Кіріспе
Флориданың 36-шы губернаторы Клод Рой Кирк-кіші (7 қаңтар 1926 – 28 қыркүйек 2011) – 1967 жылдан 1971 жылға дейін Флориданың 36-шы губернаторы қызметін атқарған американдық бизнесмен және саясаткер. Карьерасының көп бөлігінде республикашыл болған ол, Азамат соғысынан кейінгі Флориданың алғашқы республикашыл губернаторы болды. Ол Чикаго, Иллинойс штатында және Монтгомери, Алабама штатында тұрды, онда ол Сидни Ланьер орта мектебінде оқыды. Он жеті жасында мектепті бітіргеннен кейін, ол АҚШ Теңіз жаяу әскерінің қорына қабылданып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ел ішінде қызмет еткеннен кейін, екінші лейтенант шеніне дейін көтерілді. Ол қысқа мерзімге Атлантадағы Эмори университетінде оқыды, содан кейін Солтүстік Каролина штатындағы Дурхэмдегі Дьюк университетіне ауысты, онда ғылым бакалавры дәрежесін алды. Кирк Тускалузадағы Алабама университетінің құқық мектебіне қабылданып, 1949 жылы бітірді. Ол Корея соғысы үшін Теңіз жаяу әскеріне қайта шақырылып, бастапқыда 1-ші Теңіз дивизиясына бекітілді. Кейіннен ол USS New Jersey соғыс кемесінде қызмет етіп, 1952 жылы бірінші лейтенант шенімен запасқа шығарылды.
Claude Roy Kirk Jr. (January 7, 1926 – September 28, 2011) was an American businessman and politician who served as the 36th governor of Florida from 1967 to 1971. A Republican for most his career, he was the first Republican governor of Florida since Reconstruction. He lived in Chicago, Illinois, and Montgomery, Alabama, where he attended Sidney Lanier High School. After graduating at age seventeen, he enlisted in the U. S. Marine Corps reserve and rose to the rank of second lieutenant, having served stateside during World War II. He briefly attended Emory University in Atlanta, Georgia, before he transferred to Duke University in Durham, North Carolina, where he earned a Bachelor of Science degree. Kirk was accepted at the University of Alabama School of Law in Tuscaloosa and graduated in 1949. He was recalled to the Marines for the Korean War and was initially assigned to the 1st Marine Division. He later served aboard the battleship USS New Jersey and was discharged as a first lieutenant in 1952.
Бизнес
Кирк сақтандыру сатушысы болып жұмыс істеді және құрылыс материалдарын сатты, содан кейін 1956 жылы Флорида штатының Джексонвилл қаласында W. Ashley Verlander есімді адаммен серіктес болып, American Heritage Life Insurance Company компаниясын құрды. Оның өзінің ақшасы өте аз болғандықтан, ол инвесторларды және қайын сіңілісін кәсіпті қаржыландыруға шақырды. Бұл фирма әулеттілерге қызмет көрсетті және өте жылдам индустриядағы ең табысты компаниялардың біріне айналды, соның арқасында Кирк көп байлыққа ие болды. Алты жыл өткен соң, ол American Heritage Life компаниясынан кетіп, Нью-Йорктің "Хейден Стоун" бағалы қағаздар фирмасындағы серіктестікті сатып алды және Флорида тұрғындарына инвестицияларды сатты.
Алғашқы саяси мансап
1960 жылы Кирк партиялық тиесілігін демократтан республикашылға ауыстырып, "Никсонды қолдайтын флоридалықтар" науқанына жетекшілік етті. Бұл науқан республикалық партияға штаттың он сайлаушы дауысын үшінші рет қатарынан жеңуге көмектесті. 1964 жылы Кирк Флориданың бұрынғы губернаторы және Флорида демократиялық элитасының символы болған тәжірибелі демократ АҚШ сенаторы Спессард Холландқа қарсы республикашыл кандидат ретінде сайлауға түсті. Ол бюллетеньдегі номиналды кандидат саналды, республикалық президенттік үміткер Барри М. Голдуотер АҚШ президенті Линдон Б. Джонсонға Флоридада есе жіберді. Кирк дауыс берушілердің 36,1 пайызын алды. Содан кейін Кирк Санкт-Петербургтен АҚШ өкілі Уильям К. Крамермен партия ішіндегі жанжалға қатысты. Крамер 1964 жылғы делегаттар мен ұлттық комитет мүшелері сайлауы кезінде өткен жиналыстарда сөз сөйлеуге рұқсат беру үшін оған "жалбарынғанын" еске алды. Осылайша Кирк оған кейінірек мансабында көмектесе алатын республикалық белсенділермен танысты.
Әкім
1966 жылы Кирк губернаторлыққа үміткер болып, Майами қаласының мэрі Роберт Кинг Хайды жеңді. Хай демократиялық партияның алғашқы сайлауында консервативті демократ, қазіргі губернатор Хейдон Бернсті орнынан ығыстырған еді. Жалпы сайлауда Кирк штаттағы 67 округтің 56-сында көпшілік дауыспен жеңіске жетті. Кирктің сайлау кампаниясының басты тақырыбы – Коллинз, Брайант және Бернстің өлім жазасына қарсылығына қарамастан, өлім жазасын қолдауы болды. Кирк өлім жазаларын қайтадан қолдануға уәде берді (Флоридада соңғы рет 1964 жылы орындалған), бірақ оның басшылығы кезінде өлім жазасы орындалмады, көбінесе бүкіл ел бойынша ресми емес мораторийге байланысты. Ол Флорида штатының түрмесіне барып, бірнеше өлім жазасына кесілген сотталғандармен қолдасып, «Егер сайлансам, сіздерге өлім жазасын орындауға қол қоюым мүмкін» деді. Бернстің Хайды қолдамауы Кирктің жалпы сайлаудағы шешуші жеңісіне ықпал етті. 1967 жылдың 3 қаңтарында қызметке кіріскен кезде ол 90 жыл ішінде штаттың алғашқы республикалық губернаторы атанды. Төрт жылдық өкілеттігі кезінде Кирк Флориданың жаңа Конституциясын қабылдауға көмектесіп, Флориданы 1968 жылы заманауи дәуірге жеткізді. Губернатор демократтармен де, республикалық әріптестерімен де өсу және салықтар сияқты мәселелерде жиі келіспейтін. Ол өзінің қатал, тікелей басшылық стилімен және пікір білдіруге дайын, жарқын мінезімен Клавдий Максим деген лақап атқа ие болды. 1967 жылдың мамырында Уолт Дисней компаниясының лоббилеуіне жауап ретінде Кирк Риди-Крик жақсарту ауданын құрған және Уолт Дисней компаниясына Уолт Дисней әлемін салуға арналған аймаққа жақын жерде өзін-өзі басқару құқығын берген заңға қол қойды. 1967 жылы 11 маусымда Тампада тәртіпсіздіктер болды. Кирк оқиғаға қатысып, қалаға бірнеше рет барды. 1968 жылы Флоридада штаттық мұғалімдер ереуілі болды. 1967 жылғы заң шығару сессиясында Флорида білім беру қауымдастығы (FEA) мұғалімдердің жалақысын және мектеп бюджетін арттыруды қалаған. Кирк 1968 жылдың қаңтарында заң шығарушы орган үшін арнайы сессия шақырып, туындап келе жатқан дағдарысты шешуге тырысты. Сенат FEA-ның тілегіне сай заң жобасын дайындады, бірақ Палата оның көлемін азайтты, ал бірлескен комитет FEA қабылдамайтын заң жобасын қабылдады. 35 мың мұғалім мен мектеп әкімшілері 19 ақпаннан бастап ереуілге шықты. Көптеген мектептер ашық қалды және Флориданың білім беру комиссары Флойд Т. Кристиан мұғалімдердің орнына уақытша жұмысқа алынғандарды пайдаланды. FEA мен Мемлекеттік білім беру кеңесі келісімге келіп, білім беруге 10,2 миллион доллар жұмсалатыны туралы шешім қабылдады. FEA келесі күні ереуілді тоқтатып, мұғалімдер жұмысқа қайтты. Бұл АҚШ-тағы алғашқы штаттық мұғалімдер ереуілі болды. Оның өкілеттігі кезінде Ай орбитасына алғашқы адамдарды алып шыққан «Аполлон-8» миссиясы және Айға алғашқы адамдарды қондырған «Аполлон-11» миссиясы орын алды. «Аполлон-11» ғарышкерлерін тасымалдаған зымыран 1969 жылдың 17 шілдесінде Каневерал түбегінен ұшырылды. Ұшыру алдында Кирк хабарлама жариялап, ұшыруды бақылайтындарды ұшыру аймағында қауіпсіз жүруге шақырды. 1960 және 70-жылдары «Танг» сусыны АҚШ ғарыш бағдарламасымен байланысты болғандықтан танымал болды. Флоридадағы апельсин өсірушілер «Тангтың» табысынан қорқып, Флорида цитрус комиссиясы Федералдық сауда комиссиясына бірнеше шағымдар жіберді. Бұл Кирктің ашулануына себеп болды және 1971 жылы ол мемлекеттік агенттіктерге «Тангтың» иесі General Foods компаниясынан сатып алуды тоқтатуды бұйырды. Ол бірде былай деді: «Неге Танг сүтке шабуыл жасамайды?» Кирк билік құрған кезде Дейд округінің порты Эверглейдс жерін әуежай салу үшін жасырын сатып ала бастады. Губернатор Кирк негізгі тасқа жайылды. Кирк Оңтүстік Флоридаға қажетті суды қайта толықтыру аймағын жоятын әлемдегі ең үлкен әуежайдың жақтаушысы болды. Оның көлік министрі Майкл О'Нил: «Мен Эверглейдсті батпақ деп атаймын. Менің балаларым онда ойнай алмайды» деді. Жұмыс 1969 жылдың 17 қыркүйегінде Никсонның бұйрығымен жасалған Ішкі істер министрлігінің зерттеуінен кейін тоқтатылды. Кирктің басқару стилі жарқын және жанжалға дайын деп сипатталды. Ол әсіресе сот бұйрығымен автобусқа міндетті түрде кіруге қарсы болды. 1970 жылы қайта сайлануға дайындық барысында Манати округінің мектептерінде автобуспен бөлінуді тоқтатуға тырысты. Ол 6 сәуірде Брэдэнтонға (округ орталығы) келді және ауданның суперинтенданты, доктор Джек Дэвидсонды және мектеп тақтасын тоқтатуға тырысып, қызметтен шеттетуге тырысты. Ол федералдық судьяға қаулы шараларын қолдануға уәде берді және автобусқа мінген оқушыларға төлемдерді қол қоймайтынын мәлімдеді. Суперинтендант пен мектеп тақтасының мүшелері 8 сәуірде қызметіне қайта орналастырылды. Клод мектеп тақтасының әкімшілік ғимаратында бір апта бойы қалды, содан кейін күніне 10 мың долларлық айып төлеу туралы ескерту алғаннан кейін Таллахассиге оралды. Ол Жаңа Орлеанда орналасқан Бесінші апелляциялық соттың автобусқа қолдау білдірген судьялары «Француз кварталында ішімдік ішіп, жаман кітаптар оқып отыр» деп әжуалады. 1970 жылдың 4 мамырында Кент штатының университетіндегі оқ ату кезінде Флоридадан келген Мэри Энн Веккионың Джеффри Миллердің денесіне жылап тізе бүккен суретін Джон Фило жариялағаннан кейін, губернатор Кирк Веккионы «коммунист» диссидент деп атады.
Креймермен араздық
Креймер мен Кирк арасындағы шиеленіс 1966 жылы күшейіп, 1988 жылғы сұхбатта Кирк Креймердің 1964 немесе 1966 жылғы науқандарда оған ешқандай көмек көрсеткенін есіне түсіре алмайтынын айтты: "Креймер маған ешқашан ештеңе жасауға көмектеспеді. Ол әрқашан толыққанды қарсылас болды". Кирк Креймердің 1966 жылғы губернаторлыққа өзі үміттенгенін, ал бастапқы сайлауда жеңілген Бёрнс Нью-Йорк штатының сенаторы Роберт Ф. Кеннедидің жақтасы, Мэр Хайды қолдаудан бас тартқаннан кейін осылай болғанын мәлімдеді. Кирк Креймердің заңнамалық көмекшісі, кейіннен Тампада жылжымайтын мүлік дамытушысы болған Джек П. Инско, Креймердің Киркті Хаймен жарыстан шығуға шақырғанын растай алатынын айтты. Кирк үш адамның "әлдебір машинада, мүмкін Палм-Бич округінде" кездескенін мәлімдеді. Инско: "Бұл ешқашан болған емес. Кирк шындықты көп айтатынымен танымал емес", - деді. Креймердің айтуынша, Кирк "бірден-бір губернатор ғана емес, партияның патшасы" болуға тырысқан, ал мен сол кезде оның толық бақылауға ие болуына кедерес келтірген жалғыз адам болдым. Креймердің пікірінше, егер Кирк екінші орынға ашық ұмтылмай, губернаторлық міндеттерін орындаған болса, ол вице-президентті немесе тіпті президенттік лауазымға ие болуы мүмкін еді. 1968 жылы вице-президенттікке ниеттенген Кирк, 1968 жылғы Республикалық ұлттық конвенцияда Флорида делегациясында жалғыз болды, ол Маями-Бичте Нью-Йорк губернаторы Нельсон А. Рокфеллерді қолдады, ал нақты көшбасшы Ричард Никсонды қолдамады. Креймердің айтуынша, егер Кирк өзінің қызметтік міндеттеріне назар аударған болса, Никсон Мэриленд штатының Спиро Т. Агню емес, Киркті екінші орынға таңдаған болар еді. Кирк Рокфеллермен немесе Никсонмен бірге сайлауға түсетіні туралы "келісімге келгенін" мәлімдеді, бірақ Никсон грек-американдық бизнесмендерден сайлау қаржысын көбейту үмітімен Агнюді таңдады.
Жеңіліске ұшырау
1970 жылы Киркке қарсы Клирвотердегі дәріхана магнаты Джек Эккерд және штат сенаторы, кейіннен АҚШ өкілі Л.А. "Скип" Бафалис сын салды. Эккерд 1966 жылы Киркті қолдағанмен, кейін оның қылығына көңілі толып, ұялды: "Мен оның қоғамдық мінез-құлқынан ренжідім және оның республикашыл екеніне қынжылдым". Ешбір кандидат 50% дауыс жинамағандықтан, Кирк пен Эккерд арасында екінші тур өтті, оны Кирк жеңіп алды. Бұл сайлау Киркті шаршатып, науқан қаражатын сарп етті. Кирктің тактикасына қарамастан, Эккерд "Уақыт барлық жараны емдейді, енді мен осыған күлімсіреймін" деді. Ол 1970 жылы жеңіліске ұшырағаны өмірін ұзартқан болуы мүмкін екенін қосты. Бас сайлауда Кирк 57% 43% есебімен Пенсаколадан шыққан демократ сенаторы Реубин О'Донован Аскеуден жеңіліс тапты. Сол 1970 жылғы бас сайлауда Кирктің партия ішіндегі қарсыласы Уильям Крамер Лейклендтен шыққан демократ Лоутон Чильске (болашақ Флорида губернаторы) АҚШ Сенатының Спессард Холланд босатқан орны үшін жеңіліп қалды. Крамер Кирктің Сенатқа ұсынған үміткері, Талахассидің Бесінші округ сотының судьясы Г. Харрольд Карсвеллді жеңді. Кирктің өкілеттігі 1971 жылдың 5 қаңтарында аяқталған соң, ол кәсіби қызметіне оралды. 1978 жылғы Флорида губернаторы сайлауында Кирк демократ ретінде қатысты. 1984 жылы Демократиялық партияның президенттік праймериздеріне және 1988 жылы Флорида штатында АҚШ Сенатына сайлауға түсті. Республикалық партияға қайта оралғаннан кейін, Кирк 1990 жылы партияның Флорида білім беру комиссары лауазымына кандидат ретінде ұсынылды.
Жеке өмір
Кирк заң факультетінде Сара Стоукспен танысты. Оның отбасы автомобиль сату орталығына ие болды, және олар 1947 жылы үйленді. 1950 жылы ажырасып, 1951 жылы қайтадан тұрмысқа шықты. Олардың төрт баласы болды: екі қызы – Сара мен Китти, және екі інісі – Фрэнк пен Уилл. 1966 жылы олар ажырасып, соңғы рет айырылысты. Қызметке кірген кезде ажырасқан, 41 жастағы Кирк 1967 жылдың 18 ақпанында неміс туған 33 жастағы Эрика Маттфелдке үйленді. Ол Бразилиядағы сәтсіз бизнес кәсіпорнында танысқан актриса еді.