Кіріспе

Калифорния штатындағы Марипоса округі (/m/æ/r/ɪ/ˈpoʊ/z/ə/, /s/ə/audio=En us mariposa.ogg) – АҚШ-тың Калифорния штатында орналасқан округ. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша халық саны 17 131 адамды құрайды. Округ орталығы – Марипоса қаласы. Ол Сьерра-Невада тауларының батыс алдындағы бөлігінде, Фресноның солтүстігінде, Мерседтің шығысында және Стоктонның оңтүстік-шығысында орналасқан. Округтің шығыс бөлігі Йосемити ұлттық паркінің орталық бөлігін құрайды. Марипоса округінде еншілес қалалар жоқ; алайда, статистикалық мақсаттар үшін халық санағымен белгіленген аудандар ретінде танылған елді мекендер бар. Сонымен қатар, округтің аумағында ешқандай светофор жоқ. (Калифорнияда еншілес қалалары жоқ тағы екі округ бар: Альпине және Тринити.)

Тарих

Марипоса округі 1850 жылы штат құрылған кезде Калифорнияның алғашқы округтерінің бірі болды. Штаттың ең үлкен округі ретінде құрылған ол, уақыт өте келе, бір кезде Марипосаның бөлігі болған аумақтардың есебінен он екі басқа округтің құрылуына себепкер болды – Мерсед, Мадера, Фресно, Туларе, Кингс және Керн округтерінің толық құрамы, сондай-ақ Сан-Бенито, Моно, Инё, Сан-Бернардино және Лос-Анджелес округтерінің бір бөлігі. Осылайша Марипоса округі "Округтардың анасы" атанды. Марипоса округінің алғашқы орталығы – қазір жоқ болған Агуа Фрия (испан тілінде "суық су" мағынасындағы) ауылы болды, ол Марипоса қаласының батысында, Агуа Фрия жолында, 140 тас жолынан оңтүстіске қарай, Мт. Буллион қауымдастығына солтүстік-батысқа қарай шамамен 3 шақырым жерде орналасқан. Чарльз Фримонт 1854 жылы округ орталығын Марипосаға көшірді, соның нәтижесінде Марипоса округтік сотының ғимараты салынды, ол толық бір кварталды алып жатыр. Тарихи құрылыстың алдында Баллион көшесі, артқы жағында Джонс көшесі, ал екі жағында 9-шы және 10-шы көшелер орналасқан. Жақын жердегі орманнан кесілген ағаштан салынған, әсем әрі ақ түсті сот ғимараты – Калифорниядағы әлі де қолданылып келе жатқан ең көне сот ғимараты. Онда бүгінге дейін сот отырыстары өтіп жатыр. Ғимараттың суреті Марипоса округінің мөрінде бейнеленген. Әсіресе, ғимараттың сағат мұнарасы мен қоңырауы ерекше көзге түседі, ол тәулігіне 24 сағат, аптасына 7 күн сағат сайын дыңғырап тұрады. Округ өзінің атын 1806 жылы испан саяхатшылары Сиерра етегінде көптеген бауыршақтарды ("марипоса" – испан және португал тілдерінде) тапқан Марипоса өзенінен алған. Жыл сайын мамыр айының бірінші демалыс күнінде жергілікті тұрғындар көшіп келетін монарх бауыршақтарының жылдық келуін "Бауыршақ күндері" фестивалі мен шерумен атап өтеді.

Алтынға құштарлық

Марипоса округі Калифорния штатындағы Матер Лод аймағының оңтүстік шетінде орналасқан. Калифорниядағы алтын асыру кезеңінде, алдымен жергілікті өзен арналарында, кейін қатты тау-кендерде осы құнды минералдың көп мөлшері табылып, өндірілді. Осы байлықтың ең танымал иегерлерінің бірі – белгілі зерттеуші және 1856 жылғы республикалық президенттікке үміткер Джон Чарльз Фремонт болды. Оның құрметіне жергілікті аурухана мен Чарльз көшесі (көбінесе "140 тас жолы" деп аталады) аталған. Марипоса қаласындағы Джесси көшесі Фремонттың әйелі Джесси Бентон Фремонттың есімімен аталады, ол күйеуімен бірге Марипосаға көптеген ұзақ сапарлар жасаған, бірақ округте тұрақты қоныс құрмаған. Аймақтың тау-кен тарихының көптеген жақтары екі жергілікті мұражайда көрсетілген: Марипоса қаласындағы Марипоса тарих мұражайы және Марипоса жәрмеңкесі аумағындағы Калифорния тау-кен және минералдар мұражайы (Марипосадан шығысқа қарай 2 миль). Марипоса округіндегі екі кішкентай алтын кені – Мокингберд кені және Колорадо кварц кені – минерал коллекционерлері үшін әлемдік деңгейдегі (және өте қымбат) кристалды алтын үлгілерін үздіксіз шығарып тұрады. "Осы орындардан алынған үлгілер көбінесе жарқыраған, бай түсті, жақсы жетілген кристалдарымен және ерекше әдемі орналасқан түрлерімен ерекшеленеді". Ең танымал мысалы – қазір Хьюстон табиғаттану мұражайында қойылған "Аждаһа".

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 1463 шаршы миль (3789 км2) құрайды, оның ішінде 1449 шаршы миль (3753 км2) құрлық, ал 14 шаршы миль (36 км2) (1,0%) су алабын құрайды. Мерсед өзенінің жағасында Марипоса округіне ғана тән сирек кездесетін әк тас саламандрасының жалғыз мекендеу орны табылған.

2014 жыл

Марипоса округіндегі ең көп кездесетін, өзінен хабарланған тектік топтар – ағылшын (14,5%), неміс (13,7%), ирланд (13,1%), итальяндық (4,1%), "американдық" (3,8%), шотландтық (3,2%) және португалдық (3,0%) болды.

2011 жыл

Халық саны, нәсіл және табыс. Жалпы халық саны 1 727. 9,4%. Адам басына шаққандағы табыс 27 209 доллар. Үй шаруашылығының орташа табысы 49 174 доллар. Отбасының орташа табысы 58 237 доллар.

2000 жыл

2000 жылғы санақ бойынша округте 17 130 адам, 6 613 үй шаруашылығы және 4 490 отбасы тұратын. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 8826 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Округтың этникалық құрамы: 88,9% ақ нәсілді, 0,7% қара немесе афроамерикалық, 3,5% американдық индейлер, 0,7% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 2,7% басқа нәсілдер және 3,4% екі немесе одан көп нәсілділер. Халықтың 7,8% испаниялық немесе латын американдықтар. 2000 жылғы санақ бойынша 17,8% неміс, 13,4% ағылшын, 12,7% ирланд және 6,7% американдық текті. 96,0% ағылшын тілінде, ал 3,5% испан тілінде сөйлейді. 6 613 үй шаруашылығының 25,6% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 55,8% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,0% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 32,1% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 26,5% жеке адамдардан тұрады, ал 11,2% -ында 65 жастан асқан жалғыз адам тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,37 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,86 адамды құрайды. Округта халық жас бойынша келесідей таралады: 18 жасқа дейінгілер – 21,6%, 18-24 жас аралығындағылар – 6,9%, 25-44 жас аралығындағылар – 25,1%, 45-64 жас аралығындағылар – 29,2%, 65 жастан асқандар – 17,2%. Орташа жас 43 жас. Әр 100 әйелге 104,7 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 105,4 еркек келеді. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 34 626 доллар, ал отбасының орташа табысы 42 655 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 31 194 доллар, ал әйелдердің 25 440 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 18 190 доллар. Отбасылардың 10,5% және халықтың 14,8% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 16,5% және 65 жастан асқандардың 9,0% кедейлікте.

Үкімет

Марипоса округінің үкіметі Калифорния Конституциясы және заңдарына сәйкес, жалпы заңға бағынған округ ретінде құрылған және оған өкілеттік берілген. Округ үкіметі заң шығару және атқару билігіне ие Бақылаушылар кеңесінен тұрады. Кеңес округтің бес жеке округінен сайланған, партиялық бағыты жоқ, төрт жылдық кезегімен сайланатын бес мүшеден құралған.

Мемлекеттік және федералды өкілдік

Калифорния штатының заң шығарушы жиналысында Марипоса жатыр, ал АҚШ Өкілдер палатасында Марипоса окруғы өкілдік етіледі.

Әуежайлар

Марипоса Йосемити әуежайы – жалпы авиациялық әуежай. Жадбаланған рейстері бар ең жақын әуежайлар Фресно және Мерсед қалаларында орналасқан.