Кіріспе
Аргентиналық боксшы (1942–1995)
Карлос Роке Монсон (7 тамыз 1942 – 8 қаңтар 1995), лақап аты Эскопета (Shotgun), 7 жыл бойы орта салмақтағы әлем чемпионатын ұстаған аргентиналық кәсіби боксшы болды. Ол өзінің титулын 14 рет 11 түрлі қарсыласқа қарсы сәтті қорғады және тарихтың ең жақсы орта салмақтағы боксшыларының бірі және барлық уақыттағы ең ұлы боксшылардың бірі деп кеңінен танылады. Жылдамдығымен, соққы күшімен және тынымсыз еңбек ету қабілетімен белгілі Монсон мансабын 87-3-9-1 есебімен, 59 нокаутпен аяқтады; оның барлық жеңілістері мансабының басында болды және ол олар үшін кек алды. 1990 жылы Халықаралық бокс даңқы залына енгізілген ол 2002 жылы «The Ring» журналымен соңғы 80 жылдағы ең ұлы 11 боксшы ретінде таңдалды және 2011 жылы соңғы 50 жылдағы ең жақсы орта салмақтағы титул иегері деп дауыс берді. 2018 жылдың қаңтарына қарай Монсон орта салмақтағы тарихында 9 қатарынан сәтті қорғаныспен екінші ең ұзақ біріктірілген чемпиондық дәуірін ұстап тұр. Монсон әйелі Алисияны балконнан лақтырып өлтіргені үшін бес жарым жыл түрмеде отырды және ол кездескен барлық әйелдерді ұрып-соққанын мойындады. Аргентиналықтар Монсонды оның мансабының бойында сыйлады. Оның тартымды және зорлыққа толы өмірі бұқаралық ақпарат құралдары мен аргентиналықтардың қызығушылығын тудырды. Дегенмен, оны екі әйелі және көптеген сүйіктілері тұрмыстық зорлық-зомбылық жасады деп айыптады, сондай-ақ папараццилерді ұрып-соқты. 1988 жылы екінші әйелі Алисия Муньизді өлтіргені үшін айыпталған бұрынғы чемпион 11 жылға бас бостандығынан айырылды. Ол 1995 жылдың қаңтарында демалыс күндері түрмеге қайтып келе жатқанда автокөлік апатында қаза тапты.
Ерте өмір
Монзон Аргентинаның Сан-Хавьер қаласында мокови тайпасынан шыққан отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы Роке Монсон және Амалия Ледесма еді. Монзон он екі бауырмен бірге кедейлікте өсті. Монзон алты жасында отбасы Санта-Фе провинциясының астанасы Санта-Фе қаласының кедей ауданы Барранкитас Оэстеге көшіп барды. Отбасына көмектесу үшін ол үшінші сыныпта мектепті тастап, түрлі жұмыстар істеді, мысалы, аяқ киім сылағыш, газет сатушы және сүт тасушы болды. Кішкентай кезінде ол боксқа қызығушылық танытты. Он алты жасында ол Зулема Энкарнасьон Торреспен танысты, олардан оның тұңғыш ұлы Карлос Альберто Монсон дүниеге келді. Кейін, 1962 жылдың 11 мамырында Мерседес Беатрис Гарсияға үйленді, оны "Пелуса" деп лақаптайтын. Олар өте кедей болғандықтан, неке куәлігін алуға жеткілікті ақшалары болмады. Олардың үш баласы болды: Сильвия Беатрис, Абель Рикардо және Карлос Рауль (асырап алған ұл).
Бокстың басталуы
Монсон өзінің алғашқы әуесқойлық жекпе-жегін 1959 жылғы 2 қазанда өткізді. Алғашқы жекпе-жек тең аяқталды. Үш жылдан кейін, 73-6-8 әуесқойлық көрсеткіштен кейін, ол кәсіпқой боксшы болды. Оның алғашқы кәсіби жекпе-жегі 1963 жылғы 6 ақпанда өтті. Ол қарсыласын екінші раундта нокаутқа жіберді. 1966 жылы ол Аргентинаның орта салмақтағы чемпионы атанды. 1967 жылы Оңтүстік Американың орта салмақтағы чемпионы атанды. Осы жетістіктен кейін аргентиналық бокс промоутері Хуан Карлос Лектур оны халықаралық бокс аренасына итермелеп, Дуглас Хантли, Чарльз Остин, Джонни Брукс, Гарольд Ричардсон, Томми Бетеа, Бенни Бриско (он раундтық теңеу), Маноэль Северино және Эдди Пейс сияқты шетелдік боксшылармен жекпе-жектер ұйымдастырды. Орта салмақтағы әлем чемпионы Нино Бенвенутидің 2 салмақ дәрежесіндегі чемпиондық атағы және барлық уақыттағы ұлы боксшы Эмиль Гриффитке қарсы 3 жекпе-жекте 2 жеңісі болды. Ол бұған дейін бір жыл бұрын Австралияда америкалық Том Бетеадан жеңіліп қалған еді, бірақ Югославиядағы нақты титулдық жекпе-жекте ол осы жеңіліске кек қайтарды. Ешкім Монзонның Бенвенутимен өткізетін титулдық жекпе-жегінде жеңеді деп күтпеген (оны білетін адамдар өте аз болды). Дегенмен Монзон бастаудан-ақ қысым көрсетті, ал 12-ші раундта оң серпілісі Бенвенутидің жақ сүйегіне дәл тиіп, титул иесі ауысты. Монзон Бенвенутиді реванш жекпе-жегінде де жеңді, бұл жолы Монте-Карлода үш раундта ғана, Бенвенутидің командасы жекпе-жекті тоқтатып, сүлгіні лақтырды.
Жеңімпаз
1971 жылы Монсон бұрынғы үш дүркін әлем чемпионы Эмиль Гриффитті 14-раундта жеңіп, тоқтатқан екінші боксшы болды, ал кейіннен оны тартысты жұдырықтасқан 15 раундта жеңді (жекпе-жек алдында Монсон салмаққа түсу үшін үш раунд шаршап, үш шақырым жүгірді). Монсон содан кейін реванш айқасында мықты филадельфиялық Бенни Брискоеден жеңіске жетті, Бриское 9-раундта нокаутқа жақын келген қиын жағдайды еңсерді; Еуропа чемпионы Том Богсқа қарсы 5 раундта нокаутпен, куба-мексикалық Хосе Мантекилья Наполеске қарсы 7 раундта нокаутпен, және Нью-Орлеандық мықты Тони Ликатаға қарсы 10 раундта нокаутпен жеңіске жетті. Бұл Монсонның АҚШ-та өткен жалғыз жекпе-жегі болды. 1975 жылы Монсонның орта салмақтағы чемпиондық атағы WBC ұйымы тарапынан міндетті үміткер Родриго Вальдеске қарсы қорғамағаны үшін айырылды. Колумбиялық Вальдес WBC титулын жеңіп алды, ал Монсон WBA чемпиондығын сақтап қалды. 1976 жылы олар соңғы рет кездесті, бұл жолы әлем чемпионы – әлем чемпионы. Вальдестің інісі жекпе-жекке бір апта бұрын қаза тапқандықтан, ол жекпе-жекке дайын емес еді. Дегенмен, екеуі де келісімшарт бойынша қатысуға міндетті болғандықтан, жекпе-жек өтті. Бұл Монте-Карло қаласында болды. Монсон Вальдеске ойсыратып, 15 раундтық бірауыздан шешіммен жеңіске жетіп, әлем чемпионы атағын қайта біріктірді. Жақсы қарсыластардың жетіспеуіне байланысты Монсонға колумбиялық боксшымен тағы да жұдырықтасу үшін үлкен қаржылай сыйлық ұсынылды. Екінші жекпе-жек өте ерекше болды. Монсон – Вальдес II – классикалық айқас. Вальдес бұл жолы күшпен шабуылдады. Екінші раундта оң жақтан соққы Монсонды мансабында алғаш рет және жалғыз рет естен тандырды. Вальдес жекпе-жектің басында үстемдікке ие болды. Алайда Монсон керемет қайта оралып, соңғы 8 раундта Вальдесті жеңіп, титулды сақтап қалды және 14-інші титулын қорғады.
Зейнеткерлік
Монсон екінші Валдес жекпе-жегінен кейін карьерасын аяқтады. Оның көрсеткіші 87 жеңіс, үш жеңіліс, тоғыз тең түсу және бір ноқаутсыз жекпе-жекке тең болды. Жеңістерінің 59-ы нокаутпен аяқталды. Оның үш жеңілісі де карьерасының басында ұпаймен болды және барлығы қайтарылды. 2003 жылы "The Ring" журналы оны барлық уақыттардағы ең үздік 100 соққышының бірі деп атады. 2023 жылғы мамыр айына дейін BoxRec Монзонды барлық уақыттардағы ең үздік бесінші жекпе-жекші деп санайды, салмақ санамай. Монзон Мантекилья Наполеске қарсы жеңісінен кейін Анджело Данди былай деді: "Монсон – толыққанды жауынгер. Ол боксқа да, соққыға да, ойлауға да қабілетті, және ол әрқашан жауынгерлік рухта." 1974 жылы зейнеткерлікке шығар алдында, ол Дэниел Тинайренің режиссерлік жұмысы болған, табысты "Ла Мэри" фильмінде түсті. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол бірнеше аргентиналық фильмдерде және телешоуларда актер ретінде қатысты, бірақ олар аса сәтті болған жоқ. Аргентинаның Санта-Фе қаласында оған ескерткіш орнатылған.
Жеке өмір
Монсон өзінің мансабының бар кезеңінде зор танымалдыққа ие болды. Монсонның жекпе-жегі кезінде Аргентина тоқтағандай болар еді, қалаларда қозғалыс мүлдем тоқтатылар, ал барлық теледидар мен радиостанциялар тек соңғы жекпе-жектің тікелей эфирін көрсетер немесе тыңдауға қойылар еді. "La Mary" фильмін түсіріп жатқанда ол әйгілі аргентиналық актриса және модель Сусана Хименеспен танысты. Олардың арасындағы құштарлыққа толы қарым-қатынас Монсонның ажырасуына әкеп соқты. Осыдан кейін оның жарқын, бірақ кейде зорлыққа толы өмірін бұқаралық ақпарат құралдары үлкен қызығушылықпен бақылап отырды. Ол Аргентиналық модельдер мен актрисалармен бірге Латын Америкасы мен Еуропаны аралады. Чемпиондық титулын сақтап тұрған кезінде Монсонның ең жаман жағы көріне бастады. 1973 жылы Монсонды 11 жыл бірге болған әйелі Мерседес Беатрис Гарсия аяғынан атты, олардың бір қызы мен екі ұлы болған (олардың біреуі асырап алынған). Монсонның аяғынан оқты алып тастауға жеті сағаттық операция жасалды. 1975 жылы ол Сусана Хименеспен жарияланған роман бастады; олар бұрын 1974 жылы Даниэль Тинайр режиссерлік еткен "La Mary" триллерінде кездескен, онда олар күйеу мен әйел рөлін сомдаған. Монсон өзінің жеке өмірін егжей-тегжейлі жариялаған папараццилерді жек көретін. Ол Хименеспен бірге Италияға фильмге түсуге барды және Бразилия мен Латын Америкасының басқа да аймалдарына онымен бірге көбірек саяхаттай бастады, әлі де заңды түрде үйленген болса да, онымен бірге көрінуге рұқсат берді. Ол тұрмыстық зорлық-зомбылық жасады және папараццилерді ұрып-соғумен айыпталды. Монсон полицияға бірнеше рет қамауға алынды. Хименес көбірек күн көзілдірігін кие бастады, әлдеқанда көгалдануларын жасыру үшін, ал көптеген жағдайларда папараццилер Монсонның қолынан келген зорлықтан кейін ауруханаға түсуге мәжбүр болды, ол күтпеген зорлық көріністеріне бейім еді. Осы кезеңде Монсон мен Мерседес Беатрис Гарсия ақыры ажырасып кетті. Сусана Хименес оны 1978 жылы тастап кетті. Ажырасудан кейін Монсон швейцариялық актриса Урсула Андресспен кездесті. 1979 жылы ол уругвайлық модель Алисия Муньизбен танысты, олармен көптеген жылдар бойы ара-тұра қарым-қатынаста болды. Кейіннен олар үйленіп, Максимилиано Роке есімді ұлдары болды. Бірақ оның зорлық көріністері жалғасты. 1988 жылдың 14 ақпанында Мар-дель-Плата курортында демалып жүргенде, қызу даудан кейін ол Муньизді ұрып-соқты. Оқиғадан кейін жүргізілген тергеуде ол оны құшақтап, есінен танытқан, көтеріп алып, екінші қабаттан лақтырған, нәтижесінде ол қаза тапқан, ал ол да одан кейін құлап, иығын жарақаттаған. 1989 жылдың 3 шілдесінде Монсон кісі өлтіргені үшін кінәлі деп танылды. Ол 11 жылға бас бостандығынан айырылды. 1995 жылдың қаңтар айында Монсонға Санта-Фе провинциясындағы Кассель-де-Лас-Флорес түрмесінде жазасын өтеп жатқанда, отбасы мен балаларын көру үшін демалыс күні берілді. 1995 жылдың 8 қаңтарында демалыс күндері түрмеге қайтып бара жатқанда, ол және оның жолаушысы Геранимо Доминго Моттура, Santa Rosa de Calchines маңында көлігі аударылып, сол жерде қаза тапты. Басқа жолаушы, Монсонның қарындасы Алисия Гуадалупе Фессия жарақат алды. Өлгеннен кейін де Монсон көпшіліктің назарына тартылды. Оның жерлеу рәсімі кезінде мыңдаған адамдар "Dale campeón" ("Go Champ") әнін шырқады.
Кәсіби бокс жазбасы
Жоқ. (Номер)НәтижесіРекордОппонентТүріРаунд, уақытКүніОрныЕскертулер100Жеңіс87–3–9 Rodrigo ValdezUD1530 шілде 197799Жеңіс86–3–9 Rodrigo ValdezUD1526 маусым 197698Жеңіс85–3–9 Gratien TonnaKO5 (15)13 желтоқсан 197597Жеңіс84–3–9 Tony LicataTKO10 (15), 30 маусым 197596Жеңіс83–3–9 Tony MundineKO7 (15), 5 қазан 197495Жеңіс82–3–9 José NápolesRTD7 (15), 9 ақпан 197494Жеңіс81–3–9 Jean Claude BouttierUD1529 қыркүйек 197393Жеңіс80–3–9 Emile GriffithUD152 маусым 197392Жеңіс79–3–9 Roy DaleKO5 (10), 5 мамыр 197391Жеңіс78–3–9 Bennie BriscoeUD1511 қараша 197290Жеңіс77–3–9 Tom BogsTKO5 (15), 19 тамыз 197289Жеңіс76–3–9 Jean Claude BouttierTKO13 (15), 17 маусым 197288Жеңіс75–3–9 Denny MoyerTKO5 (15), 4 наурыз 197287Жеңіс74–3–9 Fraser ScottTKO3 (10), 4 желтоқсан 197186Жеңіс73–3–9 Emile GriffithTKO14 (15), 25 қыркүйек 197185Жеңіс72–3–9 Nino BenvenutiTKO3 (15), 8 мамыр 197184Жеңіс71–3–9 Roy LeeKO2 (10)6 наурыз 197183Жеңіс70–3–9 Domingo GuerreroKO2 (10)19 ақпан 197182Жеңіс69–3–9 Charley AustinKO2 (10), 19 желтоқсан 197081Жеңіс68–3–9 Nino BenvenutiTKO12 (15), 7 қараша 197080Жеңіс67–3–9 Santiago RosaKO4 (10)19 қыркүйек 197079Жеңіс66–3–9 Eddie PacePTS1018 шілде 197078Жеңіс65–3–9 Adolfo Jorge CardozoTKO3 (10)18 сәуір 197077Жеңіс64–3–9 Juan AguilarRTD9 (10)7 наурыз 197076Жеңіс63–3–9 Antonio AguilarKO5 (12)11 ақпан 197075Жеңіс62–3–9 Carlos EstradaKO2 (10)12 желтоқсан 196974Жеңіс61–3–9 Manoel SeverinoKO6 (12)27 қыркүйек 196973Жеңіс60–3–9 Emilio Ale AliTKO7 (10)5 қыркүйек 196972Жеңіс59–3–9 Tom BetheaPTS109 тамыз 196971Жеңіс58–3–9 Harold RichardsonKO3 (10)5 шілде 196970Жеңіс57–3–9 Carlos Alberto SalinasTKO7 (10)6 маусым 196969Тең56–3–9 Carlos Alberto SalinasPTS1025 сәуір 196968Жеңіс56–3–8 Mario TabordaKO3 (10)14 наурыз 196967Жеңіс55–3–8 Ruben OrricoKO9 (12)10 қаңтар 196966Жеңіс54–3–8 Emilio Ale AliPTS1020 желтоқсан 196865Жеңіс53–3–8 Johnny BrooksPTS107 желтоқсан 196864Жеңіс52–3–8 Charley AustinUD1023 қазан 196863Жеңіс51–3–8 Doug HuntleyKO4 (10)14 тамыз 196862Жеңіс50–3–8 Benito SanchezKO4 (10)5 шілде 196861Жеңіс49–3–8 Juan AguilarPTS1020 маусым 196860Жеңіс48–3–8 Alberto MassiPTS1017 мамыр 196859Тең47–3–8 Juan AguilarPTS105 сәуір 196858Жеңіс47–3–7 Tito MarshallPTS1018 қараша 196757Жеңіс46–3–7 Ramon D RochaKO7 (10)20 қазан 196756Жеңіс45–3–7 Carlos EstradaKO7 (10)6 қазан 196755Жеңіс44–3–7 Ramon D RochaPTS108 қыркүйек 196754Жеңіс43–3–7 Tito MarshallPTS1016 тамыз 196753Жеңіс42–3–7 Antonio AguilarKO9 (10)29 шілде 196752Жеңіс41–3–7 Jorge FernandezUD1210 маусым 196751Тең40–3–7 Bennie BriscoePTS126 мамыр 196750Жеңіс40–3–6 Benito SanchezTKO3 (10)9 сәуір 196749Жеңіс39–3–6 Angel Alberto CoriaKO6 (10)25 наурыз 196748Жеңіс38–3–6 Osvaldo MarinoKO7 (10)9 наурыз 196747Жеңіс37–3–6 Alberto MassiPTS1015 ақпан 196746Жеңіс36–3–6 Eudoro RobledoKO4 (10)27 қаңтар 196745Жеңіс35–3–6 Carlos Alberto SalinasKO8 (10)13 қаңтар 196744Жеңіс34–3–6 Marcelo FariasKO3 (10)23 желтоқсан 196643Жеңіс33–3–6 Alberto MassiTKO8 (10)2 желтоқсан 196642Жеңіс32–3–6 Luis Antonio PereyraTKO2 (10)18 қараша 196641Жеңіс31–3–6 Angel Alberto CoriaPTS101 қараша 196640Жеңіс30–3–6 Jorge FernandezUD123 қыркүйек 196639Жеңіс29–3–6 Benito SanchezKO4 (10)8 шілде 196638Тең28–3–6 Ubaldo Marcos BustosPTS103 маусым 196637Жеңіс28–3–5 Ismael HamzeTKO9 (10)29 сәуір 196636Жеңіс27–3–5 Norberto JuncosKO7 (10)17 ақпан 196635Жеңіс26–3–5 Ramon D RochaPTS104 ақпан 196634Жеңіс25–3–5 Carlos Alberto SalinasPTS1029 желтоқсан 196533Жеңіс24–3–5 Antonio AguilarPTS108 желтоқсан 196532Жеңіс23–3–5 Celedonio LimaKO5 (10)17 қараша 196531Жеңіс22–3–5 Gregorio GomezPTS106 қазан 196530Тең21–3–5 Manoel SeverinoPTS828 тамыз 196529Тең21–3–4 Manoel SeverinoPTS814 тамыз 196528Жеңіс21–3–3 Felipe CambeiroPTS81 тамыз 196527Жеңіс20–3–3 Alberto RetondoTKO8 (10)14 шілде 196526Жеңіс19–3–3 Anibal CordobaPTS1019 мамыр 196525Тең18–3–3 Emilio Ale AliPTS109 сәуір 196524Жеңіс18–3–2 Andres Antonio SelpaPTS1011 наурыз 196523Тең17–3–2 Andres Antonio SelpaPTS108 қаңтар 196522Тең17–3–1 Celedonio LimaPTS1018 қараша 196421Жеңіс17–3 Francisco GilabertRTD4 (10)28 қазан 196420Жаңылды16–2 Alberto MassiUD109 қазан 196419Жеңіс16–2 Francisco OleaKO9 (10)25 қыркүйек 196418Жеңіс15–2 Americo VaccaKO3 (10)4 қыркүйек 196417Жеңіс14–2 Juan Carlos DiazKO9 (10)14 тамыз 196416Жеңіс13–2 Walter VillaKO9 (10)24 шілде 196415Жеңіс12–2 Roberto Eduardo CarabajalPTS1010 шілде 196414Жаңылды11–2 Felipe CambeiroPTS828 маусым 196413Жеңіс11–1 Angel Alberto CoriaPTS813 маусым 196412Жеңіс10–1 Roberto Eduardo CarabajalKO8 (8)17 қаңтар 196411Жеңіс9–1 Rene SosaKO6 (8)6 желтоқсан 196310Жеңіс8–1 Benito SanchezKO8 (10)18 қазан 19639Жаңылды7–1 Antonio AguilarPTS1028 тамыз 19638Жеңіс7–0 Lisandro GuzmánKO3 (8)9 тамыз 19637Жеңіс6–0 Andres CejasKO4 (6)17 шілде 19636Жеңіс5–0 Jose N RodriguezKO5 (6)31 мамыр 19635Жеңіс4–0 Raul Elio RivasKO5 (10)3 мамыр 19634Жеңіс3–0 Mario SuarezTKO8 (10)12 сәуір 19633Жеңіс2–0 Albino VeronTKO2 (6)9 сәуір 19632Жоқ1–0 Albino VeronNC1 (6)13 наурыз 19631Жеңіс1–0 Ramón MontenegroKO2 (6)6 ақпан 1963