Кіріспе

Австралиялық яхтсмен (1915–1997)

Александр Стюарт "Джок" Стуррок MBE (14 мамыр 1915 жылы Мельбурн қаласында дүниеге келген, 11 шілде 1997 жылы Ноуса-Хедс қаласында қайтыс болған) – төрт жүзден астам халықаралық, ұлттық, аймақтық және клубтық яхт жарыстарында жеңіс одны австралиялық яхтсмен.

Спорттық мансабы

1929 және 1959 жылдар аралығында Джок 21 австралиялық және 22 викториялық яхта чемпионаттарында жеңіске жетті. Ол өзінің алғашқы Виктория чемпионатында 1929 жылы 14 жасында 12 футтық “Aurcol” кадеттік дингисінде жеңіп алды. Алғашқы Австралия яхта чемпионатында 16 жасында, 1932 жылы Перт қаласында 12 футтық “Monsoon” кадеттік дингисінде жеңіске жетті. 18 жасында ол Австралияға Халықаралық “Star” класындағы яхталарды енгізуге көмектесті, содан кейін осы класта өткізілген алғашқы 8 Австралия чемпионатында жеңімпаз атанды (1935 және 1947 жылдар аралығында). Ол сондай-ақ 6 рет Австралияның 6 метрлік класының чемпионы (1946, 1947, 1953, 1954, 1955 және 1956), 4 рет Австралияның “Dragon” класының чемпионы (1951–52, 1952–53, 1953–54 және 1954–55), және 2 рет Австралияның 5.5 метрлік класының чемпионы (1956 және 1959) атанды. Спортшы ретінде ол Австралия атынан төрт Олимпиада ойынында өнер көрсетті: 1948 жылы Лондон (“Star” класы), 1952 жылы Хельсинки (“Dragon” класы), 1956 жылы Мельбурн (қола медаль, 5.5 метрлік класы) және 1960 жылы Рим (5.5 метрлік класы). Ол сондай-ақ Лондон және Хельсинки ойындарында Австралия яхта командасының басқарушысы болды. Рим Олимпиадасында ол Австралияны төрт Олимпиада ойынында ұсынған алғашқы спортшы болды және осы фактіге орай ашылу салтанатында Австралия туын алып жүру құрметіне ие болды. Жок үшін алғашқы халықаралық жарыс 1937 жылы өтті, ол Корольдік яхта эскадрильясының (Ұлыбритания) екі регаттасына қатысуға шақырылды – бірі Торбейде, екіншісі Коусте өткен Коронация регаттасы. Соңғысында ол Сэр Фитцрой Анструтер Гоф Калторпқа тиесілі қайықта Халықаралық 14 футтық дингилер үшін Коронация кубогын жеңіп алды. Ол сондай-ақ 1948 жылы Лондон Олимпиадасынан кейін Португалиядағы Кашкайсте өткен Әлемдік “Star” чемпионатында үшінші орынды, 1959 жылы Италиядағы Триесте өткен Еуропалық “Dragon” чемпионатында үшінші орынды және 1959 жылы Германиядағы Кенигзе көлінде өткен Германияның “Dragon” чемпионатында екінші орынды иеленді. 1962 жылы “Gretel” яхтасында Америка кубогы үшін Австралияның алғашқы сынағын басқарғанда ол халықаралық деңгейде танылды. “Weatherly” яхтасына 4:1 есебімен ұтылса да, “Gretel” екінші жарыста жеңіске жетіп, 1934 жылдан бері сынға түскен алғашқы яхта болды және Америка кубогын халықаралық спорттық жарыс ретінде қайта жандандырған оқиға ретінде танылды. Ол 1967 жылы Австралияның екінші Америка кубогына қатысқан “Dame Pattie” яхтасын да басқарды, бірақ ол өте даулы “Intrepid” яхтасымен 4:0 есебімен жеңіліске ұшырады. Ол сондай-ақ Австралияны Адмирал кубогында (Англия) және Клипер кубогында (Гавайи) мұхит жарысының капитаны ретінде бірнеше рет өкілдік етті, Халықаралық катамарандық сынға арналған трофейді (“Little America’s Cup”) жеңіп алу үшін екі сәтті Австралиялық науқанды басқарды және Сиднейден Хобартқа дейінгі яхта жарысына 11 рет қатысты. 1972-1980 жылдары ол Олимпиадалық қор жинау комитетінің мүшесі болды. Жок Стуррок 1962 жылғы Австралияның ең үздік азаматы, 1962 жылғы Австралияның үздік яхтсмені және 1962 жылғы Австралияның үздік спортшысы (Линди трофеі) деп танылды. 1975 жылы ол яхта жасауына қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) болып тағайындалды. 1985 жылы ол “Спорт Австралиясының атақ-даңқ залына” “Спорт мүшесі” ретінде енгізілді, ал 1994 жылы “Австралия спортының аңызы” атағына ие болды. 2018 жылдың маусым айында Жок Австралияның желкенді командасының түлектер бағдарламасымен Олимпиада ойындарында немесе әлем чемпионатында Олимпиадалық кластағы қайықта Австралияны ұсынған және No1 Барранжой медалімен марапатталған алғашқы теңізші ретінде танылды. 2018 жылдың қазан айында ол Австралияның желкеншілдерінің атақ-даңқ залына енгізілді.

Әскери қызмет

Жок 1940-1945 жылдары Австралия армиясының 46-шы батальонында қызмет етті, алғашқы екі жылында қатардан капитандыққа көтерілді. 1942 жылдың ақпан айында ол 3-ші дивизия штабында байланыс офицері болып тағайындалды, 2AIF. Кейін ол ұзақ қашықтықтағы арнайы барлау, хабарлау мәліметтерін жинау және жау тылында саботаж жасау бойынша оқытылды. 1943 жылдың желтоқсанында Квинсленд штатындағы Куранда маңындағы Жаңбырлы тауда LHQ тактикалық мектебінің (Жұңғал соғысы) адъютанты болып тағайындалды. 1943 және 1944 жылдары ол Папуа-Жаңа Гвинеяда үш рет активті қызмет атқарды, Вау шайқасы мен Саламауа-Лае науқанында жапондық 51-ші дивизияға қарсы соғыс кезінде Жаңа Гвинея күштерінің штабында және 2AIF 3-ші дивизиясының штабында хабарлау офицері болып қызмет етті. Оның міндеті – жау тылындағы шеткі бақылау пункттерінен хабарлау мәліметтерін жинау және Black Cat Track және Buisaval Track арқылы алдыңғы қатардағы әскерлер мен штаб арасында бұйрықтар мен хабарларды тасымалдау болды. Сондай-ақ, 1943 жылдың шілде/тамыз айларында 6 апталық кезеңді қамтыды, ол майор болып тағайындалды және Нассау шығанағындағы АҚШ армиясының 41-ші дивизиясының 162-ші полкімен аға байланыс офицері ретінде қызмет ету үшін жергілікті көмекшімен бірге Bitoi өзені жолынан өтті. Армиядағы қызметінің тікелей нәтижесі ретінде Жок бес рет ауруханаға жатты: бір рет Квинслендтегі жаттығу кезінде білезігі сынғаны үшін, ал Папуа-Жаңа Гвинеяда екі рет денге қызуынан, бір рет Нассау шығанағы мен Вау арасындағы орманға құлаған АҚШ барлау ұшағынан алған ми шайқауынан және соңында түнгі уақытта Bitoi өзені үстіндегі аспалы көпір құлаған кезде аяғы сынғаны үшін. Осы соңғы оқиға оның активті қызметтен шығарылуына және Мельбурнға оралуына әкелді, сондай-ақ ол өмірінің соңына дейін қимыл-қозғалысына әсер етті.

Басқа да сыйлықтар

Жокқа деген құрметтер оның атымен аталатын көшелерді қамтиды: Канберра қаласының Гордон ауданындағы 'Старрок Плейс', Мельбурн қаласының Бервик, Милл Парк және Альтона Медоуз аудандарындағы 3 'Старрок Корт'; сондай-ақ Квинсленд штатының Ноосавилл қаласындағы 'Жок Старрок көпірі'.