Кіріспе

Жадты тазалау – компьютер жадының әрбір орнынан мәліметтерді оқу, қателерді түзету коды (ECC) арқылы біттік қателерді (болған жағдайда) түзету және түзетілген деректерді сол орнына қайта жазу процесі. Қазіргі заманғы компьютер жады чиптерінің жоғары интеграциялық тығыздығының арқасында жеке жад жасушаларының құрылымы ғарыштық сәулелерге және/немесе альфа бөлшектерінің шығарылуына сезімтал болатындай кішкентай болды. Осы құбылыстардың салдарынан туындайтын қателер жұмсақ қателер деп аталады. DIMM модульдерінің 8%-дан астамы жылына кем дегенде бір түзетілетін қатеге тап болады. Бұл DRAM және SRAM негізіндегі жадтар үшін мәселе тудыруы мүмкін. Кез келген жеке жад битінде жұмсақ қате пайда болу ықтималдығы өте төмен. Дегенмен, қазіргі заманғы компьютерлер, әсіресе серверлер, үлкен көлемдегі жадпен жабдықталған және ұзақ уақыт бойы үздіксіз жұмыс істегенде, орнатылған жадтың жалпы көлемінде жұмсақ қателердің пайда болу ықтималдығы жоғарылайды. ECC жадындағы ақпарат жад сөзіндегі бір біттік қатені түзетуге жететіндей артық көлемде сақталады. Сондықтан ECC жады жад мазмұнын тазалауды қолдай алады. Яғни, егер жад контроллері жадты жүйелі түрде тексеріп өтетін болса, бір біттік қателерді анықтауға болады, ECC тексеру сомасы арқылы қате біт анықталып, түзетілген деректер жадқа жазылуы мүмкін.

Шолу

Бір сөз ішінде бірнеше биттік қателердің пайда болу ықтималдығы артатындықтан, әрбір жад орнын үнемі, жеткілікті жиілікте тексеру маңызды, себебі бір биттік қателерді түзетуге болады, ал бірнеше биттік қателерді түзету мүмкін емес, әдеттегі (2008 жылғы) ECC жад модульдерінде. CPU-дан келетін қалыпты жад сұранымдарын бұзбау және өнімділіктің төмендеуіне жол бермеу үшін, жадты тазалау әдетте бос уақытта ғана жүргізіледі. Тазалау операциясы қалыпты оқу және жазу амалдарынан тұратындықтан, ол тазалаусыз операциямен салыстырғанда жадтың қуат тұтынуын арттыруы мүмкін. Сондықтан тазалау үнемі емес, мерзімді түрде жүзеге асырылады. Көптеген серверлерде тазалау периодын BIOS орнату бағдарламасында конфигурациялауға болады. CPU немесе DMA құрылғылары жүзеге асыратын қалыпты жад оқулары ECC қателеріне тексеріледі, бірақ деректердің локальдылығына байланысты олар адрестердің шектеулі диапазонымен ғана шектелуі мүмкін, ал қалған жад орындары ұзақ уақыт бойы өзгеріссіз қалуы мүмкін. Бұл орындар бірнеше жұмсақ қатеге ұшырауы мүмкін, ал тазалау белгілі бір уақыт ішінде барлық жадты тексеруді қамтамасыз етеді. Кейбір жүйелерде тек негізгі жад (DRAM негізінде) ғана емес, сонымен қатар CPU кэштері (SRAM негізінде) де тазалауға қабілетті. Көптеген жүйелерде екеуі үшін де тазалау жылдамдығын жеке-жеке орнатуға болады. Кэш негізгі жадтан әлдеқайда кішкентай болғандықтан, кэштерді тазалау жиілігі төмен болуы керек. Жадты тазалау сенімділікті арттырады, сондықтан оны RAS мүмкіндігі ретінде жіктеуге болады.

Нұсқалар

Әдетте екі нұсқа бар, патрульдік тазалау және талап бойынша тазалау деп аталады. Екеуі де жадты тазалау және мүмкіндігі болған жағдайда, қателерді түзетуді жүзеге асырады. Бірақ, екі нұсқаның басталып, орындалу әдісіндегі басты айырмашылық бар. Патрульдік тазалау жүйе бос тұрғанда автоматты түрде іске қосылады, ал талап бойынша тазалау деректер негізгі жадтан сұралғанда қателерді түзетуді орындайды.