Кіріспе
Тивидейл – Уэст-Мидлендс аймағындағы Сэндвелл қалалық округінің ауданы. Ол Дадли, Типтон және Олдбери қалаларының шекараларымен тұспа-тұс келеді.
Тарих
Тивидейл паркі Дэригейт (Айғыр қақпасы) паркі ретінде белгілі; оның тарихы 1327 жылға дейін, Тивидейлдің Дериктон Кросс деп аталған кезеңіне дейін жетеді. Тивидейл негізінен 19-ғасырдың ортасынан бастап Олдбери және Дадлиден өтетін басты жолдың маңында дамыды, бұл жер Дадли мен Типтонның шекарасында орналасқан. Көмір өндіру және тас қазу өркендеді, аймақ бойынша каналдар салынды, Тивидейл темір және кірпіш өндірісі сияқты салалардың орталығына айналды. Тивидейл жолы мен Типтон жолы арасында бірнеше террасалы көшелер салынды, сондай-ақ осы екі жолдың бойында жаңа үйлер бой көтерді. Rattlechain Brickworks 1890 жылдары Седгли Роуд Ист маңындағы жерде, Вулвергемптон мен Бирмингемді байланыстыратын Жаңа магистральдық каналдың жанында ашылды. Кірпіш зауытының жанындағы жерді қазу 1899 жылы Main Line каналының бір бөлігінің кірпіш зауытының сазды ойысына (marl hole) енуіне әкеп соқты, нәтижесінде алты шақырымдық канал сусылып, мыңдаған фунттық зиян келді, бірақ ешкім зардап шекпеді. 1948 жылы тағы бір сазды ойық құрылды. Кірпіш зауыты жабылып, бұзылғаннан кейін де сазды ойық жергілікті зауыттардың қалдықтарын төгу орыны ретінде пайдаланыла берді және жергілікті тұрғындар арасында Раттлчейн лагунасы деп белгілі болды. 1990 жылдардың соңынан бастап, Rattlechain лагунасы төңірегінде жергілікті халық алаңдады, осы жерде көптеген өлі құстар табылды. Олардың өлімі суға төгілген химиялық заттарға, соның ішінде ақ фосфорға байланысты болды. Жақын жердегі тұрғындар, соның ішінде 2006 жылы салынған тұрғын үй кешенінің тұрғындары, олардың үйлерінің Раттлчейн лагунасына жақын орналасқандығы оларды сатуға мүмкін емес етеді деп қорқып жүрді. Тивидейл трамвай шеберханасы 1907 жылы Тивидейл жолында (трамвай бағыты) ашылды және 1930 жылға дейін жұмыс істеді. Трамвай 1939 жылы жабылды, себебі трамвайлар моторлы автобустардың пайдасына тоқтатылды. Бирмингем жаңа жолы (Бирмингемді Вулвергемптонмен байланыстырып, сонымен қатар Дадли, Типтон, Седгли, Козли және Олдберимен тікелей байланыс қамтамасыз етеді) 1927 жылдың қараша айында ашылды, Тивидейлдің Дадли және Типтон бөліктерін бөліп, жол бойында және оны қоршаған аудандарда тұрғын үйлер салына бастады. Тивидейл Бирмингем жаңа жолының салынуынан кейін тез кеңейе бастады, атап айтқанда, Дадли округі кеңесінің 1930 жылдардың ортасында салған Грейс Мэри иелігі. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, көбінесе жергілікті билік тарапынан тұрғын үйлер салынып, осы екі тұрғын үй кешені біріктірілді. 1930 жылдардың ортасында Бирмингем жаңа жолы бойында жеке үйлер пайда бола бастады, одан кейін Тивидейл Холл иелігі салынды, бірақ соғыс салдарынан 1940 жылы құрылысы тоқтатылды. 1950 жылдары Тивидейл Холл иелігін Окхэм Роудпен байланыстыру үшін қосымша кеңес үйлері салынды. 1939 жылы Сити Роудтағы балалар мен жасөспірімдер мектебі (кейін Окхэм бастауыш мектебі деп аталды) ашылды, содан кейін 1953 жылы Тивидейл Холл балалар мен жасөспірімдер мектебі, ал 1960 жылы Грейс Мэри бастауыш мектебі ашылды. Бёрнт-Три бастауыш мектебі 1960 жылдары Хилл Роудтағы қазіргі орнына көшірілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тивидейлге бірнеше әуе шабуылдары жасалды, соның ішінде 1941 жылдың 12 тамызында Берч Крессенттегі жақында салынған жартылай жеке үйлердің біріне бомба түсіп, қарсы тұрған үйдегі алты жасар қызды, сондай-ақ екі қираған үйдегі үш адамды өлтірді; екінші үйде 49 жастағы әйел, ал үшінші үйде ерлі-зайыптылар қаза тапты. Бірнеше адам Берч Крессентте жарақат алды. Үйлер кейін сол стильде қайта салынды, ал айналасындағы бірнеше үйлер бомбалаудан зақымданып, жөнделді. 1940 жылдың 19 қарашасында Сити Роудқа мина түсіп, кеңес үйлерінің бір бөлігі қирады. Төрт үй толығымен қирады, ал бірнеше үй қатты зақымданып, барлығы 10 адам қаза тапты, оның ішінде Робертс отбасының барлық бес мүшесі: 11 жасар Ада, оның 33 жасар анасы Мэри, 37 жасар әкесі Сидни, сегіз жасар ағасы Джеффри және тоғыз жасар ағасы Сидни кіші. Сонымен қатар, 40 жастағы ерлі-зайыпты Самуэль мен Беатрис Миллингтон оқиға орнында қаза тапты; олардың 20 жасар ұлы Самуэль кіші қираған үйінділерден тірідей шығарылды, бірақ келесі күні ауруханада жарақаттарынан қайтыс болды. Отбасының жалғыз аман қалған мүшесі - 17 жасар Сидни есімді кіші ұлы. Сондай-ақ, 17 жасар жігіт пен 5 жасар бала да қаза тапты. Бір дереккөзге сәйкес, тоғыз адамның денесі табылмаған, ал бір құрбанның денесі жақын маңдағы ағашқа ұшып кеткен. Бір қатты зақымдалған үйдің екі тұрғыны, минамен жартылай қираған үйінің есігінде тұрса да, зақымданудан құтылды. Осы шабуылда бірнеше адам жарақаттан құтылды. Қираған үйлер кейін сол стильде қайта салынды. Люфтваффе осы аудандарды "Big Bertha" атты зениттік қаруға жақындығы үшін нысанаға алған деп есептеледі, ол 1939 жылы соғыс басталған кезде Сити Роудқа орнатылып, жау бомбалаушыларының қаупін сейілту үшін қойылған. 1940 жылдың 21 желтоқсанында Дадли Роуд Исттегі Boat Inn зениттік снарядтан зардап шегіп, он екі адамның қаза табуына себеп болды, олар тойға қатысып жатқан. 15 жасар жігіт, оның 26 жасар ағасы, 36 жасар әйел, 28 жасар ер адам, ерлі-зайыптылар және 38 жасар ер адам оқиға орнында қаза тапты. 16 жасар қыз ауруханаға жеткеннен кейін қайтыс болды, сондай-ақ 19 жасар жігіт те қайтыс болды. 30 жасар әйел келесі күні ауруханада жарақаттарынан қайтыс болды, ал 19 жасар әйел екі күннен кейін қайтыс болды, сондай-ақ 20 жасар әйел де қайтыс болды. Жарылыс салдарынан жақын маңдағы үйдің 20 жасар ер адам да жарақаттанып, келесі күні ауруханада қайтыс болды. Boat Inn бірнеше жылдан кейін қайта салынды, бірақ 2004 жылы бұзылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тивидейлдегі әуе шабуылдарынан барлығы 27 адам қаза тапты, ал ондаған адамдар жарақат алды. Нетертон туннелі Тивидейлдің астынан өтеді. Туннельдің дәлелі бұрынғы Hangsmans Tree орнының жанында және Тивидейл Холл иелігіндегі Астон Роуд, Реджент Роуд және Паквуд Роудта көрінетін "бұршақтармен" (pepperpots) көрсетілген. Тивидейл аймағының шетіндегі бірнеше карьерлер "Rowley Rag" деп белгілі тас көзі болды. Тернерс Хилл - жалғыз қалған карьердің орны. 1966 жылы Тивидейлдің көп бөлігі Уорлиге қосылды, бірақ Тивидейл жолы мен Бёрнт Три арасындағы бөлігі Типтонның көп бөлігін қамтитын кеңейтілген Уэст Бромвич округіне қосылды. 1974 жылдан бері ол Батыс Мидлендс округіндегі Сэндвелл қалалық округінің құрамына кіреді. Окхэм Грин тұрғын үй кешені 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында Окхэм Роуд және Дарбис Хилл Роуд маңында салынды, барлық үйлер жеке меншікте болды.
and a 19 year old woman died in hospital from her injuries two days later, as did a 20 year old woman. A 20 year old man in a neighbouring house was also injured as a result of the explosion and died in hospital the next day. The Boat Inn was rebuilt several years afterwards but demolished in 2004. A total of 27 people died as a result of air raids at Tividale during the Second World War, and dozens more were injured. The Netherton Tunnel runs under Tividale. Evidence of the tunnel is shown by the 'pepperpots' that can be seen near the site of the former Hangsmans Tree site and in Aston Road, Regent Road and Packwood Road on the Tividale Hall Estate. Several quarries on the edge of the Tividale area were a source of stone known as the 'Rowley Rag'. Turner's Hill is the site of the only remaining quarry. In 1966, most of Tividale became part of the Warley, although the section between Tividale Road and Burnt Tree was added to an expanded West Bromwich borough which took in the bulk of Tipton. Since 1974, it has been part of Sandwell Metropolitan Borough in the West Midlands county. The Oakham Green housing estate was built around Oakham Road and Darby's Hill Road in the late 1960s and early 1970s, with all of these houses being privately owned.
Кен қазу
Тивидейл мен Роули-Регис шекарасын бөліп тұратын Тернер төбесінің оңтүстік және шығыс беткейлерінде үлкен карьер ашылған, онда бір шаршы мильден аз аумақты алып жатқан қоңыр және сұр түсті магмалық жыныс – долерит кездеседі. Бұл Қара өңірдегі ең ерекше шағын аймақтардың бірі. Долерит Роули-Регис маңындағы ескі коттедждерде құрылыс тасы ретінде қолданылған. Қара қоңыр, пішінсіз тас Тернер төбесінің желді далаларын қоршау үшін қабырғалар салуға пайдаланылды. Роули долериті (Роули Раг деп белгілі) құрылыс материалы ретінде қолданылуы екі ғасырдан астам уақыт бұрын тоқтатылды, себебі көмір қабаттарындағы саздан жасалған кірпіш Қара өңірде әмбебап құрылыс материалына айналды. Карьер өнеркәсібінің кең ауқымда дамуы 1820 жылдарға дейін соқтырды; оның қатты, тегіс тастары Бирмингемдегі жаңа көшелерді және Қара өңірдің қарқынды дамып жатқан қалаларының жол төсеуіне пайдаланылды. Бүгінде карьерлер жол құрылысына қажетті материалдың көзі болып табылады. Тивидейлдің Дарбис Хилл, Уорренс Холл және Блю Рок сияқты басқа аймақтарындағы карьерлер тоқтатылған, ал олар қоқыс полигоны ретінде пайдаланылуда. Қазір тек Тернер төбесіндегі карьер ғана жұмыс істеп тұр.
Тұрғын үй
Тивидейлдің айналасындағы тұрғын үйлер Тивидейл залы, Касл Вью, Грейс Мэри және Брэйдс залы болып табылады. Дадли гольф алаңы 20-ғасырдың басынан бері Оукхемде орналасқан, бастапқыда Оукхем жолымен екіге бөлінген. Алайда, 1960 жылдардың ортасында Дарбис-Хиллдегі алаңның бөлігі сатылып, оның орнына Оукхэм Грин деп аталатын жеке тұрғын үйлер салынды. Осы аудандағы барлық көшелер гольф алаңдарының аттарымен аталады: Сент-Эндрюс драйві, Мюрфилд Крессент, Гленэйглс драйв, Хойлейк драйв, Саннингдейл драйв, Биркдейл драйв және Вентворт драйв. Грейс Мэри 1930 жылдары Оукхэм мен жақында салынған Бирмингем Нью Роуд арасында, көбінесе кеңес тұрғын үйі ретінде салынды. 1950 жылдары ол Тивидейл залымен біріктірілді. Тивидейл залы 1930 жылдардың ортасынан 1940 жылдардың басына дейін жеке тұрғын үйлермен, ал соғыстан кейін Дадли бөлігіндегі Пайн Роуд маңындағы аймақпен дамыды, бірақ 1950 жылдары кеңес тұрғын үйлерімен кеңейтілді. Бұл аймақтағы көптеген көшелер ағаштардың аттарымен аталады, мысалы, Елм Террасасы, Бірк Крессент, Пайн Роуд және Эш Террасасы. Брэдс Холл (Олдберидегі Брэдс ауылымен шатастырмаңыз) Тивидейлдің солтүстігінде, Типтон мен Олдбери арасындағы A457 жолында орналасқан. Алғашқы құрылыс 1960 жылдары жеке тұрғын үйлермен жүзеге асырылды, ал 1970 және 1980 жылдары жеке және кеңес тұрғын үйлері салынды. 2006 және 2017 жылдары қосымша жеке тұрғын үйлер салынды. Көптеген көшелер бұрынғы премьер-министрлер мен белгілі саясаткерлердің есімдерімен аталады, соның ішінде Пил Уэй, Макдональд Клоуз, Асквит Драйв, Палмерстон Драйв, Гейтскелл Террасе, Макмиллан Клоуз және Каллаган Драйв. Оукхэм Грин 1960 жылдардың соңында Дадли гольф алаңының жанындағы Оукхэм Роуд пен Дарбис Хилл Роуд маңында салынды. Касл Вью – Тивидейл залының кеңейтілген бөлігі, ол 1970 жылдары, көбінесе жеке тұрғын үйлермен, сонымен қатар бірнеше төмен қабатты кеңес пәтерлерімен салынды. Көптеген көшелер қамалдардың аттарымен аталады, мысалы, Стоуксей Клоуз, Арундел Клоуз, Клан Клоуз және Пенденнис Драйв. 1990 жылдардың басында Типтон ауданындағы Бирмингем каналының жанындағы, 1970 жылдардың соңына дейін REVO фабрикасы орналасқан аймақ, Tividale Quays деп аталатын жеке тұрғын үйлермен дамытылды. Бұл аймақ түпнұсқадағы Дадли және Типтон кеңес аймақтарында орналасқан болса да, Тивидейлдің көп бөлігі Олдбери B69 пошта индексіне, ал қалған бөлігі Типтон DY4 индексіне жатады. Оның барлығы Сэндвелл ауданының құрамында. Elm Terrace және Trafalgar Road айналасындағы аймақ жергілікті тұрғындар арасында "Төменгі Оукхэм" деп белгілі.
Дін
Бір кездері ауылдың ең көрнекті нысаны болған Сент-Михаил шіркеуі 1878 жылы Тивидейл жолында салынды. Оның құрылысына жергілікті өнеркәсіпшілер, әсіресе Дадли графы үлес қосты. Бұл үлкен кірпіштен салынған ғимарат «Қара өңірдің соборы» деп белгілі болды және тарихының басында дамыған англо-католицизмнің орталығы ретінде танылды. Бірнеше пасторлар өте танымал және жақсы көрілді: солардың бірі, Уинн Гриффитс, Тивидейл Кейнс дамуындағы бір көшенің атымен еске алынды. Өсіп келе жатқан қауым екі миссионерлік шіркеу құрды: бірі – Олдбери жолындағы Сент-Августин (қазір бұзылған темір конструкциясы), екіншісі – Бермингем жаңа жолының батысындағы Грейс Мэри иелігіндегі Изгі Крест шіркеуі. 1982 жылы тексеру кезінде ғимараттардың ылғал мен ағаш құрттарына толы екені анықталды, оларды жою өте қымбатқа түсер еді. Сондықтан шіркеуді бұзып, жаңадан салуға шешім қабылданды, бастапқы ғимаратты жақсартудың орнына. Осылайша, 1984 жылы шіркеу бұзылды, ал 1991 жылы жаңа, кіші шіркеу ашылды, оның негізінде бұрынғы үлкен қауымдық зал пайдаланылды. Сити-роудтағы төбенің үстінде тағы бір шіркеу орналасқан – Оукхэм евангелистік шіркеуі. Тивидальде Гуру Харгобинд Сахиб Джи атымен аталатын сикх ғибадатханасы (Гурдвара) бар. Гуру Харгобинд Сахиб – сикх дінінің алтыншы «Ұстазы» (пәнджаби тілінде – Гуру). Гурдвара – сикхтердің ғибадат ететін орны. Гурдвараны алыстан Нишан Сахиб – сикхтердің туын бейнелейтін биік ту бағанасынан тануға болады. Қазіргі уақытта Тивидаль аймағында шамамен 300 сикх тұрады деп есептеледі. Бүгінде Тивидальде Оңтүстік Үндістандағы Тирупати Баладжи ғибадатханасының нақты көшірмесі салынған жаңа индуист ғибадатханасы да бар.
Білім
Бұл аймақта 1956 жылдан бері орта мектеп қызмет етеді, сол кезде Тивидейл жалпы білім беретін мектебі 11–18 жас аралығындағы оқушыларға қызмет ету үшін Төменгі Сити-роудта ашылды және ол кезде Ұлыбританиядағы алғашқы жалпы білім беретін мектептердің бірі болды. 1997 жылдың қыркүйегінде мектеп атауы Тивидейл орта мектебі деп өзгертілді, 2005 жылы – Тивидейл Community Arts College, ал 2009 жылдың қыркүйегінде Ormiston Sandwell Community Academy болды. 1953 жылы Регент-роудта Тивидейл Холл бастауыш мектебі ашылды. Ең жақын жоғары білім беру мекемесі – Вулвергемптон университеті.
Өңдеу
Vono beds компаниясы 1896 жылы Тивидейлде қызметін бастады және 1990 жылдары Гроуленд Роуд зауытынан Уэднесберидегі жаңа орынға көшкенге дейін шамамен 100 жыл бойы сол аймақта қызмет етті.
Қоғамдық үйлер
Бүгінде Тивидейлдің көпшілік сыраханалары Тивидейлдің солтүстік шекарасына жақын Тивидейл жолы мен Дадли жолының батысында орналасқан. "Уандер", "Альбион", "Плау" және "Джордж" бір-бірінен жаяу қашықтықта орналасқан. "Wheatsheaf" аймақтың оңтүстік шетінде, Тернер төбесі, Портвей төбесі, Сити Роуд және Оукхэм жолының қиылысында жалғыз тұр. 2000 жылдан бері көптеген пабтар, әсіресе тұрғын үй кешендеріндегі мекемелер жабылды. "The Hangman's Tree" (2007 жылы бұзылған), "Barley Mow" (2010 жылы бұзылған), "Red Lion" (2010 жылы бұзылған), "The Huntsman" (үнді мейрамханасына айналдырылған, "Red Mango"), "The Waggon & Horses" (қазір Co-operative азық-түлік дүкенінің филиалы) және "Cottage Spring" енді паб ретінде жоқ, тіпті болмаса да. "The Hangman's Tree" пабы, пабтың қарсысында өскен қарағай ағашының атымен аталыпты; ол 18 немесе 19 ғасырда кем дегенде бір рет ашық орында жазалау үшін қолданылған деседі. 1970 жылдардың басында қарағайға голланд ауруы жұқты, кейін оны молния шақты. Уорли кеңесі ағашты кесіп тастауға мәжбүр болды және оның барлық іздері жойылды.
Саясат
1997 жылдан бері Тивидейл Батыс Бромвич Батыс сайлау округінің құрамында. Бұрын ол Уорли-Вест сайлау округіне кірген, ол сол сайлауда таратылды. Аталған округтің белгілі депутаты – бұрынғы Бас прокуроры Питер Арчер. Тивидейлдің қазіргі орнындағы алғашқы депутаты сол кездегі Парламент спикері Бетти Бутройд болды. 2019 жылдың желтоқсанынан бері округтің қазіргі депутаты – Шон Бейли, ол Консервативтік партияның мүшесі.
Спорт
Тивидейл футбол клубы Вест-Мидлендс (аймақтық) лигасының Жоғарғы дивизионында ойнайды. Олардың "The Beeches" стадионы Паквуд көшесінде орналасқан және 1970-ші жылдары салынған.