Ирландия және Гебрид аралдарындағы шағын жер бөліністері
Townland
Ирландия және Гебрид аралдарындағы "townland" – тарихи жер бөлігі. 61 мыңнан астам атау, гаэль тілінен бастау алады, жерді бөлу мақсатында пайда болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиядағы (және Сыртқы Гебридтердегі) шағын жер бөлінісі.
Small land division in Ireland (and Outer Hebrides)
Таунленд (baile fearainn; Ольстер шотландша: toonlann) – тарихи және қазіргі уақытта Ирландияда және Шотландияның Батыс аралдарында қолданылатын шағын географиялық жер бөлінісі, әдетте белгілі бір аумақты қамтиды. Таунленд жүйесі гель тіліне тән, Норман шапқыншылығынан бұрын пайда болған, және көпшілігі ирланд тіліндегі атауларға ие. 1911 жылы Ирландиядағы тұрғындары бар таунлендтердің жалпы саны 60 679 болды. 2014 жылғы Ирландияның жер-атаулар дерекқоры бойынша танылған жалпы саны 61 098 болды, оның ішінде негізінен шағын аралдар сияқты, тұрғындары жоқ таунлендтер де бар.
A townland (baile fearainn; Ulster Scots: toonlann) is a small geographical division of land, historically and currently used in Ireland and in the Western Isles in Scotland, typically covering The townland system is of Gaelic origin, antedating the Norman invasion, and most have names of Irish origin. The total number of inhabited townlands in Ireland was 60,679 in 1911. The total number recognised by the Irish Place Names database as of 2014 was 61,098, including uninhabited townlands, mainly small islands.
Өмірбаян
Ирландияда қала аумағы – жердің ең кіші әкімшілік бөлінісі болып табылады, бірақ кейбір үлкен қала аумақтары жүзге бөлінеді. Оларды 1600 жылдары ағылшын әкімшілігі жерді тартып алу және оны Ұлыбританиядан келген инвесторларға немесе плантаторларға бөлу мақсатымен картаға түсіріп, анықтаған. Бұл термин Ирландиядағы жер бөлімінің ең кіші бірлігін көрсетеді, ол әртүрлі гаэль жер бөлісінің түрлеріне негізделген, олардың көптегені өз аттарына ие болған. "Baile" термині, ағылшын тілінде "bally" деп аударылатын, ирландтық қала аумақтарының атауларында ең көп қолданылатын элемент болып табылады және мал шаруашылығының экономикалық құндылығы бар аймақты білдіреді. Ольстерде баллибетаг – ирландиялық рудың бақылауындағы аумақтық бірлік, әдетте 16 қала аумағын қамтиды. Баллибетагтардың фрагментациясы нәтижесінде төрт, сегіз және он екі қала аумағынан тұратын бірліктер пайда болды. Осы фрагментацияланған бірліктердің бірі – "квартал", ол баллибетагтың төрттен бір бөлігін білдіреді және 1608 жылы Донегал графтығында жүргізілген сараптамада тіркелген жердің жалпы атауы болды. 17 ғасырдың басында Батыс Ольстердің жалпы аумағының 20 пайызы шіркеудің бақылауында болды. Бұл "термонн" жерлері де баллибетагтар мен баллибоелерден тұратын, бірақ оларды ру басшыларының орнына эренагтар басқарған. Каннингхэм акры ирландиялық және ағылшын акрларының аралық өлшемі ретінде берілген. Кейбір аймақтарда "кіші қала аумақтары" (fo bhaile) да тіркелген, олар қала аумақтарының өздерінің дәстүрлі аттары бар кіші бөлімдері.
In Ireland, a townland is generally the smallest administrative division of land, though a few large townlands are further divided into hundreds. it was in the 1600s that they began to be mapped and defined by the English administration for the purpose of confiscating land and apportioning it to investors or planters from Britain. The term describes the smallest unit of land division in Ireland, based on various forms of Gaelic land division, many of which had their own names. The term baile, anglicised as "bally", is the most dominant element used in Irish townland names. and represented an area of pastoral economic value. In Ulster, the ballybetagh was the territorial unit controlled by an Irish sept, typically containing around 16 townlands. Fragmentation of ballybetaghs resulted in units consisting of four, eight, and twelve townlands. One of these fragmented units, the "quarter", representing a quarter of a ballybetagh, was the universal land denomination recorded in the survey of County Donegal conducted in 1608. In the early 17th century 20 per cent of the total area of western Ulster was under the control of the church. These "termonn" lands consisted likewise of ballybetaghs and ballyboes, but were held by erenaghs instead of sept leaders. The Cunningham acre is given as intermediate between the Irish and English acres. "Sub townlands" (fo bhaile) are also recorded in some areas, smaller divisions of a townland with their own traditional names.
Өлшемі мен құны
Қалалық жердің орташа ауданы шамамен , бірақ олардың мөлшері кең ауқымда өзгереді. Уильям Ривздің 1861 жылғы сараптамасында ең кішісі Каррикмор маңындағы Ескі шіркеу ауласы деп көрсетілген, ол Термонмагурк приходы, Тайрон графтығында орналасқан, ал ең үлкені, Килланин приходы, Галвей графтығындағы Фионнан (Финнаун деп те аталады) болды. Шындығында, Клонскеаг қалашығы Апперкросс барониясында (Дублин барониясындағы негізгі Клонскеаг қалашығымен іргелес) болғанымен, қазіргі кезде қалалық жерге айналғандықтан, қалашықтар қолданылмайды және олардың шекаралары нақты емес. Баллибоэ – Ольстерде қолданылатын қалалық жер бірлігі. 1608 жылы ол 60 акр егістік жер, шабындық және жайылымнан тұрады деп сипатталған. Дегенмен, бұл жаңылыс болды, себебі гаелик жүйесінде қалашықтардың мөлшері олардың сапасына, орналасқан жеріне және экономикалық мүмкіндіктеріне қарай өзгеріп отырды.
The average area of a townland is about , but they vary widely in size. William Reeves's 1861 survey states that the smallest was Old Church Yard, near Carrickmore, in the parish of Termonmagurk, County Tyrone, at and the largest, at , was and is Fionnán (also called Finnaun) in the parish of Killanin, County Galway. In fact, the townland of Clonskeagh in the barony of Uppercross (abutting the main Clonskeagh townland in the barony of Dublin) was only although the area is now urbanised, so that the townlands are unused and their boundaries are uncertain. The ballyboe, a townland unit used in Ulster, was described in 1608 as containing 60 acres of arable land, meadow, and pasture. However, this was misleading, as the size of townlands under the Gaelic system varied depending upon their quality, situation and economic potential.
Тарихи қолданысы
19 ғасырға дейін көптеген жерлер бір-бір жер иесіне тиесілі болды және бірнеше шаруалар оларды пайдаланды. Жол жөндеу және басқа да жергілікті шығындарды қаржыландыру үшін жиналатын салық, барондық ішіндегі әрбір жерге оның мөлшері мен өнімділігіне қарамастан, бірдей ставкамен салынатын. Осының салдарынан, кішкентай немесе мардымсыз жерлерде тұратындар, үлкен немесе құнарлы жерлерде тұратындарға қарағанда қиын жағдайға түсті. Бұл мәселе Гриффиттің бағалауы арқылы шешілді.
Until the 19th century most townlands were owned by single landlords and occupied by multiple tenants. The cess, used to fund roadworks and other local expenses, was charged at the same rate on each townland in a barony, regardless of its size and productive capacity. Thus, occupiers in a small or poor townland suffered in comparison to those of larger or more fertile townlands. This was reformed by Griffith's Valuation.