Кіріспе
Еркін Java іске асырулары – Oracle-дың Java технологияларын іске асыратын және оларды еркін бағдарламалық қамтамасыз ету лицензиялары бойынша тарататын бағдарламалық жобалар. Sun компаниясы 2007 жылдың мамыр айында Java бастапқы кодының көп бөлігін еркін бағдарламалық жасақтама ретінде жариялады, сондықтан оны қазір еркін Java іске асыру деп санауға болады. Java іске асыруларына компиляторлар, орындалу ортасы, сынып кітапханалары және тағы басқалары кіреді. Еркін және ашық кодты бағдарламалық жасақтаманы қолдаушылар Java виртуалды машинасының еркін немесе ашық кодты бағдарламалық жасақтамасын еркін орындалу ортасы немесе еркін Java орындалу ортасы деп атайды. Осы қозғалыстың кейбір жақтастары «Java» терминіне байланысты тауарлық белгі мәселелері болғандықтан оны қолданбауды жөн көреді. Сондықтан, «еркін Java қозғалысы» болғанымен, олар «еркін Java орындалу ортасы» терминін қолданудан аулақ тұрады.
Free Java implementations are software projects that implement Oracle's Java technologies and are distributed under free software licences, making them free software. Sun released most of its Java source code as free software in May 2007, so it can now almost be considered a free Java implementation. Java implementations include compilers, runtimes, class libraries, etc. Advocates of free and open source software refer to free or open source Java virtual machine software as free runtimes or free Java runtimes. Some advocates in this movement prefer not to use the term "Java" as it has trademark issues associated with it. Hence, even though it is a "free Java movement", the term "free Java runtimes" is avoided by them.
1990 жылдардың ортасынан 2006 жылға дейін
Java платформасының маңызды бөлігін ұсынатын алғашқы тегін жоба, әлдебір guavac болған, ол 1995 жылдың қарашасынан бұрын басталған. Одан бері еркін бағдарламалық қамтамасыз ету қозғалысы Java үшін GNU компиляторы сияқты басқа Java компиляторларын жасады. Басқаларына Eclipse Foundation қолдауымен жұмыс істейтін Eclipse Java Compiler (ECJ) және енді белсенді түрде қолдау көрсетілмейтін Jikes жатады. GNU Compiler Collection 4.3 нұсқасынан бастап GCJ (оның Java компиляторы) Java-ны талдау үшін ECJ талдаушысының алдыңғы бөлігін пайдаланады. Kaffe, SableVM және gcj – еркін орындалу орталарының мысалдары. GNU Classpath – Java үшін негізгі еркін бағдарламалық кластық кітапхана. Көптеген еркін орындалу орталары өздерінің кластық кітапханасы ретінде GNU Classpath-ты пайдаланады. 2005 жылдың мамыр айында Apache Harmony жарияланды, бірақ жоба сол кездегі барлық қолданыстағы тегін Java іске асыруларымен үйлесімсіз болған Apache лицензиясын таңдады. 2005 жылдың мамырында болған тағы бір оқиға – OpenOffice.org 2.0 тегін бағдарламалық қамтамасыз ету іске асырулары ұсына алмайтын Java мүмкіндіктеріне тәуелді болады деген хабарлама. Даудан кейін OpenOffice.org тегін Java іске асыруларымен жұмыс істеуді талап ететін нұсқаулықты қабылдады. 2006 жылдың қарашасына дейін тегін бағдарламалық жасақтама Java іске асыруларымен жұмыс істеген маңызды қосымшаларға OpenOffice.org және Vuze кіреді, екеуі де GCJ арқылы құрастырылғанда жұмыс істейді.
Sun-тің 2006 жылғы қарашадағы хабарламасы
2006 жылдың 13 қарашасында Sun компаниясы javac компиляторын GNU General Public License лицензиясы бойынша жариялады. 2007 жылдың қыркүйегінен бастап, javac-тан басқа, Sun HotSpot (виртуалды машина) кодын және Java Class Library-дің көп бөлігін ақысыз бағдарламалық қамтамасыз ету ретінде жариялады. 2007 жылдың бірінші жартысында толық құрастырылатын, негізінен ақысыз және ашық бастапқы кодқа негізделген JDK-ны шығаруға берген уәдесін орындап, Sun 8 мамырда Class кітапханасының толық бастапқы кодын GPL лицензиясы бойынша жариялады. Бірақ, үшінші тараптардан Sun лицензиясы бойынша алынған және олардың коды ақысыз бағдарламалық қамтамасыз ету лицензиясы бойынша жарияланғанын қаламаған кейбір шектеулі бөліктерді қоспады. Sun компаниясы меншік құқығындағы және жабық кодты бөліктерді баламалы нұсқалармен алмастырып, сынып кітапханасын толық ақысыз және ашық бастапқы кодты етуді көздеп отыр. JDK-да лицензиялық шектеулері бар кодтар болғандықтан, Sun компаниясы оларды толыққанды жұмыс істейтін ақысыз және ашық бастапқы кодты баламалармен алмастырғанға дейін коммерциялық нұсқаларында пайдалана береді.