Қабырға қаптамасы: Шетін тас және әк араластырылған қаптама (Harling)
Harling (wall finish)
Шортан қабырға жабыны: Шотландия мен Ольстерде кең таралған, әк пен тас аралас қоспадан жасалған, ылғалдан қорғайтын және бояуды қажет етпейтін хардлинг туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Дөңгелектелген қабырға жабыны
Rough cast wall finish
Харлинг – әк және қоспадан тұратын, дөңгелек текстурасымен ерекшеленетін дөңгелектелген қабырға жабыны. Шотландия мен Ольстердегі көптеген қамалдар мен басқа да ғимараттардың қабырғалары харлингпен аяқталған. Бұл материал заманауи ғимараттарда да қолданылады, ол Шотландия мен Ольстердің ылғалды климатынан қорғайды және бояу қажеттілігін жояды.
Harling is a rough cast wall finish consisting of lime and aggregate, known for its rough texture. Many castles and other buildings in Scotland and Ulster have walls finished with harling. It is also used on contemporary buildings, where it protects against the wet Scottish and Ulster climates and eliminates the need for paint.
Техника
Тас өңдеу процесі кішкентай кесек тастар немесе тастың ұсақ сынықтарын қолдануды қамтиды. Қабырға толық салынып, араластырылып, бекігеннен кейін, оның үстіне әктас жабындысының негізі жағылады. Бұл жабынды әлі ылғалды болғанда, арнайы пішінделген кескішпен әктас бетіне кесек тастар лақтырылады, содан кейін олар жеңіл қысылады. Гарл көбінесе әктас жабындысы болғандықтан, қарапайым кебудің орнына химиялық түрде қатаяды. Осы қатаю процесінен кейін, гарл кейде дәстүрлі техникалармен боялған әктаспен жуылады. Әктастың 20%-дан астамын цементпен алмастыру ұсынылмайды. Цемент негізіндегі жабынды өте қатты болады және күн сәулесі мен ылғалдың кеңеюінен туындаған кернеуге ұшырағанда жарылуға немесе қабырғадан бөлінуге бейім. Сонымен қатар, ол ылғал мен су буына нашар өткізеді. Бетіндегі ұсақ жарықтар арқылы кірген су оңай тарамайды және жұмсақ тасқа сіңіп, гарлдің алдын алуға бағытталған бұзылуына себеп болады. Осы себептерге байланысты, дәстүрлі әктаспен жуудың орнына қазіргі заманғы кедергілі бояуларды қолдануға болмайды. Жоғары цементті гарлдің нашар қорғанысқа ие екендігінің мысалы – Чарльз Ренни Маккинтош жобалаған және 1904 жылы салынып, жаңа қолжетімді, бірақ толыққанды түсінілмеген Портленд цементімен жабылған Хилл Хаус. Жылдар өте су гарлге сіңіп, ғимараттың тұтастығына қауіп төндірді. Ғимараттың иесі – Шотландияның Ұлттық қоры 2019 жылы Хилл Хаусты мөлдір "қорапқа" орады, бұл жаңбырдың бір бөлігінің кіруіне мүмкіндік береді, бірақ сонымен бірге оның табиғи түрде кебуіне де мүмкіндік береді. Бұл процеске жетіден он жылға дейін уақыт кетеді деп есептеледі, содан кейін қорап алынып тасталады.
Harling as a process covers stonework using a plastering process involving a slurry of small pebbles or fine chips of stone. After a wall is complete and has been pointed and allowed to cure then a base of lime render is applied to the bare stone. While this render is still wet a specially shaped trowel is used to throw the pebbles onto the lime surface, which are then lightly pressed into it. Harl, being mostly lime render, cures chemically rather than simply drying. After this setting process, the harl is sometimes lime washed in a colour using traditional techniques. It is not recommendable to replace more than around 20% of the lime content with cement. Cement based render is very stiff and prone to crack or detach from the wall when subjected to stress induced by expansion due to solar radiation and moisture. It is also less permeable to moisture and water vapour. Water entering through fine cracks in the surface does not easily diffuse and can penetrate into the softer stone, thus causing the deterioration which harling aims to prevent. For similar reasons, modern barrier paints should not be used in place of traditional lime washes. An example of the inadequate protection afforded by high cement harling is the Charles Rennie Mackintosh designed Hill House completed in 1904 using the newly available but poorly understood Portland cement harling. Over the years water had penetrated the harling and threatened the overall integrity of the building. The National Trust for Scotland, the building's owner, has (2019) enclosed Hill House in a transparent 'box' which will allow some rain to enter but which will eventually allow it to dry naturally. It is estimated that this will take seven to ten years, after which the box will be removed.