Кіріспе

Ықтималдық жіктеу алгоритмі

Статистикада наив Байес жіктегіштері – мақсатты класс берілген кезде, белгілердің шартты түрде тәуелсіз екенін қабылдайтын сызықтық "ықтималдық жіктегіштерінің" отбасы. Осы қабылдаудың күштілігі (наивтігі) жіктегішке оның атын береді. Бұл жіктегіштер ең қарапайым Байес желілік модельдерінің қатарына жатады. Наив Байес жіктегіштері жоғары деңгейде кеңейтілген, олар оқу мәселесіндегі айнымалылардың (белгілер/болжаушылар) санына пропорционал параметрлерді қажет етеді. Максималды ықтималдықпен оқыту жабық түрдегі формуланы есептеу арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Бұл атаулардың бәрі жіктегіштің шешім қабылдау ережесінде Байес теоремасын қолдануға сілтеме жасайды, бірақ наив Байес (міндетті түрде) Байес әдісі емес. Дегенмен, 2006 жылы басқа жіктеу алгоритмдерімен жасалған толық салыстыру Байес жіктеуінің басқа тәсілдерге қарағанда, мысалы, күшейтілген ағаштарға немесе кездейсоқ ормандарға нашар орындалғанын көрсетті. Наив Байестің артықшылығы – жіктеу үшін қажетті параметрлерді бағалау үшін аз көлемде оқу деректерінің қажеттігі.

Ықтималдық моделінен классификатор құру

Осыған дейінгі талқылау тәуелсіз белгілер моделін, яғни наив Байес ықтималдық моделін тудырды. Наив Байес жіктегіші осы модельді шешім қағидасымен үйлестіреді. Көп қолданылатын қағида – жіктеу қателігінің ықтималдығын ең төмендету үшін ең ықтимал гипотезаны таңдау; бұл максималды апостериорлы немесе MAP шешім қағидасы деп аталады. Сәйкес жіктегіш, яғни Байес жіктегіші, кейбір k үшін сынып атауын келесідей тағайындайтын функция болып табылады:

Параметрлерді бағалау және оқиғалар үлгілері

Сыныптың априорі ықтималдығы тең мүмкіндікке ие кластарды қарастыру арқылы, яғни , немесе оқу жиынтығынан сынып ықтималдығын бағалау арқылы есептелуі мүмкін:

Ерекшеліктің таралу параметрлерін бағалау үшін, таралуды қабылдау немесе оқу жиынтығынан ерекшеліктер үшін параметрлік емес модельдер құру қажет. Ерекшеліктердің таралуы туралы болжамдар наив Байес жіктегішінің "оқиғалар моделі" деп аталады. Құжаттарды жіктеуде кездесетіндей дискретті ерекшеліктер үшін (спам-сүзгілеуді қоса алғанда) мультиномиалдық және Бернулли таралымдары жиі қолданылады. Бұл болжамдар екі ерекше модельге әкеледі, олар көбінесе шатастырылады.

Гаустың наив Байесі

Жалғаспалы деректермен жұмыс істегенде, әр сыныпқа байланысты үздіксіз мәндер қалыпты (немесе Гаусс) үлестірімі бойынша таратылады деген жиі кездесетін болжам бар. Мысалы, оқу деректерінде үздіксіз атрибут бар делік, деректер алдымен сыныптар бойынша сегменттеледі, содан кейін әр сыныпта орташа және дисперсия есептеледі. Сыныпқа байланысты мәндердің орташасы болсын, ал сыныпқа байланысты мәндердің Бессель түзетілген дисперсиясы болсын. Егер бір байқау мәні жиналған болса, онда сынып берілгендегі ықтималдық тығыздығы, яғни , орташасы және дисперсиясымен параметрленген қалыпты үлестіру теңдеуіне мән қою арқылы есептелуі мүмкін. Формальды түрде,

Үздіксіз мәндерді өңдеудің тағы бір кең таралған тәсілі – мүмкіндіктердің мәндерін дискреттеу үшін бинингті пайдалану және Бернулли үлестіріліміне ие жаңа мүмкіндіктер жиынтығын алу. Кейбір әдебиеттер бұл наив Байес қолдану үшін қажет деп көрсетеді, бірақ бұл рас емес, себебі дискреттеу айырмашылықты анықтайтын маңызды ақпаратты жоюы мүмкін.

Талқылау

Тәуелсіздік туралы алысқа бағытталған болжамдар көбінесе дұрыс болмаса да, наив Байес жіктегішінің тәжірибеде күтпегендей пайдалы болатын бірнеше қасиеттері бар. Атап айтқанда, сыныптық шартты белгілердің таралуының тәуелсіздігі, әрбір таралуды бір өлшемді таралу ретінде жеке бағалауға мүмкіндік береді. Бұл, деректер жиынтығының белгілер санымен экспоненциалды түрде өсуі сияқты, өлшемділік қарғысынан туындайтын мәселелерді жеңілдетуге көмектеседі. Наив Байес көбінесе дұрыс сыныптық ықтималдықтарды жақсы бағалай алмайды, бірақ бұл көптеген қолданбалар үшін міндетті талап болмауы мүмкін. Мысалы, наив Байес жіктегіші, дұрыс сынып басқа сыныптарға қарағанда ықтимал деп есептелгенше, дұрыс MAP шешім ережесі бойынша жіктеме жасайды. Бұл ықтималдық бағасы аздап немесе тіпті айтарлықтай дәл болмаса да дұрыс. Осылайша, жалпы жіктегіш өзінің негізіндегі наивтік ықтималдық моделіндегі айқын кемшіліктерді елемеуге жеткілікті төзімді болуы мүмкін. Наив Байес жіктегішінің байқалған табысының басқа себептері төменде сілтеме берілген әдебиеттерде талқыланады.

Адамның жіктелуі

Мәселе: өлшенген белгілерге сүйене отырып, берілген адамның ер немесе әйел екенін анықтау. Белгілерге бойы, салмағы және аяқ өлшемі кіреді. NB классификаторында оларды тәуелсіз деп қарастырғанымен, шындығында олардың арасында байланыс бар.