Кіріспе
Үнді актрисасы және саясаткер (1948 жылы туған)
Жая Баччан (туған тегі Бадури; 9 сәуір 1948 жылы туған) – үнді актрисасы және саясаткері. Ол Самаджвади партиясынан Раджья Сабха депутаты болып қызмет еткен. Хинди тіліндегі фильмдердегі жұмысымен танымал, ол негізгі және "аралық" кинода табиғи актерлік стилін нығайтқандығымен ерекшеленеді. Ол бірнеше марапаттың иегері, рекордтық тоғыз рет "Фильмфэр" сыйлығын және Үндістан үкіметінің төртінші жоғары азаматтық наградасы – "Падма Шри" орденін жеңіп алды. Баччан кинодағы дебютін Сатьяжит Райдың "Маханагар" (1963) фильмінде жасөспірім ретінде жасады, ал ересек рөліндегі алғашқы жұмысы Хришикеш Мукерджидің "Гудди" (1971) драмасында болды, осылай олардың бірнеше ынтымақтастығы басталды. Ол "Уфаар" (1971), "Кошиш" (1972) және "Кора Кагаз" (1974) фильмдеріндегі өнерлерімен танылды. Ол Амитаб Баччанмен бірге "Занжир" (1973), "Абхиман" (1973), "Чупке Чупке" (1975), "Милли" (1975) және культты фильм "Шолай" (1975) сияқты бірнеше фильмде ойнады, онда ол жас толған жесіктің маңызды рөлін сомдады. Ол "Абхиман", "Кора Кагаз" және "Наукер" (1979) фильмдері үшін "Фильмфэр" сыйлығын жеңіп алды. Амитаб Баччанға үйленгеннен және балалары дүниеге келгеннен кейін, ол кинодағы жұмысын азайтты, әсіресе Яш Чопраның музыкалық романтикалық драмасы "Силсила" (1981) фильмінде ойнады. 17 жылдық үзілістен кейін, ол Говинд Нихаланидің тәуелсіз драмасы "Хазар Чаураси Ки Маа" (1998) арқылы актерлік өнеріне оралды. Баччан "Физа" (2000), "Каби Хуши Каби Гам" (2001) және "Кал Хо На Хо" (2003) фильмдеріндегі эмоционалды түрғысынан қиын жағдайдағы аналардың рөлін сомдағаны үшін ең үздік екінші пландағы актриса номинациясында үш рет "Фильмфэр" сыйлығын жеңіп алды. Тағы бір үзілістен кейін, ол Каран Джохардың романтикалық комедиялық отбасылық драмасы "Рокки Аур Рани Кии Прем Кахани" (2023) арқылы қайта оралды, бұл оған ең үздік екінші пландағы актриса номинациясында төртінші "Фильмфэр" сыйлығына ие болды.
Ерте өмір
Жая Бадури 1948 жылдың 9 сәуірінде бенгал отбасында дүниеге келген. Ол журналист, жазушы және ақын Тарун Кумар Бадури мен оның әйелі Индираның қызы. Ол Бхопалдағы Сент-Джозеф мектебінде оқыды және Пунедегі Үндістанның Кино және Телевизия институтын бітірді.
Актерлік мансап
Баччан Үндістанның кино және теледидар институтының түлегі. Ол алғаш рет 15 жасында Анил Чаттерджи мен Мадхаби Мукерджимен бірге Сатьяжит Рэйдің бенгал фильмінде – «Маханагар» (1963) фильмінде ойнады. Содан кейін ол тағы екі бенгал фильмінде түсті: 13 минуттық «Суман» қысқа фильмі мен «Дханьие Мейе» (1971) комедиясында, онда ол Уттам Кумардың қарындасы рөлін сомдады. Рэймен алған тәжірибесінен шабыттанған ол Пунедегі Үндістанның кино және теледидар институтына оқуға түсіп, алтын медальмен бітірді. Хришикеш Мукерджи оны «Гудди» (1971) фильмінде кино жұлдызы Дхармендраға ғашық болған кішкентай мектеп оқушысының рөліне шақырды. «Гудди» коммерциялық сәттілікке қол жеткізді. Оның қатысуымен түсірілген фильмдердің ішінде «Упхар» (1971), «Пия Ка Гар» (1972), «Паричай» (1972), «Кошиш» (1972) және «Баварчи» (1972) бар. Олар оны жұлдызқа айналдырды. Ол алғаш рет Амитабх Баччанмен «Банси Биржу» (1972) фильмінде, содан кейін Б.Р. Ишараның «Ек Назар» фильмінде де сол жылы бірге ойнады. Олардың жұптасып түсірген келесі фильмдері – «Абхиман» (1973), «Чупке Чупке» (1975), «Мили» (1975) және «Шолай» (1975) үлкен табысқа ие болды. Оның қызы Швета, Жая мен Амитабх «Шолай» фильмінде жұмыс істеп жүрген кезде дүниеге келді. Содан кейін ол кинодан шеттетіліп, балаларын тәрбиелеуге көшті, бірақ күйеуімен бірге түскен Яш Чопраның «Силсила» (1981) фильміне қатысты. 1980 жылдардың соңында ол күйеуінің басты рөлде ойнаған «Шаһеншах» (1988) фильмінің әңгімесін жазды.
Қайта оралу және үзіліссіз жұмыс (1998 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
17 жылдық үзілістен кейін ол Говинд Нихаланидің «Хазар Чаураси Ки Маа» (1998) фильмімен актерлік өнерге қайта оралды, бұл фильм Наксалит қозғалысы туралы. Фильмдегі оның ойыны сыншылардың жоғары бағасын алды және оған екінші Filmfare арнайы сыйлығын әкелді. 2000 жылы ол Каризма Капур және Хритик Рошанмен бірге «Физа» қылмыстық драмасында 1993 жылғы Бомбей қаласындағы тәртіпсіздіктер кезінде жоғалып кеткен ұлын күтіп жүрген ана рөлінде ойнады. Фильм шыққан кезде сыншылардың мақтауына ие болды, әсіресе Баччанның ойынына ерекше назар аударылды. The Tribune газетінің журналисі Санжиев Бариана: «Баччан ұсынып тұрған өнерге толыққанды баға беруге болады, ол қиын жағдайларда әртүрлі эмоцияларды нәзік түрде көрсетеді», - деді, ал Screen журналының киносыншысы Чайя Унникришнан: «Баччан мұсылман әйелінің бейнесін толыққанды сомдайды және оның мінезін керемет жасайды» деп атап өтті. Сонымен қатар, фильм дүние жүзінде коммерциялық табысқа ие болды. «Физа» Баччанға «Ең үздік екінші пландағы әйел рөлі» номинациясы бойынша алғашқы Filmfare сыйлығын сыйлады. Ол күйеуімен бірге Каран Джохардың «Каби Хуши Каби Гам» (2001) отбасылық драмасында да ойнады. Содан кейін ол Джохардың «Кал Хо На Хо» (2003) романтикалық комедиялық драмасында Прети Зинтаның анасы Дженнифер Капур рөлін ойнады, екеуі де оған «Ең үздік екінші пландағы әйел рөлі» номинациясы бойынша Filmfare сыйлығын әкелді. Ол ұлы Абишекпен бірге «Лааға Чунәри Мейн Дааг» (2007) және «Дрона» (2008) фильмдерінде түсті. 2011 жылы Виктор Банерджи және Хумаюн Фариди қатысқан «Мехержан» бангладештік фильмінде ойнады. Фильм 1971 жылғы Бангладеш трагедиясының фонында Бангладеш пен Пәкістан арасындағы махаббат оқиғасына негізделген. 2023 жылы ол Дәрмендра және Шабана Азмимен бірге Каран Джохардың «Рокки аур Рани Кии Прем Кахаани» романтикалық комедиялық отбасылық драмасында ойнады, бұл фильм жылдың ең табысты үшінші хинди фильмі болды. Bollywood Hungama сайтының редакторы Таран Адарш: «Баччан керемет! Оның үлкен беделі, билігі және суық көзқарасы – бұл кино көрермендері талқылайтын ерекше рөл», - деп мәлімдеді. Фильмдегі рөлі үшін ол «Ең үздік екінші пландағы әйел рөлі» номинациясы бойынша төртінші рет Filmfare сыйлығына ие болды.
Жеке өмір
1973 жылдың 3 маусымында актёр Амитаб Баччанға тұрмысқа шықты. Олардың екі баласы бар: Швета Баччан және актер Абишек Баччан. Швета Делидегі Капур отбасының немересі, кәсіпкер Никил Нандаға үйленген, олардың Навия Навели мен Агастия Нанда деген екі баласы бар. Ал Абишек Баччан актриса және «Мисс Әлем» Айшварья Райға үйленген, олардың Аарадхья Баччан деген қызы бар.
Дрондық сөйлеу туралы дау
Баччанның 2008 жылдың екінші жартысында «Дрона» музыкалық фильмінің тұсаукесерінде сөйлеген сөзі Махараштра штатының кейбір саясаткерлері тарапынан сынға ұшырады. Фильмнің режиссері Голди Бель ағылшын тілінде кіріспе сөз сөйлегеніне жауап ретінде ол хинди тілінде: «Хум УП ке лог хай, ислие хинди мен бат каренге, Махараштра ке лог маффу кижие» деді. (Аудармасы: «Біз ҰП-тан келдік, сондықтан хинди тілінде сөйлейміз. Махараштра халқы, бізді кешіріңіздер!»). Содан кейін ол актриса Приянка Чопраны хинди тілінде сөйлеуге шақырды. Махараштра Навнирман Сена (МНС) партиясының төрағасы Радж Такерей, оның мәлімдемесінде Махараштра халқының барлығына қатысты сөздер айтқанын сынға алды. Егер ол Махараштралықтардың сезімдерін ренжіткені үшін қоғамдық жерде кешірім сұрамаса, Баччанның барлық фильмдеріне тыйым салатынын мәлімдеді. МНС мүшелері күйеуі басты рөлде ойнаған «Соңғы оқушы» фильмін көрсетіп жатқан кинотеатрларға шабуыл жасады. Шив Сена партиясының депутаты Санжай Раут оның сөзін сынап: «Мумбайда табыс пен байлықты жинағаннан кейін, сіздер бізді ҰП-тан деп айтуыңыз өте өкінішті» деді. Амитаб Баччан оның атынан осы мәлімдеме үшін кешірім сұрады.
Саяси мансап
Баччан 2004 жылы алғаш рет Самаджвади партиясынан Парламент мүшесі болып сайланды, ол 2006 жылдың наурыз айына дейін Раджья Сабхада Уттар-Прадеш штабын өкілдік етті. Ол екінші мерзімге 2006 жылдың маусымынан 2010 жылдың шілдесіне дейін сайланды және 2010 жылдың ақпанында өзінің мерзімін аяқтау ниетін білдірді. Ол үшінші мерзімге 2012 жылы, ал төртінші мерзімге 2018 жылы Самаджвади партиясынан Раджья Сабхаға қайта сайланды. Сонымен қатар, ол 2021 жылғы Батыс Бенгал заң шығарушы жиналысына сайлау кезінде Бүкіл Үндістан Тринамул Конгресі үшін үгіт жүргізді.
Атқарылған позициялар
Жая Баччан 5 рет Раджья Сабха депутаты болып сайланған. 2018 жылғы сайлау афидавитіне (Раджья Сабха) сәйкес, Жая Баччанның активтері 1,001.63 крор рупиге және міндеттемелері 105.64 крор рупиге жетеді. + Қолайдағы саяси лауазымдар тізімі # Басталуы Аяқталуы Лауазымы Партиясы 1. 2004 2006 Раджья Сабхадағы депутат (1-ші мерзім), Уттар-Прадештен (қосымша сайлау) SP 2. 2006 2012 Раджья Сабхадағы депутат (2-ші мерзім), Уттар-Прадештен SP 3. 2012 2018 Раджья Сабхадағы депутат (3-ші мерзім), Уттар-Прадештен SP 4. 2018 2024 Раджья Сабхадағы депутат (4-ші мерзім), Уттар-Прадештен SP 5. 2024 Қазіргі уақытқа дейін Раджья Сабхадағы депутат (5-ші мерзім), Уттар-Прадештен SP
Өнер мен мұра
Баччан үнді киносының ең ұлы актерлерінің бірі саналады. 1970-ші жылдардың ең көп жалақы алатын актрисаларының бірі, 2022 жылы ол Outlook India журналының "75 үздік Болливуд актрисасы" тізіміне енді. Filmfare Баччанның "Абхиман" фильміндегі ойынын Болливудтың "80 есімді тұлғасының көрсетілімдері" тізіміне қосты. Times of India газетіне жазған Субхаш К. Джа оны "ерекше талант" деп атап, "шағын ғана супержұлдыздық кезеңінде ол күйеуінен гөрі әлдеқайда ірі жұлдыз болды" деп көрсетті. Filmfare журналынан Самриддхи Патва: "Ұзын шашы, әдемі күлкісі және маңызды рөлдері бар бенгалдық актриса күміс экранды бағындырды" деп жазды. Rediff.com-нан Динеш Рахеджа оны "ашық ойлы актриса" деп сипаттап, "Ол бойы шағын болғанымен, Джая Бадури хинди фильмдері әлеміне үлкен көлеңке түсіре алды" деп атап өтті. Indian Express оның фильмографиясы "көптеген құнды жұмыстарға толы" екенін айтып, "Бенгалдық әсемдік мағыналы рөлдермен күміс экранды биледі" деп қосты. Firstpost басылымынан Каника Катьял: "Жайя 1970-ші жылдардың "ортаңғы киносында" өзін жайлы сезінді" деп көрсетті және "Ол эмоция білдірген сайын, камера оның бақылауында болды" деп қосты.
Фильмдер
+ Фильмография Жыл Атауы Рөл Ескертулер 1963 Маханагар Бани Мазумдар Бенгаль тіліндегі фильм 1971 Гудди Кусум (Гудди) Упхар Мринаяи (Мину) Джай Джаван Джай Макан Дхани Mеye Манса Бенгаль тіліндегі фильм Ататтор дин порей Бенгаль тіліндегі фильм Джанани Бенгаль тіліндегі фильм 1972 Джавани Дивани Нита Тхакур Баварчи Кришна Харинатх Шарма Паричай Рама Рой Банси Биржу Банси Пия Ка Гар Малти Шанкар Аннадата Аарти Ек Назар Шабнам Самадхи Рекха Кошиш Аарти Матур Шор Рани (Раат Ки Рани) 1973 Гаай Аур Гори Виджая Анамика Анамика Дутт/ Канчан/ Арчана Фагун Сантош (Тоши) Занджир Мала Абхиман Ума Кумар1974 Дил Дивана Нита Садху Джудхистирер Корча Бенгаль тіліндегі фильм Кора Кагаз Арчана Гупта Ная Дин Наи Раат Сушма Доосри Сита Сита Вагле 1975 Мили Мили Ханна Чупке Чупке Васудха Кумар Шолей Радха Сингх 1977 Аби То Жи Лейн Джая Кешіктірілген шығарылым 1978 Ек Баап Чхе Бете Камео 1979 Наукер Гита 1981 Сильсила Шобха Малхотра 1995 Акка Маратхи тіліндегі фильм 1998 Хазар Чаураси Ки Маа Суджата Чаттерджи 2000 Физа Нишатби Икрамуллах 2001 Кабхи Хуши Кабхие Гхам Нандини Райчанд 2002 Кои Мере Дил Се Пучхе Манси Деви Деш Супрабха Чоудхури Бенгаль тіліндегі фильм 2003 Кал Хо Наа Хо Дженнифер Капур 2007 Лаага Чунари Мейн Дааг Савитри Сахай 2008 Love Songs : Yesterday, Today & Tomorrow Мридула Чаттерджи Дрона Королева Джаянти 2009 Паа Әңгімеші 2010 Аап Ке Лие Хум Асыра алған ана Aahat – Ek Ajib Kahani Джая Кешіктірілген шығарылым 2011 Мехерджан Мехер Бангладеш тіліндегі фильм 2012 Ганга Деви Бходжпури тіліндегі фильм 2013 Sunglass Читраның анасы Екі тілдегі фильм 2016 Ki & Ka Өзі Қонақ ретінде 2017 The Great Leader N/A Бходжпури тіліндегі фильм 2023 Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani Дханалакшми Рандхава