Jens Jensen arrived in 1886 and soon became a successful and celebrated landscape designer. Jensen's work was characterized by a democratic approach to landscaping, which was informed by his interest in social justice and conservation, and a rejection of antidemocratic formalism. Among Jensen's creations were four Chicago city parks, most famously Columbus Park. His work also included garden design for some of the region's most influential millionaires. The World's Columbian Exposition of 1893 was constructed on former wetlands at the present location of Jackson Park along Lake Michigan in Chicago's Hyde Park neighborhood. The land was reclaimed according to a design by the landscape architect Frederick Law Olmsted. The temporary pavilions, which followed a classical theme, were designed by a committee of the city's architects under the direction of Daniel Burnham. It was called the "White City" for the appearance of its buildings. The Exposition drew 27.5 million visitors; is considered among the most influential world's fairs in history; and affected art, architecture, and design throughout the nation. The classical architectural style contributed to a revival of Beaux Arts architecture that borrowed from historical styles, but Chicago was also developing the original skyscraper and organic forms based in new technologies. The fair featured the first and until recently the largest Ferris wheel ever built. The soft, swampy ground near the lake proved unstable ground for tall masonry buildings. That was an early constraint, but builders developed the innovative use of steel framing for support and invented the skyscraper in Chicago, which became a leader in modern architecture and set the model nationwide for achieving vertical city densities. Developers and citizens began immediate reconstruction on the existing Jeffersonian grid. The building boom that followed saved the city's status as the transportation and trade hub of the Midwest. Massive reconstruction using the newest materials and methods catapulted Chicago into its status as a city on par with New York and became the birthplace of modern architecture in the United States.

Өнеркәсіп пен сауданың өрлеуі

Чикаго Нью-Йорк қаласынан кейін елдің жарнама индустриясының орталығына айналды. Альберт Ласкер, "заманауи жарнаманың әкесі" деп танылған, 1898 жылдан 1942 жылға дейін Чикагода жұмыс істеді. Лорд пен Томас агенттігінің басшысы ретінде Ласкер тұтынушының психологиясына тікелей үндесетін жарнама мәтінін жазу (копирайтинг) әдісін жасады. Сирек темекі шегетін әйелдерге, егер олар "Лаки Страйк" темекісін шексе, арықтай алатындарын айтты. Ласкердің радионы пайдалануы, әсіресе Palmolive сабыны, Pepsodent тіс пастасы, Kotex өнімдері және Lucky Strike темекісіне арналған кампаниялары жарнама индустриясын ғана емес, сонымен қатар халық мәдениетін де маңызды өзгертуге әкелді.

Құмар ойындар

Чикаго қаласында, басқа да қарқынды дамып келе жатқан өнеркәсіптік орталықтар сияқты, көптеген иммигрант жұмысшы табының аудандарымен бірге, құмар ойындар маңызды мәселе болды. Қаланың жоғарғы элитасының жеке клубтары мен қатаң бақылаудағы ат жарыс трассалары болды. Джейн Аддамс сияқты орта тап реформаторлары жұмысшыларға назар аударды, олар құмар ойындарда еркіндік пен тәуелсіздік сезімін тапты, бұл олардың қатаң бақылаудағы фабрикалық жұмыстарынан өзгеше әлем болды. Олар еркектіктің тәуекелге ұмтылу қасиетін көрсету үшін құмар ойындар ойнады, текшелерге, карта ойындарына, лотереяға және қасқыр шайқастарына ірі сомада ставкалар жасады. 1850 жылдарға қарай жүздеген салон құмар ойындарға, соның ішінде аттарға тікелей ставкалар жасау мүмкіндігін ұсынды. Тарихшы Марк Холлер ұйымдасқан қылмыс амбициялы этностарға жоғарылауға мүмкіндік берді деп санайды. Жоғары табысқа ие, көзге түсетін вице-лордтар мен рэкетшілер гетто аудандарында мансаптары мен табыстарын құрды және көбінесе өздерінің иеліктерін қорғау үшін жергілікті саясатқа қатысты. Мысалы, 1868 жылдан 1888 жылға дейін Майкл К. Макдональд, "Кларк көшесінің құмар ойыншы патшасы", өзінің құмар ойын империясын қорғау және "гу-гу" реформаторларды тыйып тұру үшін көптеген демократтық саясаткерлерді қаласында есебінен ұстады. Ірі қалаларда құмар ойындар мен жезөкшелік сияқты заңсыз іскерліктер әдетте географиялық тұрғыдан бөлінген қызыл шам аудандарында шоғырланған. Бизнес иелері полиция мен саясаткерлерге жүйелі төлемдер жасады, оларды лицензиялық төлемдер ретінде қарастырды. Бұл ресми емес тарифтер қалыптасты. Мысалы, Чикагода, арзан бордель үшін айына 20 доллардан бастап, сәнді мекемелер үшін айына 1000 долларға дейін ауытқып келді. Реформаторлар сегрегацияланған қылмыстық аудандарды қабылдамады және оларды жоюды қалады, бірақ ірі қалаларда саяси машина реформаторларды тыйып тұруға жеткілікті күшті болды. Ақырында, 1900-1910 жылдар шамасында реформаторлар саяси тұрғыдан күшті болып, нәпсілік сегрегация жүйесін тоқтатты, ал аман қалғандары жасырын күшке көшті.

20 ғасыр

Чикагоның өндіріс және бөлшек сауда салалары, Жоғарғы Орта Батыс пен Шығыс аймақтарындағы теміржол желілерінің кеңеюіне байланысты дамып, қарқынды өсімді басынан өтті, Орта Батысқа басымдық құрып, ел экономикасына зор ықпал етті. Чикагодағы "Юнион" мал базары қаптау саудасына үстемдік етті. Чикаго әлемдегі ең ірі теміржол торабына айналды және Ұлы көлдердегі кемелер қозғалысы бойынша ең жұмысты порттардың бірі болды. Ағаш, темір және көмір сияқты шикізаттар Чикаго мен Огайоға өңдеу үшін жеткізілді, ал өнімдер жаңа өсімді қолдау үшін Шығысқа және Батысқа жіберілді. Чикаго мен оның маңындағы өнеркәсіптердің қарқынды дамуы Мичиган көлінің ластануына себеп болды, сондықтан таза суды қамтамасыз етудің жаңа тәсілі қажет болды. 1885 жылы инженер Лайман Эдгар Кули Чикаго санитарлық және кемелік каналын ұсынды. Ол Мичиган көлінен суды каналға бағыттап, қаланың сарқынды суларын ағызып, Иллинойс өзені арқылы Миссисипи өзеніне құятын терең су жолын құруды көздеді. Чикагоның сарқынды су мәселесін шешуден өзге, Кулидің ұсынысы Орта Батысты Американың орталық су жолдарымен байланыстыру қажеттілігіне сәйкес келді, бұл Шығыс жағалаудағы кеме және теміржол салаларымен бәсекелесуге мүмкіндік берді. Жобаға берілген күшті аймақтық қолдау Иллинойс заң шығарушыларын федералды үкіметтің бақылауын айналып өтіп, каналды мемлекеттік қаржыландырумен аяқтауға итермеледі. 1900 жылдың қаңтар айында ашылуына қарамастан, Мичиган көлінен суды иемденгені үшін Чикагоға қарсы сот процесі қозғалды. 1920 жылдары сот процесі Миссисипи өзені алқабындағы штаттар арасында бөлінді, олар Ұлы көлдерді Миссисипимен байланыстыратын терең су жолдарының дамуын қолдады, ал Ұлы көлдердегі штаттар көлдердегі кемелер қатынасына зиян келтіруі мүмкін су деңгейінің төмендеуінен қорқып, алаңдады. 1929 жылы АҚШ Жоғарғы Соты Чикагоның сауданы дамыту үшін каналды пайдалануын қолдады, бірақ қалаға канализацияны жою мақсатында пайдалануын тоқтатуға бұйрық берді. 1920 жылдары жаңа құрылыс қарқынды дамыды, 1930 жылы аяқталған Мерчандиз Март және арт-деко стиліндегі Чикаго тауар биржасы ғимараты сияқты маңызды нысандар салынды. 1929 жылғы Уолл-стрит құлауы, Ұлы депрессия және ресурстардың Екінші дүниежүзілік соғысқа жұмсалуы жаңа құрылысты бірнеше жылға тоқтатты. "Прогресс ғасыры" халықаралық көрмесі 1933 жылдан 1934 жылға дейін Near South Side көл жағасында өткен Дүниежүзілік көрме болды, ол қаланың құрылған күніне арналған мерекелік шара шаралардың бірі еді. Көрменің тақырыбы Чикагоның құрылғаннан бергі ғасырдағы технологиялық инновациялары болды. Көрмеге 40 миллионнан астам адам келді, ол көптеген адамдар үшін Чикаго мен елдің болашағына деген үміт символы болды, олар Ұлы депрессияның ортасында тұрды. 20-ғасырдың басында қаланың демографиялық құрамы өсті, өйткені Оңтүстіктегі афроамерикалық отбасылар Оңтүстіктен көшіп келді, бірақ Чикаго сияқты қалалар кедей ақ балалардың жағдайына көңіл бөлсе, афроамерикалық балалар көбінесе мұндай балаларға баспана берген жеке және діни мекемелерден шеттетілді. Афроамерикалық балаларды асырап алған мекемелер институционалдық нәсілшілдіктің салдарынан тым көп және жеткіліксіз қаржыландырылды. 1899-1945 жылдар аралығында қаланың көптеген афроамерикалық балалары жасөспірімдер сотының қарауына түсті. 1899 жылғы Жастар соты туралы заң, прогрессивті реформаторлар тарапынан қолдау көрсетілді, жетім балалар және "тиісті ата-аналық күтім немесе қамқорлықтан" айырылған басқа балалар үшін тәуелділер класын құрды, бірақ соттың "қақтығыс" және "тәуелділік" белгілемелері нәсілдік сипатқа ие болды, сондықтан афроамерикалық балалардың қақтығыс жасаушы деп танылуы ықтимал.

Chicago's manufacturing and retail sectors, fostered by the expansion of railroads throughout the upper Midwest and East, grew rapidly and came to dominate the Midwest and greatly influence the nation's economy. The Chicago Union Stock Yards dominated the packing trade. Chicago became the world's largest rail hub, and one of its busiest ports by shipping traffic on the Great Lakes. Commodity resources, such as lumber, iron and coal, were brought to Chicago and Ohio for processing, with products shipped both East and West to support new growth. Lake Michigan—the primary source of fresh water for the city—became polluted from the rapidly growing industries in and around Chicago; a new way of procuring clean water was needed. In 1885 the civil engineer Lyman Edgar Cooley proposed the Chicago Sanitary and Ship Canal. He envisioned a deep waterway that would dilute and divert the city's sewage by funneling water from Lake Michigan into a canal, which would drain into the Mississippi River via the Illinois River. Beyond presenting a solution for Chicago's sewage problem, Cooley's proposal appealed to the economic need to link the Midwest with America's central waterways to compete with East Coast shipping and railroad industries. Strong regional support for the project led the Illinois legislature to circumvent the federal government and complete the canal with state funding. The opening in January 1900 met with controversy and a lawsuit against Chicago's appropriation of water from Lake Michigan. By the 1920s the lawsuit was divided between the states of the Mississippi River Valley, who supported the development of deep waterways linking the Great Lakes with the Mississippi, and the Great Lakes states, which feared sinking water levels might harm shipping in the lakes. In 1929 the U. S. Supreme Court ruled in support of Chicago's use of the canal to promote commerce, but ordered the city to discontinue its use for sewage disposal. New construction boomed in the 1920s, with notable landmarks such as the Merchandise Mart and art deco Chicago Board of Trade Building completed in 1930. The Wall Street Crash of 1929, the Great Depression and diversion of resources into World War II led to the suspension for years of new construction. The Century of Progress International Exposition was the name of the World's Fair held on the Near South Side lakefront from 1933 to 1934 to celebrate the city's centennial. The theme of the fair was technological innovation over the century since Chicago's founding. More than 40 million people visited the fair, which symbolized for many hope for Chicago and the nation, then in the midst of the Great Depression. The demographics of the city were changing in the early 20th century as black southern families migrated out of the south, but while cities like Chicago empathized with the condition of impoverished white children, black children were mostly excluded from the private and religious institutions that provided homes for such children. Those that did take in black dependent children were overcrowded and underfunded because of institutional racism. Between 1899 and 1945 many of the city's black children found themselves in the juvenile court system. The 1899 Juvenile Court Act, supported by Progressive reformers, created a class of dependants for orphans and other children lacking "proper parental care or guardianship" but the court's designations of "delinquency" and "dependency" were racialized so black children were far more likely to be labeled as delinquents.

XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басындағы саясат

1875 жылғы 23 сәуірдегі сайлау кезінде Чикаго сайлаушылары 1872 жылғы Иллинойс қалалары мен ауылдары туралы заңға сәйкес жұмыс істеуді жөн көрді. Чикаго әлі де осы заң бойынша жұмыс істейді, қалалық жарғының орнына. Қалалар мен ауылдар туралы заң бірнеше рет жаңартылып, Иллинойс жинақталған заңдарының 65-тарауында кездеседі. 19 ғасырдың соңында Мельвилл Стоунның 1875 жылы құрған «Чикаго Daily News» сияқты ірі қалалық газеттер, бұрынғы кезеңдерден өзгеше, нақты қалалардағы қоғамдық өмірдің ерекшеліктерін көрсететін жаңалықтар беру дәуірін ашты. Ескі және жаңа үлгідегі қалалық газеттер арасында азаматтық белсенділік пен қалалық саяси мәселелерді сенсациялық түрде жариялау, сондай-ақ қарқынды қалалық өсімге байланысты көптеген мәселелер төңірегінде күшті бәсекелестік туды. Бәсекелестік әсіресе «Чикаго Таймс» (Демократтар), «Чикаго Трибьюн» (Республикалықтар) және «Daily News» (Тәуелсіз) газеттері арасында қызу болды, соңғысы 1880 жылдары қаланың ең танымал газетіне айналды. Қаланың белгілі лоббистері мен саясаткерлерінің арқасында Чикагоға Нью-Йорк баспасөзінде «Желді қала» деген лақап ат берілді. Қала бұл лақапты өз қабылдады.

Зорлық-зомбылық пен қылмыс

Чикагодағы еңбек және бизнес арасындағы қақтығыстар жұмысшылардың сегіз сағаттық жұмыс күнін талап етуіне және кейіннен «Хеймаркет ісі» деп аталатын оқиғаға әкеп соқты. 1886 жылғы 4 мамырда батыс жақтағы Хеймаркет алаңындағы бейбіт шеруге полицияға бомба тастау кедергі келтірді, нәтижесінде жеті полицей қаза тапты. Жалпыға ортақ зорлық-зомбылық орын алды. Анархистердің тобы бүлікке қатысқандары үшін сотталды және айыпталды. Бірнешесі дарға асылды, ал қалғандары кешірілді. Бұл оқиға еңбек қозғалысының тарихындағы маңызды кезең болды және оның тарихы жыл сайынғы 1 мамыр мерекесінде еске алынады. 1900 жылы прогрессивтік дәуірдегі саяси және құқықтық реформаторлар американдық қылмыстық сот жүйесінде ауқымды өзгерістер бастады, осы процесте Чикаго жетекші рөл атқарды. ХХ ғасырдың басында қала кісі өлтіру көрсеткіштері бойынша бүкіл әлемге танымал болды, бірақ соттар кісі өлтірушілерді айыптауға күш жеткізбеді. Істердің үштен екісі ашылмады. Полиция қылмыскерлердің кім екенін білген жағдайда да, қазылар алқасы көбінесе оларды ақтады немесе босатты. Әділеттілік туралы гендерлік, нәсілдік және әлеуметтік топтарға байланысты көзқарастар заң үстемдігінен басым түсіп, зорлық-зомбылықтың өршу кезеңінде кісі өлтіру істері бойынша айыптау көрсеткіштерінің төмендеуіне әкелді. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Чикагодағы отбасылық кісі өлтірулердің саны үш есеге өсті. Отбасылық кісі өлтірулер көбінесе қалалық және индустриалды өзгерістердің салдарынан туындаған гендерлік қатынастардағы шиеленістердің көрінісі болды. Мұндай отбасылық кісі өлтірулердің түбінде ер адамдардың еркек билігін сақтап қалу әрекеттері жатты. Дегенмен, отбасы мүшелерін өлтірудің себептері әртүрлі болды және әртүрлі этникалық топтар арасындағы отбасылық кісі өлтірулердің үлгілерін зерттеу негізгі мәдени айырмашылықтарды ашты. Неміс иммигранттары әдетте мәртебесінің төмендеуіне және экономикалық жетістікке қол жеткізе алмауына байланысты кісі өлтіруге бейім болды. Итальяндық ерлер әйелдер мен отбасының абыройын сақтау үшін, патриархалдық бақылау арқылы әйелдер мен отбасының беделін сақтау мақсатымен отбасы мүшелерін өлтірді. Африкалық американдық ерлер, немістер сияқты, көбінесе экономикалық жағдайларға жауап ретінде кісі өлтірді, бірақ болашаққа қатысты үмітсіздікке байланысты емес. Итальяндықтарға ұқсап, кісі өлтірушілер көбінесе жас болды, бірақ отбасылық абырой мәселесі тұрған жоқ. Керісінше, қара нәсілді ерлер патриархалдық «құқықтарына» қарсы шыққан әйелдері мен жақындарының бақылауын қайтару үшін кісі өлтірді. Бизнес қауымдастығының прогрессивті реформаторлары 1919 жылы Чикаго қылмысы жөніндегі комиссияны (CCC) құрды, өйткені зауыттағы тонауға қатысты тергеу қаланың қылмыстық сот жүйесінің жеткіліксіз екенін көрсетті. CCC бастапқыда сот жүйесінің бақылаушысы ретінде жұмыс істеді. Комиссияның қалалық сот жүйесі қылмыстық деректерді жинауды бастасын деген ұсынысы қабылданбағаннан кейін, CCC қылмысқа қарсы күресте белсенді рөлге ие болды. 1928 жылы Франк Дж. Лоеш президент болғаннан кейін комиссияның рөлі одан әрі кеңейді. Лоеш Чикагоның бұқаралық ақпарат құралдары қылмыскерлерге әдетте тән көркемдікті жою қажеттігін мойындады. Қылмыстық әлемнің зорлық-зомбылығын әшкерелеуге бел буған Лоеш «халық жауларының» тізімін жасады, олардың арасында Аль Капоне де болды, оны ол кең таралған әлеуметтік проблемалардың себебі деп көрсетті. Тыйым салу заңы қабылданғаннан кейін 1920 жылдары Чикаго халықаралық деңгейде танымал болды. Канададан алкоголь әкелген контрабандистер мен контрабандистер күшті топтар құрды. Олар спиртті ішімдіктерді сымбатты клубтарға және жеке клиенттерге жеткізу үшін полициядан қашу және пайда табу үшін бір-бірімен бәсекелесті. Ең танымал – Аль Капоне.

Polarized attitudes of labor and business in Chicago prompted a strike by workers' lobbying for an eight hour work day, later named the Haymarket affair. A peaceful demonstration on May 4, 1886, at Haymarket near the west side was interrupted by a bomb thrown at police; seven police officers were killed. Widespread violence broke out. A group of anarchists were tried for inciting the riot and convicted. Several were hanged and others were pardoned. The episode was a watershed moment in the labor movement, and its history was commemorated in the annual May Day celebrations. By 1900, Progressive Era political and legal reformers initiated far ranging changes in the American criminal justice system, with Chicago taking the lead. The city became notorious worldwide for its rate of murders in the early 20th century, yet the courts failed to convict the killers. More than three fourths of cases were not closed. Even when the police made arrests in cases where killers' identities were known, jurors typically exonerated or acquitted them. A blend of gender , race , and class based notions of justice trumped the rule of law, producing low homicide conviction rates during a period of soaring violence. During the late 19th and early 20th centuries, rates of domestic murder tripled in Chicago. Domestic homicide was often a manifestation of strains in gender relations induced by urban and industrial change. At the core of such family murders were male attempts to preserve masculine authority. Yet, there were nuances in the motives for the murder of family members, and study of the patterns of domestic homicide among different ethnic groups reveals basic cultural differences. German male immigrants tended to murder over declining status and the failure to achieve economic prosperity. Italian men killed family members to save a gender based ideal of respectability that entailed patriarchal control over women and family reputation. African American men, like the Germans, often murdered in response to economic conditions but not over desperation about the future. Like the Italians, the killers tended to be young, but family honor was not usually at stake. Instead, black men murdered to regain control of wives and lovers who resisted their patriarchal "rights". Progressive reformers in the business community created the Chicago Crime Commission (CCC) in 1919 after an investigation into a robbery at a factory showed the city's criminal justice system was deficient. The CCC initially served as a watchdog of the justice system. After its suggestion that the city's justice system begin collecting criminal records was rejected, the CCC assumed a more active role in fighting crime. The commission's role expanded further after Frank J. Loesch became president in 1928. Loesch recognized the need to eliminate the glamor that Chicago's media typically attributed to criminals. Determined to expose the violence of the crime world, Loesch drafted a list of "public enemies"; among them was Al Capone, whom he made a scapegoat for widespread social problems. After the passage of Prohibition, the 1920s brought international notoriety to Chicago. Bootleggers and smugglers bringing in liquor from Canada formed powerful gangs. They competed with each other for lucrative profits, and to evade the police, to bring liquor to speakeasies and private clients. The most notorious was Al Capone.

ХХ ғасырдағы иммиграция және көші-қон

1890 жылдан 1914 жылға дейін көші-қон көбейіп, қалаға негізінен Оңтүстік және Шығыс Еуропадан келген, біліктілігі төмен католик және еврей иммигранттары, соның ішінде итальяндықтар, гректер, чехтар, поляктар, литвалықтар, украиндер, венгрлер және словактар тартылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс Еуропадан иммиграцияны тоқтатты, нәтижесінде жүздеген мың оңтүстік қара және ақ адамдар Солтүстік қалаларға еңбек тапшылығын толықтыру үшін келді. 1924 жылғы Иммиграциялық заң Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі босқындардан басқа Оңтүстік және Шығыс Еуропадан келген халықтарды шектеді. Этникалық топтардың жылдық үлкен айналымы тоқтады және топтар тұрақтанды, әрқайсысы белгілі бір аудандарды ұнатты. Ауылдық аймақтардан келген ақ адамдар қаланың шеткі аймақтарына қоныстанса, Оңтүстіктен қара адамдар да көптеп келді. Қаланың оңтүстік жағы ең көне және арзан тұрғын үйлері болғандықтан, алғашқы қара нәсілді тұрғын ауданы болды. Сегрегация және ирландтар сияқты бәсекелес этникалық топтармен шектелгенімен, қара көші-қонның үздіксіз жалғасуы осы қауымдастықтың және жақын батыс жақтағы қара аудандардың кеңеюіне әкелді. Бұл де-факто бөлінген аймақтар болды (этностық ақ көршілес аудандарда қара нәсілділерге көңіл бөлді); қалада ұзақ уақыт тұрған ирландтар мен этникалық топтар сыртқы аймақтарға және қала маңына көшуге кірісті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала жұмысшы отбасылары үшін тұрғын үй сапасын жақсарту мақсатында қоғамдық тұрғын үйлер салды. Мұндай қоғамдық тұрғын үйлердің биік құрылыстары өнеркәсіптік жұмыс орындары қаладан кеткенде және кедей отбасылар оларда шоғырланғанда мәселе тудырды. 1950 жылдан кейін қоғамдық тұрғын үйлердің биік ғимараттары түлектердің кедей аудандарын түбектің оңтүстігіне және батысына бекітті. 1900 жылдан кейін Чикагоға көшіп келген "ескі қор" американдықтары шеткі аймақтар мен қала маңындағы аудандарды артық көреді, олардың қалаға қатынаулары пойыз желілерімен жеңілдетілді, Оук Парк пен Эванстон жоғарғы орта таптың анклавтарын құрады. 1910 жылдары Лоптың солтүстігіндегі көл жағасында биік пәтерлер салынды, олар 21-ғасырға дейін жалғасты. Олар бай тұрғындарды, бірақ балалы отбасыларды тартымды көрді, өйткені бай отбасылар мектептер үшін қала маңына көшіп кетті. Мемлекеттік мектеп жүйесінде проблемалар болды; көбінесе католик оқушылары орта сапалы үлкен шіркеу жүйесіндегі мектептерге барады. Жеке мектептер де болды. Латын мектебі, Фрэнсис Паркер және кейіннен Бейтман мектебі, барлығы орталықта орналасқан, төлеуге мүмкіндігі барларға қызмет көрсетті. Солтүстік және батыс қала маңындағы елді мекендер елдегі ең жақсы мемлекеттік мектептерді дамытты, оларды олардың бай тұрғындары қатты қолдады. 1945 жылдан кейін қала маңындағы жолдар мен теміржол желілерінің салынуы қалаға қатынауды жеңілдетті. Орта таптық Чикаголықтар қаланың шеткі аймақтарына, содан кейін Кук округі мен Дупейдж округіне қарай бет алды. Этникалық еврейлер мен ирландтар экономикалық деңгейде жоғарылаған сайын, олар қаланы тастап, солтүстікке қарай бет алды. Еліміздің түкпір-түкпірінен келген білімді мигранттар алыс қала маңына көшіп келді. Чикагодағы Polonia ХХ ғасырдың басында әрқайсысының өз газеті бар әртүрлі саяси мәдениеттерді қолдады. 1920 жылы қоғамдастық бес күнделікті газетті таңдады – социалистік Dziennik Ludowy (Халық күнделігі; 1907–1925) Польша Рим-католик одағының Dziennik Zjednoczenia (Одақ күнделігі; 1921–1939). Белгілі бір газетке жазылу шешімі этникалық және тапқа негізделген белгілі бір идеологияны немесе институционалдық желіні растады, бұл әртүрлі одақтар мен әртүрлі стратегияларға әкелді. 1926 жылы бұл қалада 28-ші Халықаралық Евхаристиялық конгресс өтті, бұл Чикагодағы католик қауымы үшін маңызды оқиға болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс иммиграцияны тоқтатқанда, ондаған мың афроамерикандықтар Оңтүстік ауылдардан Солтүстікке Ұлы көші-қон кезінде келді. Жаңа тұрғындар шектеулі тұрғын үй мен жұмыс орындары үшін, әсіресе Оңтүстік жағында, бәсекелесе бастаған кезде, қалада әлеуметтік шиеленістер көтерілді. Соғыстан кейінгі жылдар қиын болды. Қара ардагерлер өз елдеріне қызмет еткендері үшін көбірек құрметке ие болуды күтті, ал кейбір ақ адамдар бұған ренжіді. 1919 жылы Чикагода "Қызыл жаз" деп аталатын нәсілдік тәртіпсіздіктер болды, басқа ірі қалалар да жұмыс және тұрғын үй үшін бәсекеге негізделген жаппай нәсілдік зорлық-зомбылыққа ұшырады. Тәртіпсіздік кезінде отыз сегіз адам қаза тапты (23 қара және 15 ақ), бес жүзден астам адам жараланды. Чикагодағы қара нәсілділерге қарсы зорлық-зомбылықтың көп бөлігін қалада үлкен саяси билігі бар этникалық ирландтық спорт клубтарының мүшелері жасады және афроамерикандықтарға қарсы "аумақтарын" қорғады. Мұндай оқиғаларда әдетте қара нәсілділер ақ нәсілділерге қарағанда көбірек қаза тапты. 1920 жылдан 1921 жылға дейін қала бірқатар тұрғын үй жалға алу артықшылықтарына ұшырады. Бұл Чикаго тұрғын үйді қорғау қауымдастығының құрылуына, Кессенджер тұрғын үй заңдарының қабылдануына және қыс айларында пәтерлерді жылы ұстауды талап ететін ережеге әкелді. Отбасылық ресурстарды үй сатып алуға жұмсау этникалық еуропалық аудандардағы кең таралған стратегия болды. Бұл қазіргі тұтынудан бас тартуды және балаларды жалақы таба алатын кезде мектептен шығаруды білдірді. 1900 жылға қарай жұмысшы этникалық иммигранттар туған жергілікті халықтан көбірек үй иесі болды. Достардан қарыз алып және құрылыс қауымдастықтарынан көмек алғаннан кейін, иммигранттар пансион ұстады, базарлық бақшалар өсірді және үйдегі кір жуу бизнесін ашты, үй жұмысының шекарасын жойды, сонымен қатар қарыздарын өтеу үшін әйелдер мен балаларын жұмысқа жіберді. Олар орта тапқа қарай жоғарылауды емес, үй иесі болудың қауіпсіздігін іздеді. Көптеген әлеуметтік жұмыскерлер олардың жоғарылауына жұмыс іздеулерін қалады (бұл оқуды қажет етеді), бірақ жылжымайтын мүлік агенттері үйдің кедей адам үшін банктерден жақсырақ екенін мәлімдеді. Кері перспективада және сақтандырылмаған банктердің осалдығын ескере отырып, бұл дұрыс болып көрінеді. Чикаго жұмыскерлері үй иесі болу үшін зор құрбандықтар жасады, бұл Чикагоның кең аумақты қала маңына және американ арманы туралы қазіргі мифтерге үлкен үлес қосты. Еврей қауымы керісінше, пәтерлерді жалға алып, келесі ұрпақ үшін білім беруді және жоғарылауды бағалады. 1940 жылдардың басынан бастап испан иммигранттары толқындары келе бастады. Көбінесе Мексика мен Пуэрто-Рикодан, сондай-ақ Фидель Кастро билікке келген кезде Кубадан келді. 1980 жылдары испан иммигранттары көбінесе Орта және Оңтүстік Америкадан келді. 1965 жылдан кейін және АҚШ иммиграция заңдарының өзгеруінен кейін көптеген азиялық иммигранттар келді; ең көп саны білімді үндістер мен қытайлар, олар әдетте қала маңына тікелей қоныстанды. 1970 жылдары қалада жаңару басталды, кейбір жағдайларда адамдар ескі қалалық аудандардағы тұрғын үйді жаңартып, жалғызбасты және гомосексуалдарды тартты.

From 1890 to 1914, migrations swelled, attracting to the city of mostly unskilled Catholic and Jewish immigrants from Southern and Eastern Europe, including Italians, Greeks, Czechs, Poles, Lithuanians, Ukrainians, Hungarians, and Slovaks. World War I cut off immigration from Europe, which brought hundreds of thousands of southern blacks and whites into Northern cities to fill in the labor shortages. The Immigration Act of 1924 restricted populations from southern and eastern Europe, apart from refugees after World War II. The heavy annual turnover of ethnic populations ended, and the groups stabilized, each favoring specific neighborhoods. While whites from rural areas arrived and generally settled in the suburban parts of the city, large numbers of blacks from the South arrived as well. The near South Side of the city became the first Black residential area, as it had the oldest, less expensive housing. Although restricted by segregation and competing ethnic groups such as the Irish, gradually continued black migration caused this community to expand, as well as the black neighborhoods on the near West Side. These were de facto segregated areas (few blacks were tolerated in ethnic white neighborhoods); the Irish and ethnic groups who had been longer in the city began to move to outer areas and the suburbs. After World War II, the city built public housing for working class families to upgrade residential quality. The high rise design of such public housing proved a problem when industrial jobs left the city and poor families became concentrated in the facilities. After 1950, public housing high rises anchored poor black neighborhoods south and west of the Loop. "Old stock" Americans who relocated to Chicago after 1900 preferred the outlying areas and suburbs, with their commutes eased by train lines, making Oak Park and Evanston enclaves of the upper middle class. In the 1910s, high rise luxury apartments were constructed along the lakefront north of the Loop, continuing into the 21st century. They attracted wealthy residents but few families with children, as wealthier families moved to suburbs for the schools. There were problems in the public school system; mostly Catholic students attended schools in the large parochial system, which was of middling quality. There were a few private schools. The Latin School, Francis Parker and later The Bateman School, all centrally located served those who could afford to pay. The northern and western suburbs developed some of the best public schools in the nation, which were strongly supported by their wealthier residents. The suburban trend accelerated after 1945, with the construction of highways and train lines that made commuting easier. Middle class Chicagoans headed to the outlying areas of the city, and then into the Cook County and Dupage County suburbs. As ethnic Jews and Irish rose in economic class, they left the city and headed north. Well educated migrants from around the country moved to the far suburbs. Chicago's Polonia sustained diverse political cultures in the early twentieth century, each with its own newspaper. In 1920 the community had a choice of five daily papers – from the Socialist Dziennik Ludowy (People's Daily; 1907–1925) to the Polish Roman Catholic Union's Dziennik Zjednoczenia (Union Daily; 1921–1939). The decision to subscribe to a particular paper reaffirmed a particular ideology or institutional network based on ethnicity and class, which lent itself to different alliances and different strategies. In 1926, the city hosted the 28th International Eucharistic Congress, a major event for the Catholic community of Chicago. As the First World War cut off immigration, tens of thousands of African Americans came north in the Great Migration out of the rural South. With new populations competing for limited housing and jobs, especially on the South Side, social tensions rose in the city. Postwar years were more difficult. Black veterans looked for more respect for having served their nation, and some whites resented it. In 1919, the Chicago race riot erupted, in what became known as "Red Summer", when other major cities also suffered mass racial violence based in competition for jobs and housing as the country tried to absorb veterans in the postwar years. During the riot, thirty eight people died (23 black and 15 white) and over five hundred were injured. Much of the violence against blacks in Chicago was led by members of ethnic Irish athletic clubs, who had much political power in the city and defended their "territory" against African Americans. As was typical in these occurrences, more blacks than whites died in the violence. From 1920 to 1921, the city was affected by a series of tenant rent strikes. Which lead to the formation of the Chicago Tenants Protective association, passage of the Kessenger tenant laws, and of a heat ordinance that legally required flats to be kept above during winter months by landlords. Concentrating the family resources to achieve home ownership was a common strategy in the ethnic European neighborhoods. It meant sacrificing current consumption, and pulling children out of school as soon as they could earn a wage. By 1900, working class ethnic immigrants owned homes at higher rates than native born people. After borrowing from friends and building associations, immigrants kept boarders, grew market gardens, and opened home based commercial laundries, eroding home work distinctions, while sending out women and children to work to repay loans. They sought not middle class upward mobility but the security of home ownership. Many social workers wanted them to pursue upward job mobility (which required more education), but realtors asserted that houses were better than a bank for a poor man. With hindsight, and considering uninsured banks' precariousness, this appears to have been true. Chicago's workers made immense sacrifices for home ownership, contributing to Chicago's sprawling suburban geography and to modern myths about the American dream. The Jewish community, by contrast, rented apartments and maximized education and upward mobility for the next generation. Beginning in the 1940s, waves of Hispanic immigrants began to arrive. The largest numbers were from Mexico and Puerto Rico, as well as Cuba during Fidel Castro's rise. During the 1980s, Hispanic immigrants were more likely to be from Central and South America. After 1965 and the change in US immigration laws, numerous Asian immigrants came; the largest proportion were well educated Indians and Chinese, who generally settled directly in the suburbs. By the 1970s gentrification began in the city, in some cases with people renovating housing in old inner city neighborhoods, and attracting singles and gay people.

Еңбек одақтары

1900 жылдан кейін Чикаго, зауыттардан басқа, күшті кәсіподақтарға мүше қала болды (олар 1930 жылға дейін кәсіподақталмаған). Дүниежүзілік өнеркәсіптік жұмысшылар ұйымы 1905 жылдың маусымында Чикагода АҚШ-тың түкпір-түкпірінен келген 200 социалист, анархист және радикалды кәсіподақ өкілінің съезінде құрылды. Теміржолшылардың бірлестіктері де, Америка Еңбек Федерациясына қосылған шеберлердің кәсіподақтары да күшті болды. AFL кәсіподақтары Чикаго Еңбек Федерациясы арқылы юрисдикциялық шиеленістерді азайтуға тырысты, себебі екі кәсіподақ жұмыс орнын бақылау үшін күрескенде көптеген ереуілдер туды. Чикагодағы кәсіподақталған жүк тасымалдаушылар қаладағы жұмыс берушілермен келісімдер жүргізгенде немесе нақты ереуілде басқа кәсіподақты қолдағанда ерекше күшті ұстанымға ие болды. Олардың керуендерін трамвайлардың қозғалысын бұзып, жолдарды тоқтатуға оңай болды. Сонымен қатар, олардың отбасылары мен аудан тұрғындары жиі кәсіподақталмаған жүк тасымалдаушылардың керуендерін қоршап алып, шабуылдайтын, ереуілді бұзуға тырысатын. Жүк тасымалдаушылар өздерінің беделін пайдаланып, наразылық ереуілдеріне қатысқанда, жұмыс берушілер кәсіподаққа қарсы күш-жігерлерін үйлестіруге шешім қабылдады, өйткені жүк тасымалдаушылар көшелерді бақылау арқылы саудаға тым көп ықпал етеді деп санайтын. 1905 жылғы жүк тасымалдаушылардың ереуілі еңбек мәселелері және көшелердің қоғамдық мәні бойынша қақтығыстың көрінісі болды. Жұмыс берушілер үшін көшелер – сауданың маңызды артериялары болса, жүк тасымалдаушылар үшін олар өздерінің аудандарының ажырамас бөлігі болып қала берді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1942 жылдың 2 желтоқсанында әлемдегі алғашқы бақыланатын ядролық реакция Чикаго университетінде өте құпия Манхэттен жобасының бір бөлігі ретінде жүргізілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Чикаго қаласындағы болат зауыттары АҚШ-тағы барлық болат өндірісінің 20% және әлемдік өндірістің 10% құрады. Соғыс жылдары қала Ұлыбританиядан да көп болат өндірді және 1943 жылы нацистік Германияның өндірісін басып өтті (1942 жылы мүсіркеумен қалып қойғаннан кейін). Қаланың түрлі салалы өнеркәсіптік базасы оны 24 миллиард долларлық соғыс тауарларын өндіруде Детройттан кейінгі екінші орынға қойды. 1400-ден астам компания далалық рациондардан парашюттерге, торпедаларға дейін барлық түрлі өнімдерді жасады, ал жаңа авиациялық зауыттар 100 000 адамды қозғалтқыштар, алюминий жақтары, бомбалау құралдары және басқа да бөлшектер жасауға жұмысқа алды. Ұлы көші-қон, 1910-1930 жылдар аралығындағыдан да жылдам қарқынмен қайта басталды, себебі жүздеген мың афроамерикандықтар болат зауыттарында, теміржолдарда және кемежайларда жұмыс істеу үшін қалаға келді.

Соғыстан кейінгі

Екінші дүниежүзілік соғыс ардагерлері мен Еуропадан көшіп келгендер (әсіресе Шығыс Еуропадан қоныс аударғандар) соғыстан кейінгі экономикалық өркендеуге және Чикагоның солтүстік-батыс және оңтүстік-батыс жақтарындағы ірі тұрғын үйлердің салынуына ықпал етті. Соғыстан кейінгі жылдары Ричард Никель және Вивиан Майер сияқты көше фотографтары қаланы кеңінен суретке түсірді. 1950 жылдары соғыстан кейінгі жаңа және жақсартылған тұрғын үйге деген қалау, сондай-ақ жаңа тас жолдар мен қала маңындағы пойыз желілерінің арқасында көптеген орта және жоғары табысты американдықтар Чикагоның орталық қаласынан қала маңына көшуге бастады. 1950 жылдан кейін өнеркәсіптегі өзгерістер, мал өсіру және болат өнеркәсібінің қайта құрылуы жұмысшы табы үшін қалада кең ауқымды жұмыс орындарының жоғалуына әкелді. Қала халқы шамамен 700 мың адамға азайды. Қалалық кеңес аудандарды жақсарту және орталыққа және көл жағасына жақын "қала ішіндегі қалашықтарды" құру мақсатында "21-жоспарды" жасады. Қала тұрғын үй стандарттарын жақсарту үшін қоғамдық тұрғын үйлер салды. Нәтижесінде, Солтүстік, Викер Парк, Лейквью, Аптаун, Кабрини-Грин, Вест Таун және Линкольн Парк сияқты аудандардағы қара, латино және кедей адамдардың жаңадан құрылған топтарынан көптеген жандар қоныс аударды. 1960 жылдардағы азаматтық құқықтар заңдары Чикаго және басқа солтүстік қалаларға да әсер етті. 1960 және 1970 жылдары көптеген орта және жоғары табысты американдықтар жақсы тұрғын үй мен мектептерге ие болу үшін қаладан қала маңына көшіп кетті. 1960 жылдары кеңселердің құрылысы қайта жанданды. 1974 жылы аяқталған Сирс мұнарасы, қазір Уиллис мұнарасы деп аталады, 1451 футымен әлемдегі ең биік ғимарат болды. Оны қаланың көптеген басқа танымал ғимараттарын да жобалаған танымал чикаголық "Скидмор, Оуингс және Меррилл" фирмасы жобалаған. Мэр Ричард Дж. Дейли 1955-1976 жылдары қызмет етті, Кук округінің Демократиялық Орталық Комитетін бақылау арқылы қаланың саяси машинасына үстемдік етті, ол партияның үміткерлерін таңдады, олар әдетте Демократиялық бекіністе сайланды. Дейли Лупқа бағытталған төрт негізгі тас жолды салуға және қалаға тиесілі О'Хара әуежайын (әлемдегі ең көп жолаушы тасымалдайтын әуежайға айналды, Мидуэй әуежайының бұрынғы талаптарын ығыстырды) үлкен үлес қосты. Қала орталығы мен көл жағасындағы бірнеше аудандар "қала ішіндегі қалашықтарға" айналды. Ол 1960 жылдардағы тәртіпсіздіктер кезінде қызмет етті, олардың кейбіреулері полиция бөлімінің кемсітушілік тәжірибелерінен туындады. Линкольн Парк, Лейквью, Викер Парк және Гумбольдт Парк қауымдастықтарында Жозе Ча Ча Хименестің басшылығымен Жас Лордтар латиноамерикандықтар мен кедейлердің қоныс аударуына наразылық білдіру үшін шерулер ұйымдастырып, отырыстар өткізді. 1968 жылы Мартин Лютер Кингтің қазасынан кейін оңтүстік және батыс жақтағы қара нәсілді аудандардың бөліктері өртенді. 1968 жылы Чикагода өткен Демократиялық ұлттық конвентте Вьетнам соғысына қарсы наразылық акциялары көшедегі зорлық-зомбылыққа әкелді, Чикаго полициясының қарусыз наразылық білдірушілерді ұрып-соғуын теледидар арқылы көрсетті. 1979 жылы Джейн Бёрн, қаланың бірінші әйел мэрі, қала бойынша қарды жоюдың тиімсіздігіне байланысты қалалық наразылықтың нәтижесінде Демократиялық алға сайлауда жеңіске жетті. 1983 жылы Харольд Вашингтон Чикагоның бірінші қара нәсілді мэрі болды. Ричард М. Дейли, Ричард Дж. Дейлидің ұлы, 1989 жылы мэр болды және 2011 жылы қайтадан сайлауға түспегенге дейін бірнеше рет қайта сайланды. Ол қаланың көптеген қоғамдық тұрғын үй жобаларын бұзу арқылы пікірталас тудырды, олар нашарлап, кедей және функционалды емес отбасыларды ұстады. Жаңа қолжетімді және қоғамдық тұрғын үй тұжырымдамалары оларды өміршең ету үшін көптеген жаңа мүмкіндіктерді қамтиды: кішкентай масштаб, қоғамдық қауіпсіздік үшін экологиялық жобалар, аралас бағалы тұрғын үй және т.б. Дейли әкімдігі кезіндегі жаңа жобалар экологиялық таза, қолжетімді және тұрғындары үшін жақсы болу үшін жобаланды.

Returning World War II veterans and immigrants from Europe (in particular displaced persons from Eastern Europe) created a postwar economic boom and led to the development of huge housing tracts on Chicago's Northwest and Southwest sides. The city was extensively photographed during the postwar years by street photographers such as Richard Nickel and Vivian Maier. In the 1950s, the postwar desire for new and improved housing, aided by new highways and commuter train lines, caused many middle and higher income Americans to begin to move from the inner city of Chicago to the suburbs. Changes in industry after 1950, with restructuring of the stockyards and steel industries, led to massive job losses in the city for working class people. The city population shrank by nearly 700,000. The City Council devised "Plan 21" to improve neighborhoods and focused on creating "Suburbs within the city" near downtown and the lakefront. It built public housing to try to improve housing standards in the city. As a result, many poor were uprooted from newly created enclaves of Black, Latino, and poor people in neighborhoods such as Near North, Wicker Park, Lakeview, Uptown, Cabrini–Green, West Town and Lincoln Park. The passage of civil rights laws in the 1960s also affected Chicago and other northern cities. In the 1960s and the 1970s, many middle and upper class Americans continued to move from the city for better housing and schools in the suburbs. Office building resumed in the 1960s. When completed in 1974, the Sears Tower, now known as the Willis Tower, was at 1451 feet the world's tallest building. It was designed by the famous Chicago firm of Skidmore, Owings & Merrill, which designed many of the city's other famous buildings. Mayor Richard J. Daley served 1955–1976, dominating the city's machine politics by his control of the Cook County Democratic Central Committee, which selected party nominees, who were usually elected in the Democratic stronghold. Daley took credit for building four major expressways focused on the Loop, and city owned O'Hare Airport (which became the world's busiest airport, displacing Midway Airport's prior claims). Several neighborhoods near downtown and the lakefront were gentrified and transformed into "suburbs within the city". He held office during the unrest of the 1960s, some of which was provoked by the police department's discriminatory practices. In the Lincoln Park, Lakeview, Wicker Park and Humboldt Park communities, the Young Lords under the leadership of Jose Cha Cha Jimenez marched and held sit ins to protest the displacement of Latinos and the poor. After the assassination of Martin Luther King Jr. in 1968, major riots of despair resulted in the burning down of sections of the black neighborhoods of the South and West sides. Protests against the Vietnam War at the 1968 Democratic National Convention, held in Chicago, resulted in street violence, with televised broadcasts of the Chicago police's beating of unarmed protesters. In 1979, Jane Byrne, the city's first woman mayor, was elected, winning the Democratic primary due to a citywide outrage about the ineffective snow removal across the city. In 1983, Harold Washington became the first black mayor of Chicago. Richard M. Daley, son of Richard J. Daley, became mayor in 1989, and was repeatedly reelected until he declined to seek re election in 2011. He sparked debate by demolishing many of the city's vast public housing projects, which had deteriorated and were holding too many poor and dysfunctional families. Concepts for new affordable and public housing have changed to include many new features to make them more viable: smaller scale, environmental designs for public safety, mixed rate housing, etc. New projects during Daley's administration have been designed to be environmentally sound, more accessible and better for their occupants.

21 ғасыр

2008 жылдың қыркүйегінде Чикаго жеке инвесторлар тобына Мидуэй халықаралық әуежайының 99 жылға жалға беру құқығы үшін 2,52 миллиард долларлық ұсынысты қабылдады, бірақ 2008–2012 жылдардағы әлемдік экономикалық дағдарыс кезінде несие нарықтарының құлдырауына байланысты келісім орындалмады. 2008 жылы Чикаго бюджет тапшылығын жабуға тырысқан кезде, қала Morgan Stanley компаниясы құрған операторлық компанияға паркинг жүйесін 75 жылға 1,16 миллиард долларға жалға беруге келісті. Дейли: «Бұл келісім Чикаго салық төлеушілері үшін өте жақсы жаңалық, себебі ол осы қиын экономикалық жағдайда пайдалануға болатын 1 миллиард доллардан астам таза табыс әкеледі» деді. Келісімнің нәтижесінде тарифтер алғашқы жылдың өзінде төрт есеге өсті, паркинг үшін төлеуге тиіс уақыт таңғы 9:00-ден кешкі 6:00-ға дейін, содан кейін таңғы 8:00-ден кешкі 9:00-ға дейін, ал апта күндері дүйсенбіден сенбіге дейін барлық күндерге дейін ұзартылды. Бұдан өзге, қала жаңа иелеріне паркингі бар кез келген жолдың күтім жұмыстарына немесе мерекелік шараларға байланысты жабылуынан туындаған кіріс жоғалтуларын өтеуге міндеттенді. Үш жылдың ішінде жалға алудан түскен қаражаттың көбі жұмсалды. 2009 жылдың 21 қазанындағы жылдық бюджеттік үндеуінде Дейли 2009 жылға 520 миллион доллардан астам тапшылық болатынын болжады. Дейли 2010 жылға арналған 6,14 миллиард долларлық бюджет ұсынды, оның ішінде паркинг жүйесін жалға беруден түскен 1,15 миллиард доллардың 370 миллионы жұмсалды. 2010 жылдың 13 қазанындағы жылдық бюджеттік үндеуінде Дейли 2010 жылға қала тарихындағы ең ірі 655 миллион долларлық тапшылық болатынын болжады. Дейли 2011 жылға арналған 6,15 миллиард долларлық бюджет ұсынды, оның ішінде паркинг жүйесін жалға беруден қалған 76 миллион доллардан басқа барлық қаражат жұмсалды және қалалық кеңес мүшелерінен қолдау алды. 2011 жылы Рахм Эммануэль Чикаго қаласының мэрі болып сайланды. Чикаго 2008 жылы GQ журналынан архитектура мен әдебиетке қосқан үлесі, саяси өмірі және «Қараңғы рыцарь» фильміндегі орталық рөлі үшін «Жыл қаласы» атағын алды. Қаланың экономикасының жоғары деңгейде диверсификацияланғанына байланысты Moody’s агенттігі АҚШ-тағы ең теңгерімді экономика деп бағалады.

In September 2008, Chicago accepted a $2.52 billion bid on a 99 year lease of Midway International Airport to a group of private investors, but the deal fell through due to the collapse of credit markets during the 2008–2012 global recession In 2008, as Chicago struggled to close a growing budget deficit, the city agreed to a 75 year, $1.16 billion deal to lease its parking meter system to an operating company created by Morgan Stanley. Daley said the "agreement is very good news for the taxpayers of Chicago because it will provide more than $1 billion in net proceeds that can be used during this very difficult economy." The agreement quadrupled rates, in the first year alone, while the hours which people have to pay for parking were broadened from 9 a. m. – 6 p. m. to 8 a. m. – 9 p. m., and from Monday through Saturday to every day of the week. Additionally, the city agreed to compensate the new owners for loss of revenue any time any road with parking meters is closed by the city for anything from maintenance work to street festivals. In three years, the proceeds from the lease were all but spent. In his annual budget address on October 21, 2009, Daley projected a deficit for 2009 of more than $520 million. Daley proposed a 2010 budget totaling $6.14 billion, including spending $370 million from the $1.15 billion proceeds from the parking meter lease. In his annual budget address on October 13, 2010, Daley projected a deficit for 2010 of $655 million, the largest in city history. Daley proposed a 2011 budget totaling $6.15 billion, including spending all but $76 million of what remained of the parking meter lease proceeds, and received a standing ovation from aldermen. In 2011, Rahm Emanuel was elected mayor of Chicago. Chicago earned the title of "City of the Year" in 2008 from GQ for contributions in architecture and literature, its world of politics, and the downtown's starring role in the Batman movie The Dark Knight. The city was rated by Moody's as having the most balanced economy in the United States due to its high level of diversification.

Ту

Чикаго қаласының туындағы төрт қызыл жұлдыз төрт тарихи оқиғаны еске түсіреді: 1803 жылы Чикаго өзенінің құйылысында салынған Америка Құрама Штаттарының Форт-Дирборн бекінісі; 1871 жылғы Ұлы Чикаго өрті, ол қаланың көп бөлігін қиратты; 1893 жылғы Дүниежүзілік Колумбия көрмесі, онда Чикаго өрттен кейінгі қалпына келуін тойлады; және 1933–1934 жылдардағы «Прогресс ғасыры» әлемдік көрмесі, қаланың құрылғанына жүз жыл толуын атап өтті. Тудың екі көк жолағы қаланың орталық аймағынан өтетін Чикаго өзенінің солтүстік және оңтүстік салаларын көрсетеді. Үш ақ жолақ қаланың солтүстік, батыс және оңтүстік бөліктерін білдіреді, ал Мичиган көлі – шығыс бөлігі.

Үлкен апаттар

Ең танымал және ауыр апат 1871 жылғы Ұлы Чикаго өрті болды. 1903 жылдың 30 желтоқсанында бес апталық, "толыққанды өртке төзімді" деп есептелген Ирокез театры өртеніп кетті. Өрт отыз минуттан кем уақытқа созылды; 602 адам күйіп, тұншығып немесе басылып қаза тапты. "Эстленд" (англ. Eastland) – Чикагодағы круиздік кеме, ол экскурсиялар үшін пайдаланылды. 1915 жылдың 24 шілдесінде – тыныш, күннөлді күні – кеме жолаушыларды мірзітіп жатқанда, Чикаго өзеніндегі докқа байланған күйінде аударылып кетті. Барлығы 844 жолаушы мен экипаж мерт болды. Тергеу көрсеткендей, "Эстленд" кемесі Титаник апатынан кейін Конгресс тапсырыс берген құтқару құралдарымен тым ауыр болған. 1958 жылдың 1 желтоқсанында Гумбольдт паркі ауданында Our Lady of the Angels School өртінде 92 оқушы мен үш қарындас қаза тапты; осыған жауап ретінде АҚШ-тың мемлекеттік және жеке мектептерінде өрт қауіпсіздігі күшейтілді. 1992 жылдың 13 сәуірінде Чикагодағы су тасқыны миллиардтаған долларлық зиян келтірді, себебі ұзақ жылдар бойы тасталған (көптеген адамдар ұмытып кеткен) Чикаго туннель жүйесіне кездейсоқ тесік салынды, ол әлі де Loop ауданындағы көптеген ғимараттардың жертөлелерімен байланысты болды. Ол Чикаго өзенінен 250 миллион АҚШ галлоны (950 000 м³) сумен қаланың орталық бизнес ауданын су басты. 1995 жылдың шілдесінде үлкен экологиялық апат болды, бір апта бойы рекордтық ыстық пен ылғалдық 739 адамның ыстықтан қаза табуына себеп болды, олардың көпшілігі жалғыз қарт адамдар мен кондиционерлері жоқ кедейлер еді.

Қала әкімдерінің тізімі

1833 және 1837 жылдар аралығында Чикаго қала болып құрылды және қала президенттері басқарды. 1837 жылдан бастап қала мәртебесіне ие болды және оны әкімдер басқарды. Чикагода әкімнің өкілеттігі 1837 жылдан 1863 жылға дейін бір жылды құрады, содан кейін екі жылға ұзартылды. 1907 жылы ол тағы да өзгертілді, енді төрт жылға дейін. 1861 жылға дейін қалалық сайлаулар наурыз айында өткізілді. Сол жылы заңнама оларды сәуір айына көшірді. Алайда, 1869 жылы сайлау күні қарашаға ауыстырылды, ал сол жылдың сәуірінде өкілеттігі аяқталатын лауазымдар өзгертілді. 1875 жылы сайлау күні қаланың 1872 жылғы қалалар және ауылдар туралы заңға сәйкес жұмыс істеуі үшін дауыс беру арқылы сәуір айына қайта ауыстырылды. №. Сурет атауы Лауазымның басталуы Лауазымның аяқталуы Лауазымдар Жылдар Партиялық қала президенттері Томас Джефферсон Вэнс Оуэн 12 тамыз 1833 1834 1 1 Белгісіз Джон Х. Кинзи 1834 4 наурыз 1837 3 3 Виг Әкімдер Уильям Б. Огден 1837 1838 1 1 Демократ Бакнер С. Моррис 1838 1839 1 1 Виг Бенджамин В. Реймонд 1839 1840 1 1 Виг Александр Лойд 1840 1841 1 1 Демократ Фрэнсис К. Шерман 1841 1842 1 1 Демократ Бенджамин В. Реймонд 1842 1843 1 1 Виг Август Гаррет 1843 1844 1 1 Демократ Алсон Шерман 1844 1845 1 1 Тәуелсіз Демократ Август Гаррет 1845 1846 1 1 Демократ Джон П. Чапин 1846 1847 1 1 Виг Джеймс Кертис 1847 1848 1 1 Демократ Джеймс Х. Вудворт 1848 1850 2 2 Тәуелсіз Демократ Джеймс Кертис 1850 1851 1 1 Демократ Уолтер С. Гурни 1851 1853 2 2 Демократ Чарльз МакНилл Грей 1853 1854 1 1 Демократ Исаак Л. Милликен 1854 1855 1 1 Демократ Леви Бун 1855 1856 1 1 Американдық (Білушілер) Томас Дайер 1856 1857 1 1 Демократ Джон Вентворт 1857 1858 1 1 Республикалық Джон С. Хейнс 1858 1860 2 2 Республикалық Джон Вентворт 1860 1861 1 1 Демократ Джулиан С. Рамси 1861 1862 1 1 Республикалық Фрэнсис К. Шерман 1862 1865 2 2 Демократ Джон Б. Райс 1865 1869 2 4 Республикалық Росуэлл Б. Мейсон 1869 1871 1 2 Азаматтар Джозеф Медилл 1871 1873 1 2 Республикалық (Құрғақ) Лестер Л. Бонд (атқарушы) 1873 1873 1 Республикалық Харви Дулитл Колвин 1873 1875 1 2 Республикалық (Ылғалды) Монро Хит 1876 1879 2 4 Республикалық Картер Харрисон аға 1879 1887 4 8 Демократ Джон А. Рош 1887 1889 1 2 Республикалық ДеУит К. Креджер 1889 1891 1 2 Демократ Хемпстед Уошберн 1891 1893 1 2 Республикалық Картер Харрисон аға † 1893 1893 Демократ Джордж Белл Свифт (уақытша әкім) 1893 1893 Республикалық Джон П. Хопкинс 1893 1895 1 Демократ Джордж Белл Свифт 1895 1897 1 2 Республикалық Картер Харрисон кіші 1897 1905 4 8 Демократ Эдвард Ф. Данн 1905 1907 1 2 Демократ Фред А. Бусс 1907 1911 1 4 Республикалық Картер Харрисон кіші 1911 1915 1 4 Демократ Уильям Х. Томпсон 1915 1923 2 8 Республикалық Уильям Е. Девер 1923 1927 1 4 Демократ Уильям Х. Томпсон 1927 1931 1 4 Республикалық Антон Сермак † 1931 1933 2 Демократ Фрэнк Дж. Корр (атқарушы әкім) 1933 1933 1 Демократ Эдвард Дж. Келли 1933 1947 3 14 Демократ Мартин Х. Кеннелли 1947 1955 2 8 Демократ Ричард Дж. Дейли † 1955 1976 5 21 Демократ Майкл А. Биландик 1976 1979 2 2 Демократ Джейн Берн 1979 1983 1 4 Демократ Гарольд Вашингтон † 1983 1987 1 4 Демократ Дэвид Орр (атқарушы әкім) 1987 1987 1 Демократ Юджин Сойер 1987 1989 1 Демократ Ричард М. Дейли 1989 2011 5 22 Демократ Рам Эмануэль 2011 2019 2 8 Демократ Лори Лайтфут 2019 2023 1 4 Демократ Брэндон Джонсон 2023 қазіргі уақытқа дейін 1 1 Демократ

Between 1833 and 1837, Chicago was incorporated as a town and headed by town presidents. Since 1837, it has been incorporated as a city and headed by mayors. The mayoral term in Chicago was one year from 1837 through 1863, when it was changed to two years. In 1907, it was changed again, this time to four years. Until 1861, municipal elections were held in March. In that year, legislation moved them to April. In 1869, however, election day was changed to November, and terms expiring in April of that year were changed. In 1875, election day was moved back to April by the city's vote to operate under the Cities and Villages Act of 1872. #No. Image Name Term start Term end Terms Years PartyTown presidents Thomas Jefferson Vance Owen August 12, 1833 1834 1 1 None John H. Kinzie 1834 March 4, 1837 3 3 WhigMayors William B. Ogden 1837 1838 1 1 Democratic Buckner S. Morris 1838 1839 11 Whig Benjamin W. Raymond 1839 1840 11 Whig Alexander Loyd 1840 1841 11 Democratic Francis C. Sherman 1841 1842 11 Democratic Benjamin W. Raymond 1842 1843 11 Whig Augustus Garrett 1843 1844 1 1 Democratic Alson Sherman 1844 1845 1 1 Independent Democratic Augustus Garrett 1845 1846 1 1 Democratic John P. Chapin 1846 1847 1 1 Whig James Curtiss 1847 1848 1 1 Democratic James H. Woodworth 1848 1850 2 2 Independent Democratic James Curtiss 1850 1851 1 1 Democratic Walter S. Gurnee 1851 1853 2 2 Democratic Charles McNeill Gray 1853 1854 1 1 Democratic Isaac L. Milliken 1854 1855 1 1 Democratic Levi Boone 1855 1856 1 1 American(Know Nothing) Thomas Dyer 1856 1857 1 1 Democratic John Wentworth 1857 1858 1 1 Republican John C. Haines 1858 1860 2 2 Republican John Wentworth 1860 1861 1 1 Democratic Julian S. Rumsey 1861 1862 1 1 Republican Francis C. Sherman 1862 1865 2 2 Democratic John B. Rice 1865 1869 2 4 Republican Roswell B. Mason 1869 1871 1 2 Citizens Joseph Medill 1871 1873 1 2 Republican (Dry) Lester L. Bond(acting) 1873 1873 Republican Harvey Doolittle Colvin 1873 1875 1 2 Republican (Wet) Monroe Heath 1876 1879 2 4 Republican Carter Harrison Sr. 1879 1887 4 8 Democratic John A. Roche 1887 1889 1 2 Republican DeWitt C. Cregier 1889 1891 1 2 Democratic Hempstead Washburne 1891 1893 1 2 Republican Carter Harrison Sr. † 1893 1893 Democratic George Bell Swift(interim mayor) 1893 1893 Republican John P. Hopkins 1893 1895 Democratic George Bell Swift 1895 1897 1 2 Republican Carter Harrison Jr. 1897 1905 4 8 Democratic Edward F. Dunne 1905 1907 1 2 Democratic Fred A. Busse 1907 1911 1 4 Republican Carter Harrison Jr. 1911 1915 1 4 Democratic William H. Thompson 1915 1923 2 8 Republican William E. Dever 1923 1927 1 4 Democratic William H. Thompson 1927 1931 1 4 Republican Anton Cermak † 1931 1933 2 Democratic Frank J. Corr(acting mayor) 1933 1933 Democratic Edward J. Kelly 1933 1947 3 14 Democratic Martin H. Kennelly 1947 1955 2 8 Democratic Richard J. Daley † 1955 1976 5 21 Democratic Michael A. Bilandic 1976 1979 2 Democratic Jane Byrne 1979 1983 1 4 Democratic Harold Washington † 1983 1987 1 4 Democratic David Orr(acting mayor) 1987 1987 Democratic Eugene Sawyer 1987 1989 Democratic Richard M. Daley 1989 2011 5 22 Democratic1 Rahm Emanuel 2011 2019 2 8 Democratic1 Lori Lightfoot 2019 2023 1 4 Democratic1 Brandon Johnson 2023 present 1 Democratic1

† Лауазымда қайтыс болды/өлтiрiлдi. 1 1999 жылдан бастап әкім сайлаулары ресми түрде партиялық емес болып табылады. 1995 жылғы Иллинойс штатының заңына сәйкес, «Чикагода әкімдікке үміткерлер енді партиялық таңбалармен үміткер бола алмайды». Алайда Ричард М. Дейли, Рам Эмануэль, Лори Лайтфут және Брэндон Джонсон демократтар екені белгілі.

Ұрпақ, дін, ұлт

Allswang, John. Барлық халықтар үшін үй: Чикагодағы этникалық саясат, 1890–1936 жж. (1973). 213 бет. Candeloro, Dominic. Чикагодағы итальяндықтар. (1999). 128 бет. Connolly, Mary Beth Fraser. Иманды әйелдер: Чикаголық Мейірімділік қарындастары және діни қауымның эволюциясы (Oxford University Press, 2014). Cutler, Irving. Чикаго еврейлері: Штетлден Шурбқа дейін. (1996). 316 бет. Drake, St. Clair, және Horace R. Cayton. Қара мегаполис: Солтүстік қаладағы афроамерикандықтар өмірін зерттеу (4-ші басылым, 1945), классикалық социологиялық зерттеу. Fernandez, Lilia. Желді қаладағы қоңыр терілілер: Мексикалықтар мен Пуэрто-Риколықтар соғыстан кейінгі Чикагода (2014). Grimshaw, William J. Ащы жеміс: Қара саясат және Чикаго машинасы, 1931–1991 жж. (1992). 248 бет. Grossman, James R. Үміт мекені: Чикаго, оңтүстік штаттарынан келген афроамерикандықтар және Ұлы көші-қон. (1989). 384 бет. Holli, Melvin G. және Jones, Peter d'A. (ред.). Этникалық Чикаго: Көпмәдениетті бейне. (4-ші басылым, 1995). 648 бет. Әр ірі этникалық топтар туралы ғалымдардың мақалалары. Kantowicz, Edward R. Бірлік корпорациясы: Кардинал Мунделин және Чикаго католиктері. (1983). 295 бет. Keil, Hartmut және Jentz, John B. (ред.). Чикагодағы неміс жұмысшылары, 1850–1910 жж.: Салыстырмалы көзқарас. (1983). 252 бет. Kleppner, Paul. Чикаго бөлінген: Қара нәсілді әкімнің қалыптасуы. (1985). Гарольд Вашингтонды сайлау. Lemann, Nicholas. Уәде етілген жер: Ұлы қара көші-қон және оның Американы қалай өзгерткені. (1991). 401 бет. McCaffrey, Lawrence J. және басқалар. Чикагодағы ирландтар. (1987). 171 бет. Mantler, Gordon K. Көп нәсілдік уәде. Гарольд Вашингтонның Чикагосы және Рейганның Америкасындағы демократиялық күрес (U of North Carolina Press, 2023). Melody, John. "Чикаго архиепископтығы". "Католик энциклопедиясы". 3-том (1908). Онлайн. Nelli, Humbert S. Чикагодағы итальяндықтар: Этностық ұтқырлықты зерттеу, 1880–1930 жж. (1970). 300 бет. Pacyga, Dominic A. Польшалық иммигранттар және өнеркәсіптік Чикаго: Оңтүстік жақтағы жұмысшылар, 1880–1920 жж. (1991). 322 бет. Үзінді және мәтіндік іздеу. Parot, Joseph John. Чикагодағы поляк католиктері, 1850–1920 жж.: Діни тарих. (1982). 298 бет. Rivlin, Gary (1992). "Прейриядағы өрт: Чикагоның Гарольд Вашингтоны және нәсіл саясаты". 426 бет. Sanders, James W. Қалалық азшылықтың білімі: Чикагодағы католиктер, 1833–1965 жж. (Oxford UP, 1977). Онлайн. Shanabruch, Charles. Чикаго католиктері: Американдық сәйкестіктің эволюциясы. (1981). 296 бет. Spear, Allan. Қара Чикаго: Негро геттосының құрылуы, 1890–1920 жж. (1967). Tuttle, William M., Jr. Растық тәртіпсіздік: 1919 жылдың қызыл жазындағы Чикаго. (1970). 305 бет.

Allswang, John. A House For All Peoples: Ethnic Politics In Chicago, 1890 1936. (1973). 213 pp. Candeloro, Dominic. Italians in Chicago. (1999). 128 pp. Connolly, Mary Beth Fraser. Women of Faith: The Chicago Sisters of Mercy and the Evolution of a Religious Community (Oxford University Press, 2014)
Cutler, Irving. The Jews of Chicago: From Shtetl to Suburb. (1996). 316 pp. Drake, St. Clair, and Horace R. Cayton. Black Metropolis: A Study of Negro Life in a Northern City (4th ed. 1945), classic sociological study
Fernandez, Lilia. Brown in the Windy City: Mexicans and Puerto Ricans in Postwar Chicago (2014)
Grimshaw, William J. Bitter Fruit: Black Politics and the Chicago Machine, 1931 1991. (1992). 248 pp. Grossman, James R. Land of Hope: Chicago, Black Southerners, and the Great Migration. (1989). 384 pp. Holli, Melvin G. and Jones, Peter d'A., eds. Ethnic Chicago: A Multicultural Portrait. (4th ed. 1995). 648 pp. essays by scholars on each major ethnic group
Kantowicz, Edward R. Corporation Sole: Cardinal Mundelein and Chicago Catholicism. (1983). 295 pp. Keil, Hartmut and Jentz, John B., eds. German Workers in Industrial Chicago, 1850 1910: A Comparative Perspective. (1983). 252 pp. Kleppner, Paul. Chicago Divided: The Making of a Black Mayor. (1985). Electing Harold Washington
Lemann, Nicholas. The Promised Land: The Great Black Migration and How It Changed America. (1991). 401 pp. McCaffrey, Lawrence J. et al. The Irish in Chicago. (1987). 171 pp. Mantler, Gordon K. The Multiracial Promise. Harold Washington's Chicago and the Democratic Struggle in Reagan's America (U of North Carolina Press, 2023)
Melody, John. "Archdiocese of Chicago." The Catholic Encyclopedia. Vol. 3 (1908) online
Nelli, Humbert S. The Italians in Chicago: A Study in Ethnic Mobility, 1880–1930. (1970). 300 pp. Pacyga, Dominic A. Polish Immigrants and Industrial Chicago: Workers on the South Side, 1880–1920. (1991). 322 pp. excerpt and text search
Parot, Joseph John. Polish Catholics in Chicago, 1850 1920: A Religious History. (1982) 298 pp. Rivlin, Gary (1992). Fire on the Prairie: Chicago's Harold Washington and the Politics of Race. 426 pp. Sanders, James W. The education of an urban minority: Catholics in Chicago, 1833 1965 (Oxford UP, 1977) online
Shanabruch, Charles. Chicago's Catholics: The Evolution of an American Identity. (1981). 296 pp. Spear, Allan. Black Chicago: The Making of a Negro Ghetto, 1890–1920 (1967),
Tuttle, William M., Jr. Race Riot: Chicago in the Red Summer of 1919. (1970). 305 pp.