Дитеррих Букстехуде: Даниялық-неміс органисі және композиторы
Dieterich Buxtehude
Дитеррих Букстехуде (1637-1707) – даниялық-неміс аспапшысы, композиторы. Туған жері даулы, бірақ көбінесе Хельсингборг (Дания) деп саналады. Өмірі мен шығармашылығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниялық неміс органшы және композитор (1637–1707)
Danish German organist and composer (1637–1707)
Дитерих Букстехуде (; туған Дидерих Хансен Букстехуде, ; – 9 мамыр 1707) Оның ата-анасы Йоханнес (Ханс Йенсен) Букстехуде және Хель Йесперсдаттер болды. Оның әкесі сол кезде Солтүстік Германиядағы Дания патшалығының бір бөлігі болған Холштейн герцогтығындағы Олдслоэден шыққан. Ғалымдар Дитерихтің туған жылы мен елін даулайды, бірақ көпшілігі оның 1637 жылы Хельсингборгта, Сканияда, сол кезде Данияның (бірақ қазір Швецияның бөлігі) туғанын қабылдайды. Оның некрологында «Ол Данияны өз туған елі деп мойындады, содан біздің аймағымызға келді; ол шамамен 70 жыл өмір сүрді» делінген. Дегенмен, басқалар оның Олдслоэде туғанын айтады. Кейін өмірінде ол өзінің атын германизациялап, Дитерих Букстехуде деп қол қоя бастады. 1668 жылдан бастап Букстехуденің соңғы қызметі Любектегі Мариенкирхеде болды, онда екі орган болды: үлкен қызметтерге арналған үлкен және рухани жаттығулар мен жерлеу рәсімдеріне арналған кішкентай. Ол Франц Тундердің орнын басып, оның көптеген дәстүлін жалғастырды. 1668 жылы Тундердің қызы Анна Маргаретке үйленді – мамандығы бойынша алдыңғы адамның қызына үйлену оған беймәлім емес еді. Букстехуде мен Анна Маргареттің Мариенкирхеде крещение алған жеті қызы болды, бірақ оның үлкен қызы нәресте кезінде қайтыс болды. Санкт-Олаф шіркеуінде органшы қызметінен зейнетке шыққаннан кейін, әкесі 1673 жылы Любекке отбасымен қосылды. Бір жылдан кейін Йоханнес қайтыс болды, ал Дитерих оның жерлеу рәсіміне музыка жазды. Дитерихтің ағасы Петер, шаштараз, 1677 жылы оларға қосылды. Музыкалық міндеттерінен басқа, Букстехуде, Тундер сияқты, шіркеудің қазынашысы болып қызмет етті.
Dieterich Buxtehude (; born Diderich Hansen Buxtehude, ; – 9 May 1707) His parents were Johannes (Hans Jensen) Buxtehude and Helle Jespersdatter. His father originated from Oldesloe in the Duchy of Holstein, which at that time was a part of the Danish realms in Northern Germany. Scholars dispute both the year and country of Dieterich's birth, although most now accept that he was born in 1637 in Helsingborg, Skåne at the time part of Denmark (but now part of Sweden). His obituary stated that "he recognized Denmark as his native country, whence he came to our region; he lived about 70 years". Others, however, claim that he was born at Oldesloe. Later in his life he Germanized his name and began signing documents Dieterich Buxtehude.]] Buxtehude's last post, from 1668, was at the Marienkirche, Lübeck which had two organs, a large one for big services and a small one for devotionals and funerals. There he succeeded Franz Tunder and followed in many of the footsteps of his predecessor. He married Tunder's daughter Anna Margarethe in 1668 – it was not uncommon practice that a man marry the daughter of his predecessor in his occupation. Buxtehude and Anna Margarethe had seven daughters who were baptized at the Marienkirche; however, his first daughter died as an infant. After his retirement as organist at St Olaf's Church, his father joined the family in Lübeck in 1673. Johannes died a year later, and Dieterich composed his funeral music. Dieterich's brother Peter, a barber, joined them in 1677. In addition to his musical duties, Buxtehude, like his predecessor Tunder, served as church treasurer.
Табысы мен мұрасы
Бюхтехудедің 100-ден астам вокалдық шығармалары сақталғанмен, олардың өте азы сол дәуірдегі маңызды неміс қолжазба жинақтарына енген. ХХ ғасырдың басына дейін Бюхтехуде көбінесе клавишті аспаптарға арналған композитор ретінде танымал болды. Оның сақталған шіркеу музыкасы жаңашылдығы үшін емес, жоғары көркемдік деңгейімен бағаланады.
Although more than 100 vocal compositions by Buxtehude survive, very few of them were included in the important German manuscript collections of the period, and until the early twentieth century, Buxtehude was regarded primarily as a keyboard composer. His surviving church music is praised for its high musical qualities rather than its progressive elements.
Прелюдиялар мен токталар
Он тоғыз орган прелюдиясы (немесе прелюдиялар) Букстехуденің туындыларының ядросын құрайды және оның он жетінші ғасыр музыка әдебиетіне сіңірген ең маңызды үлесі деп есептеледі. Олар еркін импровизация мен қатаң контрапункттің арасында алмасатын бөлімді композициялар. Олар көбінесе фугалар немесе фугалық үлгіде жазылған туындылар; барлығы дерлік педальді белсенді пайдаланады және органға тән ерекшеліктерге ие. Осы прелюдиялар, Николаус Брунстың шығармаларымен бірге, солтүстік неміс орган прелюдиясының және stylus phantasticus деп аталатын стильдің дамуының шыңына жеткенін көрсетеді. Бұл туындылар, сөзсіз, И.С. Бахқа әсер етті, оның орган прелюдиялары, токкаталары мен фугалары көбінесе ұқсас тәсілдерді қолданады. Прелюдиялар стилі мен құрылымы жағынан алуан түрлі болғандықтан, оларды жіктеу қиын, себебі екі прелюдия да бір-бірінен ерекшеленеді. Олар қатаң диатоникалық гармония мен екіншілік доминанттардан тұрады, сондай-ақ ән негізінде құрылған туындылар (Magnificat BuxWV 203–5 және Te Deum laudamus, BuxWV 218) хоралдық фантазияларға ұқсас құрылымға ие.
The nineteen organ praeludia (or preludes) form the core of Buxtehude's work and are ultimately considered his most important contributions to the music literature of the seventeenth century. They are sectional compositions that alternate between free improvisation and strict counterpoint. They are usually either fugues or pieces written in fugal manner; all make heavy use of pedal and are idiomatic to the organ. These preludes, together with pieces by Nicolaus Bruhns, represent the highest point in the evolution of the north German organ prelude, and the so called stylus phantasticus. They were undoubtedly among the influences of J. S. Bach, whose organ preludes, toccatas and fugues frequently employ similar techniques. The preludes are quite varied in style and structure, and are therefore hard to categorize, as no two praeludia are alike. They consist of strict diatonic harmony and secondary dominants. and the ones based on the chant (Magnificats BuxWV 203–5 and Te Deum laudamus, BuxWV 218), which are structurally similar to chorale fantasias.