Кіріспе

1983 жылғы британдық мистикалық қорқыныш фильмі, режиссері Тони Скотт.

"Аштық" – Тони Скотттың режиссерлік дебюті болған 1983 жылғы британдық эротикалық қорқыныш фильмі. Басты рөлдерде Кэтрин Денев, Дэвид Боуи және Сьюзан Сарандон сомдаған. Фильм Уитли Стрибердің 1981 жылғы осы аттас романының еркін бейімделуі, сценарийін Иван Дэвис және Майкл Томас жазған. Оның сюжеті ұйқы мен қартаюды зерттеуге маманданған дәрігер (Сарандон) және вампир жұбы (Денев пен Боуи) арасындағы махаббат үшбұрышына арналған. Фильмнің арнайы эффекттерін гример Дик Смит жасаған. 1983 жылғы Канн кинофестивалінде көрсетілгеннен кейін, "Аштық" фильмі 1983 жылдың көктемінде Metro Goldwyn Mayer компаниясымен шығарылды. Фильм сыншылар тарапынан әртүрлі баға алғанмен, шыққаннан бері гот субмәдениетінде культты фильмге айналды.

Сюжет

Мириам Блейлок - ежелгі Мысырдағы құрбандардан су ішкен вампир, ерекше таңдалған адамдарға өзінің вампирлік сүйіктілері ретінде мәңгілік өмірді уәде етеді. Қазіргі серігі - Джон, ол 18-ғасырдағы Францияда танысқан талантты виолончельші. Нью-Йорктегі бір түнгі клубта олар жас жұппен байланысып, оларды үйге әкеліп, олардың тамағын жейді. Құрбандардың денелері Нью-Йорктегі Мириам мен Джонның сәнді үйінің жертөлесіндағы өрт сөндіру орнына тасталады, онда олар классикалық музыкадан сабақ беретін бай жұп ретінде көрінеді. Ал енді, ол айналғаннан кейін 200 жыл өткен соң, Джон ұйқысыздықтан зардап шегеді және бірнеше күн ішінде қартаяды. Джон Мириамның адам құрбандарын өлтіру және тамақтандыру оған өлместік сыйлайтынын уәде еткенін біледі. Бұл тек ішінара ғана шындық; ол мәңгілік өмірге ие болады, бірақ мәңгілік жастық емес. Ол доктор Сара Робертспен бірге, оның әріптестері Чарли мен Томмен (Сараның жігіті) бірге, оның қартаюын тездететін қартаюдың әсерін зерттейді. Сара Джонның ақылдан адасып қалғанын ойлап, оның көмек сұраған өтінішіне мән бермейді. Ашулы Джон клиникадан шыққанда, Сара оның қартаюының қаншалықты тез екенін көріп, қорқып, оған көмек ұсынады, бірақ Джон оны қабылдамайды. Блейлоктардың студенттерінің бірі, Элис Кавендер, олардың қала үйіне келіп, келесі күнгі сабаққа қатыса алмайтынын айтады. Жастық шағын қайтаруға соңғы әрекетімен Джон Алисаны өлтіреді және оны жетеді, оны Мириам жасы жеткенде өзінің келесі жұбайы болуға дайындады. Алайда оның қаны оны қалпына келтіре алмайды, сондықтан Джон Мириамнан өзін өлтіріп, оның ескірген денесінің азабынан құтқаруын сұрайды. Сонда Мириям жылап, оған: "Бұл - құтқарылудың жолы емес", - дейді. Джон жертөледе есінен танып қалғаннан кейін, Мириам оны сүйектерге толы үйдің төбесіндегі төбешікке алып шығып, бір жерге қояды. Джон сияқты, Мириамның бұрынғы вампирлік ғашықтары мәңгілік тірі өлімге ұшырайды, олар қорғай алмай ыңқылдап, қораптарына қамалады. Сара Джонның үйіне келіп, оның күйеуінің Швейцарияда екенін айтады. Сара Джонның жағдайы туралы хабардар болуды сұрайды. Кейіннен полиция қызметкері үйге келіп, жоғалған Алисаны іздеп жатыр. Мириам білімсіз болып жүр. Сара қайтадан Мириамның үйіне барып, Джон туралы сұрастырып көреді. Джон мен Элис екеуін де жоғалтқаннан кейін жалғыздыққа ұшыраған Мириам Сарамен жыныстық қатынасқа түседі, бұл кезде Мириам оның қолын тістеп, Мириамның қандары Сараның денесіне кіреді. Мириам Сараны вампир ретінде өмірдің қажеттіліктеріне кіріктіруге тырысады, бірақ Сара адам қанымен өмір сүруді ойлаудан бас тартады. Сара үйге оралып, Томмен кешкі асқа шығады, ол тамақтан бас тартқан кезде талас-тартысқа түседі және Блейлоктардың үйіне үш жарым сағат жоғалып кетуі туралы сөйлемейді. Келесі күні зертханада Сараның қанын тексеріп, оның қан түрін басып алған бөтен және адамгершілік емес қан түрі түріндегі инфекция бар екенін анықтады. Сараның бұған көңілі толқып, Мирияммен бетпе-бет келеді. Сара әлі де вампирлік түрленуінің әсерінен ауырып жатыр, Сара Мириамға оны қонақ бөлмесіне жатқызуға рұқсат береді. Том Сараны іздеп, Мириамның үйіне келеді. Мириам оны жоғарғы қабаттағы бөлмеге алып барады, онда Сара аштық пен үмітсіздіктен оны өлтіріп, тамақтандырады. Сонда Мириям оған бұрынғы өмірін ұмытып кететінін айтады. Екі жігіт бір-бірін сүйген кезде Сара Мириамның анк пышағын өзінің мойнына тығып, аузын Мириамның аузынан ұстап, Мириамды оның қанын жұтуға мәжбүр етеді. Мириам Сараны басқа сүйіктілерімен бірге қоюды ойлап, оны жоғарғы қабатқа алып шығады. Бір шу естіліп, Мириамның бұрынғы сүйіктілерінің, оның ішінде Джонның мумиялары табындарынан шығып, оны балконның шетінен құлатып жібереді. Оның қартайған сайын мумиясы шаңға айналады. Полиция тергеушісі үйді сатып алушыларға көрсететін агентті табады. Сара қазір Лондонда екі жаңа серіктесімен бірге Барбикан иелігінің Кромвель мұнарасындағы пәтерлердің балконында тұр. Бірде Мириям қоймадағы жәшіктен Сараның есімін айқайлап естиді.

Өндіріс

Сараның балкондағы соңғы көрінісі студияның тілегімен қосылды, фильмді аяқсыз қалдыру және болашақта сіквелдер жасау мүмкіндігін қарастыру мақсатында. Кейіннен Сарандон бұл эпизодтың фильмнің қалған бөлігімен үйлеспейтініне өкініш білдірді: "Мен үшін фильмді қызықты еткен нәрсе – егер сіз тәуелді болсаңыз, мәңгі өмір сүргіңіз келе ме деген сұрақ болатын. Бірақ фильм дамыған сайын, шешім қабылдаушылар соңғы сахнаны өзгертіп, мен өлмеймін деп белгіледі. Осылайша, біз фильм бойына қалыптастырған барлық қағидалар – Мириам мәңгі өмір сүреді және жойылмайды, ол өзгертетін адамдардың бәрі қайтыс болады, ал мен тәуелділікке берілмеу үшін өз-өзімді өлтіремін деген қағидалар естен шығарылды. Кенеттен мен тірідей болдым, ал ол жартылай өлгендей көрінді. Не болып жатқанын ешкім түсінбеді, мен мұны өкінішті деп санаймын." Боуи фильмде жұмыс істеуге қуанды, бірақ соңғы нәтижесі туралы алаңдады. Ол: "Бұл нарықтағы ешқандай фильмге ұқсамайды. Бірақ кейбір тұстарында тым қанды болып көрінетініне қысыламын" деді.

Музыка

Говард Блейк "Аштық" фильмінің музыкалық режиссері болды. Фильмнің саундтрек альбомы (Varèse Sarabande VSD 47261) фильмнің шығуымен бірге жарық көрсе де, онда фильмде қолданылған музыканың көп бөлігі кірмейді. Блейк режиссер Тони Скоттпен жұмыс істеген кезде: "Тони көбінесе классикалық музыканы пайдалана отырып, музыкалық қойылым жасағысы келді, мен де осыны зерттедім. Көп күндер бойы Уимблдондағы үйіне барып, оған тыңдату үшін көптеген жазбаларды алып бардым. Солардың бірі – Делибестің "Лакме" операсынан екі сопраноға арналған дуэт болды, мен оны Елейн Барри мен Джудит Риспен арнайы жаздырдым, ал "Лондон симфониясы" оркестрін өзім дирижерлік еттім. Говард Шелли Ральф Холмс пен Рафаэль Уоллфишпен бірге Шуберттің Ми-бемоль мажордағы фортепиано триосының екінші бөлімін жазды. Ральф Бахтың скрипкалық партитасынан гигті (E мажорда) және Рафаэль Бахтың соло виолончель сонатасының прелюдиясын (G мажорда) жазды, оған Боуи мимика жасады. Мен бір сахнада пианист ретінде түсуге көндірілдім, соған арнайы "Dolphin Square Blues" шығардым. Тони синтезаторлық музыка қосуды қалады, мен оны Ханс Циммермен таныстырдым, ол сол кезде Фулхэмдағы "Снейк Ранч" студиясында жұмыс істеді, бірақ Тони ақырында Дэвид Лоусонның электроникасымен Мишель Рубини мен Денни Йегердің музыкасын пайдаланды. Дегенмен, бұл элементтерді нақты бөліп қарастыру қиын."

Қабылдау

The Hunger екі Сатурн сыйлығына – «Ең жақсы костюм» және «Ең жақсы грим» номинациялары бойынша ұсынылды, бірақ шығуымен бірге ара-жібір пікірлер алды: оның қарқыны мен сюжеті қанағаттандырмайтын болды, көбірек назар кинематография мен атмосфераға аударылған сияқты. Chicago Sun Times газетінен Роджер Эберт бұл фильмін «азапты жаман вампир фильмі» деп сипаттап, Денев пен Сарандон арасындағы секс-сцена тиімді екенін, бірақ фильмнің декорациясы мен монтажы соншалықты күшті екенін, оқиғаның мәні жоғалып кеткенін айтты. Rolling Stone журналында Майкл Срагоу жазған қысқаша шолуда оны «үлкен қазіргі заманғы кино мәселесі бар шағын қорқыныш фильмі» деп атады: «Режиссер Тони Скотт өзінің идеясын көрсетудің көптеген тапқыр жолдарын ойлап тапқандықтан, оқиғаны айтуға уақыт қалмады». Кристофер Джон «Арес» журналының 15-шы санында «Аштық» туралы пікір білдіріп, «Көркем түсірілген, бірақ мазмұны жоқ, «Аштық» – оба сияқты қашу керек фильм» деді. Камиль Паглиа «Сексуалды тұлғалар» (1990) еңбегінде «Аштық» «классикалық вампир фильмдерінің» шедевріне жақын болғанын, бірақ «көркем Кэтрин Деневті төрт аяғымен жүріп, кесілген мойындарға құмарлықпен қарау сияқты қорқынышты қателіктермен бүлінгенін» жазды, бұл Паглианың пікірінше, секстен гөрі зорлық-зомбылыққа артық көңіл бөлген. Сыншы Элейн Шоуолтер «Аштықты» «постмодернистік вампир фильмі» деп атады, ол «вампиризмді гомосексуалдық тұрғыдан бейнелейді, лесбиянка-вампир дәстүріне сүйенеді. Заманауи және әсем, [осы] фильм 1980-ші жылдардағы ерлер мен әйелдердің бірдей құштарлықтары, бірдей тілектері және билікке, ақшаға және секске деген бірдей қажеттіліктері бар екенін ұсынады, бұл алаңдатарлық». Дэвид Боуи кейінірек фильм туралы: «Алғашқы жиырма минуты қатты қозғалды – бұл шынымен керемет ашылу» деді. Rotten Tomatoes веб-сайтында 39 шолу негізінде «Аштық» 59% мақұлдау рейтингіне ие, орташа бағасы 5.8/10. Пікірлердің қорытындысы: «Сәнді, бірақ мағынасыз, «Аштық» – жақсы актерлік құрамы бар, бірақ эротикалық сәттерін қанағаттандыратын оқиға деп жаңылысқан вампир триллері».

Қайта жасау

2009 жылдың 23 қыркүйегінде Warner Bros. кинокомпаниясы фильмді қайта түсіруді жоспарлап отырғанын хабарлады, сценарийін Уитли Страйбер жазды. Warner Bros, жылдар бойы үнсіздіктен кейін, 2021 жылы Джессика Шарзердің жаңа сценарийімен және Грег Берланти, Сара Шехтер мен Майк Макграттың продюсерлігімен қайта түсіру туралы ақпаратты жариялады.