Кіріспе

Никарагуалық журналист (1924–1978)

Педро Хоакин Чаморро Карданал (23 қыркүйек 1924 – 10 қаңтар 1978) – никарагуалық журналист және баспагер. Ол Сомоза отбасының ұзақ жылдар бойы билігіне қарсы ең маңызды оппозициялық газет болған «La Prensa» газетінің редакторы болды. Ол Нью-Йорктегі Колумбия университетінің Мария Мурс Кэбот сыйлығының 1977 жылғы лауреаты. Ол Виолета Барриос де Чаморроға үйленді, ол кейін Никарагуа президенті болды (1990–1997). 1978 жылы ол атып өлтірілді, бұл келесі жылы Сомоза режимін құлатуға себеп болған оқиғалардың бірі болды.

Өмірбаян

Чаморро Педро Хоакин Чаморро Зелая мен оның әйелі Маргарита Карденаль Аргуэллоның ұлы, сондай-ақ Педро Хоакин Чаморро Боланос пен оның әйелі Ана Мария Зелая Боланостың шөбересі болды. Ол Сальвадор Карданал Саборионың (Педро Карданал Айерди мен оның әйелі Ана Мария Саборио Бонильяның ұлы) анасының шөбересі, және Изабелла Аргуэлло Прадоның (Педро Аргуэлло Аргуэлло мен оның әйелі Леокадия Парадо и Мендестің қызы) немересі болды. Екеуі де Никарагуаның 66-шы президенті Леонардо Аргуэллоның туыстары еді. Оның бәйшешегі Педро Хоакин Чаморро Альфаро, Никарагуаның 39-шы президенті және оның әйелі Мария де ла Лус Боланос Бенданя болды. Оның екі бауыры, Хайме Чаморро Карданал және Ксавье Чаморро Карданал, сондай-ақ екі қарындасы, Лигия Чаморро Карданал, президент Леонардо Аргуэллоның немересі Самуэль Баррето Аргуэллоға үйленген, және Ана Мария Чаморро Карданал, Сан-Хуан-дель-Сур қаласынан Карлос Холман Томпсонға (Эдгард Т. Холман Рейнке мен Каролина Томпсон Гутьеррестің ұлы) үйленген, олар Эдуардо, Вероника, Хьюго Мартин, Ана Каролина, Бруно, Эрика және Хуан Лоренцо Холманн Чаморроның ата-аналары.

Қылмыс және мұра

1975 жылы Шаморро Сомозаға хат жазып: "Мен таза ниетпен және жан тыныштығымен сенің соққыңды күтудемін". Үш жылдан кейін, 1978 жылдың қаңтарында, Шаморроны белгісіз қарулы адамдар көлікпен жақындасып, мылтықпен атқылап өлтірді. Сомоза Чаморроны кубалық-американдық кәсіпкер Педро Рамос өлтірді деп мәлімдеді, оның бизнесіне «Ла Пресса» газеті шабуыл жасаған еді. Алайда сол кезде Шаморро отбасы және бай қарсыластар Сомозаның оны өлтіруге бұйрық бергенін айтты. Рамос Маямиге қашып, сол жерде қайтыс болды. Ол революциядан кейін қатыспаған күйі сотталып, кісі өлтіргені үшін кінәлі деп танылды, бірақ Никарагуаға ешқашан қайтып оралмады. Оның жерлеу рәсімінде мыңдаған адам мәйітті Манагуаның шығыс ауруханасынан Шаморро отбасының үйіне кезекпен алып жүрді. Шаморроның өлтірілуінен кейін Манагуа көшелерінде шамамен 30 000 адам көтеріліс жасады. Сомоза отбасына тиесілі бірнеше ғимаратқа шабуыл жасалды және жалпы ереуіл жарияланды. Елордадан тыс жерлерде, әсіресе Ұлттық гвардияшылар көтеріліске қарсы күрес кезінде шаруаларды өлтірген аймақтарда, бірнеше қалалар мен елді мекендерде тәртіпсіздіктер болды. Үкімет одан әрі зорлық-зомбылыққа ұшыратып, әскери жағдай цензурасын қайта енгізді. 1978 жылы Шаморроның жесірі Виолетта Барриос де Шаморро басқарып тұрған «Ла Пресса» газетіне жеті автоматты шабуыл және бомбалау әрекеті жасалды. 2000 жылы ол Халықаралық баспасөз институтының соңғы елу жылдағы 50 әлемдік баспасөз бостандығының батыры деп танылды.