Кіріспе

АҚШ-тың Алабама штатындағы округ

Мэдисон округі АҚШ-тың Алабама штатының солтүстік-орталық бөлігінде орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша, округтің халқы 388 153 адамды құрайды, бұл оны Алабама штатындағы ең көп халқы бар екінші округ етеді. Округ орталығы – Хантсвилл қаласы. 20 ғасырдың ортасынан бері ол қорғаныс және ғарыш зерттеулері мен индустриясының маңызды аймағына айналды. Округ АҚШ-тың төртінші президенті және Алабама штатына сапар шеккен алғашқы президент Джеймс Мэдисонның құрметіне аталған. Мэдисон округі бұрынғы Декатур округінің бір бөлігін қамтиды. Мэдисон округі Хантсвилл, Алабама метрополиялық статистикалық аймағының құрамына кіреді.

Тарих

Мэдисон округі 1808 жылғы 13 желтоқсанда Миссисипи территориясының губернаторымен құрылды. 1810 жылғы халық санағында Мэдисон округі болашақта Алабама штатының халқының шамамен жартысын құрады, бірақ бұл оның ішінде американдық тайпалар мен олардың халқын қамтымады. Алайда, 1850 жылға қарай округ бұл атағынан айырылып, халық санының өсуі баяулағандықтан жетінші орынға түсті. Бұған себеп, Мэдисон округі негізінен мақта өндірісіне тәуелді болғандықтан, өзге өнеркәсіп салалары дамымаған болуы мүмкін. Соғыстан кейін де мақта маңыздылығын сақтап қалды. Егін шаруашылығындағы еңбекке афроамерикандықтар көп үлес қосты, бірақ олар жерді жалға алып, шаруалар ретінде жұмыс істеді. 19 ғасырдың соңына қарай округ аумағында тоқыма фабрикалары ашылды, бірақ нәсілдік сегрегация саясатымен, оларда тек ақ жұмысшылар жұмыс істеуге рұқсат етілді. 20 ғасырдың басында экономиканың басым бөлігі ауыл шаруашылығы болып қала берді, алайда тоқыма фабрикалары өндірісін кеңейтті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде армия Редстоун Арсеналын химиялық қару өндірісі үшін құрды, соның нәтижесінде округке байланысты өнеркәсіптер тартылды. Соғыстан кейін ол жаңа қару және ракеталар әзірлеу орталығына айналды. 1950 жылы Вернер фон Браун басқаратын, Германиядан қуылған ғалымдар тобы жаңа типтегі ракеталарды зерттеу және әзірлеу мақсатымен Техас штатындағы Форт-Блисс әскери базасынан Редстоун Арсеналына келді. 1960 жылдары зерттеулер ғарыш зерттеулеріне арналған ракеталарға дейін кеңейді. Редстоун ракетасы алғашқы екі американдық азаматты ғарышқа ұшыру үшін жаңартылды. АҚШ Кеңес Одағымен суық соғыс жылдарында бәсекелесу және ғылыми жетістіктерді арттыру мақсатымен ғарыш жарысына инвестиция салуға басымдық берді. Қорғаныс және ғарыш салаларындағы бұл жұмыс аймақта ондаған мың жұмыс орындарын құрды, олардың көпшілігі осы салалардағы жеке мердігерлер еді. Мэдисон округінің халқы 1950 жылы 72 903 адамды құраса, 2022 жылы шамамен 403 565 адамға жетті.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 813 шаршы миль (2106 км²), оның ішінде 802 шаршы миль (2077 км²) құрлық, ал 11 шаршы миль (28 км²) (1,4%) су құрайды. Округтің оңтүстік және шығыс бөліктеріндегі жер бедері Камберленд үстіртінің бөлінген қалдықтарымен сипатталады, мысалы Кил тауы, Монте Сано тауы және Грин тауы. Округтің солтүстік және батыс бөліктері көбінесе тегіс келеді.

2010 жыл

2010 жылғы санақ бойынша 334 811 адам және 109 955 отбасы тіркелді, олардың 33,00%-ы 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды; 53,40%-ы бірге тұратын жұбайлар, 11,80%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 31,50%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының шамамен 27,20%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 7,40%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,45 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адамды құрады. Аудан бойынша халықтың жас құрамы: 18 жасқа дейінгілер – 25,60%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер – 9,40%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер – 31,50%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер – 22,70%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 10,80%. Орташа жас 36 жасқа тең. Әр 100 әйелге 95,30 еркек келеді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 92,10 еркек сәйкес келеді. Ауданның орташа табысы 44 704 доллар, ал отбасының орташа табысы 54 360 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 40 779 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 26 534 долларға тең. Ауданның жан басына шаққандағы орташа табысы 23 091 долларды құрады. Отбасылардың 8,10%-ы және халықтың 10,50%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 14,10%-ы және 65 жастан асқандардың 9,60%-ы.

2000 жыл

2000 жылғы санақ бойынша округте 276 700 адам, 109 955 шаңырақ және 75 319 отбасы тұрды. Халық тығыздығы анықталған жоқ. Округте 120 288 тұрғын үй болды. Округтың нәсілдік құрамы: 72,06% ақ нәсілді, 22,78% қара немесе афроамерикандық, 0,77% американдық үндістер, 1,86% азиялық, 0,06% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,59% басқа нәсілдер және 1,89% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Халықтың 1,91% испандық немесе латын американдықтарды құрады. 2000 жылғы санақ мәліметтері бойынша Мэдисон округының ең көп таралған тегі – ағылшын (50,2%), африкалық (22,78%), шотланд-ирланд (8,71%), ирланд (4,3%), шотланд (4,12%) және уэльс (2,9%).

Қызықты орындар

Мэдисон округі Монте Сано мемлекеттік паркіне, АҚШ ғарыш және ракета орталығына және Флинт өзенінің бір бөлігіне мекендейді. Сонымен қатар, онда Роберт Трент Джонс гольф жолының бөлігі болып табылатын Хэмптон Коув гольф алаңы орналасқан. 1956 жылы Хантсвилл қаласына қосылған Линкольн мектебі мен ауылына арналған тарихи белгі де бар.