Бебето: Бразилиялық футболшы және саясаткер

Кіріспе

Бразилиялық футболшы және саясаткер (1964 жылы туған)

Хосе Роберто Гама де Оливейра (16 ақпан 1964 жылы туған), Бебето деп белгілі, бразилиялық бұрынғы кәсіби футболшы, шабуылшы ретінде ойнаған. 2010 жылғы Бразилияның жалпы сайлауында саясатқа қатысып, Демократиялық еңбек партиясынан Рио-де-Жанейро штатының заң шығару жиналысына сайланды. Бразилия құрамасы сапында 75 ойында 39 гол соққан Бебето ұлттық құраманың барлық уақыттағы ең көп гол соққан алтыншы ойыншысы. 1989 жылғы Америка кубогында Бразилия жеңіске жеткенде, ол құраманың үздік мергені атанды. 1994 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында ол Ромариомен бірлесіп, Бразилияны төртінші рет әлем чемпионы титулына жеткізді. Сондай-ақ, ол 1997 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогын жеңген Бразилия құрамасының құрамында болды және 1988 және 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Бразилиямен бірге күміс және қола медальдар ұтып алды. 1989 жылы Бебето Оңтүстік Американың жыл үздік футболшысы деп танылды. 2013 жылдың қаңтарында және 2014 жылдың тамызында Бебето 2014 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының және Бразилиядағы Рио-2016 Олимпиадасының алты елшісінің бірі болып тағайындалды, олардың қатарында Роналду, Амарильдо, Марта, Карлос Альберто Торрес және Марио Загалло болды.

Ерте мансап

Сальвадорда, Баия штатында туған Бебето карьерасын 1983 жылы "Витория" клубында бастады.

Клубтық мансап

Бразилиядағы «Фламенго», «Васко да Гама», «Крузейро» және «Ботафого», Испаниядағы «Депортиво Ла-Корунья» және «Севилья», Мексикадағы «Торос Неса», Жапониядағы «Кашима Антлерс» және Сауд Арабиясындағы «Аль-Иттихад» клубтарында ойнап, 2002 жылы карьерасын аяқтады.

Депортиво Ла Корунья

Бебето Испанияда төрт жыл бойы «Депортиво Ла-Корунья» клубында ойнап, 131 ойында 86 гол соқты. Бебето 1992–93 маусымда 29 гол соққаннан кейін «Депортиво» сапында Ла Лиганың үздік бомбардирі атанды. Келесі маусымда, 1993–94 жылы, «Депортиво» тарихында алғаш рет Ла Лига титулын жеңу мүмкіндігіне ие болды. Маусымның соңғы матчында «Валенсияны» жеңсе, титул олардікі болатын. Өте тартысты ойында «Депортиво» жеңіске және лига титулына қол жеткізуге алтын мүмкіндік алды. Матч соңына санаулы минуттар қалғанда оларға пенальти берілді. Бүкіл маусым бойы пенальтиді Бебето (алаңда болмаған Донатодан кейін) орындаған, бірақ бұл жолы ол пенальти соғудан бас тартты. Соңында Мирослав Дюкич пенальтиді орындады, бірақ гол соға алмады; нәтижесінде матч 0:0 есебімен тең аяқталып, титул «Барселонаға» бұйырды.

Кейінгі мансап

1996 жылы Бебето туған клубы Фламенго үшін ойнауға оралды, бірақ 15 ойыннан кейін Бебето Испанияға Севилья үшін ойнауға қайта оралды, бірақ ол онда еш гол соқпады. 1997 жылы Бебето Крузейроға бір матчқа, 1997 жылғы Континенттер аралық кубок финалына «Боруссия» (Дортмунд) командасына қарсы қосылды. Оның қатысуына қарамастан, Белу-Оризонте командасы матчты 2:0 есебімен ұтылды. Бебето 1997 жылдың соңында «Витория» және 1998 жылдың басында «Ботафого» клубтарында гол соғу формасына оралды, соның арқасында ол 1998 жылғы әлем чемпионатына Бразилия құрамасына шақырылды. 2001 жылы шотландтық «Сент-Миррен» клубы оны қабылдаудан бас тартты, олар оның жалақысын төлеуге дайын болғанмен, оның физикалық формасына күмән келтірді. 2002 жылдың 5 қыркүйегінде 38 жасында Бебето Сауд Арабиясының «Аль-Иттихад» клубына қосылды, бұған дейін 28 тамызда «Васко да Гама» клубына қосылатынын уәделеген болатын.

Халықаралық мансап

Бразилия құрамасында Бебето 1985 жылы дебют жасады. Ол 75 ойында 39 гол соқты және үш рет әлем чемпионатына қатысты: 1990, 1994 және 1998 жылдары. 1994 жылы ол турнирдің ең үздік ойыншыларының бірі болды, үш гол соқты және екі нәтижелі пас берді. Содан кейін төрт жылдан соң Бразилия Францияға қарсы өткен матчта екінші орын алды. 1994 жылғы әлем чемпионатында Бебето Ромариомен жеке дауларын шешіп, керемет серіктестік құрды. Бебето мен Ромарио испан лигасында қатал бәсекелестікке түсті. Бебето 1992–93 жылдары испан бірінші дивизионында 29 голмен көзге түсті, ал Ромарио 1993–94 жылдары 30 голмен лидиер болды. Ромарио Бебетоны төрешілерге наразылық білдіретін әдеті үшін «Чорао» немесе «Crybaby» деп атады. Сонымен қатар, ол әлем чемпионаты алдында баспасөз мәслихатын шақырып, АҚШ-қа баратын ұшақта Бебетоның қасына отырмайтынын мәлімдеді. Бірақ қазір Бебето мен Ромарио дос, және Бебето олардың жиі сөйлесетінін айтады. 2018 жылы берген сұхбатында Бебето Ромариомен серіктестігін жоғары бағалады: «Мен Ромариомен тек ұлттық құрамада ғана ойнадым. Ол Еуропаға кеткенге дейін Фламенгода бір рет қана бірге ойнадық. Білесіз бе, Бебето мен Ромарио бірге ойнағанда Бразилия ешқашан жеңілген емес – тіпті бір рет те жеңілген жоқ! Соған қоса, біз бірге ойнаған сайын кем дегенде біреуіміз гол соқтыратынбыз». Бебето 1994 жылғы АҚШ-та өткен әлем чемпионатында гол соққаннан кейін жасаған тойымен танымал болды. Оның әйелі үшінші баласын Далластағы ыстық ауа райында Нидерландқа қарсы ширек финалға дейін дүниеге әкелді. Гол соққаннан кейін Бебето қақпаға қарай жүгіріп, қолын құшақтап, сәбиді бесікте тербеткендей қимыл жасады. Командаластары Ромарио мен Мазиньо да оған қосылды. Бебето 1988 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Бразилия құрамасы үшін күміс медаль жеңіп алды. Кейін ол 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында 23 жастан асқан ойыншы ретінде таңдалды және Португалияға қарсы өткен қола медаль үшін матчта хет-трик жасады. 2012 жылдың 8 желтоқсанында Үндістанның Калькутта қаласындағы Солтүстік стадионда Бразилия Мастерс пен IFA All Stars арасындағы жолдастық матч өтті. Бебето Бразилия Мастерс құрамасының сапындағы 3:1 есебімен жеңіске жеткен матчта гол соқты.

For Brazil, Bebeto scored 39 goals in 75 caps after making his debut in 1985. He played in three World Cups: 1990, 1994, and 1998. In 1994, he was one of the best players of the tournament, scoring three goals and providing two assists for the eventual champions, and then repeated the feat four years later as Brazil finished second to hosts France. During the 1994 World Cup, Bebeto formed a formidable partnership with Romário, after they succeeded in putting their personal differences aside. Bebeto and Romário were fierce rivals in the Spanish League. Bebeto led the Spanish first division with 29 goals in 1992–93 and Romário led it with 30 goals in 1993–94. It was Romário who gave Bebeto the nickname Chorao, or Crybaby, for his habit of pouting to referees. It was also Romário who called a news conference before the World Cup to announce that he would not sit next to Bebeto on the team's flight to the United States. Today, however, Bebeto and Romario are friends, with Bebeto claiming that they talk often. In an interview in 2018, Bebeto praised his partnership with Romario: "I played with Romario only in the national team. We played only one game together at Flamengo before he left for Europe. Do you know that Brazil have never lost a game when Bebeto and Romario played together? Not a single game! Besides, every time we played together at least one of us scored." Bebeto became a household name for his goal celebration in the 1994 World Cup in the United States. His wife had delivered their third child just days before a quarter final match against the Netherlands in the scorching heat of Dallas. After scoring, Bebeto ran to the sideline, brought his arms together and began rocking an imaginary baby. Teammates Romário and Mazinho quickly joined in. He won a silver medal for Brazil in the 1988 Summer Olympics. He was later chosen to be an over 23 player at the 1996 Summer Olympics, scoring a hat trick in the Bronze medal match against Portugal. On 8 December 2012 a friendly match was played by Brazil Masters vs IFA All Stars at Salt Lake Stadium, Kolkata, India. Bebeto scored a goal for Brazil Masters as they defeated All Stars by 3–1.

Ойын стилі

Бразилияның ең ұлы шабуылшыларының бірі саналатын Бебето өте көп гол соққан, керемет аяқтаушы және мансабы бойы тұрақтылығымен, әзірлігімен танымал болған. Бірақ ол жарақат алуға бейім болды және мінезі үшін сыналды. Ол бойының кішкентай болуы мен дене бітімінің жұқа болуына байланысты физикалық тұрғыдан күшті емес болғанымен, жылдам және мүмкіндікті пайдаланатын ойыншы еді. Белсенділігін, шабуылдық қимылын және зиялылығын тығыз кеңістікте қарсыластарын шатастыру үшін пайдаланды. Оның ой-шаруашылығы, тамаша техникалық дағдылары, допты жақсы бақылауы және басқа шабуылшылармен бірге ойнау және оларға нәтижелі пас беру қабілетінің арқасында, мансабының басында жиі шығармашыл шабуылдаушы жартылай қорғаушы немесе шабуылды қолдаушы ретінде ойнады, Зиконың ойын стилінен үлгі алды. Кейін ол шабуылшы немесе орталық шабуылшы ретінде ойнады, бірақ гол сезіміне ие болғандықтан, осы позицияда мансабының соңына дейін ойнады.

Жаттықтырушылық мансап

Бебето 2009 жылдың 16 желтоқсанында «Америка» футбол клубының бас бапкері болып тағайындалды. «Таса Гуанабара» турниріндегі орташа өнімнен кейін, ол 2010 жылдың 13 ақпанында қызметтен босатылды. Оның көрсеткіші үш жеңіс, бір тең және төрт жеңіліс болды.

Жеке өмір

Бебето 1988 жылы «Фламенго» командасы үшін волейбол ойнаған Денис Оливейраға үйленген. Олардың екі ұлы мен бір қызы бар, қызы Стефанни Карлос Эдуардоға үйленген. Ұлы Мэттеус кәсіби футболшы. Бебетоның жеңістігі Луис Фернандо Петра 2002 жылы Рио-де-Жанейродағы федералды депутат сайлауы кезінде қанымен өлтірілді.

Медиа

Бейбето EA Sports-тің FIFA видео ойындары сериясында есімдері тізілген; ол FIFA 97-нің кейбір нұсқаларының обложкасында болған.