Кіріспе

Элсворт жеріндегі Трансантарктикалық таулар тізбегінің бөлігі

Тиль таулары – Антарктиканың Элсворт жерінде орналасқан Трансантарктикалық таулар жүйесінің, көбінесе қармен жабылған, оқшау таулары. Бұл тау тізбегі ұзын, шамамен Хорлик таулары мен Пенсакола таулары аралығында жатыр, батысында Моултон жартасынан басталып, шығысында Нолан тіреуішіне дейін созылады. Басты құрамдас бөліктеріне Форд массиві, Бермель жарлығы және Нолан тіреуіші маңындағы шығыс шыңдар тобы кіреді.

Ашылуы және атауы

Тиль тауларын алғаш рет Америка Құрама Штаттарының Антарктика зерттеу бағдарламасы (USARP) Хорлик таулары арқылы өтетін тобы 1958–59 жылдары байқап, орналастырған. Оларды 1960–61 және 1961–62 жылдары Америка Құрама Штаттарының Геологиялық қызметінің (USGS) Тиль таулары экспедициялары зерттеді. Антарктика атаулары жөніндегі консультативтік комитеті (АҚШ ACAN) оларды 1957 жылы Эллсворт станциясы мен Пенсакола тауларында сейсмолог болған Эдвард С. Тильдің құрметіне атады. 1959 жылдың желтоқсан айында ол 88-ші батыс меридианы бойынша, осы таулардың жанында да жұмыс істей отырып, әуеден геофизикалық байқаулар жүргізді. Тиль 1961 жылдың 9 қарашасында Уилкс станциясынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай P2V Neptune ұшағының апатында төрт адаммен бірге қаза тапты.

Орналасқан жері

Тиль тауларының құрамына солтүстік-батысқа қарай Моултон жарлығы кіреді, оның ішінде Частейн шыңы бар. Солтүстігінде Форд массиві орналасқан. Оңтүстік-шығысында Бермель жарлығы, Дэвис жарлығы және Льюис Нунатагы жатыр. Сонтаг Нунатагы солтүстікке қарай шалқары орналасқан, ал Стюарт төбелері одан да солтүстікке орналасқан.

Тиль әуе кемелерін майлау қоймасы

2009 жылы Adventure Network International/Antarctic Logistics & Expeditions (ANI/ALE) Антарктикадағы туристік операторлардың халықаралық қауымдастығының (IAATO) мүшесі болып, құрлықтағы туристік қызметті қандай да бір көлемде ұсынатын жалғыз компания еді. Ол 2003 жылы Antarctic Logistics & Expeditions компаниясының Adventure Network International компаниясын сатып алуы нәтижесінде құрылды. ALE/ANI Тиль тауларында жанармай қоймасын ұстап тұрады, ол ұзақ қашықтыққа ұшулар үшін жанармаймен қамтамасыз етеді және іздеу-құтқару операциялары үшін қосалқы ретінде қолданылады. 2002 жылғы Тиль таулары маңындағы жанармай қоймасының сипаттамасында былай делінген: «Қону жолағы – тауларды көре алатын тегіс алаң, қармен толтырылған қара қоқыс қаптарымен белгіленген. Мұнда 55 галлондық баралар мен Канада туы бар». 2011 жылдың желтоқсанында Юнион мұздығынан Оңтүстік полюске Twin Otter ұшағымен саяхаттап келе жатқан келушілер, жол бойында жанармай құю үшін Тиль тауларына жақын жерге қонды. Оператор бұрын жанармай бараларын әуемен жеткізіп, әр жеткізілген төрт бараға бір баралды өртеп жіберген, бірақ қазір жанармай бараларын құрлықпен тасымалдайды, бұл әлдеқайда тиімді әдіс.

Ерекшеліктері

Форд массиві мен Бермель жарлығынан өзге, Тиль тауларында немесе оның айналасында түрлі шағын нысандар кездеседі.

Моултон жарлығы

Форд тауларының батысында, жартылай оқшауланған жердегі ұзын тас және мұзды тіктеу. 1960-61 жылдары USGS Тиль таулары тобы зерттеген. АҚШ ACAN Ұлттық ғылым қорының Полярлық бағдарламалар бөлімінің Кендалл Н. Моултонның құрметіне аталған. Моултон 1958-1977 жылдары Фондтың далалық операциялар бағдарламасының бағдарлама менеджері ретінде Антарктидаға оннан астам экспедиция жасаған.

Шаштайн шыңы

Моултон жарлығының ортасына жақын, Тиль тауларының батыс жиегінде орналасқан шың. 1960-61 жылдары USGS Тиль таулары экспедициясымен зерттелген. US ACAN оны Уильям В. Чейстеннің құрметіне атады, ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің авиациялық құрылымдық механігі және 1961 жылдың 9 қарашасында Уилкс станциясынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай P2V Neptune ұшағының апатында қаза тапты.

Дэвис жарлығы

Тиль тауларының оңтүстік бөлігіндегі Бермель жарлығының оңтүстігінде, ұзын созылған, шығысқа қарай беткейлі мұз жарлығы. Бұл нысанның тас шығыңдарлары жоқ сияқты. Атауды 1960-61 жылдардағы USGS Тиль таулары экспедициясының басшылары Питер Бермель мен Артур Форд ұсынған. 1954-55 жылдары Антарктиканы барлау сапарында, Халықаралық геофизикалық жылда пайдалану үшін станция орналасу орындарын іздеу мақсатымен мұзжарғыш «Атка» кемесінде болған USGS геологы Уильям Э. Дэвис есімімен аталған.

Льюис Нунъатк

Девистің жартасынан оңтүстік-шығысқа және Нолан тіреуінің оңтүстік-батысына, Тиль тауларының оңтүстік шетінде орналасқан, көбінесе қармен жабылған, оқшауланған нунатак. Атауды 1960-61 жылдары аймақты зерттеген USGS Тиль таулары тобының бірлескен жетекшілері Питер Бермель мен Артур Форд ұсынды. 1955-56 маусымында Макмердо бұғазы аймағында және Балаена аралдарында зерттеулер жүргізген, әртүрлі АҚШ кемелерінде (Уайндот, Глейчер және Иствинд) жұмыс істеген USGS геологы Чарльз Р. Льюис есімімен аталған.

Күнделікті Нұнаттақ

Форд массивінде, Гамильтон жарлығының шығыс-солтүстік-шығысында орналасқан жалғыз нунатак. Бұл нунатақты 1959 жылдың 13 желтоқсанында Эдвард Тиль мен Кэмпбелл Крэддок USARP бағдарламасы аясында 88-ші батыс меридиан бойымен жүргізілген әуе тасымалымен жасалған геофизикалық саяхат кезінде байқаған. Тиль мен Крэддок осы атауды Висконсин университетінің Геофизикалық институтының операциялар директоры, 1959–61 жылдары әуе тасымалымен жасалған саяхаттың логистикалық қызметкері болған Уэйн Соннегке бөлді.

Стюарт Хиллз

Бірнеше шағын нунатактар мен қарлы төбелер Форд массивінің солтүстік-шығысында, көбінесе ерекше белгілері жоқ жер бетінен көтеріледі. 1958–59 жылғы USARP Horlick Mountains экспедициясы және Эдвард Тиль мен Кэмпбелл Крэддоктың 1959 жылғы 13 желтоқсандағы әуеден жүргізілген геофизикалық саяхаты барысында байқалды. Атауды Тиль мен Крэддок Минесота штатының Карлтон колледжінің геологы, профессор Дункан Стюарттың құрметіне ұсынды. Оның Антарктида тау жыныстарының үлгілерін зерттеуі мен түсіндіруі континент туралы білімді дамытуға үлкен үлес қосты.

Харт-Хиллз

Төмен, негізінен қармен қапталған, шығыстан батысқа созылған ұзын төбелер тізбегі. Бұл төбелер оқшауланған, Пагано Нунатагының батысында және Тиль тауларының Форд массивінің солтүстігінде орналасқан. Эдвард Тиль мен Кэмпбелл Крэддок 1959 жылғы 13 желтоқсанда 88-ші батыс меридианы бойынша әуе көлігімен жүргізілген геофизикалық саяхат барысында оларды байқаған. Олар бұл атауды АҚШ Ұлттық комитетінің Сейсмология және гравитация жөніндегі техникалық панелінің мүшесі, Ұлттық ғылым академиясының қызметкері Пемброк Харттың құрметіне ұсынды.

Пагано Нунтакта

. Харт-Хиллздің шығысында және Форд массивінің солтүстік-шығысында салыстырмалы оқшауланған, биік, үшкір төбесі бар ерекше тау-тасты нунатак. Бұл нунатақты Эдвард Тиль 1959-60 маусымында 88° батыс меридианы бойынша әуеден жүргізілген сейсмикалық зерттеу кезінде қарастырып, суретін салды. АҚШ ACAN-ы бұл нунатақты АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Антарктикадағы қолдау күштерінің командирі штабындағы жоспарлау және операциялар жөніндегі көмекшісі, 1960-65 жылдары қызмет еткен, ал 1972-81 жылдары Ұлттық мұражайлардың Мұзды аймақтар архиві орталығының қызметкері болған басты аға сержант Джеральд Паганоның (1981 жылы қайтыс болған) құрметіне атады.