Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық футболшы және менеджер, оның әкесі Ронни аға.
Irish soccer player and manager
his father, Ronnie Sr.
Рональд Эндрю Уилан (туған 25 қыркүйек 1961) – ирландиялық бұрынғы кәсіби футболшы, жартылай қорғаушы және кейде қорғаушы. Ол 1980-ші жылдары көптеген титулдар жеңген «Ливерпульдің» жетекші құрамында маңызды рөл атқарды. 1979 жылдан 1994 жылға дейін клубта ойнап, бірнеше маңызды гол соқты. «Ливерпульдің» ресми сайты жүргізген 110 000 жанкүйердің арасындағы дауыс беруде Уилан 30-шы орынды иеленді. Уилан «Саутхенд Юнайтед» клубында мансабын аяқтады, сонымен қатар ол бұл клубта ойыншы-бапкер болды. Ол сондай-ақ Грекия мен Кипрде «Паниониос», «Олимпиакос Никосия» және «Аполлон Лимассол» командаларын жаттықтырды. Уилан Ирландия Республикасы ұлттық футбол құрамасының маңызды ойыншысы болды, ол бір УЕФА Еуропа чемпионатында (1988) және екі әлем чемпионатында (1990 және 1994) қатысты. 1981 және 1995 жылдар аралығында ұлттық құрама сапында 53 матч өткізді. Футболдан кеткеннен кейін ол медиада жұмыс істей бастады және Ирландиядағы RTÉ Sport телеарнасына тұрақты сарапшы ретінде қатысады.
Ronald Andrew Whelan ('/r//ɒ//n//iː// /'/hw//iː//l//ən/; born 25 September 1961) is an Irish former professional footballer player who played as a midfielder and sometimes as a defender. He played an integral role in the dominant Liverpool side that won a wealth of titles in the 1980s. He was at the club from 1979 until 1994, scoring a number of vital goals. In 100 Players Who Shook The Kop, a poll of 110,000 Liverpool fans conducted by Liverpool's official website, Whelan came in 30th. Whelan finished his career at Southend United, where he was also player manager. He has also managed in Greece and Cyprus, with Panionios, Olympiakos Nicosia and Apollon Limassol. Whelan was an important member of the Republic of Ireland national football team at one UEFA European Football Championship (1988) and also appeared at two World Cups (1990 and 1994). He played a total of 53 times for the national side between 1981 and 1995. Since retirement he has begun a media career, and is a regular contributor to RTÉ Sport in Ireland.
Ливерпуль
Уиланды Боб Пейсли 3–1 есебімен жеңіске жеткен матчта 35 000 фунт стерлингке «Ливерпуль» клубына шарт жасады, соның ішінде реттеу уақытының соңында теңестіріп, қосымша уақытта жеңіске жетті. 1983 жылы «Ливерпуль» осы екі трофейді сақтап қалды, ал Уилан Лига кубогының финалында тағы да гол соқты, қосымша уақытта «Манчестер Юнайтед» қақпасына 2–1 есебімен жеңіс әкелді. Уилан 1984 жылы «Ливерпульдің» Лига чемпиондығы, Лига кубогы және Еуропа кубогының үш жүлдесіне үлкен үлес қосты, бірақ ол осы маусымның бір бөлігінде жарақат алды. 1985 жылы «Ливерпульдің» трофейсіз маусымы, Хейзелдегі апатпен аяқталды, содан кейін Уилан мен «Ливерпуль» Кенни Далглиштің жаңа басшылығымен табысты маусымды өткізді. «Ливерпуль» тағы бір лига титулын жеңіп алды және ФА кубогын қосты, Уилан мерсисайдтық қарсыластары «Эвертонға» қарсы 3–1 есебімен жеңіске жеткен кезде екі голға нәтижелі пас берді. Бұл екеуінің ФА кубогы финалында алғашқы кездесуі болды. Бұл 20-шы ғасырдағы Лига және ФА кубогының үшінші «қос» жеңісі еді. Уилан лигада да жақсы өнер көрсетті, әсіресе 1986 жылғы 12 сәуірде «Ковентри Ситиге» қарсы 5–0 есебімен жеңіске жеткенде хет-трик жасады. «Ливерпуль» келесі маусымды трофейсіз аяқтады, Лига кубогының финалында «Арсеналға» ұтылып, лигада «Эвертоннан» екінші орын алды. Келесі жылы Уилан Англиялық Джон Барнстың «Энфилдке» келгеннен кейін орталық позицияға ауысты, Питер Бирдсли мен Джон Алдридждің жаңа шабуылдық дуэтіне көмектесті. Осы маусымда «Ливерпуль» тартымды футбол ойнады және маусым бойы тек екі жеңіліспен лига титулын жеңіп алды. Олар ФА кубогының финалына да жетті, бірақ Уилан маусымның басында жарақат алғандықтан, Найджел Спакман командада оның орнын жеңіп алды, сондықтан ол кубок финалына қатыса алмады. Уиланның аты мен суреті тіпті «Уимблдонға» қарсы ФА кубогы финалында «Уэмблидегі» ресми матч бағдарламасынан тыс қалды, бұл «Ливерпульдің» бірінші дивизиондағы екінші маусымын және Футбол лигасындағы 11-ші маусымын аяқтаған командаға 1–0 есебімен жеңіліске ұшырауына себеп болды. Клуб капитаны Алан Хансеннің жарақаттануы Уиланның 1988–89 маусымның көп бөлігінде «Ливерпульдің» капитаны болуына мүмкіндік берді, ол клуб «қос» жүлде үшін күреске түскен кезде бұл рөлді ұнатты. Содан кейін «Хиллсборо» трагедиясы орын алды, ал Уилан қиын кезеңде команданы алаңда және одан тыс жерде жетектеуде маңызды рөл атқарды. Хансен сауыққаннан кейін Уилан үздіксіздік үшін капитандыққа жалғастырды және дербидегі қарсыластары «Эвертонды» 3–2 есебімен жеңгеннен кейін ФА кубогын көтеріп ұстады. Алайда, ол лига титулын жеңіп алу мүмкіндігін жіберіп алды, «Арсенал» Майкл Томас соңғы минуттағы голының арқасында чемпионатты жеңіп алды. Бұл «Ливерпульдің» қатарынан екінші рет «қос» жүлдеден қағылып қалғанын білдірді. «Ливерпуль» 1990 жылы Уилан маусымның көп бөлігінде басты рөл атқарғанда тағы да лиганы жеңіп алды, бірақ ол бірнеше жарақаттардың алғашқысы болғандықтан соңғы бірнеше ойындарын өткізіп жіберді, бұл оның «Ливерпуль» мансабының қалған бөлігін қиындатты. Уиланның ең ұмытылмас сәттерінің бірі сол маусымда «Олд Траффордтағы» матчта белгісіз Уилан қақпашы Брюс Гроббелардан 30 метрден артқа соққы беріп, қақпаға гол соқты. Бүгінгі күні бұл жоғары лига тарихындағы ең ерекше және күлкілі өз қақпасына соғылған голдардың бірі саналады. Алайда, «Ливерпуль» бұл матчты 2–1 есебімен жеңіп алды. Уилан келесі маусымда бірінші команданың тұрақты ойыншысы болды, бірақ 1991 жылдың ақпанында «Эвертонға» қарсы алған жарақаты оны қалған маусымға дейін алаңнан шығарды. «Энфилдтегі» мансабының қалған бөлігінде Уилан ойнаған сайын жарақаттанатын. Ол 1991–92 маусымның көп бөлігін жарақатпен өткізіп жіберді, бірақ ФА кубогының жартылай финалында «Портсмутқа» қарсы маңызды теңестіруді соқты, нәтижесінде «Ливерпуль» пенальтилер сериясында жеңіске жетті. Алайда, ол тағы бір шағын жарақаттан кейін «Сандерлендке» қарсы Кубок финалына үлгергеніне қарамастан, қатыспады, оның орнын Ян Мөлби алды. Уиланның денсаулығы жақсарған кезде, менеджер Грейм Сонесс оған 1992–93 және 1993–94 маусымдарында жаңа Премьер-лигада көптеген мүмкіндіктер берді, бірақ бұл клуб үшін көңіл көншітпейтін кезең болды, өйткені олар 1993 жылы Премьер-лигада алтыншы, ал 1994 жылы сегізінші орынды иеленді. Осы уақытқа дейін Грейм Сонесс менеджер ретінде Рой Эванспен алмастырылды. 1993–94 маусымының соңында Эванс Уиланға жаңа келісімшарт ұсынбауға шешім қабылдады. Барлығында Уилан «Ливерпуль» үшін 493 бірінші командалық ойын ойнап, лига және кубок матчтарында 73 гол соқты. Ол он төрт маусымда 46 лигалық гол соқты, оның 37-і алғашқы жеті жылында, ол көбірек шабуылдық рөл атқарды. Ол клубта алты лига чемпиондығы, үш ФА кубогы, бір Еуропа кубогы және үш Лига кубогы жүлдесін жеңіп алды.
Whelan was signed for Liverpool by Bob Paisley for a bargain £35,000 in the 3–1 win, including the equalizer late in regulation time and the winner in extra time. In 1983, Liverpool retained these two trophies and Whelan again tallied in the League Cup final, scoring the winner with a curving shot into the Manchester United net in extra time to secure a 2–1 win. Whelan then played a major role in Liverpool's treble of League title, League Cup and European Cup of 1984, although he was injured for part of this season. Liverpool's trophyless season in 1985, culminating in the disaster at Heysel, was followed by a much more successful season for Whelan and Liverpool, under the new management of Kenny Dalglish. Liverpool clinched another League title and added the FA Cup, with Whelan setting up two of the goals in a 3–1 victory over Merseyside rivals Everton, the first time the two had met in an FA Cup final. It was only the third League and FA Cup "double" of the 20th century. Whelan put in some fine performances in the league as well, most notably a hat trick in the 5–0 home win over Coventry City on 12 April 1986. Liverpool ended the following season trophyless, losing the League Cup Final to Arsenal and coming second to Everton in the league. The following year, Whelan switched to a central role following the arrival of England winger John Barnes at Anfield, supplementing the new strike partnership of Peter Beardsley and John Aldridge. This season saw Liverpool play an exciting brand of football and they won the league title with just two defeats all season. They also reached the final of the FA Cup, although Whelan missed out on the cup final as Nigel Spackman, who had won his place in the team when Whelan was injured earlier in the season was chosen ahead of him. Whelan's name and profile was even left out of the official match programme at Wembley for the FA Cup final against Wimbledon, which prohibitive favourites Liverpool lost 1–0 to a team who had just completed only their second season in the First Division and their 11th in the Football League. An injury to club captain Alan Hansen meant that Whelan spent much of the 1988–89 season as captain of Liverpool, a role he relished as the club progressed to another challenge for a "double". Then the Hillsborough disaster happened, and Whelan played a key role in leading the team on and off the pitch in a difficult time. When Hansen recovered, Whelan maintained the captaincy for continuity purposes and it was he who lifted the FA Cup after a 3–2 win over derby rivals Everton. However, he missed the chance to do the same with the League title, with Arsenal taking the championship thanks to a last minute goal from Michael Thomas on the final day of the season on goal difference. This meant that for the second year running Liverpool narrowly missed out on a unique second double. Liverpool won the League again in 1990 with Whelan playing a central role for much of the season, although he missed the last few games due to the first of several injuries which would severely hamper the rest of his Liverpool career. One of Whelan's more forgettable moments came that season, when in a match at Old Trafford, an unmarked Whelan chipped a backpass from 30 yards over goalkeeper Bruce Grobbelaar and into the net. To date, it is considered to be one of the most bizarre and comical own goals in top flight history. However, Liverpool still won the match 2–1. Whelan remained a first team regular the following season, until an injury sustained in February 1991 against Everton ruled him out for the rest of the campaign. For the rest of his Anfield career, Whelan was injured as often as he played. He missed much of the 1991–92 season with injury, although returned to score a crucial equaliser against Portsmouth in the FA Cup semi final, forcing a replay which Liverpool won on penalties. However, although he had recovered from another minor injury in time for the successful Cup final against Sunderland, he didn't feature, his place going to Jan Mølby. When Whelan was fit, manager Graeme Souness gave him plenty more first team opportunities in the new FA Premier League for the 1992–93 and 1993–94 seasons, but it was a disappointing period for the club, as they finished sixth in the Premier League in 1993 and eighth in 1994. By this time, Graeme Souness had been replaced as manager by Roy Evans. At the end of the 1993–94 season, Evans decided not to offer Whelan a new contract. In all, Whelan played 493 first team games for Liverpool, scoring 73 goals in combined league and cup matches. He scored 46 league goals in fourteen consecutive seasons, 37 of them in his first seven years when he played a more attacking role. He won six League championship title medals, three FA Cups, a European Cup and three League Cup medals in his time with the club.
Халықаралық мансап
20 жасқа келген кезде Уилан Ирландия Республикасының ұлттық футбол құрамасы сапында мектеп оқушысы, жасөспірімдер, әуесқой, U21 және негізгі құрам деңгейлерінде өнер көрсетті. Уилан елінің намысын алғаш рет мектеп оқушысы ретінде қорғады. Уилан Ирландия Республикасы үшін тұрақты ойыншы болды, ол 1981 жылғы 29 сәуірде Лансдаун Роудта Чехословакияға қарсы өткен 3:1 есебімен аяқталған ойында 63-ші минутта алаңға қосылды. Уилан 1988 жылы Батыс Германияда өткен УЕФА Еуропа чемпионатында қатысқан ирландиялық команданың құрамында болды. Ол Англияны есімде қалғандай 1:0 есебімен жеңген командада болды, ал келесі ойында КСРО-мен тең ойнағанда керемет гол соқты. Топтың соңғы матчындағы Нидерландыға қарсы жеңіліс Ирландияны турнирден шығарды. Жалпы, бас жаттықтырушы Джек Чарльтонның стилінде орталық шепте нақты пастарға баса назар берілмеді, бұл Уиланның халықаралық деңгейдегі әсерін шектеді. Ол 1990 жылғы әлем чемпионатында Голландияға қарсы жалғыз ойынында қосалқы құрамнан алаңға шықты, ал 1994 жылғы әлем чемпионатында Норвегияға қарсы жартылай ойын ғана ойнады. Барлығында ол елі үшін 53 рет ойнап, үш гол соқты.
By the age of 20 Whelan had represented the Republic of Ireland national football team at schoolboy, youth, amateur, U21 and senior level. Whelan first represented his country at schoolboy level. Whelan was a regular for the Republic of Ireland, making his debut on 29 April 1981 when he came off the bench in the 63rd minute of the 3–1 victory over Czechoslovakia at Lansdowne Road. Whelan was part of the Irish side which qualified for the UEFA European Championship of 1988 in West Germany. He was in the team which memorably beat England 1–0, and in the next game scored a spectacular goal in a draw with the USSR. Defeat in the final group game, against eventual champions Netherlands, eliminated Ireland from the competition. In general, Ireland's style under manager Jack Charlton did not involve precision midfield play, which limited Whelan's international impact. He came on as a substitute against Holland in his only appearance in the 1990 World Cup, and played for less than a half against Norway in his sole 1994 World Cup game. In all he played 53 times for his country, scoring three goals.
Басқарушылық мансап
1994 жылы 15 жылдық қызметтен кейін «Анфилдтен» кеткен соң Уилан «Саутхенд Юнайтед» клубына қосылды және бір жылдан кейін олардың ойыншы-бапкері болды. 1996–97 маусымының соңында бірінші дивизионнан құлаудан кейін ол қызметтен босатылды. Кейін Грекиядағы «Паниониос», Кипрдегі «Аполлон Лимассол» және «Олимпиакос Никосия» сияқты клубтарда жұмыс істеді. Бапкерлік карьерасындағы ең үлкен жетістігі 1999 жылы «Паниониос» командасымен болды, олар алғаш рет Еуропалық турнирлердің – Кубок иелері кубогының – ширек финалына өтті. Екі ойынның қорытындысы бойынша 0–4 және 0–3 есебімен болашақ чемпион «С.С. Лацио» командасынан жеңілді.
On his departure from Anfield in 1994 after 15 years, Whelan signed for Southend United and became their player manager a year later, before being sacked at the end of the 1996–97 season following their relegation from Division One. He later worked with clubs in Greece such as Panionios and in Cyprus such as Apollon Limassol and Olympiakos Nicosia. His greatest success as a manager, was with Panionios in 1999, when his team reached for first time the quarter finals of a European competition, the Cup Winners Cup, when they were eliminated by eventual champions S. S. Lazio by 0–4 and 0–3 scores over the two legs.
Медиа мансабы
Уиллан қазір кешкі астан кейінгі іс-шараларда жұмыс істейді және футбол туралы пікір білдірумен айналысады. Уиллан RTÉ Sport футбол бағдарламаларында жиі пайда болады, оның ішінде Премьер-лига және УЕФА Чемпиондар лигасы туралы хабарлар да бар. Ол Германия футболшысы Бастиан Швайнштейгердің есімін айту ерекшелігімен танымал. Ол 2010 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының RTÉ Sport арнасындағы тікелей эфиріне үлес қосты. Сондай-ақ ол 2014 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының RTÉ Sport студиясында жұмыс істеді. Ол RTÉ Sport арнасымен UEFA Euro 2016 және UEFA Euro 2020 турнирлерін көрсету үшін келісім шарт жасасты.
Whelan now works on the after dinner circuit and does some punditry. Whelan features regularly on RTÉ Sport's soccer programming, including its Premier League and UEFA Champions League coverage. He is notable for his pronunciation of Germany midfielder Bastian Schweinsteiger's name. He contributed to RTÉ Sport's coverage of the 2010 FIFA World Cup. He was also part of RTÉ Sport's studio coverage of the 2014 FIFA World Cup. He was signed to be part of RTÉ Sport's coverage of UEFA Euro 2016 and UEFA Euro 2020.