Кіріспе

Америкалық роман жазушы (т. 1950)

Нора Робертс (нағыз аты Элеонора Мари Робертсон, 1950 жылдың 10 қазанында туған) – 225-тен астам махаббат романдарының американдық авторы. Ол J. D. Robb, Jill March және (Ұлыбританияда) Sarah Hardesty аттарымен де жазады.

Алғашқы жылдар

Робертс 1950 жылдың 10 қазанында Мэриленд штатының Сильвер-Спринг қаласында бес баланың ең кішісі болып дүниеге келді. Оның ата-анасы ирланд текті, ал ол өзін "толығымен ирландтық" деп сипаттайды. Оның отбасы кітап оқуға беделді болғандықтан, кітаптар оның өмірінде әрқашан маңызды рөл атқарды. Ол әрқашан өзінде әңгімелер құрастырса да, Робертс бала кезінде мектепке тапсырма берілген эсселерден басқа ештеңе жазған жоқ. Ол "өтірік айтқанын" мойындайды, тіпті "анасы әлі күнге дейін кейбіреуіне сенеді" дейді. Ол католик мектебіндегі қарындастарға өзіне тәртіп сезімін сіңіргені үшін алғыс айтады. Сол жерде ол өзінің алғашқы күйеуі Рональд Ауфдем Бринкемен танысты. Олар 1968 жылы, мектепті бітірген соң, ата-анасының қарсылығына қарамастан, 1983 жылы үйленді. Робертс екінші күйеуі Брюс Уайлдермен, ағаш шеберімен, 1985 жылдың шілдесінде кітап сөрелерін жасауға шақырғанда танысты. Оның күйеуі Мэриленд штатының Бунсборо қаласындағы Turn the Page Books кітап дүкенінің иесі және ересектерге арналған фото және бейнематериалдарды түсірумен айналысады. Бұрынғы жұбайларға жақын жердегі тарихи Бун қонақ үйі де тиесілі болған. 2008 жылдың ақпан айында өрт салдарынан қирағаннан кейін, ол қайта жаңартылып, 2009 жылы BoonsBoro Inn ретінде қайта ашылды; люкс номерлер әдебиеттегі романтикалық жұптарға арналып, олардың бақытты аяқталуымен аталды. Ол бейсболдың жанкүйері, және жергілікті бейсбол командасы Хагерстаун Санс оны бірнеше рет марапаттаған.

Жазушылық мансап

1979 жылы ақпанда қарлы боран кезінде жазуды бастады. Робертс үш фут қалыңдықпен жабылған қар, шоколадтың азаюы және екі ұлының таңертеңгі балабақшаға бармауы себепті, оның басқа істеуге шамасы болмағанын айтады. Ол жазу процесіне ғашық болды және тез арада алты қолжазба дайындап, оларды роман жанрындағы жетекші баспа – Харлекинге жіберді, бірақ олар көп рет қабылданбады. Робертс алғашқы екі рет қабылдамау туралы, содан кейін өміріндегі ең жақсы қабылдамау туралы айтты. Ол қолжазбасын жақсы тілектермен жазылған хатпен бірге қайтарып алды, онда оның жұмысының үміт беретіні, ал әңгіме өте қызықты және жақсы жазылғаны жазылған. Бірақ олардың американдық жазушысы бар екен. Бұл Джанет Дейли болды. Кейіннен Дейли плагиатқа қатысты дауға тартылып, Робертстің кейбір туындыларын ұрлағанын мойындады. Робертс бірде былай деді: "Егер сіз жай ғана отырып, муза иығыңызға қонса деп күтетін болсаңыз, жұмыссыз қаласыз". Ол бір уақытта бір романмен айналысады, көбінесе трилогия жазады, үш кітапты қатарынан аяқтап, содан кейін сол кейіпкерлермен жұмыс істейді. Робертстің алғашқы романы "Ирландтық тазақанды" 1981 жылы Нора Робертс деген псевдониммен жарық көрді, бұл оның туған есімі Элеонора Мари Робертсонның қысқартылған түрі, өйткені ол барлық роман жазушыларының псевдонимдері болатынын болжады. Оның төртінші кітабы – 1996 жылғы "Монтана аспаны" бестселлер тізіміне енді. Робертс жеке тақырыптағы романдарды қағаз түрінде шығаруды жалғастырды. Ол кейде қысқаша романдық туындылар да жазады. Оның осы қысқаша жанрға деген құштарлығы екі ұлының анасы болған кезіне оралды, өйткені ол "[оқығысы келгенімен, 200 000 сөзді оқуға уақыты болмаған кездегі сезімін жақсы есіне алады]". Оның агенті Эми Берковер баспагерлерді Робертске жаңа есіммен романтикалық триллерлер жазуға рұқсат беруге көндірді. "Өлімде" сериясы бойынша 18 роман жарияланғаннан кейін, Путнам он тоғызыншы романын – "Өлімде айырылғандар" атты кітапты алғаш рет қатты мұқабамен шығарды. Бұл кітап Робертстің 2004 жылғы ең көп сатылған романы болды. 2022 жылдың наурыз айына дейін Робертс 54 роман және "Өлімде" сериясы бойынша он повесть жарық көрді.

Басқа псевдонимдер

Робертс «Мелодия махаббаты» атты журналға Джилл Марч деген псевдониммен әңгіме жазды. 1991 мен 2001 жылдар аралығында оның «Нью-Йорк Таймс» журналының 68 бестселлері болды, оның ішінде қатты және жұқа мұқабалы кітаптар есептелді. 2001 жылы Робертс 10 ең көп сатылған қағаздан жасалған кітабына ие болды, Publishers Weekly мәліметінше, J. D. Robb атымен жазылған кітаптар есептелмеді. 2001 жылдың қыркүйегінде Робертс алғаш рет Publishers Weekly бестселлерлер тізімінде 1-ші және 2-ші орындарды иеленді, өйткені оның «Time and Again» романы бірінші орында, ал «Seduction in Death» романы (J. D. Robb атымен) екінші орында болды. 1999 жылдан бері Робертстің барлық романдары «Нью-Йорк Таймс» бестселлерлері тізіміне енді, оның 124 романы Times бестселлерлер тізіміне кірді, оның ішінде 29 романы бірінші орында дебют жасады. 2013 жылдың 24 қаңтарына қарай Робертстің романдары «Нью-Йорк Таймс» бестселлерлер тізімінде барлығы 948 аптадан астам уақыт өткізді, оның ішінде 148 апта бірінші орында болды. 2009 жылдың 9 қаңтарына қарай оның кітаптарының 400 миллион данасы басылып шықты, оның ішінде 2005 жылы 12 миллион данасы сатылды. Оның романдары 35 елде жарық көрді. Американың Роман Жазушылары қауымдастығының (RWA) негізін қалаушы мүшесі Робертс ұйымның Даңқ залына алғаш кірген адам болды. 2012 жылдың соңына қарай ол RWA-ның RITA сыйлығын бес рет жеңіп алды, бұл романтика жанрындағы ең жоғары награда. Робертстің «Құтқарылу» және «Сиқырлы сәттер» атты екі романы бұрын телефильмге түсірілген. 2007 жылы Lifetime телеарнасы Нора Робертстің төрт романын телефильмдерге бейімдеді: «Көктегі періштелер» (басты рөлде Хизер Локлер), «Монтана аспаны» (басты рөлде Эшли Уильямс), «Көк түтін» (басты рөлде Алисия Витт) және «Каролина айы» (басты рөлде Клэр Форлани). Бұл Lifetime арнасының бір автордың бірнеше туындысын бейімдеген алғашқы жағдайы болды. 2009 жылдың наурыз және сәуір айларында төрт фильм тізбектей, әр сенбі сайын көрсетілді. 2009 жылғы жинаққа «Солтүстік жарықтары» (басты рөлде Лиэнн Раймс және Эдди Сибриан), «Түн ортасында» (басты рөлде Джерри О’Коннелл), «Белгілі бір уақыт» (басты рөлде Эмили де Равин) және «Құрмет» (басты рөлде Бриттани Мерфи) кірді. 2007 жылы TIME журналы Робертсті «адам жүрегінің құмарларын зерттеген, талдаған, түсіндірген және мақтаған» деп атап, оны ең ықпалды 100 адамның қатарына қосты. Робертс тізімдегі екі автордың бірі болды, екіншісі Дэвид Митчелл. 1998 жылдың сәуір айында Дейли сот ісін аяқтады. Робертс аталған қаражатты әр түрлі әдеби мақсаттарға, соның ішінде Американың Сауаттылық еріктілеріне (қазіргі ProLiteracy) қайырды. Робертс әріптесі, роман жазушы Кэсси Эдвардсты, көптеген үзінділерін ескі көздерден (көпшілігі қоғамдық доменде) авторлық құқығын көрсетпестен алғаны үшін қатты сынаған топқа қосылды, нәтижесінде Эдвардс бизнестен шығуға мәжбүр болды. 2019 жылы Робертс, басқа авторлармен бірге, Кристиан Серруяның плагиат құрбаны болды.

Қайырымдылық

Робертс Giving Back Fund-тың жыл сайынғы ең көп қайырымдылық жасаған мәшһүр тұлғалар тізіміне бірнеше рет енді, оның көп бөлігі Нора Робертс қорына бағышталған. Бұл қор сауаттылықты және өнерді дамытуға, балаларға көмек көрсетуге және гуманитарлық шараларға қаржылай қолдау көрсететін ұйымдарды қолдайды. Сонымен қатар, қор МакДэниел колледжінде американдық романтиканы зерттейтін Нора Робертс орталығын құрды, ол американдық роман жанрының академиялық зерттеулерін, әсіресе оның әдеби ерекшеліктері мен маңыздылығын қолдайды.

RITA сыйлығы

RITA сыйлығы Америка Роман Жазушыларының қауымдастығымен беріледі.

Жалпы көздер

Литтл, Дениз және Лора Хейден, "Нора Робертс" ресми серігі, Беркли кітаптары, 2003, Леннард, Джон, "Псевдонимдер мен сезім туралы: Нора Робертс, Дж. Д. Робб және императивті қимыл", «Заманауи дракондар және жанрлық көркем әдебиет туралы басқа да эсселер» (Тиррил: Гуманитарлық электронды кітаптар, 2007), 56–86 беттер.