Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2000 жылы Э. Элиас Мерхидждің түсірген фильмі
2000 film by E. Elias Merhige
"Вампирдің көлеңкесі" – 2000 жылы Э. Элиас Мерхидж режиссерлік еткен және Стивен Кац жазған тәуелсіз тарихи вампирлік детектив. Фильмде Джон Малкович пен Виллем Дафо басты рөлдерде ойнайды. Бұл Ф.В. Мурнаудың "Носферату, қорқыныштың симфониясы" атты классикалық вампир фильмінің түсірілуі туралы фантастикалық әңгіме. Түсірілім тобы басты актер туралы алаңдатарлық күдіктерге ие болады. Фильм үнсіз фильмдердің техникасын қолданады, оның ішінде жойылған кадрларды түсіндіру үшін интертитрлер мен ирис линзаларын пайдаланады. Фильм "Оскар" сыйлығының "Ең жақсы макияж" номинациясына ие болды, бірақ "Гринч Рождествоны қалай ұрлады" фильміне жеңілді. Дафо актерлік шеберлігі үшін "Ең жақсы қосалқы актер" номинациясына ұсынылды.
Shadow of the Vampire is a 2000 independent period vampire mystery film directed by E. Elias Merhige and written by Steven Katz. The film stars John Malkovich and Willem Dafoe. It is a fictionalized account of the making of the classic vampire film Nosferatu, eine Symphonie des Grauens, directed by F. W. Murnau, during which the film crew begin to have disturbing suspicions about their lead actor. The film borrows the techniques of silent films, including the use of intertitles to explain elided action, and iris lenses. It was nominated for the Academy Award for Best Makeup, losing to How the Grinch Stole Christmas. For his performance, Dafoe was nominated for the Academy Award for Best Supporting Actor.
Сюжет
1921 жылы неміс режиссері Ф. В. Мурнау Брам Стокердің "Дракула" романының рұқсат етілмеген нұсқасы "Носфератуды" түсіреді. Мурнау командасына олардың кестесі мен вампир граф Орлокты ойнайтын актер туралы ештеңе айтпайды. Фильмнің басқа басты актері Густав фон Вангенхаймнің басты рөлді кейіпкер актері Макс Шрек есімді неміс театр орындаушысы екенін түсіндіруге болады. Өз рөлін толықтай атқару үшін Шрек актерлік құрам мен актерлік ұжым арасында ғана макияж киіп, тек түнде түсіріледі және ешқашан кейіпкерді бұзбайды. Актер Грета Шредермен бірге студияда сахна түсіргеннен кейін, Мурнау актерлік құрам мен экипажды Чехословакиядағы шалғай қонақүйге алып барып, фильмді түсіреді. Үй иесі Мурнаудың мейрамхананың айналасындағы айқыштарды алып тастағанына қатты ашуланады, ал оператор Вольфганг Мюллер таңғажайып, гипноздық күйге түседі. Густав команданың азық-түлік қорының арасында қанды бөтелке табады, ал біреу түнде Schreck-ке әлі толық ашылмаған қамалған тояқты береді. Бір күні түнде Мурнау командасын жақын маңдағы ескі словак қасабасына шапшаңдықпен алып барады. Шрек алғаш рет пайда болады, оның сыртқы келбеті мен мінез-құлқы оларға әсер етеді және алаңдатады. Фильмнің продюсері Альбин Грау Мурнаудың Шректі қалада тапқанын айтқанына таңғалады. Сцена аяқталғаннан кейін көп ұзамай Вольфганг Шректің кеткен туннельінде құлап қалған күйінде табылды. Густав пен Шректің кешкі асқа қатысқан сахнасын түсіріп жатқанда, Густав қасақана саусағын кесіп алады. Шрек қатты ашуланып, Густавтың жарасынан су ішуге тырысады. Жарық сөндіріліп, олар қайтып келгенде Шрек Вольфгангтің мойнына тиіп жатыр. Альбин түсіруді түнде тоқтатуды бұйырады, ал экипаж Шректі артта қалдырып, қамалдан қашады. Вольфганг өлімге жақын болғандықтан, Мурнау басқа оператор Фриц Арно Вагнерді шақыруға мәжбүр болады, ол Шрекке жеке шабуыл жасағаны үшін шабуыл жасады. Мурнау Шрекке егер ол өзін Мурнау болмаған кезде ұстамаса, зиян келтіремін деп қорқытады - Шрек өзінің өлместікке байланысты күмән келтіретін қауіп. Мурнау Берлинге фильмнің қаржыгерлерін тыныштандыруға оралған кезде, Шрек Альбин мен сценарист Хенрик Гейленге жақындайды, олар оны әлі де кейіпкер деп санайды. Шрек Дракуланың жалғыздығын және ғасырлар бойы орындауға қажеті жоқ қарапайым жұмыстарды қалай істеу керектігін есте сақтауға тырысудың қайғылы екенін көрсетеді. Шректің вампир болуына себепті әйел екенін айтады. Шрек жарғақты ұстап алады да, оның қанын сұрыптады. Грау мен Гален, шараптан мас болғандықтан, талантты актерлік шеберлік деп санайтын нәрсеге таңғалады. Сол түні Шрек фильм түсіру тобына шабуыл жасап, оны өлтіреді. Фильмнің соңғы көріністерін түсіру үшін фильм Хелиголанд аралына көшіріледі. Мурнау лавадан әсерінен есінен танып, Альбин мен Фрицке Шректің шынайы вампир екенін мойындайды, ал оның ынтымақтастығына орай Мурнау оған Гретаны уәде етеді. Екі адам аралда тұтқындалып, сол түні фильмді аяқтаудан басқа амалы жоқ екенін түсінеді. Сетте Грета Шректің көлеңкесін көрмегенін байқағаннан кейін истерикалық күйге түседі. Мурнау, Альбин және Фриц оны Мурнаудың лауданымен есірткілейді және Шректің Гретадан тамақтанатынын, оның қанындағы лауданы Шректі ұйқыға батыратындығын бейнелейді. Таң атқанда үш адам есікті ашып, күн сәулесін Шректі жоюға тырысады, бірақ вампирдің бұған дейін механизмнің тізбесін кесіп, оларды тұтқындағанын біледі. Фриц пен Альбин Шрекке шабуыл жасап, өлтіреді. Мурнау түсірілімді қайта бастайды, ал, шатасып, әріптестерінің өлімін және Шректің оған қараған зұлым көзқарасын мүлдем елемеді. Оның орнына ол Шрекке тағы бір рет түсіру үшін өз орнына оралуға нұсқау береді. Шрек Мурнау фильмдері ретінде Гретадан тамақтануға оралады. Гейлен мен команда келіп, есікті көтеріп, Шректі күн сәулесімен жояды. Фильмге толығымен құмарланған Мурнау өзінің тарсылдаған командасына қорытынды жазуды сұрайды. Олар келіскен соң, ол камераны тоқтатып, тыныш үнмен: "Бізде бар деп ойлаймын" дейді.
In 1921, German director F. W. Murnau is shooting Nosferatu, an unauthorized version of Bram Stoker's novel Dracula. Murnau keeps his team in the dark about their schedule and the actor playing the vampire Count Orlok. It is left to the film's other main actor, Gustav von Wangenheim, to explain that the lead is an obscure German theater performer named Max Schreck, who is a character actor. To involve himself fully in his role, Schreck will only appear amongst the cast and crew in makeup, will only be filmed at night, and will never break character. After filming scenes in a studio with leading actress Greta Schröder, Murnau takes his cast and crew to a remote inn in Czechoslovakia to film on location. The landlady becomes distressed at Murnau removing crucifixes around the inn, and the cameraman, Wolfgang Muller, falls into a strange, hypnotic state. Gustav discovers a bottle of blood amongst the team's food supplies, and someone delivers a caged ferret in the night to a not yet fully revealed Schreck. One night, Murnau rushes his team up to a nearby old Slovak castle for the first scene with the vampire. Schreck appears for the first time, and his appearance and behavior impress and disturb them. The film's producer, Albin Grau, is confused when Murnau tells him that he originally found Schreck in the castle. Soon after the completion of the scene, Wolfgang is found collapsed in the tunnel into which Schreck had receded. While filming a dinner scene between Gustav and Schreck, Gustav accidentally cuts his finger. Schreck reacts wildly and tries drinking from Gustav's wound. The lights fail and when they return, Schreck is at Wolfgang's neck. Albin orders filming ended for the night, and the crew rushes from the castle, leaving Schreck behind. Alone, Schreck examines the camera equipment, fascinated by footage of a sunrise. With Wolfgang near death, Murnau is forced to bring in another cinematographer, Fritz Arno Wagner, after chastising Schreck in private for attacking his crew members. Murnau threatens Schreck with harm if he does not control himself in Murnau's absence—a threat that Schreck challenges due to his immortality. While Murnau returns to Berlin to calm financiers of the film, Schreck approaches Albin and the screenwriter, Henrik Galeen, who believe he is still in character. Schreck points out Dracula's loneliness and the sadness of him trying to remember how to do otherwise mundane chores that he has not needed to perform for centuries. When they ask how he became a vampire, Schreck says it was a woman. Schreck snatches a bat and viciously sucks its blood. Grau and Galeen, thanks to their drunkenness on schnapps, are impressed by what they assume is talented acting. Later that night, Schreck attacks and kills a crew member on the film's set. The production moves to the island of Heligoland to film the final scenes. Murnau, in a laudanum induced stupor, admits to Albin and Fritz that Schreck is an actual vampire, and in return for his cooperation, Murnau has promised him Greta. The two realize they are trapped on the island, leaving no choice but to complete the film that night. On set, Greta becomes hysterical after noticing Schreck casts no reflection. Murnau, Albin and Fritz drug her with Murnau's laudanum, and film as Schreck feeds on Greta, with the laudanum in her blood putting Schreck to sleep. At dawn, the three attempt to open a door and let in sunlight to destroy Schreck, but discover that the vampire had previously cut the chain to the mechanism, trapping them in the process. Fritz and Albin attack Schreck, only to be killed. Murnau resumes filming, and, crazed, completely ignores the deaths of his colleagues and the malicious glare Schreck is giving him. Instead, he instructs Schreck to return to his mark for another take. Schreck returns to feed on Greta as Murnau films. Galeen and the crew arrive and lift the door, destroying Schreck with the sunlight. Having become completely obsessed with the film, Murnau asks for an end slate to his rattled crew. After they oblige, he stops the camera and calmly states, "I think we have it."
Кейіпкердің сипаттамасы
Фильмде бірнеше маңызды кейіпкерлер вампирдің қолынан қаза тапқан болып көрсетілген; алайда, тарихи деректер бойынша бұл адамдар фильм түсірілгеннен кейін де ұзақ өмір сүрген. Фриц Вагнер мен Альбин Грау, олардың мойындары Макс Шрек бұзған, 1950 және 1970 жылдарға дейін өмір сүрді. Грета Шрёдер де шын мәнінде өлмеген, 1950 жылдарға дейін кинодағы қызметін жалғастырды және 1980 жылы қайтыс болды. Ол сонымен қатар танымал актриса ретінде бейнеленген, бірақ іс жүзінде ол көпке танылмаған, ал 1930 жылдары оның рөлдері сирек кездесетін эпизодтармен шектелген. Барлық кейіпкерлердің ішінде Мурнау «Носферату» фильмі түсірілгеннен кейін ең бірінші қайтыс болды, ол 1931 жылы Калифорнияда автокөлік апатында қаза тапты. Фильмде Мурнауның қатыгез және диктаторлық мінезді деп көрсеткені де нақты емес. Ол өте сезімтал режиссер ретінде белгілі болған.
The film depicts several of the major characters as being killed by the vampire; however, historically these individuals continued to live long lives after the film's production. Fritz Wagner and Albin Grau, who are shown having their necks snapped by Max Schreck, lived to the 1950s and 1970s respectively. Greta Schröder, who also did not actually die, continued to have a film career until the 1950s and died in 1980. She is also depicted as being a famous actress, but in fact, she was little known, and by the 1930s her roles had diminished to only occasional appearances. Of all the characters, Murnau died the soonest after the production of Nosferatu, killed in a car crash in California in 1931. The film's depiction of Murnau as ruthless and dictatorial is also inaccurate. He was known as a director with rare sensitivity.
Өндіріс
Фильмнің жұмыс атауы Burned to Light болды, бірақ Мерхидж фильмнің атын өзгертуді шешті, себебі Дэфо: "Эд кім?" деп сұрағаннан кейін, актер бұл атауды "Burn Ed to Light" деп түсінген. Фильмді Николас Кейдждің "Saturn Films" компаниясы өндірді. Кейдж бастапқыда Шрек рөлін ойнауға ниеттенген, бірақ кейіннен ол рөлге қызығушылық білдірген Дафоны таңдады. Кейдж Мурнау рөліне Мәлковичті әрқашан қалағанын айтты. Голливуд қор биржасы онлайн ойынының қатысушылары фильмнің DVD нұсқасында "виртуалды продюсерлер" деп тізілгендері үшін фильм өндірісіне шағын сомасын сыйлық ретінде берді. Продюсер Кейдж бұрын Малковичпен "Con Air" (1997) және Дафомен "Wild at Heart" (1990) фильмдерінде бірге ойнаған. Ескі фильмнің көркемдік стилін жасау үшін оператор Лу Бог фильмнің көп бөлігін Kodak Vision 800T кинопленкасымен түсірді – бұл өте ірі дәнді, жоғары жылдамдықты арнайы пленка, ол Super 35 мм форматында түсірілді, ал кесілгенде және анаморфтық форматта ұлғайтылғанда бұл эффект одан да күшейді.
The film's working title was Burned to Light, but Merhige decided to change the name of the film when Dafoe asked, "Who's Ed? "; the actor thought the title was Burn Ed to Light. The film was produced by Nicolas Cage's Saturn Films. Cage originally intended to play Schreck, but later cast Dafoe when he expressed interest in the role. Cage stated he always wanted Malkovich as Murnau. Members of the online game the Hollywood Stock Exchange were able to donate a small sum towards the film's production in exchange for listing their names on the DVD release of the film as "virtual producers". Producer Cage has previously acted with Malkovich in Con Air (1997) and Dafoe in Wild at Heart (1990) respectively. To create the aesthetic of old film, cinematographer Lou Bogue shot much of the film with Kodak Vision 800T film stock a high speed specialty stock with very coarse grain in Super 35mm format, which further enhanced the effect when cropped and enlarged to anamorphic.
Шығару
"Вампирдің көлеңкесі" 2000 жылы Канн кинофестивалінде әлемдік премьерасын өткізді. АҚШ-та фильм 2000 жылдың 29 желтоқсанында шектеулі көрсетілімге шықты. 2010 жылдың 5 қаңтарында In2Film компаниясы фильмді 2-аймақтық DVD форматында жарыққа шығарды.
Shadow of the Vampire had its world premiere at the 2000 Cannes Film Festival. It was given a limited release in the United States on December 29, 2000. On January 5, 2010, In2Film released the film on Region 2 DVD.
Қабылдау
Сыншылардың пікірі көбінесе оң болды, Дафоның Шрек/Орлок рөліндегі ойыны ерекше мақтауға ие болды. Rotten Tomatoes веб-сайтында 140 рецензияға негізделген фильмнің мақұлдау деңгейі 81% құрайды, орташа бағасы 6.9/10. Сайттың сыншыларының консенсусы былай деді: "Вампирдің көлеңкесі қорқынышты, тартымды және күлкілі, және Виллем Дафоның керемет ойынын ұсынады". Metacritic сайтында фильм 31 сыншының пікіріне сүйене отырып, 100 балдық шкала бойынша 71 бал алды, бұл "жалпы алғанда оң пікірлер" дегенді көрсетеді. Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыздың 3,5 жұлдызын берді, былай деп жазды: "Режиссер Э. Элиас Мерхидж және сценарист Стивен Катц бір уақытта екі нәрсе жасайды. Олар өздерінің вампир туралы фильмін жасайды және режиссер өзінің көзқарасын іске асыру үшін қандай шараларға баратыны туралы сахна артындағы оқиғаны айтады", сондай-ақ Дафо "Носфератудың Шрегін соншалықты керемет бейнелейді, тіпті үнсіз классикадан алынған кадрлар енгенде де, айырмашылықты байқамайсыз". Эберт кейіннен фильмді "2000 жылғы ең жақсы 10 фильм" тізіміндегі "Арнайы қазылар алқасының жүлдесімен" марапаттады, Дафоның "таңғажайып ойыны" және фильм туралы былай деп жазды: "Иронияның қаупінен сақталып, материалды тікелей көрсетеді, бұл шынымен қорқынышты". The New York Times газетінің А.О. Скотт: "Көңіл көтеруді сатира мен артхаус қорқыныш фестивалінің ерекше үйлесімінен таба аласыз, бұл Виллем Дафоның қан соратын Шрек рөліндегі қорқынышты, күлкілі және керемет сезімтал ойынымен нығайтылған".
Critical reaction has been mostly positive with Dafoe's performance as Schreck/Orlok receiving particular praise. The film holds an 81% approval rating on the review aggregator website Rotten Tomatoes based on 140 reviews, with an average rating of 6.9/10. The site's critical consensus states: "Shadow of the Vampire is frightening, compelling, and funny, and features an excellent performance by Willem Dafoe." On Metacritic, the film has a 71 out of 100 rating, based on 31 critics, indicating "generally favorable reviews". Roger Ebert gave the film 3½ stars out of 4, writing that "director E. Elias Merhige and his writer, Steven Katz, do two things at the same time. They make a vampire movie of their own, and they tell a backstage story about the measures that a director will take to realize his vision", and that Dafoe "embodies the Schreck of Nosferatu so uncannily that when real scenes from the silent classic are slipped into the frame, we don't notice a difference." Ebert later awarded the film his Special Jury Prize on his list of "The Best 10 Movies of 2000", writing of Dafoe's "astonishing performance" and of the film, "Avoiding the pitfall of irony; it plays the material straight, which is truly scary." A. O. Scott of The New York Times wrote, "You can find diversion in an improbable blend of behind the scenes satire and art house fright fest, anchored by Willem Dafoe's creepy, comical and oddly moving performance as the blood sucking Schreck."