Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ссесе аралдары – Угандадағы Налубале көлінің солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан сексен төрт аралдан тұратын архипелаг. Аралдар Орталық Уганданың оңтүстігіндегі Калангала ауданымен шектес, және оның Уганданың құрлық бөлігінде аумағы жоқ.
The Ssese Islands are an archipelago of eighty four islands in the northwestern part of Lake Nalubaale in Uganda. The islands are coterminous with the Kalangala District in southern Central Uganda, which does not have any territory on mainland Uganda.
Орналасқан жері
Бұл аралдар әлемдегі екінші үлкен тұщы сулы көл – Налубале көлінің солтүстік-батыс бөлігін алып жатыр. Архипелагтың ең ірі аралы – Бугала аралы, ол архипелагтың жер аумағының жартысынан астамын құрайды. Ауданның координаттары: 0° 26' 0.00"S, 32° 15' 0.00"E (Ен: 0.4333; Бой: 32.2500). Аралдар екі негізгі топқа бөлінген. Оңтүстік-батыс бөлігін Бугала аралының құрметіне Бугала тобы деп атауға болады, себебі Бугала аралы архипелагтағы ең үлкені. Солтүстік-шығыс тобын осы топтағы ең үлкен Куме аралының құрметіне Куме тобы деп атауға болады. Екі топты Куме каналы бөліп тұр. Бугала тобындағы басқа аралдар: Бубеке, Бубембе, Буфумира, Бугаба, Букаса, Буйова, Фунве және Серинья. Куме тобындағы негізгі аралдар: Дамба, Куме және Луважи.
The islands occupy the northwestern corner of Lake Nalubaale, the second largest freshwater lake in the world. The largest island in the archipelago is called Bugala Island, which accounts for more than half the archipelago's land area. The coordinates of the district are:0° 26' 0.00"S, 32° 15' 0.00"E (Latitude: 0.4333; Longitude:32.2500). The islands lie in two main groups. The south west can be referred to as the Bugala Group, after Bugala Island, the largest in the archipelago. The northeastern group can be referred to as the Koome Group, after Koome Island, the largest in that group. The two groups are separated by the Koome Channel. Other islands in the Bugala Group include: Bubeke, Bubembe, Bufumira, Bugaba, Bukasa, Buyova, Funve and Serinya. The main islands in the Koome Group include: Damba, Koome and Luwaji.
Тарих
Ссесе аралының ең алғашқы тұрғындары туралы көп мәлімет жоқ, бірақ Буганданың құрылуына байланысты айтылатын кейбір ауызша дәстүрлерде оның негізін қалаушы Кинту осы аралдардан шыққан, немесе кем дегенде Бугандаға олар арқылы келгені айтылады. Баганда халқы Ссесені құдайлар аралы деп құрметтейді. Колониялық кезеңге дейін Буганда патшаларының аралдарға барып, ондағы басты киелі орындары бар бірнеше балубаалға құрмет көрсетуі дәстүрге айналған. Олардың ішінде Букаса аралындағы Мусиси (жер сілкінісі рухы) және Ванема (дене мүкілігі рухы) киелі орындары, сондай-ақ Бубэмбе аралындағы Мукаса (көл рухы) киелі орны бар.
Little is known about the earliest inhabitants of Ssese, but some oral traditions associated with the creation of Buganda claim its founder Kintu hailed from the islands, or at least arrived in Buganda via them. The Baganda revere Ssese as the Islands of the Gods. In pre colonial times it was customary for the Kings of Buganda to visit the islands and pay tribute to the several balubaale whose main shrines are situated there. These include shrines to Musisi (spirit of earthquakes) and Wanema (physical handicaps) on Bukasa Island, as well as the shrine of Mukasa (spirit of the lake), on Bubembe.
Саяхат
Аралдарға барудың ең танымал жолы – архипелагтарға негізгі қақпа ретінде MV Kalangala кемесімен Энтеббе маңындағы Накивого арқылы. Накивого мен Бугала аралы арасындағы сапар әдетте 3,5 сағатқа созылады. Букакаттадан: Уганданың батысынан, Масакадан шығысқа қарай 36 шақырым жерде орналасқан Букаката материгі, Бугала аралдарындағы Лукумен 50 минуттық тегін автопароммен байланысады. Паром таңертеңнен кешке дейін әрбір бірнеше сағат сайын екі бағытта да жүзеді. Жексенбі күні таңертеңгі сапарлар жоқ. Касеньиден: Банда аралына жету үшін Энтеббе – Кампала тас жолынан 7 шақырым қашықтықтағы Касеньи балықшылар ауылынан шағын ағаш қайықтар кетеді; Энтеббеден 5 шақырымдай жерде бұрылыс бар. Бугала аралында Калангаладан Лукуға дейін жүретін ұсыныс таксилері бар.
The most popular route that the islands can be accessed from is through Nakiwogo near Entebbe by MV Kalangala as the main gateway to the archipelagos. Transfer between Nakiwogo and Bugala Island is usually 3½ hours. From Bukakata: From the western part of Uganda, a free car ferry links Bukakata mainland located 36 km east of Masaka with Luku on Bugala Islands about 50 minutes sailing. The ferry sails either directions every few hours from early morning to late afternoon. The morning trips on Sunday are not available. From Kasenyi landing site: To get to Banda Island, there are small wooden boats departing from Kasenyi, a fishing village 7 km off Entebbe Kampala road; turn off is 5 km outside Entebbe. On Bugala island there are shared taxis that run from Kalangala to Luku.
Экономикалық қызмет
Ссесе аралдарындағы басты кәсіп – алып Нил шабағын аулау, оның көп бөлігі экспортқа жіберіледі. Бұл және Виктория көліндегі басқа да аралдарда балықтың көп аулануы үлкен мәселе тудырып отыр. Басқа салаларға ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және туризм жатады. Аралдарда мал шаруашылығы дамыған. Аралдарда шамамен 3000 бас ірі қара мал, 250 000 құс (тауық және үйрек), 1235 ешкі және 7000 шошқа өсіріледі деп есептеледі. Жінья ауданында орналасқан, материктегі жеке меншік пальма майын өңдейтін BIDCO компаниясы аралдарда пальма майы плантациясына ие. Сонымен қатар, BIDCO компаниясымен келісімшарт бойынша ауыл шаруашылығымен айналысатын фермерлер пальма майын өсіріп, өнімдерін өңдеуші компанияға сатады. 2010 жылы пальма майы зауыты багасс пен майдың бір бөлігін жағу арқылы 1,5 МВт электр энергиясын өндіре бастады. Бұл қуат май өңдеу зауытын қамтамасыз етеді, ал қалған артық энергия аралдардағы ең ірі қала – Калангалаға сатылады. Сондай-ақ, Ссесе аралдарында ағаш кесу де экономикалық қызметтің бірі болып табылады.
The principal industry in the Ssese Islands is fishing for the huge Nile Perch, with much of the catch being exported. Overfishing is a huge concern on these and other islands in Lake Victoria. Other industries include agriculture, forestry and tourism. Livestock farming is practiced on the islands. It is estimated that 3,000 cattle, 250,000 poultry (chicken and ducks), 1,235 goats and 7,000 pigs are kept on the islands. BIDCO, a private palm oil processor based in Jinja District, on the mainland, owns a palm oil plantation on the islands. In addition, outgrower farmers grow palm oil on contract with BIDCO and sell their produce to the processor. In 2010, the palm oil plant began generating 1.5MW of electricity through the burning of bagasse and some of the oil. The power supplies the oil processing plant and the excess is sold to Kalangala, the largest town on the islands. Logging is another economic activity that is practiced on the Ssese Islands.
Флора мен фауна
Аралдарда сондай-ақ материкте оңай қолжетімді емес приматтарды қоса алғанда, әртүрлі жануарлар мекендейді. Ең көп таралған ірі құрлық сүтқоректілері – Вервет маймылы, олар жиі Лютбоба мен Калангала маңында кездеседі. Бұқа және қара-ақ колобустар да кездеседі, бірақ оларды сирек көруге болады. Бұғла материктен бөлінгеннен бері аралда бір эндемикалық құйрық егесі және үш эндемикалық көбелек түрі пайда болды. Су және орман құстары өте көп. Мұнда түрлі-түсті мүйізқұстар, бау-баулар, турактар, қарақұстар, құс аулаушылар және тоқымашылар бар. Әсіресе, әдемі пигмей балықшы, қоңыр тамақталған көздік және жұмақ құс аулаушы жиі кездеседі. Африкалық балық бүркіттері мен пальма жаңғағын жейтін бүркіттер көл жанында көбінесе байқалады, ал Лютбоба және басқа да шығанақтарда кішкентай қасқырлар мен үлкен құзғындардың үлкен колониялары кездеседі. Бұл аралдарда жаңа ғана пайда бола бастаған, бірақ дамитын туризм индустриясына әкелді. Инфрақұрылым әлі де қарапайым, бірақ жақсарып келеді.
The islands are also home to a variety of animals including primates, which are not easily accessible on the mainland. The most common large terrestrial mammal is the Vervet monkey, which is often seen in the vicinity of Lutoboka and Kalangala. Bushbuck and black and white colobus are also present, but seldom observed. Since Buggala was separated from the mainland, one endemic creek rat and three endemic butterfly species have evolved on the island. Water and forest birds are prolific. There's a variety of hornbills, barbets, turacos, robin chats, flycatchers and weavers. Particularly common are the jewel like pygmy kingfisher, the brown throated wattle eye and the paradise flycatcher. African fish eagles and palm nut vultures are often seen near the lake, while immense breeding colonies of little egret and great cormorant occur on Lutoboka and other bays. This has led to the evolution of a nascent but growing tourism industry on the islands. Infrastructure is still rudimentary but is slowly improving.