Кіріспе
Кубалық румба ансамблі Los Muñequitos de Matanzas – Кубаның Матанзас қаласынан шыққан румба ансамблі. Топ 1952 жылы Conjunto Guaguancó Matancero атауымен құрылды және 1956 жылы Puchito арқылы алғашқы LP-сін шығарды. Осыдан бері Los Muñequitos орындау және жазуын жалғастырып, барлық уақыттағы ең табысты және сыншылар тарапынан жоғары бағаланған румба топтарының біріне айналды.
Los Muñequitos de Matanzas is a Cuban rumba ensemble from the city of Matanzas. The group was established in 1952 as Conjunto Guaguancó Matancero and released their first LP in 1956 through Puchito. Since then, Los Muñequitos have continued to perform and record, becoming one of the most successful and critically acclaimed rumba groups of all time.
Тарих
1952 жылдың 9 қазанында Кубаның Матансас қаласындағы Ла Марина бариосында жас румбашылар тобы жұмыстан кейін жергілікті Эль Галло тавернасына тоқтады. Ішіп отырғанда, бардың диктофонында Арсенио Родригестің әні ойнады. Барабаншылар әнді қосымша музыкамен сүйемелдеп, үстелге, стақандар мен бөтелкелерге, қолдарындағы кез келген заттарды пайдаланып ойнай бастады. Олардың орындауы басқа клиенттерге де, көшеден өткен жандарға да үлкен әсер етті, сондықтан ән мен сүйемелдеу аяқталғанда олар қол шапалақтады. Сөйтіп, ер адамдардың бірі жергілікті жерлерде өнер көрсететін румба тобы құруды ұсынды. Келісімге келді және румбашылар әнші және композитор Флоренсио Кале "Каталиноның" үйіне барып, оның көмегін сұрады. Олардың ұсынысын тыңдағаннан кейін Каталино олардан мәселені талқылау үшін ертең қайта келуді өтінді. Келесі күні өткен кездесуде Grupo Guaguancó Matancero тобы құрылды. Топтың румба орындайтыны және әр мүшесі өзінің аспабын әкелуге жауапты екені туралы келісімге келді. Guaguancó Matancero тобының алғашқы мүшелері: Флоренсио Калле "Каталино" (жетекші, гуагуа), Эстебан Лантри "Салдигуэра" (вокалист), Хуан Боско (вокалист, клавес), Хортенсио Альфонсо "Вируллила" (вокалист, марака), Грегорио Диас "Гойо" (тумба немесе салидор), Пабло Меса "Папи" (сегундо немесе трес дос) және Анхель Пелладо "Пелладито" (бишенші). Содан кейін сол жылы ұлы баталеро (бата барабаншысы) және квинтеро (quinto барабаншысы) Эстебан Вега "Чача" топқа қосылды. Мүшелердің барлығы "көшелік" румбашылар болғанымен, топ құрылғаннан бастап сахнада өнер көрсете бастады. Сальдигуэра мен Вируллила, бұрын сон септетода ән салған, сол жанрдың үйлесімді ән айту стилін топқа әкелді. Перкуссия өте жоғары сапада болды, барабандар бұрын-соңды болмаған өнер мен шеберлікпен "әңгімелесіп" тұрды. Барабандар сол кезде өте төмендегі жиілікте күйленген, фанки бас сызықтарына ұқсас дыбыс шығарды, ал ырғақты анықтау қиын ән үстінен "көтеріліп" тұрды. Бастапқыда топ тек гуагуанко орындады, бірақ кейінгі жылдары ямбу, колумбия және абукуа да орындады. Guaguancó Matancero Симпсон және Ла Марина бариоларында ойнай бастады, бірақ көп ұзамай Матансас провинциясының барлық жерінде өнер көрсетті. 1953 жылы олар Гавананың әртүрлі орындарында ойнауға шақырылды. Топ радио мен теледидарда тікелей эфирде өнер көрсетіп, Puchito Records үшін өзінің алғашқы 78 айналымдық грампластинкасын жазды (№ 298). Екі ән "Los beodos" ("Мас адамдар") A жағында және "Los muñequitos" ("Газеттегі комикстік кейіпкерлер") B жағында болды. "Los muñequitos" әнінің сәні соншалық, топ қайда ойнаса да, жұрт "¡Los muñequitos! ¡Los muñequitos!" деп айқайлады. Әннің танымалдылығы оларды топтың атын Los Muñequitos de Matanzas деп өзгертуге итермеледі. 1958 жылы Panart Records Guaguancó v. 1 және v. 2 екі грампластинкасын шығарды, онда топтың бұрынғы 78 жазбаларынан бірнеше әндер және Гавананың Papín y sus Rumberos румба тобы жазған әндер жинақталған. 1964 жылы Чача топтан кетіп, вокалист Фрэнк Осаменди қосылды. Los Muñequitos 1960-шы жылдардың басында тарады, бірақ онжылдықтың соңында қайта құрылды. Олар "Óyelos de nuevo" және "La chismosa del solar" сияқты әндерімен Кубаның жетекші румба ансамбльдерінің бірі ретіндегі беделін нығайтты. 1980-ші жылдары Los Muñequitos Кубада және одан тыс жерде румба әуесқойлары арасында кеңінен танымал болды. Los Muñequitos квинтеросының Jesús Alfonso-ның "Congo yambumba" (1984) әнін Эдди Палмиери (1987) және Grupo Vocal Sampling (1992) жазды. 1992 жылы американдық Qbadisc рекордтық компаниясы Los Muñequitos-тың альбомдарын АҚШ-та CD-де шығара бастады, содан кейін алғаш рет ел бойынша турне жасады. Осы уақыт аралығында топтың таралуы және румбадан басқа фольклорлық музыка мен билер, мысалы Лукуми, Пало, Абукуа және конга орындады. Los Muñequitos музыкасы Кубада кездесетін синкретизмді тікелей көрсетеді, өйткені оришаларға арналған қасиетті әндер көбінесе бір жазбада немесе орындауда көбірек зайырлы тақырыптармен және испан әндерінің бейімделулерімен бірге өмір сүреді. 1994 жылдың жаз айларының соңында Los Muñequitos Кубаның джаз ансамблі Иракэремен бірге Банф өнер орталығында сахнада "Xiomara" әнін орындады. 1997 жылы олар сыншылардан жоғары баға алған Live in New York альбомын шығарды. Los Muñequitos 2001 жылы Грэмми сыйлығына ұсынылды. Олардың соңғы альбомы, Maferefún la rumba, 2018 жылдың қарашасында жарық көрді.
Қызметкерлер
Топтың бұрынғы және қазіргі мүшелері (алфавит ретімен): Иван Альфонсо, Фредди Хесус Альфонсо Борхес, Израиль Берриел Гонсалес, Израиль Берриел Хименес "Тото", Луис Канчино, Балдомеро Рикардо Кане Гомес, Педрито Куррубия, Агустин Диас Кано, Эдди Эспиноса, Викториано Эспиноса "Тити", Рональд Гонсалес, Рейниел Лопес Гонсалес, Хосе Андро Мелла, Рафаэль Наварро Пуджада "Ниньо", Луис Дейвис Одуардо Рамос, Хайме Оня Рамос, Факундо Пелладито, Ана Перес Эррера, Юнискли Рамос, Барбаро Рамос Алдасабал, Диосдадо Эниер Рамос Алдасабал "Фигурин", Эстер Ямиль Рамос Алдасабал, Вивиан Рамос Алдасабал, Диосдадо Рамос Круз, Альберто Ромеро Диас, Эрнесто Торриенте "Чамбелона", Леонель Торриенте және Рикардо Йорка "Чачо".
Салидор және Segundo
1956 жылы алғашқы жазбаларынан бастап, қазіргі уақытқа дейін Los Muñequitos румбаның, әсіресе гуагуанконың инноваторлары ретінде танылды. Екі төмен дыбысты конганың (салидор және секундо) мелодиялық өзара әрекеттесуі, белгілі бір бөліктер жиынтығынан гөрі, жақындаған тәсілге айналған өте еркін стильге ұласты. Los Muñequitos-тың жаңалықтары 1980 жылдардың соңында Гавана мен оның төңірегінде пайда болған гуарапачангео және басқа да румба туындыларынан бұрын пайда болды. 1980 жылдардың соңында Los Muñequitos барабанның төменгі дыбысы уақытша үзіліске түсетін бөлімдерді енгізе бастады. Мысалы: 3:28-де "La polemica" тікелей эфирі, Пуэрто-Карденас, Матансас, 1987 жылдың 25 сәуірі. Бұл үзілістер 1980 жылдардың соңында пайда болған және бүгінге дейін сақталған тимба музыкасындағы үзілістерге ұқсас.
Бесінші
Лос-Муньеквитостың квинто ойнау стилі де белгілі. Олар бір клаве циклы ішінде (мұнда бір такт ретінде жазылған) ауыспалы тонды соққы әуенінің стилін қалыптастырды. Келесі мысалда осы ауыспалы әуеннің ең қарапайым түрі көрсетілген. Бірінші такт – тон, соққы, тон, ал екінші такт – соққы, тон, соққы. Келесі тоғыз тақты үзінді Израиль Берриел Гонсалес жазған "La polémica" шығармасының квинто орындалуынан алынған. Квинто үш түрлі режимде (A, B, C) өзгереді. Бұрынғы квинто мысалы және келесі мысалдың соңғы тактысы екеуі де негізгі режимде (A), көбінесе квинто құлпы немесе Солтүстік Америкада "саяхат" деп аталады.