Кіріспе
Ливандағы крестонос қамалы Торон, қазір Тибнин немесе Тебнин деп аталатын Ливанның оңтүстігінде, Тирден Дамаскқа қарайтын жолда Ливан тауларында салынған маңызды крестонос қамалы болды. Бұл қамалда Торон иелігінің орталығы орналасқан, ол Иерусалим Корольдігі құрамындағы, бірақ іс жүзінде Ғалилея княздығының қарастырылған вассалдығы еді.
Toron, now Tibnin or Tebnine in southern Lebanon, was a major Crusader castle, built in the Lebanon mountains on the road from Tyre to Damascus. The castle was the centre of the Lordship of Toron, a seigneury within the Kingdom of Jerusalem, actually a rear vassalage of the Principality of Galilee.
Торонның әміршісі
Бұл қамалды 1106 жылы Галилея князі Фаукембергский Гю Тирді басып алуға көмектесу үшін салған. Гю қайтыс болғаннан кейін "Изз әл-Мулк" Тибнин төңірегіне шабуыл жасап, халықты өлтіріп, олжамен қашып кетті. Бұл шабуыл Бесінші крест жорығының күштері Нил дельтасындағы Дамиеттадағы маңызды қорғаныстарды басып алып, Каирге қауіп төндірген кезде жасалды. Сұлтан әл-Муазам Палестинадағы бекіністерді Мысырдағылармен алмастыруға дайын болды, бірақ мүмкін болса, крестшілерге қорғануға болатын мықты қалаларды беруден жалтарғысы келді. Алмасудың қажеті болмаса да, крестшілер үшін Иерусалимді мұсылман билігінен қайтару мақсатындағы осы жерлердің географиялық орны маңызды болып қала берді. Шындығында, олардың қиратылуына қарамастан, Торон, Сафед және Хунин 1229 жылы келісім арқылы қайта жаңғыртылды – әл-Муазамның 1227 жылғы 11 қарашадағы өлімінен екі жыл өткен соң, Фридрих II әл-Камиль сұлтаннан. 1220 жылы Торон Тевтон орденіне Жоселин иелігі деп аталатын жерлермен бірге сатылды, бұл олар мен Хамфри IV-нің немересі, Арменияның Алисасы, Торон иелігінің мұрагері арасында дауға себеп болды. Алиса жоғары сотта өз құқықтарын сәтті қорғады және Фридрих II оған иелікті қайтарды. Бірақ франктардың аумақты иеленгеніне көзі жетпеді. 1239 жылы келісім аяқталғаннан кейін Торон Аюбидтерге қайта өтті. Екі жылдан кейін, 1241 жылы, Ричард Корнуолл мен Мысыр сұлтаны Салих арасындағы келісімге байланысты ол қайтадан крестшілерге қайтарылды. 1244 жылы қамал Хорезм әскеріне қарсы тұрып, Иерусалимге жасалған мұсылман шабуылын тоқтатуға көмектесті. Дегенмен, Иерусалим Хорезмдіктердің көптігіне көніп берді және қамалдың мақсаты ескірді. Алайда Торон крестшілердің қолында қалды және Бейбарс джихады оны оқшаулағанға дейін мамлюктермен үнемі қоршауға алынды. Ықшам қоршаудан кейін Бейбарс сирек кездесетін мейірімділік танытып, крестшілердің шағын тобына берілу шартымен эвакуациялауға рұқсат берді, олар осы ұсынысты қабылдады. Торон иелері патшалықта ықпалды болды; Хамфри II Иерусалимнің констеблі болды. Хамфри IV патша Амальрик I-нің қызы Изабеллаға үйленді (олардың некелері кезінде Торон патшалық иелікке айналды, бірақ олар ажырасқаннан кейін атағы Хамфри IV-ке қайтарылды). Бұл сондай-ақ, кем дегенде бірнеше буын бойы еркек желісі бойынша тікелей мұрагерлікке ие болған сирек иеліктердің бірі еді. Торон иелері Хамфри III-нің үйленуі және Хамфри IV-нің аналық мұрасы арқылы Ольтрежурдан иелігімен де байланысты болды. Кейіннен Торон Тирдің патшалық иелігіне қосылды, ол Антиохия тармағына, содан кейін Монфорттан олардың мұрагерлеріне өтті.
Қалдық
Торон қамалы тік төбеде, шын мәнінде қола дәуіріне жататын, Тибнин ауылының солтүстігінде, теңіз деңгейінен бірқатар биіктікте орналасқан. Ол пішінімен овал тәрізді, контурлары төбенің пішінін қайталайды. Бұрын он екі тікбұрышты мұнарасы болған, олардың бірі оңтүстік жағындағы басты мұнара болған. 1266 жылы мамлюктермен қиратылған қамал 500 жылдан кейін, 18 ғасырдың ортасында шиит шейхы Насиф әл Нассар Осман империясына қарсы күресі кезінде қайта салынды. Ол ортағасырлық қабырғалардың қираған қалдықтарын қайта құру үшін негіз ретінде пайдаланды, сондықтан қамал бүгінде көбінесе Османдық құрылыс болып көрінеді. Кейін қамал Насифтің әулеті – Эль Асадтың үйі және базасы ретінде қолданылды. 1881 жылы бұл жергілікті губернатордың резиденциясы екені және онда шамамен жиырма мұсылман тұратыны хабарланды.