Кіріспе

Сыртқы цифрлық-аналогтық аудио түрлендіргіш

Covox Speech Thing – бұл компьютердің параллель принтер портына қосылатын сыртқы цифрлық-аналогтық түрлендіргіш (DAC). Ол қарапайым R 2R кедергі сатысын пайдалана отырып, 8 биттік цифрлық дыбысты аналогтық сигналға түрлендіреді. Speech Thing 1987 жылдың 18 желтоқсанында Орегон штатының Юджин қаласында орналасқан Covox, Inc. компаниясымен шамамен 70 АҚШ долларына ұсынылған, ал 1989 жылға қарай бағасы 79,95 АҚШ долларын құрады. Оның байланыс протоколы мен DAC қарапайым болғандықтан және тек бірнеше арзан бөлшектерді дәнекерлеуді қажет ететіндіктен, адамдар көп ұзамай өздерінің (DIY) нұсқаларын жасауға кірісті. Оның «Параллель порт арқылы цифрлық-аналогтық түрлендіргіш» патентінің (1987 жылы тіркелген, 1989 жылы мақұлданған) ерекшелігі резисторлық сатыны DAC ретінде пайдалану емес, егер оның резисторлық сатысының дизайны параллель портты пайдаланудан басқа құрылғыларды шектемесе, оны параллель портқа оңай қосу мүмкіндігі болды, себебі сол кезде дыбыс карталары өте қымбат еді. Бұл плагин де демо-сценада кең таралды. Дизайнның өзіндік мәселесі – оның сапасы резисторлардың қаншалықты дәлме-дәл келуіне байланысты (қараңыз). Егер резисторлар сәйкес келмесе, кернеу деңгейлері, әсіресе үнсіз дыбыстар үшін шатастырылып, бұрмалануға әкеледі. Дегенмен, Covox плагинінің дыбыс сапасы PC динамигіне қарағанда әлдеқайда жоғары; тіпті бүгінгі күні де өздігінен жасалған нұсқа ескі компьютерлерге дыбыс берудің арзан жолы болып табылады.

Ерекшеліктері

Қарапайым айтқанда, Covox плагині параллельді порттан әрбір сандық аудио үлгісі үшін 8 биттік сандық байтты қабылдап, мини телефондық ұңғыш арқылы жоғары кедергілі моноаналогтық шығыс кернеу сигналын жасады. Бұл сигнал күшейтіліп, динамиктер арқылы қайта ойнатылуы мүмкін. R 2R тізбегінің кедергілері (патент бойынша 100 кОм және 200 кОм) сигналдардың артық жүктелуін болдырмау үшін жеткілікті түрде жоғары жасалған, сондықтан шығыс ұңғышына қосылған принтер қалыпты жұмыс істейді. Covox плагинінің өзі тізбекті логиканы немесе сағат сигналын пайдаланбайды, сондықтан теориялық тұрғыдан кез келген дискретизация жылдамдығымен жұмыс істей алады. Бірақ практикада, параллельді порттың жылдамдық шектері тіпті стандартты 44100 Гц-қа жетуді қиындатады (1980-жылдардың орташа 80286 жүйесі 12 кГц дискретизация жылдамдығын қолдай алды, ал кейін 1991 жылы ұсынылған 33 МГц 486SX 44 кГц жылдамдықты қолдай алды). R2R кедергі тізбегінен кейін 15 кОм жүктемелік кедергі және 5 нФ конденсатордың параллель қосылуы шамамен 3 кГц-тен басталатын пассивті RC төмен өткіргіш сүзгін құрайды, осылайша аналогтық жолақты шектейді. Көптеген DIY нұсқалары бірдей тізбек топологиясын және компоненттік мәндерді пайдаланбайды, нәтижесінде әртүрлі тембр пайда болады. Тағы бір шектеуші фактор – процессордың (CPU) фондық дыбысты ойнату үшін дискретизация жылдамдығымен үзіліске түсуі керек болды (осылайша әрбір үлгі үшін контексттік ауыстырудың құны, секундына мыңдаған рет), себебі деректерді буферлеу немесе тікелей жадқа қол жеткізу мүмкін емес еді. Дыбыс сапасын бағдарламалық жасақтама арқылы дитеринг (dithering) көмегімен арттыруға болады, ол сезілетін алиасинг шуын азайтады және динамикалық диапазонды кеңейтеді (Inertia Player және FastTracker 2 бағдарламаларында интерполяция опциясы ретінде қолданылады).

Коммерциялық өнімдер

Covox Speech Thing – R 2R резисторлы DAC, параллель порт арқылы деректерді жіберу мүмкіндігімен, сөйлеу синтезі бағдарламалық жасақтамасымен бірге, бастапқыда дауыс синтезі және тану жүйесінің бөлігі ретінде сатылды. Disney Sound Source – Covox Speech Thing-ден әртүрлі конструкцияға ие, бірақ сырттай ұқсас корпусқа және сонымен қатар параллель порт арқылы деректерді жіберу мүмкіндігіне ие, 1990-шы жылдардың басында Disney Software компаниясы сатты. Параллель принтер портына қосылатын, тіркелген ұя арқылы бөлек күшейткішке / динамик қорапшасына аналогтық дыбысты жіберетін DAC және FIFO буферінен тұрады. Оның бағасы 14 долларға белгіленді және көптеген ойындармен үйлесімді болды (төменде қараңыз). Сыртқы қуат көзінен (9 вольттық батареядан) жұмыс істеді және бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы қосылып/өшірілуі мүмкін. FIFO буфері жоқ Covox Speech Thing-тен айырмашылығы, Disney Sound Source 16 байттық FIFO буферіне ие, ол автоматты анықтау және дерек ағынын басқару мүмкіндігін ұсынады, сондай-ақ резистивті DAC-ке 7 кГц ± 5% тұрақты дискретизация жылдамдығымен цифрлық сигналды жібереді. DSS007C баспа схемалық тақтасында "Ⓟ (1983) U. S. 4,384,170 және басқалары" деген жазу бар, бұл Форрест С. Мозердің ертерек патенті. Тақтада тек бір интегралдық схема бар ("ICS1453" деп белгіленген) және схемада параллель порттан 8 сызық бір чипке келіп қосылады, оның кіріс тізбегі D0 D8 және "DAC шығысы" тізбегі шығысқа ("дыбысқа") бағытталған. Осыдан, бұл чип FIFO және DAC функцияларын ішкі жағынан жүзеге асырады деген қорытынды жасауға болады, бұл түпнұсқа Covox-тың R 2R пассивтік конструкциясынан күрт өзгешеленеді. 2015 жылы аппараттық құрал кері инженерияланды, соның нәтижесінде үйлесімді схемаларды жеңіл қолжетімді компоненттерден құрастыру мүмкін болды. Сондай-ақ, ол танымал DOSBox эмуляторында эмуляцияланады.

Ковокс- ты эмуляциялау

DOSBox және Fake86 эмуляторлары физикалық Covox болмаған машиналарда виртуалды Covox-ты (Disney Sound Source сияқты) эмуляциялай алады.

Кейінгі нұсқалары

Андре ЛаМоттың 1995 жылғы "Black Art of 3D Game Programming" кітабындағы "Өзіңнің жеке цифрлық дыбыс құрылғыңды құру: DIGIBLASTER" бөлімі "Covox" сөзін атамаса да, екі параллель принтер портына қосылатын, Covox-тың стереодағы клонына ұқсас резисторлық сатылы аппараттық құрылғыны қалай құру керектігін және оны басқару үшін DOS C кодын сипаттайды. Simple LPTsnd – Covox Speech Thing-ке қосымша SoundJR және FTL дыбыс адаптерлерімен де үйлесімді, соның арқасында көбірек ойындар ойнауға болады. CVX 4 – төмен өткізгіш сүзгіге конденсаторды таңдауға, қосымша әлсіретуді қамтамасыз етуге және байланыс конденсаторын айналып өтуге арналған DIP коммутаторларына ие. Disney Soundsource 2015 Remake – түпнұсқа адаптерден кері инженеринг жасалған. Бұл, түпнұсқа Disney аппараттық құралын талап ететін бағдарламалық жасақтамаларға қосымша эмуляторларсыз жұмыс істеуге мүмкіндік береді. – принтер үшін параллель портты тікелей қосылыммен ұсынады, түпнұсқа Covox-қа ұқсас болу мақсатында. Параллель порттық құлаққап DAC – 1990 жылдарғы SiliconSoft SoundJr құрылғысының көшірмесі, ол параллель порттан қуат алып құлаққаптарды басқара алады. Параллель порттық аудио және джойстик адаптері – FTL Sound Adapter-мен үйлесімді. ISA LPT DAC r0 – ISA шинасына қосылатын екі арналы тақта. Әрбір арнада Analog Devices AD7524 8 биттік DAC CMOS чипі қолданылады, оның құрамында дәл интеграцияланған жұқа пленкалық резисторлар желісі бар.