Кіріспе
Огр шайқасы: Қара патшайымның маршы (伝説のオウガバトル, Densetsu no Ōga Batoru) – 1993 жылы Quest Corporation компаниясы жасаған тактикалық ролдік ойын, нақты уақыт стратегиясы. Алғаш рет Super NES платформасы үшін Жапонияда Quest, ал Солтүстік Америкада Enix America баспасымен жарық көрді. Бұл "Огр шайқасы" сериясының бірінші бөлімі. Оның режиссері Ясуми Мацуно, ал дизайні Мацуно мен Акихико Йошидаға тиесілі. "Огр шайқасының" сюжеті зұлым императрица билігіндегі жемқор империяға қарсы төңкеріс жасауға тырысатын бүлікшілер тобының оқиғасын баяндайды. Ogre Battle ойыны Sega Saturn және PlayStation платформаларына көшірілді, сонымен қатар бастапқы ойынға жақсартулар енгізілді. Кейіннен Virtual Console және ұялы телефондар үшін де шығарылды. 1995 жылы Super NES үшін "Tactics Ogre" атты жалғасы жарық көрді.
|modes = Single player
|series = Ogre Battle
Ogre Battle: The March of the Black Queen (伝説のオウガバトル, Densetsu no Ōga Batoru) is a 1993 real time tactical role playing game developed by Quest Corporation. Originally published for Super NES by Quest in Japan and by Enix America in North America. It is the first installment of the Ogre Battle series. It was directed by Yasumi Matsuno, and designed by Matsuno with Akihiko Yoshida. The story of Ogre Battle focuses on a band of rebels as they lead a revolution against a corrupt reigning Empire, ruled by an evil Empress. Ogre Battle was ported to the Sega Saturn and PlayStation, with enhancements made to the original gameplay. It was later released for Virtual Console, and mobile phones. A successor, Tactics Ogre, was released in 1995 for the Super NES.
Ойын процесі
Ogre Battle: Қара патшайымның маршы Жетигинан империясының шетінде, империя құрылғанына жиырма төрт жыл өткен соң басталады. Басты кейіпкер Рашиди есімді магтың қара сиқыр арқылы жамандыққа ұшыраған осы империяға қарсы төңкеріс жетекшісі болады. Ойын Уорреннің ойыншының революцияға басшылық етуге лайықты екенін анықтау үшін таро карталарын қолданып, бірнеше сұрақ қоюымен басталады. Сұрақтар белгілі бір жиынтықтан кездейсоқ таңдалады, олардың әрқайсысы бағдаушылық таро карталарының жиырма екі Үлкен Арканасымен байланысты. Әр сұраққа үш жауап бар: әділ, жаман және бейтарап. Ойыншы сұрақтарға жауап бергеннен кейін, Уоррен революцияға сәттілік тілейді және ойын басталады. Ойыншының осы сұрақтарға берген жауаптары Бас Есімнің (басты кейіпкер) қабілеттерін және бастапқы бірліктерін анықтайды. Ogre Battle нақты уақыттағы тактикалық ойынның қозғалыс элементтерін рөлдік ойынның кейіпкерлерді дамыту және шайқас жүйесімен үйлестіреді. Ойын бірнеше шайқастардан тұрады, онда ойыншы жаулармен күресу және басып алынған қалалар мен храмдарды азат ету үшін бірліктерді орналастырады. Ойыншы бес немесе одан аз жауынгерден тұратын бірнеше бірлікті ұйымдастыра алады, үлкен кейіпкерлер болған жағдайда шектеу төмендейді. Сонымен қатар, тактикалық картада күн мен түн алмасады, уақыт өтеді. Осыған сәйкес, вампирлер мен қасқырлар тек кешке ғана көрінеді, ал біріншісі күндіз табындарда, екіншісі – қалыпты адамдар түрінде пайда болады. Әр кезеңнің босы бар, оны жеңу миссияның аяқталғанын білдіреді. Кезең барысында да, аяқталғаннан кейін де қалалар мен храмдарға ақпарат немесе заттар алу үшін баруға болады. Ойын сонымен қатар революцияның жалпы беделі және жеке кейіпкерлердің (бағыты мен харизмасы) сәйкестік жүйесін қамтиды. Бұл параметрлерге ойынның қалай ойналғаны әсер етеді. Ойында жиырма бес негізгі кезең бар, олардың өту жолында шамалы өзгерістер болуы мүмкін. Негізгі ойын арқылы қол жетімді төрт жасырын кезең және Пасха жұмыртқасы ретінде қосымша кезең бар. Ойынды барлық кезеңдерді аяқтамай-ақ аяқтауға болады. Ойыншының ойын барысындағы мінез-құлқына байланысты негізгі ойынның он үш түрлі аяқталуы бар. Ogre Battle-де сәйкестік көрсеткіші кейіпкердің 0-ден 100-ге дейінгі шкалада қаншалықты заңды (жақсы) немесе хаотикалық (жаман) екенін көрсетеді. Жоғары сәйкестікке ие кейіпкерлер қалаларды азат еткенде ойыншының беделін арттырады (бірақ жоғары харизма да ұсынылады). Жоғары сәйкестікке ие кейіпкерлер қараңғы шабуылдарға қарсы әлсіз, бірақ жарық шабуылдарға қарсы күшті болады. Олар күндіз жақсырақ, түнде нашар күреседі. Сәйкестікті ойыншыдан жоғары деңгейдегі жауларды жеңу және әруақтар сияқты төмен деңгейдегі жауларды жеңу арқылы арттыруға болады. Сәйкестік дін қызметкерлері мен періштелер сияқты жоғары деңгейдегі жауларды немесе төмен деңгейдегі кейіпкерлерді жеңгенде төмендейді. Кейіпкердің сәйкестігін жоғары ұстау үшін, қарсыластарынан жоғары деңгейде болмауы керек. Сондықтан жоғары сәйкестікті сақтағысы келетін ойыншылар үшін жекпе-жектерді "әділ" ұстау маңызды. Таро карталарын тарту сәйкестік көрсеткішін шамалы көтеруге немесе төмендетуге болады. Төмен сәйкестікке ие кейіпкерлер "жаман" деп есептеледі. Олар түнде жақсы күреседі және жарық шабуылдарына қарсы әлсіз. Осындай кейіпкерлер бар қалаларды азат ету ойыншының беделін төмендетеді (әсіресе олардың харизмасы төмен болса). Салыстырмалы түрде жоғары сәйкестікке ие ойыншы төмен сәйкестікке ие әскерлерді пайдаланғаны үшін міндетті түрде жазаланбайды; керісінше, жоғары және төмен сәйкестікке ие жауынгерлердің араласуы ең күшті жауынгерлік күшке әкеледі. Ойыншы төмен және жоғары сәйкестікке ие кейіпкерлерді жеке бірліктерде ұстап, тек жоғары сәйкестікке ие бірліктермен қалаларды азат ететін болса, ең жақсы аяқталуын көре алады. Керісінше, өзінің сәйкестігін төмендеткісі келетін адам бірнеше жоғары деңгейдегі, төмен сәйкестікке ие бірліктері бар қалаларды үнемі басып алады. Мысалы, жау бірліктерін өлтіру үшін бірнеше төмен сәйкестікке ие бірліктерді қолдануға болады, ал жоғары сәйкестікке ие бірліктерді тек азат ету мақсатында сақтап қоюға болады.
Сыныптар
Ogre Battle кейіпкерлері үшін олардың статистикасын және қабілеттерін анықтайтын сыныптық жүйе қарастырылған. Ogre Battle-да бірнеше түрлі сыныптар бар, бірақ кез келген кейіпкер өз нәсіліне байланысты сыныптардың шектеулі жиынтығымен ғана өзгертілуі мүмкін. Мысалы, адам кейіпкерлері еркек (жауынгер) немесе әйел (амазонка) бола алады. Сонымен қатар, айдаһарлар, илемдер, қызылқақбақтар, періштелер, алыптар, тозақ иті, сегізқарны жандар, бүркітшілер, жын-шайтандар, гриффиндер, су қыздары, големдер және өлместер сыныптарының ағаштары бар. Тәжірибелік ұпайлардың есебінен деңгей көтеру кейіпкерлерге сынып ағашындағы келесі жақсартылған сыныптарға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Деңгей талаптарынан өзге, көбінесе талаптардың сәйкестігі мен тартымдылығы да қажет болады. Сонымен қатар, кейбір сыныптарға арнайы затты қолдану қажет. Адам сыныптарының екеуі де ерекше, өйткені олардың ағаштарында көптеген тармақтар бар және кейіпкерлер басқа бағытқа жылжу үшін төмендетілуі мүмкін. Жаңадан қосылатындардың арасында рыцарьлар, ниндзялар, әулиелер, періштелер, гриффиндер, колдовствошылар және басқалары бар. Деңгей көтерілгенде статистикалық көрсеткіштердің артуынан өзге, кейіпкердің сыныбы кейіпкердің қалай қозғалатынын және қалай күресетінін анықтайды. Әр кейіпкердің жылдам қозғалып, жақсы күресетін жері бар (кейбір сыныптар қосымша шабуылдар алады), ал ұшатын кейіпкерлер барлық жерде жылдам қозғала алады. Сонымен қатар, әр сыныптың кейіпкерлер орындай алатын шабуылдар жиынтығы бар, ол бір қарсыласты нысанаға алған физикалық шабуылдардан бастап, бүкіл отрядты нысанаға алған сиқырлы шабуылдарға дейін жетеді.
Сюжет
Ойын басталғанға дейін 25 жыл бұрын Зетегиния құрлығын бес тәуелсіз мемлекет билеген. Соғыс шығып, Солтүстік жоталардың билеушісі Эндора, Абыз Рашиди мен оның қара магиясының көмегімен бір жылдың ішінде қалған төрт мемлекетті басып алды. Рашиди бұрынғы досы, Зенобия патшасы Гранға (қалған төрт мемлекеттің бірі) опасыздық жасап, оның өлімін жоспарлады. Эндора жаңа Зетеген империясының императрицасы болды, бірақ Рашидидің ықпалымен оның билігі қатал және жамандыққа толы болды. Оның билігі тұсында Зенобияның рыцарьларының қалдықтарынан "Азаттық армиясы" деген қарсылық ұйымы құрылып, континентті оның билігінен босатуға тырысты. Ойын басталғанда, ойыншы атын, жынысын және басқа да қасиеттерін таңдайтын басты кейіпкер Азаттық армиясына басшылық етеді. Ойын барысында басты кейіпкерге түрлі кейіпкерлер қосылады, мысалы, патшаның өліміне дейін Зенобия патшасына қызмет еткен рыцарь Ланс; болашақты болжай алатын сиқыршы Уоррен; Зенобияның нағыз мұрагері, ханзада Тристан және тағы да басқалар. Ойын дамыған сайын Азаттық армиясы континенттің көп бөлігін азат етеді және соңында Жоталарды басып алады. Императрица Эндора, оның ұлы ханзада Гарес және Рашиди қаза табады. Рашиди өлер алдында өзінің қанын пайдаланып, алғашқы Ұлы Огр шайқасынан кейін мөрленген Ажал патшасы Диаблоны босатады. Басты кейіпкер мен оның армиясы Диабло тым күшті болмас бұрын оны қайтадан мөрлеуге асығады. Оқиғаның бірнеше әртүрлі аяқталуы бар, ол басты кейіпкердің мінез-құлқына, беделіне, қандай кейіпкерлерді таңдауына және белгілі бір қосымша тапсырмаларды орындауына байланысты. "Жаман" аяқталуларда, олар құрған мемлекет Эндора империясынан да зұлым болады; ал "жақсы" аяқталуларда басты кейіпкер әділ билеушіге айналады немесе ханзада Тристанды таққа отырғызады.
Даму
Ogre Battle 1989 жылы Quest Corporation компаниясына қосылған Ясуми Мацуномен жасалды; сол кезде компанияда екі әзірлеу тобы болды, біреуі сол уақытта әрекет ойыны үстінде жұмыс істеді, ал Мацуно екінші топтың дизайнын басқарды. Мацуно ойынның режиссері және дизайнері болды. Ойынның бұрынғыдан өзгеше ойналыс тәсілі RPG нарығында үстемдік құрған Dragon Quest және Final Fantasy ойындарымен бәсекелесу мақсатында болды. Мацуно бұрын тактикалық ойын ойнаған емес, бірақ жанрды сезіну үшін қызметкерлердің ұсынысымен Nobunaga's Ambition ойынын ойнады. Мацуно Ogre Battle-ды жеті тараудан тұратын "Ogre Battle сагасының" бесінші тарауы ретінде құрды. Графикасын Хироси Минагава мен Акихико Йошида жасады. Ogre Battle Йошиданың Quest компаниясында жұмыс істегендегі екінші жобасы болды, алғаш рет Musashi no Bōken үшін иллюстрациялар салған. Кейіпкерлердің суреттері мен спрайттарынан басқа, Йошида мұқаба дизайнын да жасады, бұл бюджет шегінде жоғары сапаны қамтамасыз ету үшін жасалған.
Музыка
Музыканы Масахару Ивата, Хитоси Сакимото және Хаято Мацуо бірлесіп жазды. Бұл Сакимотоның оркестрлік музыкаға алғашқы талпынысы болды, себебі ол бұрын тек техно және электрондық музыкамен ғана айналысқан. "Огр шайқасы" жұмысы оның кейінгі композициялық стиліне үлкен әсер етті. Мацуо ойынға музыка жазу процесін өте пайдалы деп сипаттады, өйткені әр композитор бір-бірінің жұмысына үлес қосты. Сондай-ақ, аранжировкалық альбом да шықты.
Шығарылымдар
Ogre Battle ойыны 1993 жылдың 12 наурызында Quest компаниясымен Жапонияда шығарылды. Ойынның атауы британдық Queen рок-тобының "Ogre Battle" және "The March of the Black Queen" әндерінен алынған, Мацуно олардың жанкүйері болған. SNES нұсқасын Enix компаниясының американдық филиалы 1995 жылдың мамырында шығарды. Локализацияны Enix America-ның барлық шығарылымдарында жұмыс істеген Роберт Джерольд жасады. Еуропалық ресми шығарылым болған жоқ. Super NES нұсқасы Солтүстік Америкада Wii Virtual Console арқылы 2009 жылдың 2 наурызында 800 Nintendo баллға (8 доллар) қайта шығарылды. Сондай-ақ, 3 шілдеде PAL аймақтарында импорт ретінде де шығарылды. SNES нұсқасы қосымша карталарды жүктеу мүмкіндігімен мобильді құрылғыларға портталды және Жапонияда Square Enix компаниясы FOMA үшін 2010 жылдың 1 қыркүйегінде және EZweb үшін 2011 жылдың 12 мамырында шығарды. Бұл нұсқаға 2010 жылғы Tactics Ogre ремейкін жарнамалайтын тұсқағаздар мен қоңырау үні кірді. PlayStation нұсқасын Quest әзірледі және Artdink 1996 жылдың 27 қыркүйегінде жариялады. Бұл нұсқа 1997 жылдың шілдесінде Atlus USA компаниясы "Ogre Battle: Limited Edition" деген атпен ағылшын тіліне аударылды. Келісімге сәйкес, 18 айлық аймақтық эксклюзивті келісім жасалды. Бұл нұсқада үлкен мәтіндік блоктар бар. Бұл ойын Sega Saturn ойынында болған бірліктерге арналған дауыстық актёрлық шеберлік пен графикалық егжей-тегжейліліксіз. Онда кез келген уақытта сақтау мүмкіндігі қосылған (Super NES нұсқасы тек әр тараудың соңында ғана сақтауға рұқсат береді). Бұл нұсқада графикалық жаңартулардан басқа, шектеулі дауыстық актёрлық шеберлік те бар.
Қабылдау
Бастапқыда салыстырмалы түрде аз, 200 000 дана көлемде басылым жоспарланған. Бірақ Nintendo-ның жағымды пікірлерінен кейін Мацуно Quest компаниясын осы санды екі есеге арттыруға көндірді. Ойын шығарылғаннан кейін көп ұзамай 400 000 данасы сатылып, коммерциялық сәттілікке жетті. Осының нәтижесінде ол коллекционерлік затқа айналды, 1997 жылы қаптамасы жоқ картридждері 150 доллардан астамға сатылды. PlayStation нұсқасы Солтүстік Америкада Atlus үшін коммерциялық табыс әкелді, бұл оның жалғасы Tactics Ogre-ді локализациялауға түрткі болды. Ойын сыншылар тарапынан көбінесе жағымды баға алды. Electronic Gaming Monthly журналының төрт рецензенты Super NES нұсқасына жоғары баға берді, графиканы, музыканы, жанрлардың үйлесімін, жасырын элементтерді және ойыншының кейіпкерін бастапқыдағы сұрақтарға берілген жауаптарға сәйкес қалыптастыру мүмкіндігін мақтап, бұл "әр ойынның өзгеше болуын қамтамасыз етеді" деп атап өтті. GamePro-ның Scary Larry ойынның "ерекше" екенін, бірақ геймплейдің көбінесе жауынгерлік симуляцияны басқарудан тұратынын, тікелей жауынгерлікке бақылау мүмкіндігін бермейтінін айтып, аралас пікір білдірді. Ол сонымен қатар, шайқас алаңының тым кішкентай екенін де сынға алды. Next Generation журналының бір рецензенты графиканың қарапайым және әсерлі емес болғанын, бірақ түсінікті және оңай қабылданатынын, музыканың тамаша екенін, интерфейстің қолжетімді екенін, "ең бастысы, ойын стратегиялық қиындықтарды тудырады" деді. GamePro-ның Johnny Ballgame PlayStation нұсқасына жағымды баға берді, "геймплей мен сюжет желісі Super NES нұсқасымен бірдей" екенін, бірақ аудио "фильмдік саундтрек сияқты" жаңадан өңделгенін атап өтті. Ол "13 түрлі аяқталу, қызықты геймплей және құпияларға толы Ogre Battle RPG жанкүйерлері үшін міндетті түрде сатып алу керек, тіпті 16 биттік нұсқасын ойнаған болсаңыз да" деген қорытынды жасады. Electronic Gaming Monthly журналы PlayStation нұсқасын "жасырын құпияларға толы, қиын стратегиялық ойын" деп сипаттады. Ogre Battle Nintendo Power басылымында жарық көрген "Ең жақсы 200 ойын" тізімінде Nintendo жүйесінде жасалған 180-ші ойын ретінде тіркелді. 2018 жылы Complex Ogre Battle-ді "Барлық уақыттың ең жақсы Super Nintendo ойындары" тізімінде 34-ші орынға қойды. IGN ойынды SNES ойындарының үздік 100 ойынының тізімінде 41-ші орынға орналастырды.