Кіріспе
Орис Пакстон Ван Сверенген (1879 жылғы 24 сәуір – 1936 жылғы 22 қараша) және Мантис Джеймс Ван Сверенген (1881 жылғы 8 шілде – 1935 жылғы 12 желтоқсан) – американдық ағайындылар, Огайо штатының Шейкер-Хайтс қаласын дамыту мақсатында теміржол империясын құрған кәсіпкерлер. Олар көбінесе О. П. Ван Сверенген және М. Дж. Ван Сверенген деп, немесе «Вандар» деген атпен танымал. Ағайындылар Вустер қаласының жанындағы шаруашылық жерлерде өскен. Әкелері бір кезде Пенсильвания штатындағы мұнай өндіріс орындарында инженер болып жұмыс істеген, Азамат соғысына қатысып, Геттисбург шайқасында жарақат алған. Шамамен 1890 жылы отбасы Кливлендке (Огайо штаты) көшіп келді. Екеуі де үйленбеді; олар Огайо штатының Хантинг-Вэлли қаласындағы «Дейзи Хилл» иелігіндегі 54 бөлмелі «Раундвуд Манор» сарайындағы бір бөлмеде тұрды. Өмір бойында олар сирек интервью берді немесе қоғамдық шараларға қатысты, бірақ қатысқанда әрқашан бірге болды.
Жылжымайтын мүлік және Шейкер Хайтс
Огайо штатындағы Шейкер Хайтс қаласын құруға дейін ағайындар Огайо штатының Кливленд қаласында жер және құрылыс саласында спекулянттар болды. 1909 жылы Ван Сверенген ағайындары бұрын Сенушілер қоғамының Солтүстік Одақ қауымына тиесілі 1,399 акр (5.7 км²) жерге құқықтарды сатып алуды бастады, бұл қауым көбінесе Шейкерлер деп танымал болды. Балтимордың Роланд Паркіне ұқсас бақша қалашасы ретінде жоспарланған Шейкер Вилиджі тез арада Кливлендтің ең ізделісті мекенжайына айналды. Бұл жоспарлау, жобалауды қарау және қолайлылық арқасында мүмкін болды, олардың барлығы Ван Сверенгендердің қатаң бақылауында болды. Жаңа қалашаның көшелерін жоспарлауда көптеген американдық қалаларда кездесетін тікбұрышты көшелердің орнына иілген жолдар қолданылды. Ағаштармен көмкерілген үш бульвар елге қарай шығысқа қарай созылды. Морленд және Шейкер бульварларының орталық бөліктері жоспарланған қалааралық трамвай желісі үшін пайдаланылатын болады. Екі желі де Кливлендтен Шейкер алаңы арқылы (Америкадағы екінші заманауи жоспарланған сауда орталығы ретінде танылған) бірдей бағытпен өтетін болады, онда олар өздерінің жеке бағыттарына бөлінетін еді. Ван Сверенгендер Шейкер бульварына қалааралық трамвай жолдарынан үлкен арақашықтықта орналасқан сарайлар бульвары мәртебесін берді. Қаланың алғашқы мэрінің құрметіне Морленд бульвары Ван Акен бульвары деп аталды, онда жоғары тығыздықты сәнді пәтерлер салу жоспарланған. Шейкердегі құрылыс Ван Сверенгендер бекіткен және Шейкер стандарттары деп аталған шектеу шарттары мен құрылыс ережелерінің жиынтығымен реттелді. Шейкер стандарттары қауымдастықтың Ван Сверенгендердің ниетіне қайшы келетіндей дамуына жол бермеді, соның ішінде афроамерикандықтарға тыйым салды. Стандарттар коммерциялық дамуды, жалға берілетін мүлікті дамытуды, тұрғын үйлердің стилін және көлемін шектеді. Стандарттар шатырдың еңіс бұрыштарын, материалдарын, аяқталуын және гараждардың орналасуын анықтады. Барлық тұрғын үйлер бірегей болуы және сәулетшілер жобалауы керек еді. Қалашадағы дуплекстер белгіленген аудандармен шектелді және олардың бір отбасылық үй сияқты көрінуін қамтамасыз ету үшін ережелерді сақтау қажет болды. 1920 жылға қарай Ван Сверенгендер қалашаның 16 км² жерін бақылады, ал 1931 жылы ол қала мәртебесіне ие болды. Жер учаскелері баяу сатылғандықтан, ағайындар Шейкер Хайтсқа қала маңы мен қала орталығын байланыстыратын көлік жүйесінің қажеттігіне келді.
Темір жол жобалары
1913 жылы Ван Сверингендер Кливленд қалааралық темір жолын құрды, ол қазіргі Огайо штатының Кливленд Хайтс қаласында олардың трамвай желілерінің жұмысын басқарды. Шейкер-Хайтс тұрғындарына қолайлы жағдай жасау мақсатында Ван Сверингендер Шейкер-Хайтс жылдам транзитін, әдетте Rapid деп аталатын, жоғау жылдамдықты электрлі темір жол желісін жоспарлады. Бұл Ван Сверингендерді 1909 жылдың өзінде Кливленд қаласының орталығындағы Қоғамдық алаң маңында жер сатып алуға итермеледі, бұл олардың жылдам транзит желісі үшін соңғы станция қызметін атқаруы керек еді. Олардың Rapid пойыздары сағатына 80 километрге дейін (50 миль) жылдамдықпен жүре алатын, бірақ желі 34-ші көшенің батыс жағына жылжытылмады. Ван Сверингендердің Rapid пойыздары қалалық көлік ағынында жүрмеуі тиіс деген талабын орындау үшін, ағайындар 1915 жылы Нью-Йорк орталық темір жолынан 842 километрлік (523 миль) Нью-Йорк, Чикаго және Сент-Луис темір жолының (Никельді пластиналы жол) 51% үлесін сатып алды. Бұл маршрут Ван Сверингендерге Кливленд қаласының орталығына кедергісіз жол ашты. Осы сатып алудан кейін Ван Сверингендер Nickel Plate Securities Corporation компаниясын құрды, олар инвесторлардың ақшасын пайдаланып, АҚШ-тың басқа ірі теміржол компанияларында бақылау үлесін сатып алатын болды. 1928 жылы өркендеген кезеңінде Ван Сверингендер 50 мың километрге (30 мың миль) жететін, құны 3 миллиард доллар болатын теміржол желісін бақылады, оның көбі несие арқылы сатып алынған. Олардың бақылауындағы желілерге Эри темір жолы, Пере-Маркетт темір жолы, Хокинг-Вэлли темір жолы және Чесапик және Огайо темір жолы кірді. Олар бұл үлкен (сол кездегі) жүйені холдингтік компаниялардың (соның ішінде Alleghany Corporation) және директорлар кеңесінің өзара байланысты желісі арқылы басқаруға қол жеткізді. Жолаушылар стансасы мәселесін шешу үшін Ван Сверингендер Кливленд қаласының Қоғамдық алаңының оңтүстік-батыс бұрышындағы аумаққа қол жеткізуге мүмкіндік беретін қосымша жер участаларын сатып алды. Тағы да, Ван Сверингендер теміржол мәселесін шешу үшін қала ішінде тағы бір қала құруды жоспарлады; нәтижесінде Юнион Терминал кешені пайда болды, ол жоғары қабатта кеңселер, сауда орталықтары және қонақүйлердің үйлесімі болды, ал төменгі қабатта пойыз депосы мен жылдам транзит станциясы орналасқан. Бұл алып кешеннің орталық бөлігі Терминал мұнарасы деп аталды, ол құрылысы аяқталған кезде АҚШ-тағы екінші ең биік көкжиек болып саналды.
Терминал мұнарасы
Ван Сверингендер егер олардың Қоғамдық алаң станциясын салу жоспарлары сәтті болғысы келсе, барлық электр теміржолдарын – трамвайларды, жылдам транзит, қалааралық бағыттарды, сондай-ақ жергілікті жүк тасымалын және қоймаларды қамтуы керек екенін түсінді. Балтимор және Огайо темір жолының бір өкілінің ұсынысы бойынша, олар бу теміржолдарын да қосу жоспарларын енгізді. 1917 жылдың 1 наурызында Эри темір жолының, Никель пластинасының және Кливленд терминалы компаниясының инженерлері Кливленд қаласының орталығындағы Қоғамдық алаңда орналасқан жаңа жүк және жолаушылар терминалының экономикалық тиімді болатынын мәлімдеді. Жобада бумен жүретін жолаушылар пойыздары үшін он екі тұйық жол, ал олардың үстінде жергілікті және қалааралық вагондар үшін айналымдар көзделген. Жолдың үстіндегі кеңістік дүкендер мен кеңселер салуға арналды. 1918 жылы АҚШ Теміржол әкімшілігінің Шығыс директоры және Нью-Йорк орталық темір жолының президенті А.Х. Смит, ұсынылып отырған кешенді көл жағалауындағы станцияны пайдаланатын теміржолдарды да қамту үшін жеткілікті түрде кеңейтуге бола ма деп сұрады. Осылайша, дәл Смит Қоғамдық алаңда "Біріккен станция" идеясын ұсынды. 1919 жылы Пенсильвания темір жолы жобадан бас тартты. Смит, NYCRR президенті ретінде Ван Сверингендермен одақтасып, Пенсильвания темір жолына қарсы күресті. 1923 жылы Ван Сверингендер Нью-Йорктегі Вулворт ғимаратына ұқсас болу үшін Юнион вокзалының үстіне Терминал мұнарасын (офис кеңістігін ұлғайтуға арналған биік ғимарат) салу жоспарларын жариялады. Төмендегі пойыздың дірілінен сақтану үшін ғимараттарды жобалау қажет болды. Құрылыс 1926 жылы басталды, ғимараттың салмағын ұстап тұру үшін әрқайсысы 200-250 фут (60-75 метр) тереңдікке қазылған 16 кассион пайдаланылды. Құрылыс 1930 жылы аяқталды. 1973 жылы Amtrak стансадан көшіп, көл бойындағы шағын стансаға қызмет көрсетуді жөн көрді, соның салдарынан стансаға қалааралық қатынас тоқтатылды, бірақ Кливленд жылдам транзиті жергілікті бағыттар бойынша қызметін жалғастырды. 1975 жылы "Рапид" және басқа да қалалық теміржол және автобус бағыттары Үлкен Кливленд аймақтық транзиттік басқармасының басшылығымен біріктірілді. Станция аумағы 1990 жылы ашылған Tower City Center сауда орталығына айналдырылды.
Өлу және қайтыс болу
Ван Сверингендердің әулеті 1920 жылдары өркендеді. 1929 жылға қарай олардың меншігі 3 миллиард долларға бағаланды, бұл көбінесе Нью-Йорк қор биржасындағы акциялардың жоғары бағалануының нәтижесі болды. Ұлы депрессиядан кейін бауырластардың теміржол империясы қаржылық қиындықтарға тап болды. Несиелер сот арқылы алынып, қарыздарының проценттерін төлеу үшін активтер сатылды. 1933 жылы О. П. Ван Сверенген Вашингтон қаласында АҚШ Сенатының Банк және валюта жөніндегі комитеті алдында куәлік берді және куәлігі барысында теміржол саласындағы олардың күрделі бизнес айналымдарын сипаттады. М. Дж. Ван Сверенгеннің денсаулығы 1934 жылы нашарлай бастады және ол 1935 жылдың 12 желтоқсанында қайтыс болды. О. П. 1936 жылдың 22 қарашасында Хобокен қаласының жанында пойыз ішінде коронарлық тромбоз салдарынан қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде О.П.-тің жеке кірісі 3000 доллардан аспады. Бауырластар Кливленд қаласындағы Лейквью зиратында "Бауырластар" деп жазылған қабір тасының астында бірге жерленген.