Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық саясаткер (1840–1906)
American politician (1840 1906)
Дэвид Бремнер Хендерсон (14 наурыз 1840 – 25 ақпан 1906), Айова штатының Дубук қаласынан сайланған он мерзімдік республикалық конгрессмен, 1899–1903 жылдары АҚШ Өкілдер палатасының спикері болды. Ол Миссисипи өзенінен батысқа қарай сайланған алғашқы конгрессмен, Азамат соғысының соңғы қатысушысы, шетелде туған екінші адам (Чарльз Фредерик Крисптен кейін) және спикер қызметін атқарған жалғыз Айова штатының өкілі болды.
David Bremner Henderson (March 14, 1840 – February 25, 1906), a ten term Republican congressman from Dubuque, Iowa, was the speaker of the United States House of Representatives from 1899 to 1903. He was the first congressman from west of the Mississippi River, the last Civil War veteran, the second foreign born person (after Charles Frederick Crisp), and the only Iowan to serve as Speaker.
Ерте өмір
Хендерсон 1840 жылдың 14 наурызында Шотландияның Олд-Дир қаласында дүниеге келді. Ол 1846 жылы ата-анасымен бірге АҚШ-қа көшіп келді, олар Иллинойс штатының Виннебаго округіне қоныс аударды. 1849 жылы отбасы Айова штатының Файетт округіне жақын, Клермонт маңындағы фермаға көшті. Ол жалпы білім беретін мектептерде және Файетт, Айовадағы Жоғарғы Айова университетінде білім алды. Хендерсон Жоғарғы Айова университетіндегі студенті Аугуста Фоксқа үйленді. Олар бірге оқып жүргенде, өмір бойына сақталатын байланыс орнатысты. Оқуларын аяқтағаннан кейін, олардың жолдары біраз уақытқа айырылды. Фокс үйіне қайтты, ал Хендерсон әскерге қарапайым жауынгер ретінде қатарына қосылды. Ол ауыр жарақат алып, бір аяғынан айырылды, бірақ толыққандай жазылмас бұрын қайтадан әскерлік қызметке оралды және полковник шеніне ие болды. Соғыс аяқталғаннан кейін полковник Хендерсон мен Фокс үйленді. Фокс Огайо штатында туған, бірақ жас кезінде Айоваға көшіп келген. Олардың екі қызы мен бір ұлы болды. Ұлы қызы Самуэль Пизлиге тұрмысқа шықты, ал екінші қызы Изабелл талантты музыкант болды.
Henderson was born in Old Deer, Scotland on March 14, 1840. He emigrated to the United States with his parents, who settled in Winnebago County, Illinois in 1846. The family moved to a farm near Clermont, in Fayette County, Iowa in 1849. He attended the common schools, and the Upper Iowa University at Fayette, Iowa. Henderson married Augusta Fox, a fellow student at Upper Iowa University. While pursuing the same course of study they formed a lifelong attachment. After finishing their studies, their paths diverged for a time. Fox returned to her home and Henderson entered the army as a private. He was severely wounded and lost a leg, but he returned to active service and accepted a colonelcy even before fully recovering. After the close of the war Colonel Henderson and Fox were married. Fox was a native of Ohio, but had moved to Iowa at an early age. They had two daughters and one son. The elder daughter married Samuel Peaslee, and the other daughter, Isabelle, was an accomplished musician.
Азамат соғысындағы қызмет
Хендерсон Азамат соғысы кезінде Одақ армиясында қызмет етті және екі рет ауыр жарақат алды, біріншісі мойнына, ал екіншісі аяғына, нәтижесінде аяғының біртіндеп ампутациясы жасалды. Ол 1861 жылдың 15 қыркүйегінде 12-ші Айова ерікті жаяу әскер полкінің C ротасына қарапайым жауынгер ретінде қатарына қосылды. Хендерсон сол ротаның аға лейтенанты болып сайланды. Форт-Донельсон шайқасында ол бекініске шабуыл жасағанда мойнынан жарақат алды. 1862 жылдың сәуір айында полкке оралғаннан кейін, 1862 жылдың қазанында Коринфтің екінші шайқасында бір аяғы мен аяғының бір бөлігін жоғалтты. Ол 1863 жылдың 26 ақпанында жарақаттарына байланысты қызметтен босатылып, Айоваға оралды. 1863 жылдың мамырынан 1864 жылдың маусымына дейін Айова штатының үшінші округінің тіркеу комиссары қызметін атқарғаннан кейін, ол "Жүз күндік" полктердің бірі – 46-шы Айова ерікті жаяу әскер полкінің полковнигі болып қайтадан армияға қайта оралды және 1864 жылдың қыркүйегінде полк таратылғанға дейін оған қолбасшылық етті.
Henderson served in the Union Army during the Civil War and was wounded severely twice, once in the neck and later in the leg, which resulted in progressive amputations of that leg. He enlisted in the Union Army on September 15, 1861, as a private in Company C, 12th Iowa Volunteer Infantry Regiment. Henderson was elected and commissioned first lieutenant of that company. In the Battle of Fort Donelson, he was shot in the neck in the final charge over the breastworks. After returning to the Regiment in April 1862, he lost one foot and part of one leg at the Second Battle of Corinth in October 1862. He was discharged on February 26, 1863, due to his wounds, and returned to Iowa. After serving as commissioner of the board of enrollment of the third district of Iowa from May 1863 to June 1864, he re entered the Army as colonel of the new 46th Iowa Volunteer Infantry Regiment, one of the "Hundred Days Men" regiments, and commanded the Regiment until it was mustered out in September 1864.
Заңгерлік практика
Хендерсон саяси мансабын бастамас бұрын табысты заңгер болған. Заң білімін алғаннан кейін 1865 жылы адвокаттыққа қабылданды және Дубукте практикасын бастады. 1865 жылдың қарашасынан 1869 жылдың маусымына дейін Айова штатының үшінші округі бойынша ішкі кірістерді жинаушы қызметін атқарды, содан кейін Айованың Солтүстік округі бойынша АҚШ прокурорының көмекшісі лауазымын қабылдау үшін отставкаға кетті, ол 1871 жылға дейін қызмет етті. 1882 жылға дейін Дубукте жеке практикада жұмыс істеді, Томас Брэкет Ридтен және екінші орын алған Уильям МакКинлиден қалып қойды. 51-ші Конгресте милиция комитетінің төрағасы, ал 54-ші және 55-ші Конгрестерде сот жүйесі комитетінің төрағасы болды. Сонымен қатар, 52-ші және 53-ші Конгрестерде, Палатада демократтардың көпшілігі болған кезде, Аппараттық комитетіндегі жетекші республикашыл болды. 1894 жылғы сайлауларда республикашылдар көпшілікті қайта иеленгеннен кейін, спикер Рид дәстүрден бұршып, төрағалықты Джозеф Гурни Кэннонға қайтарды, ол бұрынғыдан бері бірнеше рет Палатада қызмет еткен және Кэннон екі жыл Палата мүшесі болмағанда, Хендерсоннан жоғарырақ дәрежеде болған болар еді. Хендерсон өткір дебатшы және жақтас республикашыл болды. Ол төбелес іздеген сияқты, өзінің алғашқы мерзімінен бастап демократтарға қарсы жеке шабуылдар мен айыптаулар жасауға мүмкіндік алды. "Мен Конфедерациямен тозақта мәңгілік өмір сүруді, солтүстікке бет бұрған мысқалмен жұмбақпен мәңгілік өмір сүруден артық көремін", - деді ол бір топқа. Оның саяси табысының құпиясы – негізгі республикалық мақсаттарды өзінің ауылдық сайлау округінің жүрегіне жақын мәселелермен үйлестіруден туындады. 1886 жылдың жазында ол олеомаргаринге жоғары салық салуды қолдаған Палата күштерін басқарды. Сонымен қатар, ол ардагерлердің жесірлеріне берілетін жәрдемақыны 50 пайызға арттыру туралы заң жобасын ұсынды. (Мүгедек ардагерлердің зейнетақысын арттыру туралы тағы бір заң жобасының қабылдануына қолдау көрсеткенде, Хендерсон өз дауысын бермей, өйткені ол бенефициарлардың қатарында болар еді). Оның зейнетақы заңнамасына, жалпы және жеке, берілгендігі оның бүкіл мансабында ерекшеленді және көп уақытын алды. Осы тұрғыда одан артық ешкім істемеді.
Henderson was a successful lawyer prior to pursuing his political career. After studying law, he was admitted to the bar in 1865 and commenced practice in Dubuque. He was the collector of internal revenue for the third district of Iowa from November 1865 to June 1869, when he resigned to accept a position as Assistant U. S. Attorney for the Northern District of Iowa, where he served until 1871. He was in private practice in Dubuque until 1882. finishing well behind Thomas Brackett Reed and runner up William McKinley. He served as the chairman of the Committee on Militia in the 51st Congress, and chairman of the Committee on the Judiciary in the 54th and 55th congresses. He was also the ranking Republican on the House Committee on Appropriations during the 52nd and 53rd congresses, when the House had a Democratic majority. When Republicans regained the majority after the 1894 elections, Speaker Reed broke from tradition by returning the chairmanship to Joseph Gurney Cannon, who had served more nonconsecutive terms in the House and would have outranked Henderson had Cannon not lost his House seat for two years. Henderson was an aggressive debater and an intense Republican partisan. He seems to have loved a fight; he got into enough of them from his very first term, exercising his power of personal vituperation and abuse against Democrats whenever he found grounds to do so. "I would rather spend an eternity in hell with a Confederate than an eternity in heaven with a northern Copperhead," he told one crowd. His secret for political success came from combining mainstream Republican causes with those dear to the hearts of his farmland constituency. In the summer of 1886, he led House forces in favor of levying a high tax on oleomargarine. At the same time he sponsored a bill to raise the benefits for veterans' widows by fifty percent. (On the final passage of another bill he favored, increasing the pensions of disabled veterans, Henderson withheld his vote, since he would stand among the beneficiaries). His commitment to pension legislation, general and individual, marked his whole career and took up most of his time. No member did more than he in that respect.
Палата Төрағасы
"Батыс штаты" республикашылдарының қолдауымен Хендерсон, Ридтің 1899 жылы қызметтен кеткеннен кейін спикер болып сайланды. Спикерлігінің екі мерзімінде (56- және 57-конгрестерде) Хендерсон, ұзақ жылдар бойы қалыптасқан дәстүр бойынша, Регламент комитетінің төрағасы қызметін де атқарды. 1902 жылдың 16 қыркүйегінде – келесі Конгресс сайлауына екі айдан да аз уақыт қалғанда – Хендерсон көпшілікті таң қалдырып, қайта сайлау науқанынан бас тартатынын жариялады. Оның кенеттен бас тартуына бірнеше түсініктер ұсырылды. Хендерсонның шешімін жариялаған хатында "республикашылдар арасында мен олардың тариф мәселесіндегі көзқарастарын толыққанды білдірмеймін деген пікірдің күшейіп бара жатқаны" айтылды. Кейбіреулер оның бұл шешімін соғыста алған жараларының салдары деп түсіндірді. Себебі қандай болса да, Хендерсонның отставкасы Кеннонның спикерлік қызметінің басталуына жол ашты.
With the support of fellow "western state" Republicans, Henderson was elected to succeed Reed as Speaker following Reed's resignation from the post in 1899. During his two terms as speaker (in the 56th and 57th congresses), Henderson, by longstanding tradition also held the role as chairman of the Committee on Rules. On September 16, 1902—with the next Congressional election less than two months away—Henderson surprised nearly everyone by announcing that he was withdrawing from the re election campaign. Several explanations for his abrupt withdrawal were suggested. Henderson's letter announcing his decision referred to "a growing sentiment, among Republicans, that I do not truly represent their views on the tariff question." Some attributed his decision to the lingering effects of his war injuries. Whatever the cause, Henderson's resignation ushered in the beginning of Cannon's famous tenure as Speaker.
Өлім және құрмет
Конгресстен кеткеннен кейін Хендерсон Нью-Йорк қаласында заңгерлік қызметпен айналысты, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты Оңтүстік Калифорнияға зейнетке шықты. Хендерсон 1906 жылғы 25 ақпанда Дубук қаласында 65 жасында қайтыс болды. Ол Дубуктегі Линвуд зиратында жерленген. Оның портреті АҚШ Капитолийіндегі спикерлер бөлмесінде ілінген, ал Дж. Масси Ринд жасаған Хендерсонның мүсіндері Айова штатының тарихи қоғамы мен Клермонттағы коллекцияларда сақталған. "Эллисон Хендерсон паркі", Дубук қаласында, алты мерзімге сайланған АҚШ сенаторы Уильям Б. Эллисонмен, Дубук қаласының тағы бір азаматымен бірге аталады.
After leaving Congress, Henderson practiced law in New York City until health problems caused him to retire to Southern California. Henderson died in Dubuque on February 25, 1906, aged 65. He is buried at Linwood Cemetery in Dubuque. His portrait hangs in the speakers' room in the U. S. Capitol, and statues of Henderson by J. Massey Rhind are found in the collections of the Iowa State Historical Society and in Clermont. "Allison Henderson Park," in Dubuque, shares his name with that of six term U. S. Senator William B. Allison, another citizen of Dubuque.