Джун Браун: Өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ағылшын актрисасы (1927–2022)

Джун Мюриэл Браун (16 ақпан 1927 – 3 сәуір 2022) – ағылшын актрисасы және жазушы. Ол BBC-нің «EastEnders» телесериалындағы Дот Котон рөлімен ең көп танылды (1985–1993; 1997–2020). 2005 жылы ол «Inside Soap Awards» сыйлығында «Үздік актриса» атағын жеңіп алды және «British Soap Awards» сыйлығымен «Өмір бойы жеткен жетістіктері үшін» марапатталды. Браун 2008 жылы туған күніне орай драма және қайырымдылық саласындағы қызметтері үшін Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) болып тағайындалды және 2022 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде OBE орденіне көтерілді. 2009 жылы ол «BAFTA TV Award» сыйлығына «Үздік актриса» номинациясына ұсынылды, бұл оны Джин Александерден кейін телесериалдағы жұмысы үшін «BAFTA» номинациясын алған екінші орындаушы етті. 2020 жылдың ақпан айында 93 жасында ол «EastEnders» телесериалын мүлдем тастап кеткенін хабарлады.

Ерте өмір

Браун 1927 жылғы 16 ақпанда Суффолк графтығының Нидэм-Маркет қаласында Луиза Энн (құрметті әкесі Батлер) және Генри Уильям Мелтон Браунның бес баласының бірі ретінде дүниеге келді. Оның тегі ағылшын, ирланд және шотландтық, сондай-ақ анасының әжесінен сефардтық еврей (Алжир, Нидерланды және Италиядан). Әжесі арқылы ол танымал еврей боксшысы Исаак Биттонның ұрпағы болды. Браун Ипсвичтегі Сент-Джон Англия шіркеуі мектебінде оқыды, содан кейін Ипсвич орта мектебіне стипендия жеңіп алды, онда ол мектептік аттестат емтихандарын тапсырды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Уэльстің Кармартенширдегі Понтиатс ауылына эвакуацияланды. Соғыстың кейінгі жылдарында ол Wrens қатарында қызмет етті және Лондонның Ламбет ауданындағы Олд Вик театр мектебінде классикалық білім алды.

Кино және теледидар

Браун ұзақ жылдар бойы теледидарда жұмыс істеді, ол "Коронация көшесінде" миссис Парсонс рөлінде үш эпизодта ойнады (1970–71); "Бүгінге арналған пьеса" спектаклінде Эдна, мас әйел рөлінде Клара (1971); "Доктор Кто" хикаясы "Уақыт жауынгерінде" Леди Элеонора (1973–74); медбикелер туралы "Періштелер" сериалы; Ұлыбритания тарихы "Черчилль халқы"; ұзаққа созылған комедиялық драма "Миндер"; полициялық драма "Билл"; және культты ғылыми-фантастикалық сериал "Тірі қалғандар". Ол костюмдік драма "Герцогиняның үйі" (1976) фильмінде миссис Лейтон рөлін, ал "Оливер Твист" (1985) фильмінде миссис Манн рөлін ойнады. Сондай-ақ ол 2000 жылы BBC-нің жоғары бюджеттік "Горменгаст" өндірісінде Нэнни Слагг рөлін сомдады. Ол бірнеше фильмдерде шағын рөлдерде ойнады, британдық қорқыныш фильмі "Психоманияда" (1971) қайтыс болған мотоциклшінің қайғыға толы анасы, сондай-ақ "Жексенбі қанды жексенбіде" (1971), "Тік нысанада" (1972), "14" (1973), "Декрет бойынша кісі өлтіруде" (1979), "Нижинскийде" (1980), "Мамбо корольдерінде" (1992) және "Мистер Бин" фильмінің спин-оффы "Бинде" (1997) пайда болды. Ол сондай-ақ "Straw Dogs" (1971) фильмінде Том Хедденнің әйелі рөлінде ойнады, бірақ оның көріністері фильмнен алынып тасталды. 1984 жылы ол Фиби Кейтстың басты рөлде ойнаған "Лейс" атты телесериалда ойнады. 2006 жылы Браун Королеваның 80 жылдығын тойлауға арналған сарайдағы балалар кешінде Спайкер тәтесі рөлінде пайда болды. 2010 жылы Браун жыл сайынғы Рождестволық арнайы "Strictly Come Dancing" бағдарламасына қатысты. Браун: "Мен өзімді не істеп жатырмын деп қорқамын және алаңдаймын, мен өзімді бұл жағдайға түсіргенім үшін қорқыныштымын және маған не болғанын түсінбеймін. Мен тек қадамдарды есте сақтай аламын деп үміттенемін. Мен кәсіби бишілермен және басқа да қатысушылармен жұмыс істеуге асығамын". Оның би серіктесі Винсент Симон болды, ол онымен танго биледі. 2011 жылдың тамызында ол BBC-нің "Сіз кім деп ойлайсыз?" бағдарламасында пайда болды және бағдарламаға қатысқан ең үлкен жастағы адам болды. 2012 жылдың шілдесінде Браун BBC үшін "Құрмет көрсетіңіз ағаларыңызға" атты деректі фильмді ұйымдастырды, онда қоғамның қарт адамдарға деген қарым-қатынасы мен көзқарасы қарастырылды.

Brown had a long television career, appearing in three episodes of Coronation Street as Mrs Parsons (1970–71); the Play for Today, Edna, the Inebriate Woman as Clara (1971); the Doctor Who story The Time Warrior as Lady Eleanor (1973–74); the nursing soap Angels; the history of Britain Churchill's People; long running comedy drama Minder; the police drama soap The Bill; and cult sci fi series Survivors. She had a bigger part as Mrs Leyton in the costume drama The Duchess of Duke Street (1976), and played Mrs Mann in Oliver Twist (1985). She also played Nanny Slagg in the BBC's big budget production of Gormenghast in 2000. She was cast in small roles in several movies, appearing as the grieving mother of an undead biker in British horror flick Psychomania (1971), as well as Sunday Bloody Sunday (1971), Sitting Target (1972), The 14 (1973), Murder by Decree (1979), Nijinsky (1980), The Mambo Kings (1992) and the Mr. Bean movie spin off Bean (1997). She also appeared as Tom Hedden's wife in Straw Dogs (1971), although her scenes were cut from the film. In 1984, she featured in the TV mini series Lace which starred actress Phoebe Cates. In 2006, Brown appeared as Aunt Spiker at the Children's Party at the Palace, an all star event to celebrate the Queen's 80th birthday. In 2010, Brown took part in the annual Christmas special of Strictly Come Dancing. Brown said "I'm terrified and apprehensive about what I've let myself in for, I must be barmy and I'm not sure what's come over me I just hope I can remember the steps to the routines. I'm looking forward to working with the professional dancers and the other contestants." Her dancing partner was Vincent Simone, with whom she danced the tango. In August 2011 she was featured in the BBC's Who Do You Think You Are?, and was the oldest person to have appeared on the programme. In July 2012, Brown hosted a documentary for the BBC called Respect Your Elders, which looked at society's treatment and attitudes towards the elderly.

Театр

Браун британдық театрда да белсенді болды. Ол Лондонда Малкольм Нидстің "Pin Money" және Эдинбург пен Лондонда Мэтью Уэствудтың "Double D" пьесаларын қойып, өзі де ойнады. Ол "Ребекка" пьесасының гастрольдік қойылымында миссис Денверс рөлін сомдады. Басқа пьесалардың ішінде "Инспектор келді", "Қыстағы арыстан", "Көпірден көрініс" және көптеген пантомималар бар. Мансабының басында ол Хедда Габлер мен Леди Макбет рөлдерін ойнаған. 2009 жылы Браун Ноэль Ковард театрында "Calendar Girls" пьесасының Вест-Энд қойылымында Джесси рөлінде ойнады. Сондай-ақ, бұл қойылымда бұрынғы "EastEnders" жұлдыздары Анита Добсон (Энжи Уоттс), Джилл Хафпенни (Кейт Митчелл) және Джек Райдер (Джейми Митчелл) де қатысты.

Шығыс-Ағылшындар

Браунды продюсерлерге «EastEnders» телесериалындағы Дот Котон рөліне осы телесериалдың алғашқы актерлерінің бірі, Ден Уоттсты сомдаған Лесли Грантхэм ұсынды. Браун 1985 жылдан 2020 жылға дейін, 1993 және 1997 жылдар аралығында үзіліс жасап, осы рөлді ойнады. 2008 жылдың 31 қаңтарында 80 жасында Браун алғашқы және, қазірге дейін, бір ғана эпизодты жеке өз күшімен жүргізген сабын операсының актері атанды. Эпизодта оның кейіпкерінің өмірін еске түсіретін монолог орын алды, ол күйеуі Джим ауруханада инсульттан кейін тыңдау үшін кассетаға диктант еткен сөздерінен құралды. Ко-актер және жақын досы Джон Бардонның (Джим рөлін ойнаған) нағыз өмірде инсульттан жазылуы эпизодқа қосымша эмоционалдық күш қосты. 2009 жылы Браун Британ академиясының телеарнасының үздік әйел актері номинациясына ие болды. Браунның номинациясы «EastEnders» телесериалының «жеке ойналған» эпизодының нәтижесінде болды, ол режиссерді жоғары бағалады. 2012 жылдың 30 сәуірінде Браун «EastEnders» телесериалынан алты айға үзіліс жасайтыны және бос уақытында өзінің өмірбаянын жазуды жоспарлағаны туралы хабарланды. 2012 жылдың қазан айында ол түсірілімдерге оралғанын хабарлады және 2013 жылдың қаңтарынан бастап қайтадан экранда пайда болды. Оның автобиографиясы «Жыл нүктесінен бұрын» деген атпен 2013 жылы жарық көрді. 2015 жылдың мамырында Браун макулярлық дегенерация салдарынан көру қабілеті нашарлап бара жатқанын мәлімдеді. Кейін, 2016 жылы, Доттың көру қабілеті нашарлап бара жатқан сюжеттік желі енгізілді. 2019 жылдың сәуірінде Браун бұл жағдай туралы айта келіп, 2017 жылы жасаған операциядан кейін жағдайы нашарлағанын және көру қабілетіне байланысты әлеуметтік шараларға қатыспайтынын айтты: «Мен енді сабын операсының марапаттау кештеріне бармаймын. Мен таныс адамдарды тани алмаймын, ал олар мені немқұрайлы қарап қалған деп ойлар еді». 2020 жылдың 20 ақпанында Браун «EastEnders» телесериалын тастап кеткенін жариялады.

Жеке өмір

1950 жылы Браун актер Джон Гарлимен танысып, үйленді; ол депрессиядан зардап шекті және 1957 жылы өз-өзіне қол жұмсады. 1958 жылы актер Роберт Арнольдқа тұрмысқа шықты. Олар жеті жылдың ішінде алты бала сүйді, олардың біреуі нәресте шағында қайтыс болды. Жұбайлар 45 жыл бірге өмір сүрді, ол 2003 жылы Леви денешігі деменциясынан қайтыс болғанға дейін. Содан кейін ол Суррейде жалғыз өмір сүрді. Браун Консервативтік партияны қолдады және 2009 жылы The Guardian газетіне: "Егер маған ақша төлесеңіз де, Лейбористерге дауыс бермеймін. Мен консерваторларға дауыс беремін", – деді. Ол "Ист-Эндерс" телесериалының кейіпкері сияқты христиан дінін ұстанды. Браун 2008 жылғы туған күніне орай Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) және 2022 жылғы жаңа жылдық құрметтеуде Британ империясы орденінің офицері (OBE) атағымен марапатталды, екеуі де драма және қайырымдылыққа қосқан қызметі үшін.

Өлім

Браун 2022 жылғы 3 сәуірде 95 жасында дүние салды. Оның қазасы туралы хабарланғаннан кейін, келесі күні «EastEnders» Браунға құрмет көрсетіп, оның бұрынғы әріптестерінің көптеген көңіл айтуларын әлеуметтік желілерде жариялады, олардың ішінде Джиллиан Тейлфорт, Натали Кэссиди, Лейси Тернер, Дайан Пэриш, Эмма Бартон, Шона МакГарти, Адам Вудиатт және Летиция Дин болды. Сол күні кешке көрсетілген эпизод оның естелігіне арналды. Содан кейін, 2017 жылы Браунның 90 жылдығын тойлау үшін түсірілген «Джун Браун: Уолфорд аңызы» деректі фильмі және оның 2011 жылғы «Кімсің деп ойлайсың?» бағдарламасы BBC One арнасында, бастапқы кестеден өзгеріс енгізіліп, көрсетілді.