Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірінші крест жорығының бөлігі (1097)
Part of the First Crusade (1097)
Никея қоршауы – 1097 жылдың 14 мамырынан 19 маусымына дейін болған Бірінші крест жорығының алғашқы маңызды шайқасы. Қала Селжұқ түркілерінің билігінде болды, олар крестшілердің қалаға үлкен шабуыл жасауынан сескеніп, Византияға берілуге келісті. Осы қоршаудан кейін Дорилеум шайқасы және Антиохия қоршауы болды, бәрі де қазіргі Түркия аумағында өтті.
The siege of Nicaea was the first major battle of the First Crusade, taking place from 14 May to 19 June 1097. The city was under the control of the Seljuk Turks who opted to surrender to the Byzantines in fear of the crusaders breaking into the city. The siege was followed by the Battle of Dorylaeum and the Siege of Antioch, all taking place in modern Turkey.
Өмірбаян
Аскания көлінің шығыс жағалауында орналасқан Никея қаласы 1081 жылы Византия империясынан Селжук түріктері тарапынан басып алынып, Рум сұлтандығының астанасы болды. 1096 жылы Бірінші крест жорығының бірінші кезеңі болған Халық крест жорығы, түріктер тарапынан жойылмас бұрын, қала төңірегіндегі жерлерді тонады. Осының салдарынан сұлтан Килиж Арслан бастапқыда крестоносшылардың екінші толқынынан қауіп көре алмады. Ол Никеяда отбасы мен қазынасын қалдырып, шығысқа қарай Даниямендтермен Мелитенені бақылау үшін күресуге кетті.
Nicaea, located on the eastern shore of Lake Askania, had been captured from the Byzantine Empire by the Seljuk Turks in 1081, and formed the capital of the Sultanate of Rûm. In 1096, the People's Crusade, the first stage of the First Crusade, had plundered the land surrounding the city, before being destroyed by the Turks. As a result, sultan Kilij Arslan initially felt that the second wave of crusaders were not a threat. He left his family and his treasury behind in Nicaea and went east to fight the Danishmends for control of the Melitene.
Крестоносцы қоршауы
1097 жылдың сәуір айының соңында крестшілер Константинопольден кетуге кірісті. Годфри Буйондық Никеяға ең бірінші жетті, одан кейін Богемонт Тарантолық, Богемонттың сіңілі баласы Танкред, Тулузалық Раймонд IV және Фландриялық Роберт II, Пётр Ерметье және Халық крест жорығынан аман қалғандардың бір бөлігі, сондай-ақ Мануэль Бутоумит басқаратын шағын византиялық әскер келді. Олар 6 мамырда азық-түлік жетіспеушілігінен қиын жағдайда болды, бірақ Богемонт құрлық және теңіз арқылы азық-түлік жеткізілуін ұйымдастырды. Крестшілер 14 мамырдан бастап қаланы қоршауға алып, әскерлерін қабырғаның әртүрлі бөліктеріне орналастырды, ол 200 мұнарамен жақсы қорғалған еді, және Реймондқа қоршауға көмектесу үшін жылдамдау туралы хабар жіберді. Богемонт қаланың солтүстік жағында, Годфри оңтүстік жағында, ал Реймонд пен Ле Пюйдің Адгемары шығыс қақпасында орналасты.
The crusaders began to leave Constantinople at the end of April 1097. Godfrey of Bouillon was the first to arrive at Nicaea, with Bohemond of Taranto, Bohemond's nephew Tancred, Raymond IV of Toulouse, and Robert II of Flanders following him, along with Peter the Hermit and some of the survivors of the People's Crusade, and a small Byzantine force under Manuel Boutoumites. They arrived on 6 May, severely short of food, but Bohemond arranged for food to be brought by land and by sea. The crusaders put the city to siege beginning on 14 May, assigning their forces to different sections of the walls, which was well defended with 200 towers and sent a message to Raymond to hurry his advance to aid the siege. Bohemond camped on the north side of the city, Godfrey on the south, and Raymond and Adhemar of Le Puy on the eastern gate.
Килиж Арсланның жеңілуі
16 мамырда түрік қорғаушылары крестшілерге шабуыл жасауға шықты, бірақ түріктер 200 салдарын жоғалтып, қақтығыста жеңілді. Түріктер Килиж Арсланға оралуын сұрап хабар жіберді, ал ол крестшілердің күшін түсінген соң дереу кері қайтты. 20 мамырда Реймонд пен Фландрияның Роберт II басқаратын әскерлер алғы шепті жеңді, ал 21 мамырда крестшілер армиясы Килижді ұзаққа созылған, түнгі шайқаста жеңді. Екі тарап та ауыр шығынға ұшырады, бірақ Никея түріктерінің жалбауына қарамастан, сұлтан шегінді. Крестшілердің қалғаны мамыр айының соңында келді, Роберт Куртоз (Ральф де Гуадермен бірге) және Блуа графы Стефан маусым айының басында келді. Осы уақытта Реймонд пен Адгемар үлкен қоршау машиналарын жасады, оны Гонатас мұнарасына дейін итеріп, қабырғадағы қорғаушылармен шайқасты, ал шахтерлер мұнараның астынан қазды. Мұнара зардап шекті, бірақ одан әрі ілгерілеу болған жоқ.
On 16 May the Turkish defenders sallied out to attack the crusaders, but the Turks were defeated in a skirmish with the loss of 200 men. The Turks sent messages to Kilij Arslan begging him to return, and when he realized the strength of the crusaders he quickly turned back. An advance party was defeated by troops under Raymond and Robert II of Flanders on 20 May, and on 21 May the crusader army defeated Kilij in a pitched battle which lasted long into the night. Losses were heavy on both sides, but in the end the sultan retreated despite the pleas of the Nicaean Turks. The rest of the crusaders arrived throughout the rest of May, with Robert Curthose (accompanied by Ralph de Guader) and Stephen of Blois arriving at the beginning of June. Meanwhile, Raymond and Adhemar built a large siege engine, which was rolled up to the Gonatas Tower in order to engage the defenders on the walls while miners mined the tower from below. The tower was damaged but no further progress was made.
Византияның келуі
Византия императоры Алексий I крестшілермен бірге жүруден бас тартты, бірақ олардың артынан еріп, жақын орналасқан Пелеканумда лагерь құрды. Одан ол крестшілерге Никеяға азық-түлік жеткізу үшін түріктер пайдаланған Асканий көлін блокадалауға көмектесу үшін қайықтар жіберді, олар құрлықпен айналып өтті. Қайықтар 17 маусымда Мануэль Бутумитес басқаруымен келді. Сонымен қатар, 2000 жаяу әскерімен генерал Татикиос та жіберілді. Алексий Бутумитеске крестшілердің білмеуіне қаланың капитуляциясы туралы құпия келісімдер жүргізуді тапсырды. Татикиоске крестшілермен бірігіп, қабырғаларға тікелей шабуыл жасау бұйрық берілді, ал Бутумитес византиялықтар шайқаста қалаға ие болғандай көріну үшін солай істеуі керек еді. Осылай істелді, және 19 маусымда түріктер Бутумитеске бас берді. Крестшілер Алексийдің іс-әрекетін білгенде қатты ашуланды, себебі олар қаладан ақша мен жабдықтарды тонауды үміттенген. Алайда Бутумитес Никеяның дуксы болып тағайындалды және крестшілерге бір уақытта 10 адамнан көп топта кіруге тыйым салды. Бутумитес сондай-ақ, оны сенімсіз деп есептеген түрік генералдарынан да құтылды. Килиж Арсланның отбасы Константинопольға барды және ақырында, төлемсіз босатылды. Алексий крестшілерге ақша, жылқы және басқа да сыйлықтар берді, бірақ крестшілер бұған риза болмады, өйткені Никеяны өздері басып алғанда одан да көп нәрсе ала алатындарын сенді. Егер олар Константинопольде бұрын ант бермеген болса, Бутумитес олардың барлығы Алексийге вассалдық ант бергенге дейін кетуге рұқсат бермеді. Константинопольдегідей, Танкред бастапқыда бас тартты, бірақ ақырында ол келісті.
Byzantine emperor Alexios I chose not to accompany the crusaders, but marched out behind them and made his camp at nearby Pelecanum. From there, he sent boats, rolled over the land, to help the crusaders blockade Lake Ascanius, which had up to this point been used by the Turks to supply Nicaea with food. The boats arrived on 17 June, under the command of Manuel Boutoumites. The general Tatikios was also sent, with 2,000 foot soldiers. Alexios had instructed Boutoumites to secretly negotiate the surrender of the city without the crusaders' knowledge. Tatikios was instructed to join with the crusaders and make a direct assault on the walls, while Boutoumites would pretend to do the same to make it look as if the Byzantines had captured the city in battle. This was done, and on 19 June the Turks surrendered to Boutoumites. When the crusaders discovered what Alexios had done, they were quite angry, as they had hoped to plunder the city for money and supplies. Boutoumites, however, was named dux of Nicaea and forbade the crusaders from entering in groups larger than 10 men at a time. Boutoumites also expelled the Turkish generals, whom he considered just as untrustworthy. Kilij Arslan's family went to Constantinople and were eventually released without ransom. Alexios gave the crusaders money, horses, and other gifts, but the crusaders were not pleased with this, believing they could have had even more if they had captured Nicaea themselves. Boutoumites would not permit them to leave until they had all sworn an oath of vassalage to Alexios, if they had not yet done so in Constantinople. As he had in Constantinople, Tancred at first refused, but he eventually gave in.
Салдары
Крестшілер Никеядан 26 маусымда екі топқа бөлініп кетіп қалды: Богемонт, Танкред, Фландрия графы Роберт ІІ және Татикиос алдыңғы қатарда, ал Годфри, Булонь графы Балдуин, Стефан және Вермандуи графы Гю – артқы қатарда. Татикиосқа басып алынған қалаларды империяға қайтару міндеті жүктелді. Олардың көңіл-күйі жоғары болды, Стефан әйелі Аделаға бес апта ішінде Иерусалимге жететінін жазды. 1 шілдеде олар Дорилеум шайқасында Килиджді жеңіп, қазан айында Антиохияға жетті; Никеядан кеткеннен кейін екі жыл өткен соң ғана Иерусалимге жете алды.
The crusaders left Nicaea on 26 June in two contingents: Bohemond, Tancred, Robert II of Flanders, and Tatikios in the vanguard, and Godfrey, Baldwin of Boulogne, Stephen, and Hugh of Vermandois in the rear. Tatikios was instructed to ensure the return of captured cities to the empire. Their spirits were high, and Stephen wrote to his wife Adela that they expected to be in Jerusalem in five weeks. On 1 July they defeated Kilij at the Battle of Dorylaeum, and by October they reached Antioch; they would not reach Jerusalem until two years after leaving Nicaea.