Кіріспе
Американдық саясаткер (1960 жылы туған)
Джеффри Лейн Фортенберри (27 желтоқсан 1960 жылы туған) – американдық саясаткер. Ол 2005 жылдан 2022 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасында қызмет етті, Республикалық партияның мүшесі ретінде өкілдік етті. 2021 жылдың қазан айында федералдық қазылар алқасы Фортенберриге тергеушілерге жалған мәлімдеме жасау және шетелдік сайлау науқанына қаржы жөніндегі ақпаратты жасыру бойынша үш айып тақты. Сот шешімімен 2022 жылдың маусым айында ол 2 жылға бас бостандығынан айырылмастан, қоғамдық жұмыстарға тартылып, айыппұл төлеуге міндеттелді. Оның үкімі 2023 жылдың желтоқсанында күштен шығарылды.
Ерте өмір, білім және алғашқы мансап
Фортенберри өзінің туған жері Луизиана штатының Батон-Руж қаласындағы католик орта мектебін бітірген. Ол Луизиана мемлекеттік университетінің экономика саласында бакалавр, Джорджтаун университетінің мемлекеттік саясат саласында магистр және Стюбенвиллдегі Францискан университетінің теология саласында магистр дәрежелерін алған. Фортенберри бұрын экономист, жергілікті экономикалық даму саласындағы маман және Sandhills Publishing баспасының бас директоры болып жұмыс істеген. Сонымен қатар, ол Сенаттың Үкіметаралық қатынастар жөніндегі кіші комитетінде саясат талдаушысы болды. Фортенберри 1997 жылдан 2001 жылға дейін Линкольн қалалық кеңесінің сайланбалы мүшесі болды.
2004 жыл
Фортенберри жеті үміткер қатысқан республикалық праймериде 39% дауыспен зейнетке шыққан Дуг Береутердің орнын иеленді. Ол Небраска заң шығарушы органының спикері Курт Бромды (33%) және «Өсу клубы» қолдаған кәсіпкер Грег Рюхельді (21%) жеңді. Басылым сайлауда ол штат сенаторы Мэтт Коннеалиді 54%–43% есебімен жеңіп шықты. Тёрстон және Берт округтерінен басқа барлық округтерде жеңіске жетті.
2006 жыл
Фортенберри екінші мерзімге қайта сайланды, бұрынғы вице-губернатор Максин Моулды 58 пайызға 42 пайызбен жеңіп, Барт округінен басқа барлық округтерде жеңіске жетті.
2008 жыл
Фортенберри үшінші мерзімге қайта сайланды, теңіз жаяу әскерінің ветераны Макс Яширинді 70-30 пайыздық қатынаста жеңіп алды.
2010 жыл
Фортенберри 2004 жылдан бері алғаш рет Республикалық партиясының ішкі сайлауында қарсыластың күшіне шығарылды. Ол екі үміткермен бақ сынасып, дауыстардың 84 пайызын алып жеңіске жетті. Ол төртінші рет сайланды, заңнамалық аппараттағы қызметкер Айви Харперді 71%–29% есебімен жеңді.
2012 жыл
Фортенберри республикалық праймеризде тағы екі үміткермен бақ сынасты, бірақ дауыстардың 86 пайызын алып жеңіске жетті.
2014 жыл
Фортенберри демократтық үміткер, адвокат Деннис Кроуфордты жеңіп, алтыншы рет қайта сайланды.
2016 жыл
Фортенберри жетінші рет сайланды, демократ үміткері, дәрігер Дэн Уикті жеңіп өткен.
2018 жыл
2018 жылдың қазан айында сегізінші мерзімге үгіт жүргізіп жатқан кезде, Фортенберридің бас штабы Небраска-Линкольн университетінің профессоры Ари Коэнге қорқытқандығы хабарланды. Коэн Facebook-та Фортенберридің үгіт белгісіне жасалған вандализмді көрсететін фотосуретті ұнатып, бұл мәселені Коэннің жетекшісіне, сондай-ақ университет деканы мен канцлеріне жеткізген. Оған жауап ретінде Коэн Конгресс этика жөніндегі кеңсеге шағымданып, бұл әрекет сөз бостандығына қысым көрсетіп отырғанын мәлімдеді. Фортенберри демократ үміткері Джессика МакКлюрді 60 пайыз дауыспен жеңіп, бірақ Ланкастер округында жеңіліске ұшырады.
2020 жыл
Фортенберри 59 пайыз дауыспен демократ аймақтық сенатор Кейт Болцты жеңіп шықты.
Қызмет мерзімі
2021 жылдың 12 сәуірінде Фортенберри АҚШ Капитолий полициясына өзінің Капитолийдегі кеңсесіндегі дабыл түймесі арқылы екі жалған шақыру жасады. Шақырулар нағыз төтенше жағдайға байланысты емес, тек агенттіктің қанша уақытта жауап беретінін тексеру мақсатында жасалған.
Ауыл шаруашылығы, энергетика және қоршаған орта
Фортенберри Ауыл шаруашылығы, ауылдық даму, азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы және байланысты агенттіктер жөніндегі кіші комитетте қызмет етті. Ол 2010 жылы «Американың болашағы үшін жаңартылатын отын» заң жобасын ұсынды, ол этанол өндірісіне берілетін субсидияларды азайтуға бағытталған. Экономистер Эрни Госс (Крейтон университеті) және Брюс Бэбкок (Айова штатының университеті) есебі бойынша, бұл заң салық төлеушілерге 5,67 миллиард доллар үнемдеуге мүмкіндік береді. 2020 жылы Фортенберри орманды басқару туралы келісімге қол қойды және Небраска штатындағы өндірушілерді ірі деректерді, дәлдік шаруашылығын және қосылған құнды қолдану арқылы барлық өлшемдегі шаруашылықтардың табысын арттыру мақсатында ауыл шаруашылығы саласын дамыту мәселелерін талқылауға шақырды. 2020 жылдың 4 тамызында Фортенберри қолдаған екі партиялық бастама – «Ұлы американдық сыртқы кеңістіктер» заңы президент Дональд Трамптың қол қоюымен заң күшіне енді. 2020 жылдың қыркүйегінде Фортенберри H.R. 3651 заң жобасын демеушілік етті, ол Небраскадағы белгілі бір жерлерді халықтың ашық ауада демалуына және басқа да мақсаттарға пайдалануға мүмкіндік береді.
Денсаулық сақтау
Фортенберри пациенттерді қорғау және қолжетімді медициналық көмек туралы заңға қарсы дауыс берді, бірақ 2010 жылы ол «денсаулық сақтау реформасының дұрыс түрін» қолдайтынын айтты, онда шығындарды азайту, емдеу нәтижелерін жақсарту және осал топтарды қорғау шаралары қарастырылған. Ол 2009 жылғы SCHIP Plus Act – H. R. 321 жобасын ұсынды, ол балаларды Мемлекеттік балалар медициналық сақтандыру бағдарламасында (SCHIP) қамтуға немесе отбасылық сақтандыру жоспарларын төлеу үшін бағдарлама қаражатын пайдалануға мүмкіндік беру арқылы, құқығы бар отбасыларға таңдау жасау мүмкіндігін береді. Ол бұрыннан аурулары бар адамдарды қорғауға бағытталған H.R. 5479 заңын енгізді. 2020 жылы Фортенберри 13 жасында 1-ші типті диабетке шалдыққан сайлаушысының құрметіне Мэтт заңын ұсынды. Бұл заңнама дәрі-дәрмек өндірушілеріне инсулинді тікелей науқастарға сатуға рұқсат береді. Фортенберри бұл инсулин бағасын үштен екіге төмендететінін мәлімдеді. Фортенберри амиотрофиялық бүйірлік склероз (АЛС) ауруымен күресіп жатқан адамдарға жаңа емдеуге қол жеткізуге көмектесу үшін АЛС үшін ACT заңын ұсынды. Заңға сәйкес, Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер министрлігі АЛС бойынша зерттеулерді және дәрілерді бекіту процесін жеңілдету үшін жаңа мемлекеттік-жеке серіктестікті басқарады. 2020 жылдың желтоқсан айының соңына қарай, Конгрестің 270-тен астам мүшесі бұл заңға қол қойды.
Сыртқы және әскери істер
2010 жылы Foreign Policy журналы Фортенберриді ядролық қауіпсіздік мәселелері бойынша "жаңа республикалық ықпал етуші тұлға" деп атады. 2010 жылдың қазан айында Линкольн Journal Star газеті Фортенберриді "халықаралық мәселелер бойынша ерекше жақсы хабардар" деп сипаттады. Фортенберри және кейіннен Ассигнованиелер комитетінің төрағасы Нита Лоуи Израиль мен Палестина арасындағы қарым-қатынасты жақсарту мақсатындағы Таяу Шығыс серіктестігі туралы заңға (MEPPA) бірлесіп демеушілік етті, бұл заң стартаптарға гранттар мен несиелер беруді көздейді. Ассигнованиелер комитетінің мүшесі ретінде Фортенберри Оффут әуе базасының және STRATCOM нысандарының жаңғыртуына, сондай-ақ жаңа ұшу-қону жолағын салуға қаржы бөлуді қолдады.
Аборт
Фортенберри 111-ші Конгресс мүшелерінің рейтингісінде (2009–2011) Ұлттық Өмірге Құқық Комитетінен абортқа қарсы 100% баға алды. Ол жыл сайын "Өмір үшін шеруге" қатысып, сөз сөйледі.
COVID-19 пандемиясы
COVID-19 пандемиясы кезінде Фортенберри еңбекақыны қорғау бағдарламасын (PPP) қолдады, бұл бағдарлама пандемия кезеңінде шағын бизнестерге қаржылық қолдау көрсетті. Бағдарламаның нәтижесінде Небраска штатында 300 000-нан астам жұмыс орны сақталды деп есептеледі. Штат жан басына шаққанда мақұлданған PPP несиелерінің саны бойынша елде бірінші орында тұрды.
Техас пен Пенсильвания
2020 жылдың желтоқсанында Фортенберри Техас штаты мен Пенсильвания штатына қолдау көрсетіп, Америка Құрама Штаттарының Жоғарғы Сотына 2020 жылғы президенттік сайлау қорытындысымен келіспеу туралы шағым түсірген сот ісіне қол қойған 126 республикалық өкілдің бірі болды. Бұл сайлауда Джо Байден қолданыстағы президент Дональд Трампты жеңген еді. Жоғарғы Сот Техас штатының Конституцияның III бабына сәйкес, басқа штаттың сайлау қорытындысына шағымдануға құқығы жоқ деген негізде бұл істі қараудан бас тартты. Жоғарғы Соттың Техас штаты мен Пенсильвания штатының ісін қарастырмау туралы шешімінен және Сайлаушылар алқасының сайлау қорытындысын бекіткеннен кейін Фортенберри Джо Байденді сайланған президент деп мойындады және оны жеңісімен құттықтады. 2021 жылдың 6 қаңтарында ол сайлау қорытындысын күштен шығаруға қарсы дауыс берді, былай деді: "Президент Трамптың жеңісіне қаншалықты қолдау көрсеткенмен, сайлаудағы бұзушылықтарды жоюға ұсынылған шаралар менің заңдық міндеттемеммен және жанұялық сезіміммен үйлеспейді деп санаймын. Мен Конституцияны сақтауға ант бердім. Менің шешімім осы антқа сәйкес келеді. Мен сайлауды бекіту үшін дауыс беремін".
6 қаңтар комиссия
2021 жылдың 19 мамырында Фортенберри АҚШ Капитолине шабуыл жасауды тергеу мақсатында құрылған 6 қаңтар комиссиясын құру туралы заңды мақұлдау үшін дауыс берген 35 республикашылдың бірі болды, оған барлық демократтар да қосылды.
Иммиграция
Фортенберри 2020 жылғы тағы да біріктірілген қаржыландыру туралы заңға дауыс берді, ол Отан қорғау департаментіне 2020 қаржы жылының қалған бөлігі үшін қолжетімді H-2B визаларының санын шамамен екі есеге арттыруға уәкілдік береді. Фортенберри Біріктірілген қаржыландыру туралы заңға (HR 1158) дауыс берді, ол Иммиграция және кедендік бақылау қызметінің Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаментімен күш біріктіріп, ересексіз шетелдік балалардың заңсыз демеушілерін ұстауға немесе елден шығаруға тиімді түрде тыйым салады.
Федералды айыптау және отставка
2021 жылдың 19 қазанында Фортенберридің шамамен 30 000 долларлық заңсыз сайлау науқанына қаржы салғаны туралы тергеу жүріп жатқаны хабарланды. Оның 2016 жылғы сайлау науқаны Нигерияда туған, Парижде тұратын миллиардер Гилберт Шагуриден, сондай-ақ тағы үш американдық саяси кандидаттан қаржы алған. Лос-Анджелестегі федералды үкімді сот оны материалдық фактілерді жалғандау және жасыру әрекетіне, сондай-ақ федералды тергеушілерге жалған мәлімдеме жасағаны үшін айыптады. 2022 жылдың 24 наурызында Фортенберри ФБР-ге жалған мәлімдеме жасағаны және сайлау науқанына түскен қаржылай көмек туралы ақпаратты жасырғаны үшін үш салықтық қылмыс жасады деп танылды. Соттан кейін Фортенберри: «Біз әрқашан бұл жерде әділ сот процесін өткізу қиын болады деп ойлағандықтан, бұл шағым дереу басталады», - деген пікірін білдірді, бірақ ол үкім шыққаннан кейін ғана шағымдана алатын еді. Фортенберриге үш салықтық қылмыстың әрқайсысы үшін бес жылға дейін бас бостандығынан айыру және айыппұл тағайындалуы мүмкін еді. Фортенберридің сотталғаннан кейін бірнеше күн ішінде екі партияның заң шығарушылары оны Конгрестен кетуге шақырды. 25 наурызда Мәжіліс палатасының азшылық көшбасшысы Кевин Маккарти: «Менің ойымша, ол шағымдануды қаласа, жеке азамат ретінде солай істей алады. Бірақ кімде-кім сотталса, отставкаға кету уақыты келді деп ойлаймын», - деді. 26 наурызда Фортенберри Мәжілістегі әріптестеріне жазбаша мәлімдеме жасады, онда: «Қазіргі жағдайымның қиындықтарына байланысты мен енді тиімді қызмет ете алмаймын. 2022 жылдың 31 наурызынан бастап Конгрестен кетем», - делінген. 2022 жылдың 28 маусымында федералды судья Стэнли Блюменфельд Фортенберриді екі жылға сынаққа алуға, 320 сағат қоғамдық жұмыс істеуге және 25 000 доллар айыппұл төлеуге үкім шығарды. 2023 жылдың 26 желтоқсанында АҚШ-тың 9-шы округтік апелляциялық соты Фортенберридің айыбы мен үкімін жоққа шығарды, оның қылмыстары орын алмаған жерде сотталғанын мәлімдеді. Істі қайта қарау мүмкіндігі әлі де бар.