Кіріспе
Шропшир графтығы (County of England) – Уэльс шекарасындағы Англияның Батыс Мидлендс аймағындағы рәсімді графтық. Ол солтүстікте Рексем округі және Чеширмен, шығыста Стаффордширмен, оңтүстік-шығыста Вустерширмен, оңтүстікте Херефордширмен және батыста Поуиспен шектеседі. Ірі елді мекен – Телфорд, ал округ орталығы – Шрусбери. Графтықтың ауданы және халқы 498 073 адамды құрайды. Телфорд (155 570), графтықтың шығысында және Шрусбери (76 782), орталығында – жалғыз ірі қалалар. Шропшир көбінесе ауылдық жер, онда Осуэстри (15 613), Бриджнорт (12 212) және Ньюпорт (11 387) сияқты нарық қалалары орналасқан. Жергілікті басқару үшін графтық екі біртұтас әкімшілік аймақтан тұрады: Шропшир және Телфорд пен Врекин. Шропшир, әдетте, солтүстікте жазық, ал оңтүстікте төбелі. Шропшир жоталары AONB графтықтың шамамен төрттен бір бөлігін қамтиды, оның ішінде Врэкин, Кли таулары, Стиперстоунс, Лонг Майнд және Венлок жиегі кіреді. Уэльске дейін созылған Фенн, Уиксалл және Беттисфилд Мосс Ұлттық табиғи қорығының бөлігі графтықтың солтүстік-батысында орналасқан. Аймақтың негізгі өзені – Северн, ол батыстан кіріп, Бриджнорттан оңтүстікке қарай Вустерширге шығатын кең, жазық аңғарды құрайды. Ньюпорт маңындағы Эдгмонд ауылы Англия мен Уэльстегі ең төмен температураның тіркелген жері болып табылады. Шропширде неолит және қола дәуіріндегі адамдардың қоныстанғандығының, соның ішінде Шропшир булласының іздері сақталған. Ескі Озвестридегі төбелік бекініс темір дәуірінен, ал Вирокониум Корновиорум қаласының қалдықтары рим дәуірінен қалған. Англосаксон дәуірінде бұл аймақ Мерсияның бір бөлігі болды. Жоғары орта ғасырларда графтық Уэльс шекаралық аймағының, Уэльс пен Англия арасындағы шекаралық аймақтың бөлігі болды; 1472 жылдан 1689 жылға дейін Лудлоу Уэльс және шекара кеңесінің ордасы болды, ол Уэльсте, Херефордширде, Шропширде, Вустерширде және Глостерширде әділеттілікті жүзеге асырды. Англия азамат соғысы кезінде Шропшир корольшілдікке жақын болды, ал II Карл Вустер шайқасында жеңілгеннен кейін графтық арқылы қашып, әйгілі түрде емен ағашында жасырынып кетті. Коалбрукдейл аймағы өнеркәсіптік революцияның бастауындағы бірі саналады және ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген.
the county
Shropshire ('/ʃ//r//ɒ//p//ʃ//ər//, // //ʃ//ɪər/; historically Salop and abbreviated Shrops) is a ceremonial county in the West Midlands of England, on the Welsh border. It is bordered by Wrexham County Borough and Cheshire to the north, Staffordshire to the east, Worcestershire to the south east, Herefordshire to the south and Powys to the west. The largest settlement is Telford, and Shrewsbury is the county town. The county has an area of and a population of 498,073. Telford (155,570), in the east of the county, and Shrewsbury (76,782), in the centre, are the only large towns. Shropshire is otherwise rural, containing market towns such as Oswestry (15,613), Bridgnorth (12,212) and Newport (11,387). For local government purposes the county comprises two unitary authority areas: Shropshire, and Telford and Wrekin. Shropshire is generally flat in the north and hilly in the south. The Shropshire Hills AONB covers about a quarter of the county, including the Wrekin, Clee Hills, Stiperstones, the Long Mynd, and Wenlock Edge. Part of the Fenn's, Whixall and Bettisfield Mosses National Nature Reserve, which extends into Wales, occupies the low lying north west of the county. The county's major river is the Severn, which enters from the west and forms a wide, flat valley before exiting into Worcestershire south of Bridgnorth. The village of Edgmond, near Newport, is the location of the lowest recorded temperature in England and Wales. There is evidence of Neolithic and Bronze Age human occupation in Shropshire, including the Shropshire bulla pendant. The hillfort at Old Oswestry dates from the Iron Age, and the remains of the city of Viroconium Cornoviorum date from the Roman period. During the Anglo Saxon era the area was part of Mercia. During the High Middle Ages the county was part of the Welsh Marches, the border region between Wales and England; from 1472 to 1689 Ludlow was the seat of the Council of Wales and the Marches, which administered justice in Wales and Herefordshire, Shropshire, Worcestershire and Gloucestershire. During the English Civil War Shropshire was Royalist, and Charles II fled through the county—famously hiding in an oak tree—after his final defeat at the Battle of Worcester. The area around Coalbrookdale is regarded as one of the birthplaces of the Industrial Revolution and has been designated a UNESCO World Heritage Site.
Тарихқа дейінгі және ежелгі кезең
Неолит дәуіріне жататын, 2000 жылға дейінгі діни құрылымның іздері 2017 жылы Шрусбери қаласындағы Саттон ауданындағы Киелі Әкелер шіркеуінің аумағында табылды, бұл Ұлыбританиядағы ең көне құдайға табыну орны етеді. Шропшир булласы ("булла" – ортағасырлық латын тілінде "дөңгелек мөр", классикалық латын тілінде "көпіршік, дөңгелек", көпше түрі – буллалар), сондай-ақ Шропшир күн медальоны деп те аталады, ол 2018 жылы Шропширде металл іздеушілер тапқан кеш қола дәуірінің алтын медальоны. Митчелс Фолда Стейпли Хиллдегі әсем таулы жерде қола дәуіріне жататын тас шеңбері орналасқан. Бұл аймақ бұрын Корновий тайпасының жерлеріне кірген, ол бүгінгі Чешир, Шропшир, Солтүстік Стаффордшир, Солтүстік Херефордшир және Поуистің шығыс бөліктерін қамтыды. Бұл келттік темір дәуірінің тайпалық патшалығы болған. Римдіктер кезеңінен бұрынғы олардың астанасы, мүмкін, Урекин төбесіндегі бекініс болған. Ескі Озвестриде темір дәуіріне жататын маңызды төбелік бекініс бар, ол Артур патшаның Гвиневерасының туған жерімен байланыстырылып, "Темір дәуірінің Стоунхенджі" деп аталған. Дәстүр бойынша, Карактикус римдіктерге қарсы соңғы шайқасын Шропширде өткізген. Птолемейдің 2 ғасырдағы "География" еңбегінде олардың қалаларының бірі Вирокониум Корновиорум (Вроксетер) деп аталады, ол римдік билік кезінде олардың астанасы болған және Британиядағы ең ірі елді мекендердің біріне айналған.
Ерте кезең
5 ғасырда Британияның римдік билеуі аяқталғаннан кейін Шропшир аймағы Уэльс патшалығының Поуис шығыс бөлігінде орналасты; Уэльс поэзиясында Поуис жұмағы деп белгілі. «Caer Guricon» аталымымен Шрусбери ерте орта ғасырларда Поуис патшалығының орталығы болған болуы мүмкін. Бұл қаланың Броквел Ысгитхрог тұсында 500 жылдары салынғанын көрсетеді. Шрусбери аймағына 5 ғасырда жақын орналасқан Вирокониум Корновиорум рим қаласынан келген босқындар қоныстанған деп саналады, бірақ көптеген физикалық дәлелдер 7 ғасырға жатады. Озвестри ерте орта ғасырлардағы қақтығыстар ошағы болды және 641 немесе 642 жылы Нортумбриялық Освальдтың қаза тапқан жері деп есептеледі. Кейін Освальд қасиетті кісі ретінде танылды, Беде оның қайтыс болған жері керемет оқиғалармен байланысты болғанын айтты, сондай-ақ адамдар сол жерден топырақ алып, адам бойына тең шұңқыр қазды. Мерсия королі Оффа 8 ғасыр бойы Поуистен Шропширдің барлық аймағын басып алды, 778 жылы Шрусбериді жаулап алды және оны қорғау немесе Уэльстен бөліп алу үшін екі бекініс салды. Король Оффа Поуис билеушілерінің сарайын өзінің алғашқы шіркеуіне айналдырды, ол Әулие Чадқа арналды (бұл негіз қалада әлі де сақталған және 1792 жылға дейін бастапқы орнында 1000 жылдан астам уақыт бойы жұмыс істеді). Келесі ғасырларда викингтер бірнеше рет шапқылады және Бриджнортта (912) және Чирбериде (913) бекіністер салынды. 914 жылы Мерсияның ханымы Этельфлед Шрусбериді, сондай-ақ Скергеатта (қазіргі уақытта белгісіз орын) және Уэрдбиригтегі екі басқа бекініспен бірге нығайтты. Солтүстіктен оңтүстікке қарай жорық жасаған викингтер осы кезде Бриджнортқа жетті (910 ж.). 900 жылдардың басында Шрусбериде монета соғу ошағы болғандығын көрсететін мәліметтер бар. 2019 жылы Шрусбери қамалының орнында жүргізілген археологиялық қазбалар қамалдың өзі саксондық кезеңде бекінілген орын болған болуы мүмкін екенін көрсетті.
Орта ғасырдың биік кезеңі
1066 жылы нормандтардың басып алуынан кейін Шропширдегі ірі жерлер нормандтарға, оның ішінде Роджер де Монтгомериге және кейін оның ұлы Роберт де Беллемге берілді. Ол Шрусбери қаласында, граф болған жерінде, маңызды құрылыстар салуға бұйрық берді. Осы кезеңде Уэльске қарсы қорғану және аймақты тиімді басқару үшін Людлоу және Шрусбери қамалы сияқты көптеген қорғаныс қамалдары салынды. Уэльспен батыс шекарасы 14 ғасырға дейін толық анықталған жоқ. Сондай-ақ осы кезеңде бірнеше діни мекемелер құрылды, округтің көп бөлігі Херефорд және Ковентри мен Личфилд епархияларының құрамына кірді. Кейінірек округтің солтүстік-батысындағы бірқатар приходтар 1920 жылы Уэльс шіркеуінің таратылуына дейін Сент-Асаф епархиясына қарасты, содан кейін Личфилд епархиясына берілді. Округ орта ғасырларда Уэльс маркаларының орталық бөлігі болды және күшті марка лордтары, Марш графтары мен монархтар арасындағы билік күресіне жиі тартылды.
Азаматтық соғыс
Ағылшын азамат соғысы кезінде Шропшир сэр Фрэнсис Оттли басқаратын роялистердің басты бекінісі болды. 1642 жылдың күзінде Карл I Шрусбериді уақытша астана етіп алды, бірақ Вем шайқасынан кейін дереу Оксфордқа көшті. 18 ақпан 1644 жылы Принц Руперт қаладағы штабын орнатып, Шрусберидің қалалық әкімдерімен күшін біріктірді.
Виктория дәуірі
Мот Вэнлок – қазіргі Олимпиада қозғалысының бастауындағы жер.
Әдебиет және аңыздар
Орта ғасырдың жоғары кезеңінде Шропшир аймағы маңызды поэзияға әсер етті: Пирс Плауманның авторы Уильям Лэнгланд Клиобри Мортимерде дүниеге келді, ал 14 ғасырға тән St Erkenwald аллитеративтік поэмасы жергілікті диалектіде жазылған. Шропширде «Өмір мен өлім» атты ежелгі поэманың жалғыз данасы табылған. Осы кезеңде округ түрлі орындарда және түрлі жолдармен Артурий жырларымен байланысты болды, мысалы, Хокстонда, Хокстоун паркінің бірінде Артур патшаның жерленгені туралы аңыз бар. Артурий жырларындағы алыптар Таркин мен Таркин де осы аймақта орналасқан, сондай-ақ Уиттингтон қамалы 13 ғасырдан бері Киелі Граальмен байланысты. Ескі Озвестри Гвиневраның болуы мүмкін жері ретінде танылған. Ладлоу қамалының орны Фулк Фицварин туралы халық әңгімесінде маңызды орын алады, ол Шропширдің Уиттингтонның құқықтан тыс лорды және Робин Гуд жырларына шабыт көзі болған. Шропширдің бір бөлігі ежелгі Арден орманның ішінде жатыр, ол Англияның орталық аймағының бөлігі болып, ежелгі дәуірде және жаңа заманда римдік жолдармен, соның ішінде солтүстікке қарай Уотлинг көшесімен және батысқа қарай Уэльспен шектелген. Осы орман Шекспирдің «Сізге қалай ұнайды» пьесасының көрініс орны болған, ал бұл пьеса округтен шыққан Тюдор дәуірінің көрнекті мемлекет қайраткері және Женева Библиясын басып шығарған сэр Роуленд Хиллдің мәдени ескерткіші болуы мүмкін. Шропшир Котон отбасының бастапқы беделінің орны болған, олар Котон кітапханасын Британ кітапханасын құруға дейін сақтап келген. Шрусбери аббаттығы Кадфаел хроникаларында кездеседі; Бауырлас Кадфаел аббаттықтағы қауымның мүшесі. Ақын А. Е. Хаусман өзінің алғашқы кітабындағы көптеген өлеңдерінің тұжырымдамасы ретінде Шропширді пайдаланған. Сонымен қатар, Малкольм Савиллдің көптеген балалар кітаптарының оқиғалары Шропширде орын алады. Д. Х. Лоуренстің «Сент-Мор» повесінің бір бөлігі Оңтүстік Шропширдің Стиперстоунс аймағында өтеді. 20 ғасырдың басындағы романист және ақын Мэри Уэбб Шропширде дүниеге келді және өмірінің көп бөлігін сонда өткізді, оның барлық романдары осы аймақта орналасқан, әсіресе, Шропширдің ауылдық жерлерін керемет бейнелейтін «Қымбат бағасы» романы. Понтесберидегі бір мектеп оның есімін иеленген. Шропширдің Дж. Р. Р. Толкиннің «Сақиналардың иесі» кітабындағы Шаирдің ландшафтына әсер еткені кеңінен танылған. Атап айтқанда, Wrekin (The Lonely Mountain ретінде) және Ellesmere (Laketown ретінде) ағылшын фантастикалық жазушысын шабыттандырған деседі. Сюзанна Кларктың «Джонатан Стрэндж және Мистер Норрелл» (2004) романында Джонатан Стрэндж осы округтен шыққан, ал кітаптың бір бөлігі осы жерде орын алады. Шропширден тағы бір ойдан шығарылған кейіпкер – Чарльз Диккенстің «Қараңғы үйінен» Гриндли мырза. П. Г. Вудхаустың ойдан шығарылған Блэндингс қамалы, лорд Эмсворттың ата-бабаларының үйі Шропширде орналасқан. Шропширден Псмит, Вудхаустың романдары сериясындағы ойдан шығарылған кейіпкер де шыққан. Оскар Уайльдтың «Адал болудың маңыздылығы» романында Алгернон Джекке оның елдегі үйінің орналасқан жерін білуге тырысып, оның Шропширде тұратынын жорамалдайды. Уильям М. Бервеллдің 1856 жылғы плантация әдебиеті романы «Ақ акр қара акрға қарсы» американдық құлдықтың аллегориясы ретінде әрекет ететін екі Шропшир фермасын көрсетеді – «Ақ акр фермасы» құлдықты жоюшы Солтүстік Америка Құрама Штаттарын, ал «Қара акр фермасы» – құлдықты ұстайтын Оңтүстік Америка Құрама Штаттарын бейнелейді. «Жақсы белгілер» романының басты кейіпкері Азирапхале періштесінің Шропширді жобалауымен Терри Пратчетт аталған. «Ховардс-энд» романында мистер Уилкокстің қызы Шропширде үйленеді. Романның бір бөлігі Клюн маңында өтеді.
Теология
Шропшир – сэр Роуленд Хиллдің туған округі және билік орталығы болған, 1560 жылғы Женева Библиясын үйлестіріп, жариялаған жер. Бұл маңызды Библия Элизавета діни реформасының алғашқы онжылдықтарында ағылшын протестанттығының негізгі Библиясы саналды.
Драмалық
Реформацияға дейін округте үлкен фестивальдер өткізілгені туралы деректер бар. 18 ғасырдағы ақын лауреаты және ғалым Томас Уортонның сөзіне қарағанда, Тюдор дәуіріндегі "ағылшын драмасының алғашқы гүлденуі" осы қалада болған деп есептеледі. Уитсантың және мистик пьесалар Томас Эштон басшылығымен Шрусбери мектебінің алғашқы жылдарында қойылды; олар Елизавета I патшайымының назарын өзіне аударды. Кейіннен бұл Шрусбери қаласының әсемдік пен өнер көрсету дәстүрі үшін салынған көптеген жасыл шатырларда көрініс тапты. Ричард III (IV акт, IV көрініс) пьесасында айтылған Букингемнің тұтқындалуы Вем қаласының жанында болды. Ладлоу қамалы да осы пьесада еске алынады (II акт, II көрініс). Тонг қаласындағы Сент-Бартоломей шіркеуіндегі Стенли ескерткіштері Шекспирдің туындысы деп саналатын дәстүр бар.
Басқа драматургтер
Уильям Уайчерли Шрусбери қаласының жанындағы Клайвте дүниеге келді, бірақ оның туған жері солтүстікке қарайғы Тренч-Фарм екені де айтылады. Кейіннен Уэм қаласы тағы бір жазушы, Джон Ирландияның туған жері болды, оның ата-анасы қайтыс болғаннан кейін Ирландияны Уайчерлидің жесірі асырап алғаны айтылады. Драматург Джордж Фаркуардың 1706 жылғы "Жалдама офицері" пьесасы Шрусбериде өрбиді.
Ағылшын балеті мен пантомимі туған жер
"Англия балетінің әкесі" атанған, сондай-ақ пантомиманың бастаушысы Джон Уивер өнерін Шрусбериде дамытты. Қаладағы екінші буын би шебері болған ол, ағылшын балетін және пантомиманы құрды, сонымен қатар өз заманының биге қатысты түсінігіне енгізілген философия, теология, мемлекеттік басқару және биология туралы жазбалар қалдырды. Өмірінің кейінгі кезеңінде ол би туралы жарияланымдар жасады, оны мәдениетінің кең ауқымын, Птолемейлік үйлесімнің бір бөлігі және өз заманының мемлекеттік саясатының маңызды құралы ретінде қарастырды.
Сәулет
Иниго Джонстың алғашқы белгілі сәулеттік жобасы – Хэлстегі Сент-Чад шіркеуіндегі Мақта ескерткіші. Аймақта бірнеше маңызды ғимараттар бар. Әлемдегі алғашқы темір қаңқалы ғимарат Шрусберидегі Flaxmill Maltings-те салынды: сол ғимаратта қолданылған жаңа технологиялар көк үйлер салудың қажетті шарты болды. Нэш және Рептон Атингем паркінде жұмыс істеді. 2018 жылы Атингемнің жанындағы қазба жұмыстары барысында сирек англосаксон залы табылды, ол англосаксон дәуірінде жоғары мәртебелі ғимарат болған, және мүмкін той ұйымдастырылатын зал немесе сарай болған; мерзімі біздің эрамыздың 400-1066 жылдары аралығында екені анықталды.
Кино және теледидар
Хокстоун паркі төңірегіндегі ландшафт 1988 жылы және бір жыл кейін К. С. Льюис кітаптарының BBC теледидарлық бейімделуінде, "Арстан, Қарға және Жарға" және "Каспиан принці" фильмдерінде Нарнияның кейбір бөліктерін көрсету үшін пайдаланылды. 1984 жылғы Чарльз Диккенстің "Рождество әні" фильмі Шрусбериде түсірілді. 2005 жылғы "Жасыл шөп" ситкомы Шропширде өрбітеді және Лудлоу маңында түсірілді. 2023 жылғы BBC-нің "Қараңғы үй" бейімделуінің бір бөлігі Шропширде түсірілді.
Елтаңба
Шропшир графтығының гербінің сипаттамасы: күміс фонда қара дақтар, үш көк түсті қанат, екеуі ең жоғарғы бөліктен, біреуі төменгі бөліктен шығады, әрқайсысы барыс басының бейнесімен безендірілген. Герб 1896 жылғы 18 маусымда ресми түрде бекітілді және 2009 жылы жаңа басшылық тарапынан сақталды. Бұл бастарды жиі "ағаш бастар" деп атайды. Бұл, барыс басын ағаштан жасалған соққы құралының басына ою-өрнек ретінде бейнелеу дәстүрінен туындаған деп есептеледі.
Ту
Шропшир графтығының туы – оның қару-жарағынан (гербінен) алынған ту. Ол 2012 жылдың наурыз айында Ту институтында тіркелді. Онда алтын және көк түсті фонда үш пантера басы ("жанжал басы") бейнеленген.
Облыс гүлдері
2002 жылы Plantlife International ұйымы жүргізген ұлттық сауалнамада дөңгелек жапырақты күнжара (Drosera rotundifolia) Шропшир округінің гүлі деп таңдалды. Дөңгелек жапырақты күнжара – қызыл түсті, жәндіктермен қоректенетін, батпақты ортада өсетін өсімдік. Оның өсетін жерлерінің жоғалуына байланысты таралу аймағы күрт азайды, және Шропширдің Лонгмунд аймағы – Англияда оны кездестіруге болатын сирек жерлердің бірі.
Шропшир күні
Шропширдің округтік күні 23 ақпан, Венлок аббаттығының әулиесі Милбурганың мерекесі. Милбурга – Магонсæте патшалығындағы аббатхананы құрған англосаксон патшасы Меревалдың қызы. Аббаттыққа жақын орналасқан қала қазір Мач Венлок деп аталады және қазіргі Шропшир графтығының шекарасында жатыр.
Девизі
Шропширдің ұраны – Floreat Salopia, яғни «Шропшир гүлденсін». British Rail локомотиві No.31147 «Floreat Salopia» деп аталды.
Этимология
Шропшир алғаш рет 1006 жылы англосаксон жылнамасында тіркелген. Атаудың шығу тегі – ежелгі ағылшын тіліндегі Scrobbesbyrigscīr, яғни «Шрусберишир», «бұталы жердегі бекінілген орынның графтығы» (немесе «бұталар», қазіргі заманғы туындысы). Салоп – Шропширдің ежелгі атауы, тарихи түрде пошта немесе телеграммаларда қолданылатын қысқартылған түрі; ол аңгло-француз тіліндегі "Salopesberia" сөзінен шыққан деп саналады. Бүгінде бұл атау Shrops деп ауыстырылды, алайда Шропшир тұрғындары әлі де Салопиандар деп аталады. Салоп округ орталығы Шрусбери қаласының тағы бір атауы болып табылады. 1972 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңынан кейін Салоп округтың ресми атауы болды. Бірақ бұл атау жергілікті халыққа ұнамады, және жергілікті кеңесші Джон Кенион бастаған науқан 1980 жылы округ пен кеңестің атын Шропшир деп өзгертуге қол жеткізді. Бұл өзгеріс сол жылдың 1 сәуірінен күшіне енді.
Ауданның аумағы
Уэльспен шекара 16 ғасырда белгіленді. Осуэстридің жүздіктері (Осуэстри қаласымен қоса) және Пимхилл (Вемді қоса) және Чирберидің бір бөлігі, Уэльстегі заңдар актісіне дейін Уэльс шебіндегі әртүрлі лордстволарды құрады. Қазіргі әкімшілік округ шекарасы, тарихи шекараға жақын. Көптеген эксклавтар мен анклавтар жойылды. Ең ірі эксклав – 1844 жылы Ворчестерширдің құрамына кірген (қазір Вест-Мидлендс округінің бөлігі) Хейлсовен, ал ең ірі анклав – Оңтүстік Шропширдегі Херефордширдің Фарлоу, ол да 1844 жылы Шропширге қосылды. Ғасырлар бойы Шропширдің шекарасы барлық көршілес ағылшын округтерімен өзгертіліп келді. Лудловтың оңтүстігінен (Герефордширден), Шифналдың солтүстігінен (Стаффордширден) және Маркет Дрейтонның солтүстігінен (Чеширден) және оңтүстігінен (Стаффордширден) аумақтар қосылды. Графство екі жерде жерін жоғалтты – Стаффордшир және Ворчестерширге. Географиялық тұрғыдан Шропшир екі бөлікке бөлінеді: солтүстік және оңтүстік. Округтың геологиясы әртүрлі. Вест-Мидлендс жасыл белдеуі Шропширдің шығысына қарай созылып, Хайлиден солтүстікке, Бриджнорттың шығысына, Телфордтың шығыс жағына дейін, Шропширді А5 бойымен шығысқа қарай қалдырады. Бұл Шифнал, Косфорд және Олбрайттон, сондай-ақ Дадли мен Вулвергемптон қалаларымен қатар орналасқан басқа да ауылдарды қамтиды.
Солтүстік Шропшир
Солтүстік Шропшир жазығы – жазық және құнарлы Чешир жазығының жалғасы. Осы жерде округтің ірі қалалары мен көпшілігі халық шоғырланған. Орталығында Шрусбери, солтүстік-батысында Освестри, солтүстігінде Уитчерч, солтүстік-шығысында Маркет Дрейтон, шығысында Ньюпорт және Телфорд агломерациясы (Телфорд, Веллингтон, Оукенгейтс, Доннингтон және Шифнал) орналасқан. Жер құнарлы, сондықтан ауыл шаруашылығы ландшафт пен экономиканың маңызды бір бөлігін құрайды. Северн өзені осы аймақтың төменгі жартысынан (батыстағы Уэльстен шығысқа қарай) Шрусбери арқылы ағып, Иронбридж шатқалынан төмен қарай Бриджнортқа қарай бағыт алады. Освестри маңындағы аймақ Солтүстік Шропшир жазығына қарағанда таулы келеді, ал батыс жартысы Врексам көмір кенінің жалғасы болып табылады, сонымен қатар Уэльс шекарасында мыс кендері де бар. Шропширдің орталық бөлігінде, әсіресе Хогмонд төбесінде, Бейстон Хилл маңында және Кондовер ауылының айналасында тас және құмды материалдарды өндіру әлі де жалғасуда. Snailbeach және Stiperstones-те қорғасын өндірілген, бірақ ол тоқтатылған. Орман шаруашылығы және балық аулау сияқты басқа да маңызды салалар да бар. A5 және M54 тас жолдары Вулвергемптоннан (округтің шығысынан) Телфордқа дейін, Шрусбериді айналып, ежелгі Уотлинг көшесінің бойымен параллель жүреді. Содан кейін A5 солтүстік-батысқа Освестриге бұрылып, Рексем ауданы арқылы Уэльске қарай солтүстікке қарай бағыт алады. Бұл маңызды көлік артериясы және Шропширдің қазіргі заманғы сауда-өнеркәсібінің көп бөлігі осы дәліз бойында орналасқан, әсіресе Телфорд жаңа қаласында. Аймақты кесіп өтетін бірнеше теміржол желілері Шрусбериде шоғырланған. Телфордтың оңтүстік-батысында, Иронбридж шатқалының жанында, Иронбридж электр станциясы орналасқан. Телфорд жаңа қаласы ішінара бұрынғы өнеркәсіптік аймаққа, Шығыс Шропшир көмір кеніне және бұрынғы ауыл шаруашылығы жерлеріне салынған. Аймақта әлі де көптеген бұрынғы кен орындары мен тоқтап тұрған шахталар бар. Бұл өнеркәсіптік мұра маңызды туристік тартымдылық болып табылады, бұл туралы Иронбридж, Коулбрукдейл, Броссли және Джекфилд аудандарындағы мұражайлардың өсуінен көрінеді. Блист Хилл мұражайы мен тарихи (Виктория дәуірі) ауылы, сондай-ақ Иронбридж өзі де туристер үшін тартымды орындар. Сонымен қатар, Телфордтағы бу темір жолы Хорсехайдан жүреді.
Климат
Шропширдің климаты қоңыржай. Жауын-шашынның орташа мөлшері 760-тан 1000 мм-ге дейін (30-дан 40 дюймға дейін), бұл Кембрий тауларының жаңбыр көлеңкесінде орналасуымен және Атлант мұхитының жылы, ылғалды фронттарының әсерімен байланысты. Бұл фронттар күз және көктем айларында көбінесе жеңіл жауын-шашын әкеледі. Оңтүстік және батыстағы төбелі аймақтар биіктігі жоғары болғандықтан қыста әлдеқайда суық болады, олар Уэльс шебі және Орта Уэльс климатымен ұқсас. Солтүстік және шығыстағы жазық солтүстік жазықтықта Батыс Мидлендс аймағының қалған бөлігіне ұқсас климатқа ие. Ауылдық және құрлықта орналасқандықтан, қыстың ашық түндерінде температура Англияның көптеген аймақтарына қарағанда күрт төмендейді. 1982 жылдың 10 қаңтарында Харпер Адамс университетінде, Эдгмондта Англиядағы ең төменгі температура рекорды бұзылды (және осы күнге дейін сақталып келеді): Округтағы жалғыз ірі Метеорологиялық қызмет станциясы Шрусбери мен Маркет Дрейтон қалаларының арасында, солтүстікте орналасқан Шоубериде орналасқан.
The only major Met Office weather station in the county is located at Shawbury, which is in the north, between Shrewsbury and Market Drayton.
Геология
Шропширде докембрийден голоценге дейінгі әртүрлі тау жыныстары кездеседі. Ауданның солтүстік бөлігінде юра, карбон, перм және триас дәуірлерінің мысалдары бар. Орталық бөлігінде докембрий, кембрий, ордовик, карбон және перм дәуірлері басым. Оңтүстік бөлігінде негізінен силур және квартер дәуірлері таралған. Шропширде силур және ордовик тау жыныстарының көптеген аймақтарында қабыршақтар, маржандар және трилобиттердің көптеген түрлерін табуға болады. Мортимер орманы және Венлок жиегі – көптеген қазбалар табылған жерлердің мысалы.
Статистикалық
Eurostat мақсаты үшін округ (Телфорд және Врекин бірлік округін қоспағанда) NUTS 3 аймағы болып табылады (UKG22 коды). Шропширдің екі бірлік аймағы (салтанатты округтың барлық бөлігін қамтиды), сондай-ақ Стаффордшир салтанатты округын қамтитын органдар NUTS 2 "Шропшир және Стаффордшир" аймағын құрайды.
Экономика
Rayburn Range және Aga Rangemaster Group Тельфордта орналасқан; PDSA Сент-Джордж және Приорсли, Тельфордта орналасқан. Қорғаныс министрлігінің Лиллехолл мен Доннингтондағы маңызды қоймасы бар. Мұнда сондай-ақ Unimation, Nikon, Hitachi Maxell, Ricoh, Capgemini, Fujitsu және Electronic Data Systems сияқты жоғары технологиялық өнеркәсіптер орналасқан. Хэдли Касл қаласында Denso Manufacturing UK Ltd автокөлік кондиционерлерін, ал GKN Wheels автокөлік дөңгелектерін шығарады. Тельфордтың Хортонвуд қаласындағы Makita Manufacturing Europe компаниясы Ұлыбританиядағы электр құралдарын шығаратын жалғыз зауыт. Müller Dairy Ltd Маркет Дрейтонда орналасқан, ал Palethorpes, Pork Farms компаниясының бөлігі болып, жеке маркалы шұжықтар шығарады. Crudgington-да Dairy Crest 2015 жылдың ақпанына дейін Country Life сары майы мен Clover өнімдерін шығарды және олардың техникалық орталығы бар. Anglo Beef Processors (ABP Food Group) Шрусберидің солтүстігіндегі Харлескотт қаласында орналасқан. Uniq plc компаниясының Минстерлидегі зауыты Tesco үшін салқындатылған десерттер шығарады. BT компаниясының Ұлттық Желілік Басқару Орталығы (Whittington House) Шропширдің Уиттингтон қаласында орналасқан. Ұлыбританиядағы әскери тікұшақтарға оқыту RAF Shawbury-де, RAF әуе қозғалысын бақылаушыларына (ATC) оқытумен бірге жүзеге асырылады.
Бөлімдер мен айнала
Шропширдің салтанатты округінің көп бөлігі жергілікті басқару мақсатында 2009 жылы құрылған бірлік билігі – Шропшир кеңесімен қамтылған. Тельфорд және Врек – округтік мәртебесі бар бірлік билігі, ол лорд-лейтенант сияқты түрлі функциялар үшін округтің бір бөлігін құрайды, бірақ Шропшир кеңесінен бөлек жергілікті билік органы болып табылады. Көптеген қызметтер, мысалы өрттен қорғау және құтқару қызметі, екі орган арасында ортақ пайдаланылады, және олар су тасқынының қаупін картаға түсіру сияқты кейбір жобалар бойынша бірлесіп жұмыс істейді. Шропширдің жаңа бірлік билігі – Шропшир кеңесі округті үш аймаққа бөледі, әрқайсысының өз аймақтық комитеті бар: Солтүстік, Орталық және Оңтүстік. Бұл аймақтық комитеттер қала және ауыл шаруашылығын жоспарлау мәселелерін қарастырады. 2008 жылы бұрын бөлінбеген Шрусбери аумағының бөлінуімен бүкіл салтанатты округ енді бөлінген. Приходтардың мөлшері қамтылған аумақ және тұрғындар саны тұрғысынан қатты өзгереді. Шрусбери округтегі ең көп халқы бар приход (және Англиядағы ең көп халқы бар приходтардың бірі) болып табылады, онда 70 000-нан астам тұрғыны бар, ал Боскобел географиялық аумағы және халқы бойынша Шропширдегі ең кішкентай приход, 2001 жылғы санақ бойынша онда бар болғаны 12 тұрғыны бар. Кішкентай приходтарда (халық саны 200-ден аз) әдетте бір немесе бірнеше көршілес приходтармен бірлескен приходтық кеңес болады, немесе кейбір жағдайларда приходтық жиналыс өткізіледі (мысалы, Сибдон Карвудта). Тельфордтың қалалық аймағы көптеген приходтарға бөлінген, олардың әрқайсысы белгілі бір қала маңындағы елді мекенді қамтиды, олардың кейбіреулері тарихи ауылдар немесе қалалар (мысалы, Мадли). Приход Шропширдің екі бірлік билік аймағында маңызды бөлімше және жергілікті басқару деңгейі болып табылады.
Жергілікті билік 1974-2009
1974 жылы Салоптың бүкіл аумағын қамтитын, метрополитандық емес округі құрылды. Жергілікті науқаннан кейін кеңес 1980 жылдың 1 сәуірінен бастап Шропширге қайта оралуға 48-5 дауыспен келісті. Жергілікті басқарудың екі деңгейлі жүйесі болды, оған округтік кеңес (жоғарғы деңгей) және алты аудандық кеңес кірді: Бриджнорт, Солтүстік Шропшир, Осуэстри, Шрусбери және Атчам, Оңтүстік Шропшир және Врекин. 1998 жылы Врекин округтік кеңестен әкімшілік тұрғысынан бөлініп, біртұтас билікке ие болды және Тельфорд және Врекин болып өзгерді. Екі деңгейлі құрылым округтың қалған бөлігінде сақталды және Англиядағы ең сирек қоныстанған екі деңгейлі аймақ еді. Осуэстри мен Шрусбери және Атчамға 1974 жылы қала мәртебесі берілді. Тельфорд және Врекин 2002 жылы қала мәртебесіне ие болды.
2009 жылғы қайта құру
2006 жылы жергілікті басқару ақ парағында Англиядағы белгілі бір аймақтарда жаңа біртұтас әкімшілік бірліктер құру туралы ұсыныстар қолдау тапты. Корнуолл, Нортумберленд және Шропшир сияқты халық саны аз мегаполистік емес округтер үкімет тарапынан әлдебір түрінде біртұтас әкімшілік бірліктермен қамтылуы мүмкін болды (округ бір біртұтас әкімшілік бірлікке айналуы немесе бірнеше біртұтас әкімшілік бірліктерге бөлінуі мүмкін еді). 2009 жылғы қайта ұйымдастыру кезінде округтердің рәсімдік шекараларындағы қолданыстағы біртұтас әкімшілік бірліктердің аумақтарына (мысалы, Телфорд және Врекин) ешқандай әсер етілмеді және шекараларды өзгерту жоспарланбады. Шропшир округі кеңесі, Оңтүстік Шропшир аудандық кеңесі және Осуэстри қалалық кеңесінің қолдауымен, Шропширдің мегаполистік емес округін бір біртұтас әкімшілік бірлікке айналдыруды үкіметке ұсынды. Округтің қалған үш ауданы бұл ұсынысқа қарсы болды, Шрусбери және Атчам қалалық кеңесі сот арқылы жоғары сотқа шағым түсірді. Шропшир біртұтас әкімшілік бірлігін құру туралы ұсыныс DCLG тарапынан қолдау тапты және 2009 жылдың 1 сәуірі қайта ұйымдастыру күні ретінде белгіленді. Шропшир кеңесіне алғашқы сайлау 2009 жылдың 4 маусымында өтті, бұрынғы Шропшир округі кеңесі билікті сақтап қалды және оның кеңесшілері 1 сәуірде жаңа Шропшир кеңесінің алғашқы мүшелері болды. Ұсыныстардың бір бөлігі Шрусбери қаласын қауымдық бірлестіктерге біріктіру және қалалық кеңес құруды қамтиды. Қауымдық бірлестік 2008 жылдың 13 мамырында құрылды және 70 000-нан астам халқы бар Англиядағы екінші ең ірі азаматтық қауымдық бірлестік болып табылады (тек Вестон-супер-Мәрде ғана халық саны көп).
Кеңестерді саяси бақылау
Шропшир кеңесі 2009 жылғы алғашқы сайлаудан бері консерваторлардың билігінде, ал Телфорд және Врек кеңесі 2011 жылдан бері Лейборист партиясының билігінде.
Экономика
Шропшир экономикасында дәстүрлі түрде ауыл шаруашылығы басымдық құрды. Кейіннен аймақ көбірек қызмет көрсетуге бағытталды. Шрусбери округінің қаласы, Лудлоудағы тарихи қамал, Халықаралық Олимпиада қозғалысының туған жері саналатын Мач Венлок және Ironbridge Gorge өнеркәсіптің алғашқы ортасы – Шропширдің ең ірі туристік аймақтары болып табылады. Бұған Шропшир Одағы каналындағы және аймақтағы басқа да каналдардағы тар қайықпен саяхаттау мүмкіндігін ұсынатын, қайта жаңартылған канал желісі де қосылады. Ауданның табиғи сұлулығының арқасында адамдар барлық аймаққа тартылады. 2024 жылы Шропшир ABTA-ның «әдемі пейзаждар, қалалар және ауылдар» үшін бақыланатын жаһандық бағыттар тізіміне енді. Өнеркәсіп көбінесе Телфорд, Освестри, Уитчерч, Маркет Дрейтон және Шрусбериде орналасқан, бірақ шағын өнеркәсіптік аймақтар көптеген нарық қалаларында, сондай-ақ ауылдық аймақтардағы бұрынғы әуежайларда да дамыған. Уитчерч сияқты қалалардағы базар көшелерінің көп бөлігі қолмен жасалған заттарға немесе антиквариатқа маманданған шағын дербес кәсіпорындардан тұрады. Шропширдегі көптеген кәсіпорындар отбасылық бизнестер болып табылады, мысалы, Уитчерчтегі Уотергейт көшесінде орналасқан Рейвен Ярд Антики отбасылық антиквариат дүкені. Шрусбери аймақтық жол желісінің тораптық нүктесінде орналасқандықтан, тарату және қоймалау орталығына айналуда. Телфордта 2009 жылы Телфорд және Урекен кеңесі Донингтонда жаңа теміржол жүк терминалын ашты, болашақта осы желіні Стаффордқа дейін ұзарту жоспарлануда. Шрусбериде екі орташа сауда орталығы бар: жабық «Прайд Хилл» және «Дарвин» (екеуі де Прайд Хиллде орналасқан) және ішінара жабық «Риверсайд Молл». Шрусбери Уэльстің орталық бөлігіндегі ірі аймақтағы тұрғындар үшін ең жақын қала болып табылатындықтан, әсіресе сенбі күндері көптеген сатып алушыларды тартады. Шропширдегі танымал компаниялардың бірі – Market Drayton-дағы Müller Dairy (UK) Ltd. Корольдік әуе күштері RAF Cosford және RAF Shawbury базаларында жұмыс істейді, ал PDSA қайырымдылық қорының бас кеңсесі Приорслиде, Телфордта орналасқан.
Көлік
Шропшир Ұлыбританияның қалған бөлігімен бірнеше автомобиль және теміржол байланыстары арқылы жалғастырылған. Тарихи тұрғыдан алғанда, округтегі өзендер және кейіннен каналдар да тасымалдау үшін пайдаланылды, бірақ қазір олардың тасымалдаудағы қолданылуы айтарлықтай төмендеді. Округтың негізгі көлік торабы – Шрусбери, одан көптеген маңызды жолдар мен теміржолдар өтеді және бірігеді. Ұлыбританиядағы каналдар бастапқыда тауарларды тасымалдау үшін салынған, бірақ қазір көбінесе демалыс мақсатында қолданылады. Солтүстік Шропширде жалпы ұзындығы 41 миль (66 км) болатын үш каналды Canal & River Trust басқарады: Шропшир Юнион каналы (Аддерлидің солтүстігінен Найтонға дейін), Лланголен каналы (Чирк акведугынан Гриндли Брукке дейін) және Монтгомери каналы (Фрэнктон Антагоннан Ллэйнинехке дейін). Бұған қоса, Шрусбери және Ньюпорт каналын болашақта қайта жаңарту мүмкіндігі қарастырылуда. Округтағы маңызды жолдарға M54 тас жолы кіреді, ол Шропширді басқа тас жол желісімен, әсіресе Батыс Мидлендс округімен байланыстырады. A5 тас жолы да округ арқылы шығыстан батысқа қарай өтеді. Бұрын жол Шрусбери қаласынан өтіп, бірақ содан бері үлкен екі қабатты айналма жол салынды. Округтағы басқа да маңызды магистральдық жолдарға солтүстік-оңтүстік бағыттағы A49, A53 және A41 кіреді. Округ арқылы бірнеше маңызды теміржол желілері өтеді, оның ішінде Уэльс Марш желісі, Уэльс жүрегі желісі, Кембриан желісі, Шрусбериден Честерге дейінгі желі және Вулвергемптоннан Шрусбериге дейінгі желі, сондай-ақ жақсы дамыған Северн аңғары теміржолы сияқты мұралық теміржолдар бар. Озвестриде Кембриан мұралық теміржолы орналасқан. Округте жұмыс істейтін үш пойыз операторы компаниясы – West Midlands Trains, Transport for Wales және Avanti West Coast. 2008 жылдың көктемінде Wrexham & Shropshire атты жаңа компания Шропширден Лондон Мэрилебонға қызмет көрсетуді бастады, бірақ 2011 жылдың 28 қаңтарында қызмет тоқтатылды, нәтижесінде Шрусбериде астанамен тікелей байланыс болмады. Virgin Trains (сол кездегі оператор) 2014 жылдың 11 желтоқсанында Шрусбериден Лондон Юстонға рейстерді қайта бастады, оларды 1990 жылдардың соңында тоқтатқан еді, алайда олардың ізбасары Avanti West Coast 2024 жылдың маусым айында қызметті тағы да тоқтатуға дайын. Шропшир арқылы екі ірі сумен жабдықтау акведуктары өтеді; Оңтүстік Шропшир арқылы өтетін Элан акведугы Элан аңғарынан Бирмингемге су жеткізеді, ал Солтүстік Шропшир арқылы өтетін Вирнуи акведугы Вирнуи көлінен Ливерпульге су жеткізеді.
future. Major roads in the county include the M54 motorway, which connects Shropshire to the rest of the motorway network, and more specifically to the West Midlands county. The A5 also runs through the county, in an east–west direction. The road formerly ran through Shrewsbury, although a large dual carriageway bypass has since been built. Other major trunk roads in the county include the north–south A49, the A53 and the A41. There are a number of major railway lines running through the county, including the Welsh Marches Line, the Heart of Wales Line, the Cambrian Line, the Shrewsbury to Chester Line and the Wolverhampton to Shrewsbury Line, as well as heritage railways including the well established Severn Valley Railway. The Cambrian Heritage Railway exists in Oswestry. The three train operating companies working in the county are West Midlands Trains, Transport for Wales and Avanti West Coast. A new company, Wrexham & Shropshire, commenced services from Shropshire to London Marylebone, in spring 2008 but the service was discontinued on 28 January 2011 leaving Shrewsbury without a direct link to the capital. Virgin Trains (the operator at the time) recommenced services from Shrewsbury to London Euston on 11 December 2014, having withdrawn them in the late 1990s, however, their successor Avanti West Coast is set to withdraw service once again in June 2024. Two major water supply aqueducts run across Shropshire; the Elan aqueduct running through South Shropshire carrying water from Elan Valley to Birmingham and the Vyrnwy Aqueduct running through North Shropshire delivering water from Lake Vyrnwy to Liverpool.
Теледидар
Аудан BBC West Midlands және ITV Central телеарналарының Бирмингемдегі студияларынан хабар таратады. Телевизиялық сигналдар Wrekin немесе Sutton Coldfield телемұнараларынан алынады.
Радио
BBC Local Radio округ үшін BBC Radio Shropshire арқылы қамтамасыз етіледі, ол Шрусберидегі студиясынан хабар таратады. BBC Radio WM Шропширдің шығыс бөліктерінде де естіледі. Облыс бойынша коммерциялық радио станциялары: Free Radio Black Country & Shropshire, Greatest Hits Radio Black Country & Shropshire, Heart West Midlands, Capital North West and Wales, Smooth West Midlands және Sunshine Radio (Лудлоу және Шропширдің оңтүстік бөліктеріне қызмет көрсетеді).
Газеттер
Шропшир Стар – бүкіл графтықты қамтитын жергілікті газет.