Кіріспе

Жаңа Зеландиядағы рок музыкасы, сондай-ақ киви рок музыкасы және Жаңа Зеландия рок музыкасы деп те аталады, алғаш рет 1955 жылы Джонни Купердің Билл Хейлидің "Rock Around the Clock" хитінің кавер нұсқасымен көзге түсті. Одан кейін Джонни Девлин, кейде Жаңа Зеландияның Элвис Преслиі деп аталды, және оның "Lawdy Miss Clawdy" әнін орындауы болды. 1960 жылдары Макс Мерритт пен Метеорлар, сондай-ақ Рей Колумб пен Инвадерлер сәттілікке жетті. 1970 және 1980 жылдардың басында инновациялық Split Enz халықаралық және ұлттық деңгейде танымал болды, ал топ мүшесі Нил Финн кейіннен Crowded House тобымен жұмысын жалғастырды. 1970 жылдары Th' Dudes, Dragon және Hello Sailor сияқты басқа да ықпалды топтар болды. 1980 жылдардың басында "Дunedin дыбысы" деп аталатын инди-рок дамыды, оны The Clean, Straitjacket Fits және The Chills сияқты Дунедин топтары бейнеледі, олардың жазбалары Крайстчерч қаласындағы Flying Nun лейблі арқылы шығарылды. Жаңа Зеландияның ең танымал хард-рок тобы Шихад 1988 жылы ұзақ мансабын бастады. 2018 жылдан бері бұл атақ Еуропа мен АҚШ-та үлкен жетістікке жеткен Жаңа Зеландия маори металл тобы Alien Weaponry-ге тиесілі.

1950 жылдар

Рок музыкасы 1955 жылы Жаңа Зеландияда Веллингтондағы кантри әншісі Джонни Купер ("маори ковбойы" деп танымал) американдық Билл Хейлидің "Rock Around the Clock" хит әнінің кавер нұсқасын HMV үшін жазғанда басталды. Бұл АҚШ-тан тыс жазылған алғашқы рок-н-ролл пластинкасы болды. 1956 жылы Купер "Pie Cart Rock and Roll" атты өзінің әнін жазды. Ән Уангануидегі таланттар шоуларын ұйымдастырған кезде ол барып тұратын пирожок сататын көшбасшыға арналған. Бұл ән Жаңа Зеландияның алғашқы түпкілікті рок-н-ролл жазбасы деп саналады, бірақ Веллингтондық жасөспірім Сэнди Тансли 1957 жылдың наурыз айында жазған "Resuscitation rock" әні Купердің әнінен бірнеше апта бұрын шыққан болуы мүмкін. Әнші Джонни Девлин Жаңа Зеландияның Элвис Преслиі ретінде жарнамаланды және оның "Lawdy Miss Clawdy" әнінің қаптамасы Жаңа Зеландиядағы ең көп сатылған синглдердің бірі болып табылады, ол 1959-60 жылдары 100 000 дана сатылды. 1959 жылы әлеуметтік әл-ауқат министрі Мейбл Ховард Джонни Девлиннің Крайстчерч қалалық залындағы өнерін көріп, үзілісте "рок-н-роллдың ешқандай зияны жоқ" деп мәлімдеді. Жаңа Зеландия студиялары Солтүстік жарты шар студияларынан қалып қойды және 1950 жылдардағы жұлдыз "The Tumbleweeds" өздерінің алты хит альбомын топ мүшелерінің бірінің тұрғын бөлмесінде жазды.

1960 жылдар

Жаңа Зеландия радиосының консервативті бағдарламалау тәсілі 1960 жылдары жастар тарапынан күшейе түсті. Радио Хаураки бастапқыда пират радиостанциясы ретінде пайда болды, ол Хаураки шығанағындағы Ауклендтен 50 миль (80 км) қашықтықтағы халықаралық суларда хабар таратты. Бұл оларға шектеулі хабар тарату заңнамасын айналып өтіп, өз музыка тізімін эфирге беруге мүмкіндік берді. Бұл радио индустриясының кезең-кезеңімен либералдануына ықпал етті. 1960 жылдардың соңына қарай Radio Hauraki және кейіннен Radio I сияқты радиостанциялар жасөспірімдер мен жас ересектерге арналған рок және поп музыкасын ғана ойнатты.

1970 жылдар

1960 жылдармен салыстырғанда, Жаңа Зеландиядан салыстырмалы түрде аз топтар пластинка шығарды. 1976 жылы алты миллион пластинка сатылды, ал жергілікті орындаушылардың тек жеті синглы мен төрт альбомы ғана Top 50-ге енді. Келесі жылы сегіз сингл мен үш альбом хит-парадқа ілесіп кірді, бірақ жалпы пластинка сату бес жарым миллионға дейін төмендеді. 1970-ші жылдардағы ең ықпалды рок-топтарының бірі – Th' Dudes (олардың гитарисі Дейв Доббин 1980 жылдары DD Smash тобын құрды), сондай-ақ Dragon, Hello Sailor және Тим Финннің жетекшілігіндегі Split Enz, кейін оның інісі Нил Финн Crowded House тобын құрды. 1970-ші жылдардың соңында Оклендте алғашқы панк-рок топтары – Suburban Reptiles және Scavengers құрылды, олардан кейін Крайстчерч, Веллингтон және Дунедин қалаларында да топтар пайда болды. 1970 жылы Вудстоктан алты ай өткен соң өткен Redwood 70 музыка фестивалі сақтықпен Жаңа Зеландияның алғашқы ұлттық музыка конвенциясы деп аталды. Оуклендтің батысындағы Суонсон қаласындағы Redwood паркінде өткен фестивальді Окленд промоутері Фил Уоррен ұйымдастырды. Redwood 70 фестивалінің басты жұлдызы – жеке карьерасын бастаған Робин Гибб, оған скрипка төрттігі сүйемелдеді. Екі күндік фестивальдің бағдарламасын құраған Жаңа Зеландиялық топтар Гиббке қарағанда кем танымал болды және рок музыкасын орындады. 9000-нан астам жанкүйер келсе де, фестиваль қаржылық шығынға ұшырады, бұл Жаңа Зеландияда көп күндік ашық аспан астындағы фестивальдер үшін тән үрдіс. 1971 жылы Крайстчерч маңындағы Белфаст қаласында Englefield Rock Festival, Пасха мерекесінде Вайканеде тағы бір фестиваль және шілде айында Университет өнер кеңесінің Jam Factory фестивалі өтті. Split Enz, Th’Dudes, Dragon және Hello Sailor Жаңа Зеландияда және әлемнің басқа аймақтарында хит-парадтарда сәтті өнер көрсетті. Split Enz-тің бұрынғы мүшелері кейіннен Жаңа Зеландияның ең сәтті топтарының бірі – Crowded House тобын құрды. Split Enz-тің тағы бір бұрынғы мүшесі Фил Джадд 1981 жылы "Counting the Beat" әнімен танымал The Swingers тобын құрды. 1990 жылдары The Feelers, Zed, Head Like A Hole және Evermore топтары да жергілікті деңгейде сәттілікке жетті. 1997 жылы Окленд әншісі және ән авторы Дарси Клей өзінің "Jesus I Was Evil" әнімен (ол бұл әнді жатын бөлмесінде 4 тректі диктофонға жазған) сыншылардың жоғары бағасын алды. Ол Antenna Records компаниясымен келісімшартқа отырды және Antenna-ның алғашқы негізгі жетістігі болды.

2000 жылдар

2000-шы жылдары Жаңа Зеландияның инди-топтары табысты өріс алды, The Naked and Famous, Die! Die! Die! және The Mint Chicks сияқты топтар сәтті жазбаларын шығарды. The Mint Chicks тобының мүшелері кейіннен Unknown Mortal Orchestra және Opossum топтарын құрды. Инди-топ The Phoenix Foundation және Нил Финннің ұлы Лиам Финн Жаңа Зеландияда сәттілікке жетті. Әнші-сазгер Джин Вигмор (фолк/блюз-рок) 2004 жылы АҚШ-та өткен Халықаралық ән жазу конкурсында жеңіс алып, ұлттық және халықаралық мансабын бастады. Оның әрбір альбомы Жаңа Зеландияда бірінші орынға ие болды, ал әндері жиі жарнамаларда қолданылды. City of Souls тобы 2015 жылдың тамызында гитаристтер Траян Швенке (Cold by Winter, In Dread Response) және Стив Бог (In Dread Response, Blacklistt) тарапынан құрылды. Вокалист Ричи Симпсон (New Way Home) олардың бұрынғы туындыларын қызықтырып, топқа қосылды. City of Souls 2020 жылы Synaesthesia альбомы үшін Aoteroa Music Awards сыйлығын «үздік рок альбомы» номинациясында жеңіп алды. 2010 жылы құрылған Alien Weaponry тобы 2018 жылы Tū атты тұңғыш альбомын шығарғаннан кейін Жаңа Зеландияның ең табысты рок-тобына айналды. Бұл оларды Еуропа және Америка бойынша гастрольдік сапарларға алып шықты, соның ішінде әлемдегі ең ірі хэви-метал фестивальдерінде өнер көрсетті. Олар Еуропаны Anthrax (америкалық тобы), Gojira (тобы) және Slayer тобымен, ал АҚШ-ты Gojira (тобы), Ministry (тобы) және Zakk Wylde's Black Label Society тобымен бірге аралады.