Кіріспе
АҚШ-тың Делавэр, Мэриленд және Пенсильвания штаттары арасындағы шекара сызығы Мейсон-Диксон сызығы, Мейсон мен Диксон сызығы немесе Мейсон мен Диксон сызығы деп те аталады. Бұл төрт АҚШ штатын бөліп тұратын шекара сызығы, Пенсильвания, Мэриленд, Делавэр және Батыс Вирджинияның (Вирджинияның 1863 жылға дейінгі бөлігі) шекараларын құрайды. Оны 1763 және 1767 жылдар аралығында Чарльз Мейсон мен Джеремиа Диксон Мэриленд, Пенсильвания және Делавэр арасындағы шекаралық дауды шешу мақсатында зерттеді. Бұл даудың бастауы шамамен бір ғасыр бұрын король Чарльз I-нің Лорд Балтиморға (Мэриленд) және оның ұлы король Чарльз II-нің Уильям Пеннге (Пенсильвания және Делавэр) берген жер иеліктеріне байланысты болды. Мейсон-Диксон сызығының ең үлкен бөлігі, Пенсильванияның оңтүстік шекарасы бойымен, кейінірек Оңтүстік құл иеленуші штаттары мен Солтүстік еркін штаттары арасындағы шекара ретінде белгілі болды. Бұл қолданыс 1820 жылғы Миссури келісімі талқылау кезінде, құл иеленуші және еркін аумақтар арасындағы шекараны белгілеу мәселесі туғанда, және Америка Азаматтық соғысы кезінде қайта жанданды. Конфедерация штаттары Вирджинияның бұл сызықтың бөлігін солтүстік шекарасының бір бөлігі деп талап етті, бірақ ол солтүстікке қарай тиімді бақылауды ешқашан жүзеге асырмады, әсіресе Батыс Вирджиния 1863 жылы Вирджиниядан бөлініп, Одаққа жеке штат ретінде қосылғаннан кейін. Бүгін де бұл сызық мәдени, саяси және әлеуметтік тұрғыдан Солтүстік-Шығыс пен Оңтүстікті бөліп тұратын шартты белгі ретінде қолданылады.
The Mason–Dixon line, also called the Mason and Dixon line or Mason's and Dixon's line, is a demarcation line separating four U. S. states, constituting parts of the borders of Pennsylvania, Maryland, Delaware, and West Virginia (part of Virginia until 1863). It was surveyed between 1763 and 1767 by Charles Mason and Jeremiah Dixon as part of the resolution of a border dispute involving Maryland, Pennsylvania, and Delaware in the colonial United States. The dispute had its origins almost a century earlier in the somewhat confusing proprietary grants by King Charles I to Lord Baltimore (Maryland), and by his son King Charles II to William Penn (Pennsylvania and Delaware). The largest portion of the Mason–Dixon line, along the southern Pennsylvania border, later became informally known as the boundary between the Southern slave states and Northern free states. This usage came to prominence during the debate around the Missouri Compromise of 1820, when drawing boundaries between slave and free territory was an issue, and resurfaced during the American Civil War, with border states also coming into play. The Confederate States of America claimed the Virginia portion of the line as part of its northern border, although it never exercised meaningful control that far northespecially after West Virginia separated from Virginia and joined the Union as a separate state in 1863. It is still used today in the figurative sense of a line that separates the Northeast and South culturally, politically, and socially .
Өмірбаян
Мэрилендтің 1632 жылғы жарғысы Сесил Кальвертке Потомак өзенінің барлық ұзындығының солтүстігіндегі жерді, 40-шы параллельге дейін берді. 1681 жылы Чарльз II Пенсильванияға жарғы бергенде мәселе туындады. Жарғы Пенсильванияның оңтүстік шекарасын Мэрилендтің солтүстік шекарасымен бірдей деп белгіледі, бірақ оны Чарльз дұрыс емес картаға сүйене отырып, басқаша сипаттады. Жарғының шарттары Чарльз II мен Уильям Пенн 40-шы параллель Нью-Касл, Делавэр айналасындағы Он екі мильдік шеңберді кесіп өтеді деп сенгенін нақты көрсетеді, бірақ шындығында ол Филадельфия қаласының бастапқы шекарасынан солтүстікке қарай орналасқан, ал Пенн осы қаланы өз колониясының астанасы үшін бұрыннан-ақ таңдаған еді. 1681 жылы мәселе анықталғаннан кейін келіссөздер басталды. 1682 жылы Чарльз II ұсынған, мәселені шешуге мүмкіндік берген келісім, Пенннің Делавэр шығанағы бойындағы «Төменгі үш округке» қосымша жер алғаннан кейін күшін жойды, ол кейіннен Пенсильванияның серігі болған Делавэр колониясына айналды. Мэриленд осы жерлерді өзінің бастапқы жарғысының бір бөлігі деп есептеді. Отарлардың ішкі аймақтарына қоныс аудару күшейгенде, қақтығыс күрт өршіді. 1732 жылы Мэрилендтің патшалық губернаторы Чарльз Кальверт, 5-ші Балтимор бароны, Уильям Пенннің ұлдарымен уақытша келісімге қол қойды, ол екі жақ арасында сызық жүргізіп, Кальверттің Делавэрге деген талабынан бас тартты. Бірақ кейін Балтимор лорды қол қойған құжатта келіскен шарттары жоқ екенін мәлімдеп, келісімді күшіне енгізуден бас тартты. 1730-жылдардың ортасынан бастап Мэриленд пен Пенсильванияға адалдығы әртүрлі болған қоныс аударушылар арасында зорлық-зомбылық орын алды. Шекаралық қақтығыс Кресп соғысы деп аталды. 1732 жылғы келісімді растаған Канцелярия сотының шешімінен кейін прогрессқа қол жеткізілді, бірақ Фредерик Кальверт, 6-шы Балтимор бароны Мэриленд жағынан талаптарды тоқтатып, бұрынғы келісімдерді қабылдағанға дейін мәселе шешілмеді. Мэрилендтің Делавэрмен шекарасы Транспенсилярлық сызыққа және Нью-Касл айналасындағы Он екі мильдік шеңберге негізделуі керек еді. Пенсильвания мен Мэриленд шекарасы Филадельфиядағы ең оңтүстік үйдің оңтүстік ендігі бойынша белгіленді (қазіргі Оңтүстік көшесі). Келісімнің бір бөлігі ретінде Пенндер мен Кальверттер ағылшын мамандырынан – Чарльз Мейсон мен Джеремиа Диксоннан Пенсильвания провинциясы, Мэриленд провинциясы және Делавэр колониясы арасындағы жаңа шекараларды зерттеуді тапсырды. 1781 жылы Пенсильвания құлдықты жойғаннан кейін, осы сызықтың шығыс-батыс бөлігі мен Огайо өзені құл және еркін штаттар арасындағы шекараға айналды, ал Делавэр 1865 жылы 13-ші түзету қабылданғанға дейін құлдықты сақтап қалды.
Жолдың географиясы
Мейсон мен Диксонның нақты шекаралау желісі Филадельфияның оңтүстігінде басталды және шығысқа қарай Делавэр өзеніне, ал батысқа қарай сол кездегі Батыс Вирджиниямен шекараға дейін созылды. Геодезистер сонымен қатар Делавэр мен Пенсильвания арасындағы шекараны, сондай-ақ Делавэр мен Мэриленд арасындағы шекараның шамамен солтүстік-оңтүстік бөлігін анықтады. Делавэр-Пенсильвания шекарасының көп бөлігі доға тәрізді, ал Делавэр-Мэриленд шекарасы нақты солтүстік-оңтүстік бағытта жүрмейді, себебі ол меридианды емес, Делмарва түбегін екіге бөлуді мақсат еткен. Мейсон мен Диксон бұрынғы зерттеуді растады, ол Делавэрдің оңтүстік шекарасын Атлант мұхитынан «Орталық нүкте» тасына дейін (қазіргі Транспенсулярлық сызық деп аталатын) белгілеген. Олар солтүстікке қарай Пенсильвания шекарасына дейін жүрді. Мэриленд пен Пенсильвания шекарасы – шамамен 39°43′20″ солтүстік ендікте орналасқан шығыс-батыс сызық (Datum WGS 84). Шындығында, шығыс-батыс Мейсон-Диксон сызығы геометриялық мағынада нақты түзу сызық емес, оның орнына көпбұрышты тізбек, 39°43′15″ N және 39°43′23″ N кеңдіктері арасындағы бірнеше жалғасқан сызық сегменттерінен тұрады. Геодезистер Мэрилендтің батыс шекарасынан батысқа қарай шекара сызығын созды, бұл Пенсильвания мен Вирджиния арасындағы даулы аумаққа кірді, бірақ бұл олардың бастапқы жарғысына қайшы келді. 1774 жылы Пенсильвания мен Вирджиния комиссарлары шекараны келісу үшін кездесті, ол Мэрилендтен батысқа қарай Пенсильванияның оңтүстік шекарасын және оның барлық батыс шекарасын қамтыды. Екі тарап та Пенсильванияның берілген жері оның батыс шекарасын Делавэр өзенінің бағытын бес градусқа (шамамен 265 миль) батысқа қарай жылжытқандығына келісті. Екі тарап та Форт Питті Вирджиния аумағына жатқызылатынын ойлады (бірақ бұл іспеттес емес еді). Осыны ескере отырып, Пенсильвания губернаторы Мэрилендпен келген келісімге қарамастан, Пенсильванияның Мэрилендтен батыстағы оңтүстік шекарасы әлі де 39-параллельде, Мейсон-Диксон сызығының оңтүстігінде екенін мәлімдеді. Келіссөздер бес жылға созылды, бірнеше ұсыныстар жасалды. Нәтижесінде, келісімге қол жеткізілді: Мейсон-Диксон сызығы Делавэр өзенінен батысқа қарай бес градусқа дейін созылатын болды. Пенсильванияның жоғалған жерін өтеу үшін оның батыс шекарасы Делавэр өзенінің бағытын қайталаудың орнына солтүстікке қарай жүргізілетін болды. Шекара тастары екі елтаңбаны қамтыды. Алғашқы тастардың көпшілігі әлі де көрінеді, олар қоғамдық жерде орналасқан және темір торлармен қоршалған; бірақ олардың бір бөлігі жоғалып кетті немесе көмілді. Тастардың нақты орналасқан жері Мейсон мен Диксон оларды орналастыруды жоспарлаған жерден бірнеше жүз фут шығысқа немесе батысқа қарай ауытқуы мүмкін, алайда тастан тасқа тартылған сызық заңды шекараны құрайды. Шекаралар ғасырлар бойы Мейсон мен Диксонның жұмысына ешқандай маңызды өзгеріс енгізбей бірнеше рет қайта зерттелді, және қажет болған жағдайда қосымша белгілер мен зерттеу белгілері орнатылды.
The surveyors also extended the boundary line west of Maryland's western boundary, into territory that was still in dispute between Pennsylvania and Virginia, though this was contrary to their original charter. In 1774, commissioners from Pennsylvania and Virginia met to negotiate their boundary, which at the time involved Pennsylvania's southern border west of Maryland and its entire western border. Both sides agreed that Pennsylvania's grant made its western border a tracing of the course of the Delaware River, displaced five degrees (approximately 265 miles) to the west. And both sides thought this would place Fort Pitt in Virginia territory (in fact it would not have). With that in mind, the governor of Pennsylvania argued that, despite the agreement reached with Maryland, Pennsylvania's southern border west of Maryland was still the 39th parallel, about south of the Mason–Dixon line. Negotiations continued for five years, with a series of proposed lines. In the end, a compromise was reached: the Mason–Dixon line would be extended west to a point five degrees west of the Delaware River. To compensate Pennsylvania for the claimed territory lost, its western boundary would be run due north rather than copying the course of the Delaware River. Crownstones included both coats of arms. Many of the original stones are still visible, resting on public land and protected by iron cages; a number have gone missing or were buried. The actual locations of the stones may differ a few hundred feet east or west from the exact positions where Mason and Dixon intended to place them, still, the line drawn from stone to stone forms the legal boundary. The lines have been resurveyed several times over the centuries without substantive changes to Mason's and Dixon's work, and additional benchmarks and survey markers were placed where necessary.
Жерді өлшеудегі жүйелі қателіктер мен тәжірибелер
Мейсон мен Диксон зерттеуде жоғары дәлдікке қол жеткізді, бұл Невил Маскелиннің жұмысына байланысты болды, олар оның кейбір аспаптарын пайдаланды. Олардың жұмысына зор қызығушылық танытылды және геодезистер, Маскелин және Ұлыбританиядағы Корольдік қоғамның британдық ғылыми қауымдастығының басқа мүшелері, әсіресе Генри Кавендиш арасында көп хабар алмасу болды. Мұндай зерттеу жұмыстары кезінде сызық бойымен бір нүктеден екінші нүктеге дейін өлшеу және содан кейін бастапқы нүктеге қайта өлшеу қалыпты жағдай, егер қателер болмаса, бастапқы және қайта өлшенген нүктелер сәйкес келуі керек. Әдетте, қайтару қателері кездейсоқ болады, яғни бастапқы нүктеге дейінгі аралық нүктелермен салыстырғанда қайта өлшеу қателері бастапқы нүкте төңірегінде кеңістікте кездейсоқ түрде таралады. Мейсон мен Диксон күтілгеннен үлкен жүйелі қателер, яғни кездейсоқ емес қателер тапты, бұл қайта өлшеуді бастапқы нүктеден бір бағытта тұрақты түрде қатемен жүргізуге әкелді. Бұл ақпарат Корольдік қоғам мүшелеріне жеткенде, Генри Кавендиш бұл Аллегей тауларының гравитациялық тартылысы теодолиттік шүмектер мен спирттік деңгейлерді бұрып жіберуіне байланысты болуы мүмкін екенін түсінді. Мейсон Шиехалион тауын Шиехалион экспериментін жүргізу үшін таңдады, бұл экспериментті негізінен Маскелин жүргізді және шотланд тауының тығыздығын анықтады.
Атауы
Мейсон мен Диксонның "Мейсон-Диксон шекарасы" деген сөз тіркесін естігені күмәнді. 1768 жылы жарияланған ресми есепте олардың есімдері тіпті аталмаған.
Символизм
Америка Құрама Штаттарының халқы үшін Мейсон-Диксон сызығы Солтүстік пен Оңтүстік (Дикси) арасындағы мәдени шекараны білдіреді. Алғашқыда "Мейсон мен Диксонның сызығы" Пенсильвания (соның ішінде "Делавэр округтері") мен Мэриленд арасындағы шекараны көрсеткен. Бірақ, 19 ғасырда бұл термин құлдар бар және құлдар жоқ штаттар арасындағы бүкіл шекараны сипаттау үшін метафора ретінде қолданыла бастады. Пенсильвания құлдықты жойғаннан кейін, ол құлдықтың заңдылығын анықтайтын шекара ретінде қызмет етті. Техникалық тұрғыдан алғанда, бұл шекара Пенсильваниядан тысқары жерге дейін жеткен жоқ, онда Вирджиния, Мэриленд және Делавэр – барлық құлдар бар штаттар – шекарадан оңтүстікке немесе шығысқа қарай орналасқан. Сонымен қатар, шекараның солтүстігінде және шығысында Нью-Джерси орналасқан, онда құлдық 1846 жылы ресми түрде жойылды, бірақ бұрынғы құлдар 1865 жылы АҚШ Конституциясына он үшінші түзету енгізілгенге дейін өз иелеріне «оқушы» ретінде қызмет етуді жалғастырды. Миссури келісімінің сызығы (Солтүстік ендігі 36°30′) Азамат соғысына дейін АҚШ-тағы құлдықпен байланысты географиялық тұрғыдан айқын байланысқа ие болды.
Танымал мәдениетте
Популярлы мәдениетте Мейсон-Диксон сызығына жалпы географиялық шекара ретінде, не оны еске түсіретін кейіпкерлердің аттары арқылы көптеген сілтемелер кездеседі, алайда олардың көпшілігі нақты сызыққа қатысты емес.
Фильм
Мейсон "The Line" Диксон – Сильвестр Сталлоне режиссерлік етіп, басты рөлді сомдаған «Рокки Бальбоа» (2006) фильмінің басты кейіпкері. Диксон рөлін нағыз боксшы Антонио Тарвер ойнайды. Диксон – қазіргі ауыр салмақтағы әлем чемпионы, бірақ ол ешқашан нағыз бәсекелестермен жұдырықтаспағандықтан сықаққа ұшырайды, сондықтан ол 60 жасқа жуық Рокки Бальбоамен көрсету жекпе-жегіне келіседі. «Киллер томаттардың шабуылы» (1978) фильмінде Мейсон Диксон томаттардың қатерлі түрге айналып, әлемдік дағдарыс тудырған кезде оны тоқтату үшін құрылған үкіметтік топтың жетекшісі.
Мультфильмдер
Бұл сызық 1953 жылғы "Оңтүстік қуырылған қоян" атты Бэгс Банни мультфильмінде бірнеше рет пайда болады. Бұл сызық құрғақшылыққа ұшыраған солтүстік пен, "янки" Бэгс мортының сәбіз іздеп жасыл "Дикси" оңтүстігіне аттанатын жерін бөліп тұрады, ал оңтүстік Азамат соғысы әлі жалғасып жатыр деп ойлайтын Йосемит Сэмнің күзетінде болады.
Спорт
Нью-Йорк Янкиз және Бостон Ред Сокс арасындағы бейсболдағы аймақтық қарсыластықта, Коннектикут штатындағы басым көпшілігі Ред Сокс жанкүйерлері тұратын және басым көпшілігі Янкиз жанкүйерлері тұратын аймақтарды бөлетін теориялық шекараны кейде "Мунсон-Никсон сызығы" деп атайды, бұл атау Мейсон-Диксон сызығына (шамалы пародилік) сілтеме жасайды. Sports Illustrated журналынан Стив Рашин бұл сызықтың авторлығына ие деп есептеледі. Бұл сызық жылдар бойы өзгергенімен, ол әлі де сақталып қалған.