Кіріспе
Монро округі – АҚШ-тың Алабама штатының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 19 772 адамды құрайды. Округ орталығы – Монровилл қаласы. Оның аты Америка Құрама Штаттарының бесінші президенті Джеймс Монроның құрметіне берілген. Бұл округ құрғақ округ болып саналады, яғни алкогольдік сусындардың сатылуы шектеулі немесе тыйым салынған, бірақ Фриско Сити және Монровилл қалалары ылғалды қалалар болып табылады. 1997 жылы Алабама заң шығарушы органы Монровилл қаласын және Монро округін «Алабама штатының әдеби астанасы» деп жариялады. Бұл белгілі жазушы Харпер Лидің туған жері және оның өмір бойы досы, сондай-ақ жазушы әріптесі Труман Капотетің балалық шағы өткен орын. Ли өмірінің көп бөлігін осы жерде өткізді. Оның 1960 жылы жарық көрген «Күлкілі құсты өлтіру» романының және оның кино және сахналық қойылымдарының үлкен танымалдылығы туристерді қала мен аймаққа тартты. Монровилл қаласы 2019 жылы түсірілген «Just Mercy» фильмінің де маңызды бөлігі болды, ол Брайан Стивенсонның 2014 жылы жарық көрген аттас кітабының негізінде афроамерикалық Уолтер Макмилланның негізсіз айыпталып, өлім жазасына кесілуі туралы айтады.
Monroe County is a county located in the southwestern part of the U. S. state of Alabama. As of the 2020 census, the population was 19,772. Its county seat is Monroeville. Its name is in honor of James Monroe, fifth President of the United States. It is a dry county, in which the sale of alcoholic beverages is restricted or prohibited, but Frisco City and Monroeville are wet cities. In 1997, the Alabama Legislature designated Monroeville and Monroe County as the "Literary Capital of Alabama". It is the birthplace of notable writer Harper Lee and served as the childhood home for Truman Capote, her lifelong friend and a fellow writer. Lee lived here most of her life. The enduring popularity of her novel, To Kill a Mockingbird (1960), as well as its film and stage adaptations, has attracted tourists to the city and area. Monroeville is also central to the 2019 film Just Mercy, based upon the 2014 eponymous book by Bryan Stevenson, recounting the wrongful conviction and sentencing to death of African American Walter McMillian.
Тарих
Мыңдаған жылдар бойы бұл аймақта жергілікті халықтар мекен еткен. Тарихи тұста, бұл негізінен Оңтүстік-Шығыстағы бес өркениетті тайпаның бірі ретінде еуропалық америкалық қоныс аударушыларға танымал болған Мускоги немесе Крик халқының аумағы болды. Крик тайпасының белгілі басшысы Қызыл Бүркіт (Уильям Уэзерфорд деп те аталады), Жел руынан, Крик соғысынан (1813-1814) кейін осы жерге қоныстанды. Сол кезде АҚШ Ұлыбританияға қарсы 1812 жылғы соғысқа да қатысты. Қызыл Бүркіт сәтті мақта шаруашылығын құрды. Ол крик және еуропалық текті болғандықтан, плантациясы мен жылқы шаруашылығы үшін жұмыс күші алу мақсатында жеке меншік құлдық жүйесін қабылдады. 1830 жылдары АҚШ крик халқының көп бөлігін Алабамадан Үндістан аумағына (қазіргі Оклахома) күштеп көшірді, осылайша олардың жерін басып алды. Бұл аймақты негізінен ағылшын және шотланд-ирланд текті еуропалық америкалықтар қоныстандырды. Соғысқа дейінгі жылдары бұл жерлер мақта шаруашылықтары ретінде дамыды. Жоғарғы Оңтүстіктен келген плантаторлар кейде өздерімен құл жұмысшыларын әкелді, ал жер сатып алғаннан кейін саудагерлер мен нарыздан қосымша құлдар сатып алды. Халықтың көп бөлігі құлдардан тұрды, кейбір аймақтарда олардың саны ақ адамдардан асып түсті. Америка Азамат соғысы мен құлдықтан азат етілгеннен кейін, қайта құру кезеңінен кейін және 20 ғасырдың басында ақ демократтар штат заң шығарушы органына қайта бақылау орнатып, ақ үстемдікті қалпына келтіру және сақтау үшін жұмыс істеді. 1901 жылы заң шығарушы орган жаңа конституцияны қабылдады, ол көптеген қаралар мен ондаған мыңдаған кедей ақтарды сайлау құқығынан айырып, саяси жүйеден шеттетіп тастады. Заң шығарушылар сондай-ақ нәсілдік сегрегацияны және Джим Кроу заңдарының басқа да түрлерін енгізді, сонымен қатар билікті заң шығарушы органға шоғырландырды.
XIX ғасырдың аяғынан қазіргі уақытқа дейін
Ақтардың қараларға қарсы физикалық зорлық-зомбылығы – қанаушы әлеуметтік жүйенің бір бөлігі болды. Расистік терроризм афроамерикандықтарды, көбінесе еркектерді сот жүйесінен тыс жерде дарға асу арқылы жасалды. Мұндай оқиғалар көбінесе сот алаңында көпшілік көрінісі ретінде өткізілді, онда көптеген ақ нәсілді адамдар өз билігін көрсету үшін жиналды. Монро округінде 1877 жылдан 1950 жылға дейін барлығы он жеті дарға асу оқиғасы тіркелді, бұл Алабама штатындағы кез келген округтің екінші ең жоғары көрсеткіші. Округ орталығы – Монровилл қаласы, ол ХХ ғасырдың екі белгілі жазушысы – Трумэн Капоте мен Нелл Харпер Лидің балалық шақта көршілері болған жер. Романшы Марк Чайлдресс және журналист Синтия Такер де Монро округінің тумасы. 1997 жылы Алабама заң шығарушы органы Монровилл мен Монро округін «Алабаманың әдеби астанасы» деп жариялады. Округ Мексика шығанағына жақын орналасқан және шығанақтың дауылдарына ұшырайды. Ауыр дауыл салдарынан федералды үкімет екі рет апат аймағы деп жариялады: 1979 жылдың қыркүйегінде «Фредерик» даулынан және 2004 жылдың қыркүйегінде «Иван» даулынан кейін. Адвокат Брайан Стивенсон 2014 жылы «Жақсылық пен әділдік» атты естеліктер кітабын жариялады. Ол 20 жасынан бері Монтгомериде жұмыс істеп, «Тең әділдік» қорынын құрды және Алабама түрмелерінде өлім жазасына кесілгендерге заңдық көмек көрсетіп келеді. Ол негізсіз айыпталып сотталған 100-ден астам адамның бостандыққа шығуына қол жеткізді. Ол талқылаған істердің бірі – Монровилль тұрғыны Уолтер Макмилланның 1989 жылы кісі өлтіргені үшін негізсіз айыпталуы. Макмиллан, афроамерикалық ер адам, сот судьясымен өлім жазасына кесілді, ол қазылар алқасының жеңілдетілген үкімін қабылдамады. Макмиллан 6 жыл бойы өлім жазасынан күтті, оның ішінде сотқа дейін 2 жыл өтті, оны жалтару үшін одан мойындауды талап етті. 1993 жылы Алабама апелляциялық соты Макмилланды босату керек деп шешті, себебі дәлелдер жеткіліксіз болды, оның алибиі болды, куәгерлердің көрсетулері сенімсіз болды және сот процесі дұрыс жүргізілмеді.
География
Құрама Штаттардың халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 1034 шаршы миль (2678 км²), оның ішінде 1026 шаршы миль (2657 км²) құрлық, ал 8,7 шаршы миль (23 км²) (0,8%) су алабын құрайды.
2000 жыл
2000 жылғы санақ бойынша округте 24 324 адам, 9 383 үй шаруашылығы және 6 774 отбасы тұратын. Халық тығыздығы анықталған жоқ. 11 343 тұрғын үй болды. Округтің этникалық құрамы: 57,75% ақ нәсілді, 40,07% қара немесе афроамерикандық, 0,97% американдық үндістер, 0,29% азиялық, 0,01% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,13% басқа нәсілдер және 0,79% екі немесе одан көп ұлттық өкілдер. Халықтың 0,78% испан немесе латиноамерикандықтарды құрады. 9 383 үй шаруашылығының 35,60%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 52,30%-ында бірге тұратын жұбайлар, 16,10%-ында күйеуі жоқ әйелдер және 27,80%-ында отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының шамамен төрттен бірі (25,70%) жеке адамдардан тұрады, ал 11,10%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдар бар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,57 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,09 адамды құрады. Округтегі халықтың жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 28,30%, 18-24 жас аралығындағылар – 8,60%, 25-44 жас аралығындағылар – 26,80%, 45-64 жас аралығындағылар – 22,50%, 65 жасқа толған және одан асып кеткендер – 13,80%. Орташа жас 35 жас. Әр 100 әйелге 90,80 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 86,40 еркек сәйкес келеді. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 29 093 доллар, ал отбасының орташа табысы 34 569 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 31 096 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 18 767 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 14 862 доллар. Отбасылардың 18,20%-ы және халықтың 21,30%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 27,00%-ы және 65 жастан асқандардың 21,40%-ы.
Қызықты орындар
Монро округінде бірнеше танымал орындар бар, мысалы, Алабама өзені мұражайы, Монро округі тарих мұражайы және жыл сайын "Күлкілі құсты өлтіру" пьесасын қоятын Сот үйі мұражайы. Округта сондай-ақ Клод Келли аймақтық паркі де орналасқан.