Кіріспе
Британдық гребші Джеймс Эдвард Кракнелл, (5 мамыр 1972 жылы туған) – британдық спортшы, гребу спортының чемпионы және екі дүркін Олимпиада алтын медалінің иегері. Кракнелл 2005 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулер тізімінде "спортқа қызметтері үшін" OBE орденімен марапатталды.
James Edward Cracknell, (born 5 May 1972) is a British athlete, rowing champion and double Olympic gold medalist. Cracknell was appointed OBE for "services to sport" in the 2005 New Year Honours List.
Өмірбаян
Крэкнелл тәуелсіз Кингстон грамматикалық мектебінде оқып жүргенде ескек спортын бастады және 1989 және 1990 жылдары Жастар арасындағы әлем чемпионатына қатысты, 1990 жылы алтын медаль жеңіп алды. 1993 жылы Рединг университетін Адам географиясы мамандығы бойынша бакалавр (BSc) дәрежесімен бітірді, содан кейін Білім институтында PGCE курсын, ал 1999 жылы Брунел университетінде ғылым магистрі (MSc) дәрежесін алды. Үлкендер құрамына өткеннен кейін Крэкнелл Әлем чемпионатында көптеген рет өнер көрсетті, бірақ 1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына дейін ешқандай медаль жеңіп алмады. Ол 1996 жылғы Ойындарға екілік каноэде қатысты, бірақ тонзиллитпен ауырып, жарысқа қатыса алмады. 1997 жылы Стив Редгрейв, Мэтью Пинсент және Тим Фостермен бірге ерлер арасындағы төрттік каноэде жеңіске жетті. Осы командамен ол 1997, 1998 және 1999 жылдары (жарақат алған Фостердің орнына Эд Куд қосылды) Әлем чемпионатында және 2000 жылғы Жазғы Олимпиадада алтын медаль жеңіп алды. 2000 жылдың тамызында, Сиднейде алтын медаль жеңіп алғанға бір ай бұрын, ол BBC-нің "Алтын қызуы" атты үш бөлімді деректі фильміне қатысты. Бұл деректі фильм Олимпиадаға дейінгі жылдардағы төрттік каноэ командасының дайындығын, оның ішінде алтынға ұмтылудың жоғары және төмен жақтарын көрсетеді. Редгрейв зейнеткерлікке шыққаннан кейін Крэкнелл соққы беретін жақтан қалаушы жаққа ауысып, Пинсентпен бірге екілік каноэде ойнады. Бұл жұп 2001 жылы әлем чемпионатында жеңіске жетті, сондай-ақ кокссіз екілік каноэде де жеңімпаз атанды, және 2002 жылы да жеңіске жетті. Алайда, 2003 жылы көңіл көншітпейтін маусым Әлем чемпионатында жеңіске жетпеумен аяқталды, ал Пинсент пен Крэкнелл Стив Уильямс пен Алекс Партриджбен бірге төрттік каноэге ауыстырылды. Эд Куд 2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарына жарақат алған Партриджді алмастырды және бұл команда Афинада алтын медальді жеңіп, әлем чемпиондары Канаданы 0,08 секундқа жеңді. Ол 2005-2006 жылдардағы Атлантикалық ескек жарысының екілік каноэ бөлімінде Бен Фоглемен серіктес болған "Spirit of EDF Energy" жарысында екінші орын алды. Олар екілік каноэ жарысында бірінші орын алғанмен (жалпы есепте екі ерлер төрттігінен кейін үшінші орын алды), жарыс кезінде балласт суын пайдаланғандықтан екілік каноэ жарысының екінші орынына түсірілді. Бұл шара "Балаларға көмек қорына" ақша жинауға көмектесті. Олар 2006 жылғы 19 қаңтарда Антигуаға 07.13 GMT-де, 49 күн, 19 сағат 8 минуттық уақытта жетті. 2006 жылдың ақпан айында ол жарыспен айналысудан бас тарту туралы шешімін жариялады. Көп ұзамай, BBC/Twofour телеарнасы Крэкнелл мен Фогельдің Атлантика жарысы туралы тәжірибесін көрсеткен "Ажал мен жоғары су арқылы" телебағдарламасы көрсетілді. Екеуі саяхаттары туралы "Кешу: Әлемдегі ең қиын ескек жарысында Атлантиканы жеңу" атты кітап жазды. Алтын медальдарды ұры Марк Мерфи, 30 жастағы көршісінің иті тастап кеткен жерден тауып алды, ол ұсталды және түрмеге жабылды. Ол 2006 жылғы 23 сәуірде Лондон марафонын 3 сағатта аяқтады, бұл оның ескек әріптесі Мэтью Пинсенттен бір сағатқа артық. 2008 жылдың қаңтар айында Крэкнелл Джулиан Мак және Чарли Биушамппен Threshold Sports компаниясын құрды. 2008 жылдың желтоқсан айында ол Атлантикалық ескек жарысының бұрынғы команда мүшесі Бен Фогле және ұлттық іздеудің жеңімпазы доктор Эд Коутспен бірге тағы да жолға шықты, бұл жолы тұңғыш Амундсен Омега-3 Оңтүстік полюс жарысына қатысты. Команда 473,6 мильді мұздау, жұқтырған көпіршіктер, салмақтың күрт төмендеуі, пневмония және шаршаумен өтіп, норвегиялық жұптан кейін екінші орын алды (20 сағаттан астам). BBC 2009 жылдың маусым-шілде айларында "Жынық мұз үстінде" (Twofour) атты 5 бір сағаттық, жексенбі кешкі бағдарламалар сериясын көрсетті. Серияға жарыс туралы өзі жазған "Полюске жарыс" (MacMillan) кітабы қосылды. 2009 жылдың тамызында Крэкнелл Олимпиадалық алтын медаль иегері Ребекка Ромеромен бірге Лэндс-Эндтен Джон О'Гройтсқа тоқтаусыз әлем рекордын бұзуға тырысты. Екі спортшы Шотландиядағы Джонстон көпірінен өтіп, Ромероның тізесіне байланысты тоқтауға мәжбүр болды. Олар рекордты үш сағаттан астам уақытқа бұзуға дайын еді. Бұл әрекет Крэкнелл компаниясы ұйымдастырған 2010 жылғы Ұлыбритания бойынша веложарыстың бастауы болды.
2010 жылдың сәуір айында Крэкнелл Марафон де Сабельдің 25 жылдық тарихында ең жоғары орын алған британдық болып, 12-ші орынға ие болды. Оның ерліктері 2010 жылдың қазан айында көрсетілетін "Дискавери" арнасының "Жердегі ең қиын жарыс" атты деректі фильмінде түсірілді. Бұл ең жоғары орынды 2013 жылы тағы бір британдық Дэнни Кендалл 10-шы орынға ие болды. Велосипедпен болған апаттан кейін алты ай өткеннен кейін, ол алдыңғы лоб бөлігі зақымдалды (төменде қараңыз), Крэкнелл Юкон Арктикалық ультрамарафонына қатысты. Ол 430 мильдік жарысты мұзды Аляска аумағында екінші орында аяқтады, британдық велошабандысы Алан Шелдон оны 163:20 уақытымен 99:30 уақытымен жеңді. Крэкнеллдің жарысқа қатысуы "Дискавери" арнасында көрсетілген "Жердегі ең суық жарыс" деректі фильмінде түсірілді. Крэкнелл 2012 жылғы Лондон марафонын үш сағатқа жуық уақытта аяқтады, бұл оны ең жылдам мәнеушілердің бірі етті, бірақ Нелл МакЭндрюден кейін. 2017 жылы ол 2:43:12 уақыт көрсетті, бұл оны ең жылдам кәсіби емес марафондық жүгірушілердің біріне айналдырды. 2018 жылы Крэкнелл Кембридж университетінің Питерхаус колледжіне адам эволюциясы бойынша магистрлік дипломдық жұмысын оқуға түсті. 2019 жылғы 7 сәуірде Крэкнелл 2019 жылғы Каноэ жарысында Кембридж үшін ең үлкен бәсекелес және жеңімпаз атанды; 46 жасында ол бұл жарыстың тарихында ең үлкен ескекші болды. 2019 жылы Крэкнелл "Strictly Come Dancing" бағдарламасының он жетінші сериясына қатысты, онда ол кәсіби биші Луба Муштукпен жұптасты. Ол Дэвид Джеймс пен Надия Бычковаға қарсы би келесі кезеңінде жеңіліс тауып, бағдарламадан ең бірінші шығарылған жұлдыз болды. Ол "Celebrity SAS: Who Dares Wins" бағдарламасының үшінші сериясына қатысты. 2021 жылы Крэкнелл Лондон марафонында 2:55:39 уақыт көрсетті.
2:43:12, making him one of the fastest notable non professional marathon runners. In 2018, Cracknell enrolled at Peterhouse, Cambridge to study for a MPhil degree in human evolution. On 7 April 2019, Cracknell became the oldest competitor, and oldest winner, for Cambridge in the 2019 Boat Race; at the age of 46 he became the oldest rower in the event's history by 10 years. In 2019, Cracknell participated in the seventeenth series of Strictly Come Dancing, where he was partnered with professional dancer Luba Mushtuk. He was the first celebrity to be eliminated from the show after losing the dance off to David James and Nadiya Bychkova. He competed in the third series of Celebrity SAS: Who Dares Wins. In 2021, Cracknell again ran the London Marathon with a time of 2:55:39.
Презентация және журналистика
Крэкнелл ITV, Channel 4 және BBC телеарналарында спорттық жаңалықтарды жеткізіп келді. Ол ITV үшін Марк Дурден Смитпен бірге 2007 жылғы қайық жарысын тікелей эфирде көрсетті және ITV-нің Британдық Супербайк чемпионатын жүргізушісі болып табылады. Сонымен қатар ол Channel 4 телеарнасының Red Bull Air Race World Series жарысын жүргізеді. Ол The Daily Telegraph газетімен келісімшарт бойынша мақалашы және спорт, автокөлік, бағбандарлық, ас дайындау және тағы басқа да түрлі тақырыптар туралы жазады.
Қайырымдылық іс-әрекеттері
2008 жылдың 27 ақпанынан бастап Крэкнелл 10 күн ішінде Ұлыбританиядан Африкаға дейін 1400 мильді қашықтықты жүріп өтті – ескекпен, велосипедпен және жүзу арқылы. Ол Англияның Довер қаласынан Францияның Кап-Грис-Нез қаласына дейін ескекпен, содан кейін Испанияның Тарифа қаласына дейін велосипедпен, ал соңында Гибралтар бұғазы арқылы Марокконың Пунта-Сирес қаласына дейін жүзіп өтті. Комедиялық актер Дэвид Уоллиамс саяхатының соңғы бөлігіне қосылып, Англия арнасын жүзу тәжірибесінен пайдаланып, оған қолдау көрсетті. Бұл жобадан түскен қаражат BBC-нің Sport Relief қайырымдылық қорына аударылды, ал іс-қимылдың жарқын сәттері 14 наурызда көрсетілді. Ол Macmillan Cancer Support үшін 10 000 фунт стерлингтен астам ақша жинаған The WiG GiG шарасында арнайы қонақ болды. 2009 жылдың қаңтар айында Крэкнелл тележүргізуші досы Бен Фогл және доктор Эд Коутспен бірге Team QinetiQ құрамында Amundsen Omega 3 South Pole Race жарысына қатысып, жеңімпаз норвегиялық командадан 20 сағат қалып, екінші орын алды. Жарыс және оның себептері 2009 жылдың жазында BBC телеарнасында "Жұқа мұз үстінде" (On Thin Ice) атты телесериалда көрсетілді. Үштік балалар медициналық зерттеулерін қолдау үшін Sparks қайырымдылық қорына қаражат жинады, ол Крэкнеллдің немересі Еваның естелігіне арналған серіктес ретінде таңдалды, ол туғаннан кейін оттегі жетіспеу салдарынан алты күндік шала сәби кезінде қайтыс болды. 2009 жылдың 3 қазанында Крэкнелл мен Бен Фогл SSAFA қолдауымен Эдинбургтен Лондонға 60 сағаттық (шамамен) сапарды рикшамен бастады. Олар 2009 жылдың 5 қазанында өтетін Pride of Britain Awards марапаттау рәсіміне уақытында жетуді жоспарлады. Олар саяхатының алғашқы күні Шотландия мен Нортумберлендтегі дауылды желге тап болды. Соңғы күні таңертең олар Лондонға баратын A1 тас жолының жанындағы Арлесидегі Этонбери орта мектебінде тоқтады, онда шамамен 100 бала оларды қарсы алып, жолға шығарып салды.
Велосипедпен жүру апаты, қалқанның қолданылуы
2010 жылдың 20 шілдесінде Крэкнелл Лос-Анджелестен Нью-Йоркке 18 күн ішінде велосипед тебу, есу, жүгіру және жүзу арқылы өтуге тырысқанда бензин танкысымен соғылысты. Апат Аризона штатының Винслоу қаласының сыртындағы тыныш жолда таңғы сағат 5:30 шамасында болды. Ол өмірін сақтап қалғанына сол кезде велосипедтік шлем таққанын байланыстырды. 2012 жылы Крэкнелл мен оның сол кездегі әйелі ми травмасынан кейін өмірі мен мінезі өзгерген және эпилепсиямен күресіп жатқан кездері туралы "Толкуша қашықтық" атты кітап жазды. Апаттан бері ол велосипед шлемін қолдануды үнемі қолдап келеді.
Саясат
2011 жылы Ұлыбританиядағы "Альтернативті дауыс" референдумында NOtoAV кампаниясының белгілі қолдаушысы болғаннан кейін, 2013 жылдың маусым айында Кракнелл 2014 жылғы Еуропалық парламент сайлауына қатысу ниеті туралы мәлімдеді. Ол: "Еуропалық Одақ менің балаларыма және немерелеріме әсер етеді. Мен жаңа көзқарас әкеліп, өз үлесімді қоса аламын деп ойлаймын. Бұл менің міндетім емес, менің қалауым" деді. 2013 жылдың қазан айында Кракнелл Оңтүстік-Батыс Англия мен Гибралтарда Консервативтік партияның кандидаты ретінде Ашли Фокс, Джули Гирлинг, Джорджина Батлер, София Свайр және Мелисса Мейнардпен бірге жарияланды. Консервативтік партия тізімінде 3-орында болғанына қарамастан, Кракнелл сәттілікке жете алмады. 2023 жылдың мамырында Джон Хауэлл зейнеткерлікке шығуы туралы хабарланғаннан кейін, Кракнелл келесі жалпы сайлауда Хенли округінен парламенттік кандидат болуға ниеттеніп жатқаны белгілі болды. 2023 жылдың қыркүйегінде ол Колчестердегі Консервативтік партияның кандидаты болып таңдалды. Кракнелл Ұлыбританияның бір ұрпақ ішінде Еуропалық Одаққа қайта қосылуы мүмкін екеніне сенетінін айтты.
Жеке өмір
2002 жылы Крэкнелл тележүргізуші Бев Тернерге үйленді. Жұптың үш баласы болды: 2003 жылдың қазан айында туған ұлдары Кройд, және 2009 жылдың наурыз айында туған Кiki, сондай-ақ 2011 жылдың сәуірінде туған Trixie есімді екі қызы. Олар 17 жылдық некеден кейін 2019 жылдың 29 наурызында ажырасатындарын хабарлады. Сол жылдың шілдесінде ажырасу ісі бойынша алдын ала келісім жасалды. 2021 жылдың қаңтарында ол Джордан Коннеллмен құдаласқанын жариялады; олар 2021 жылдың тамызында үйленді.