Қысқа толқынды радио тыңдау хоббиі

Кіріспе

Қысқа толқынды радио тыңдау, немесе SWLing – 1700 кГц және 30 МГц (30 000 кГц) аралығындағы жиіліктерде орналасқан қысқа толқынды радио хабарларын тыңдау хоббиі. Тыңдаушылар қатарында халықаралық жаңалықтар мен ойын-сауық бағдарламаларын іздейтін кездейсоқ адамдардан бастап, қашықтықтан радио қабылдаудың техникалық жақтарына терең бой салған хоббистер, сондай-ақ қашықтықтан берілген хабарларды (DXing) қабылдағанын растайтын ресми растауларды (QSL карталарын) жинау мен жіберумен айналысатындар бар. Дамып келе жатқан кейбір елдерде қысқа толқынды тыңдау арқылы шалғайдағы аймақтар жергілікті орта толқынды AM хабар таратушылары дәстүрлі түрде ұсынатын аймақтық бағдарламаларды алу мүмкіндігіне ие болады. 2002 жылы қысқа толқынды радио тыңдай алатын үй шаруашылықтарының саны жүздеген миллионға жетеді деп есептелді. Тыңдаушылар арзан портативті әлемдік диапазонды қабылдағыштарды пайдаланып қысқа толқынды жолақтарға қол жеткізеді, ал кейбір тәжірибелі хоббистер қысқа толқынды байланыс қабылдағыштарын қолданады, олар цифрлық технологиямен және қысқа толқынды сигналдарды оңтайлы қабылдау үшін жасалған цифрлық сигналды өңдеумен жабдықталған. Көптеген хоббистер дәстүрлі радиолардан артықшылықтары бар бағдарламаланатын радио қабылдағыштарды да пайдаланады. Интернет пайда болғаннан бері көптеген халықаралық хабар тарату компаниялары қысқа толқынды хабарларын тоқтатты немесе қысқартып, веб-базалық бағдарлама таратуға көшті, ал басқалары қысқа толқынды бағдарламаларды тиімдірек жеткізу үшін дәстүрлі аналогтықтан цифрлық хабар тарату режимдеріне өтті. Ұйымдастырылған қысқа толқынды тыңдау клубтарының саны мен хоббиге арналған басылған журналдар азайды, бірақ көптеген әуесқойлар интернетте ақпарат пен жаңалықтармен алмасуды жалғастыруда.

Тарих

Орта толқынды АМ радиоарналарында алыстағы станцияларды тыңдау тәжірибесі қысқа толқынды жолақтарға көшті. Питтсбургтегі KDKA станциясында орта толқынды хабар таратудың алғашқы дамушысы Франк Конрад 1921 жылдары алғашқы қысқа толқынды хабар таратуды бастады. General Electric және Crosley компанияларына қарасты станциялар да одан көп ұзамай соңынан ерді. АҚШ-тың қысқа толқынды радиостанциялары шетелдік тыңдаушыларды қызықтыру үшін танымал радио бағдарламаларын таратуды қолға алды. 1930 жылдары нарықта жаңа қысқа толқынды қабылдағыштар пайда болды, сондай-ақ танымал қысқа толқынды журналдар мен клубтар құрылды. Қысқа толқынды станциялар көбінесе қабылдау туралы есептерді жіберген DXers-терге арналған ерекше QSL карточкаларын ұсынды. Еуропада 1927 жылы Ұлыбритания мен Нидерландыдан қысқа толқынды хабар тарату басталды. Одан кейін Германия, Италия, Кеңес Одағы, Ұлыбритания және көптеген басқа елдер де қосылды, соның ішінде классикалық қысқа толқынды хабар таратушылар пайда болды. BBC 1932 жылы "BBC Empire Service" қызметі арқылы қысқа толқынды хабар таратуды бастады. Оның хабарлары негізінен ағылшын тіліндегі тыңдаушыларға арналған еді. 1939 жылы "Радио Москва" ағылшын, француз, неміс, итальян және араб тілдерінде қысқа толқынды хабар таратуды бастады. The Voice of America (немесе VOA) 1942 жылы, АҚШ-тың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін, Yankee Doodle музыкалық тақырыбын пайдалана отырып, хабар таратуды бастады. Соғыс жылдарында әскери қызметтің қажеттіліктеріне байланысты қысқа толқынды тыңдаумен айналысатын мамандар азайды, бірақ шетелдік радиостанциялардан соғыс жаңалықтарын іздеген кездейсоқ тыңдаушылар көбейді. Қысқа толқынды қабылдағыштарды өндірушілер соғыс өндірісіне үлес қосты. Zenith 1942 жылы көп жолақты Trans Oceanic радио сериясын шығарды. Кейбір елдерде соғыс кезінде шетелдік радиостанцияларды тыңдау қылмыстық құқық бұзушылық болып саналды. 1939 жылы құрылған қытайлық 35 киловатттық қысқа толқынды XGOY станциясы Жапонияның тыңдауын шектеу мақсатында бағдарламалар таратуды жүзеге асырды. Станцияны жапондықтар жиі бомбалады. 1930 жылы Онтарионың Боуманвилл қаласында (Торонто маңында) VE9GW эксперименталды станция ретінде эфирге шықты. Торонтодағы орта толқынды CKGW бауырлас станциясын бір уақытта таратумен қатар, ол DXers-терге арналған Халықаралық қысқа толқынды тыңдау клубын да эфирге шығарды. 1932 жылы станция сигналын 500 Вт-қа дейін арттырғаннан кейін, оны 6,095 МГц жиілігінде Еуропа, Оңтүстік Африка және Жаңа Зеландияда да естуге болады. Ол және басқа да канадалық қысқа толқынды станциялар 1933 жылы "Солтүстік хабаршысын" таратуды бастады, бұл пошталық сөмке шоу, ол адамдарға алыс Солтүстіктегі тыңдаушыларға жеке хабарларды жіберуге мүмкіндік берді. Бұл қызмет алыс, оқшауланған қауымдастықтардың тұрғындары мен олардың солтүстік және оңтүстік қауымдастықтардағы достары мен туыстары арасындағы маңызды байланыс құралына айналды және 1970 жылдарға дейін CBC радиосында (оның қысқа толқынды ретрансляторларын қоса алғанда) жалғасты. CBS 1939 жылдың қыркүйегінде эксперименталды негізде Нью-Йорк штатының Форрест-Хиллстегі Вест-Сайд теннис клубында өткен Ұлттық теннис чемпионатында қысқа толқынды тыңдау бағдарламасын бастады. Инженерлер CBS стендінде жақсы қабылдау орны табылған кезде жабдық орнатты, ал мониторлар теннис матчтары арасында Нью-Йорктегі CBS штаб-пәтеріне еуропалық қысқа толқынды жаңалықтарды жеткізді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде CBS 60-тан астам халықаралық станцияның одақтас және жау қысқа толқынды байланысын жасырын орналасқан қабылдағыштар арқылы түсірді. Аудармалары Нью-Йорк газеттеріне, Associated Press, United Press International және International News Service теледидар арқылы жіберілді, ал өз кезегінде бүкіл АҚШ-тағы газеттер мен радиостанцияларға таратылды. Радиодан маңызды жаңалықтар бірінші болып тарағандықтан, бұл жаңалықтар жиі жаңалықтардың тақырыбына айналды. Қысқа толқынды тыңдаушылар Германия мен Жапония сияқты Осі елдерінің радиостанцияларында студиялық хабарландырушылар тұтқындардың жазған хабарламаларын оқығанда, соғыс тұтқындарының отбасыларына хабарлаған. Одақтас бақылаушылар отбасыларға хабарлаған, бірақ қысқа толқынды тыңдаушылар көбінесе бірінші болып хабарлаған. Басқа елдердің тыңдаушылары да тұтқындардың хабарламаларын бақылады. Алайда, американдықтарды осы есептерді тыңдаудан белсенді түрде тыйым салған, өйткені бірнеше американдық тұтқындардың есімдерін тарату Акустикалық радио бағдарламаларын тыңдаушы аудиторияны құру үшін үгіт-насихаттық амал ретінде қарастырылды. 1943 жылдың мамырында CBS тыңдау бекетінің директоры Джек Гербер журналист У. Л. Ширерге Халықаралық Қызыл Крест тұтқындар туралы ақпараттың жалғыз сенімді көзі екенін айтты және неміс хабарларында қызметкерлер туралы ақпарат сұрап, аптасына алты-жеті хат алатынына алаңдаушылық білдірді:

The practice of listening to distant stations in the medium wave AM broadcast band was carried over to the shortwave bands. Frank Conrad, an early pioneer of medium wave broadcasting with KDKA in Pittsburgh, instituted some of the first shortwave broadcasts around 1921. Stations affiliated with General Electric and Crosley followed shortly after. United States shortwave broadcasters began transmitting popular radio programs in an attempt to attract foreign audiences. During the 1930s, new shortwave receivers appeared on the market as well as popular shortwave magazines and clubs. Shortwave stations often offered unique QSL cards for DXers who send reception reports. In Europe, shortwave broadcasts from Britain and the Netherlands such as Philips Radio's PCJJ began around 1927. Germany, Italy, the Soviet Union, Britain, and many other countries soon followed, and some classic shortwave broadcasters got their start. The BBC began on shortwave as the "BBC Empire Service" in 1932. Its broadcasts were aimed principally at English speakers. Radio Moscow was broadcasting on shortwave in English, French, German, Italian and Arabic by 1939. The Voice of America (or VOA) began broadcasting in 1942, after the U. S. entry into World War II using the Yankee Doodle musical theme. While technically minded shortwave listening hobbyists dwindled during the war years due in part to the demands of military service, casual listeners seeking war news from foreign broadcasters increased. Shortwave receiver manufacturers contributed to war production. Zenith launched the multi band Trans Oceanic series of radios in 1942. In some other countries, during the war, listening to foreign stations was a criminal offense. Established in 1939, the Chinese 35 kilowatt shortwave station XGOY broadcast programming aimed at listening restricted Japan. The station was often bombed by the Japanese. In 1930, VE9GW in Bowmanville, Ontario (near Toronto) went on the air as an experimental station. While mostly simulcasting its medium wave sister station CKGW in Toronto, it also aired the International Short Wave Listening Club, aimed at DXers. Once the station boosted its signal to 500 Watts in 1932, it could be heard as far away as Europe, South Africa, and New Zealand on 6.095 MHz. It, and other Canadian shortwave stations, began broadcasting Northern Messenger in 1933, a mailbag show which allowed people to communicate personal messages to listeners in remote outposts in the Far North. This service became a vital means of communication between residents in remote, isolated communities and their friends and relatives in other northern communities and the south and would continue on CBC Radio (including its shortwave repeaters) into the 1970s. CBS began a shortwave listening program in September 1939, on an experimental basis, at the National Lawn Tennis Championships at West Side Tennis Club in Forest Hills, New York. Engineers installed equipment at the CBS booth when the location was found to have good reception, and monitors relayed European shortwave news to CBS headquarters in New York between tennis matches. Throughout World War II, CBS captured Allied and enemy shortwave communications from more than 60 international stations via secretly located receivers. Translations of intercepted broadcasts were teletyped to all New York newspapers, Associated Press, United Press International, and International News Service, and in turn disseminated to newspapers and radio stations throughout the United States. Major headline news frequently resulted, since big stories often broke first on radio. Shortwave listeners notified families of prisoners of war when studio announcers at stations in Axis powers countries, such as Germany and Japan, read prisoner written messages. Allied monitors notified families, but many shortwave listeners were often first to report the broadcasts. Listeners in other countries also monitored POW messages. Americans were actively discouraged from listening to these reports, however, since broadcasting the names of a few American prisoners was regarded as a propaganda trick to build up the listening audience for Axis radio programs. In May 1943 the director of the CBS listening post, Jack Gerber, told journalist W. L. Shirer that the International Red Cross was the only reliable source of information on prisoners, and expressed concern at receiving six or seven letters a week requesting transcripts of German broadcasts in which service members may have been mentioned:

Нацистер тұтқындар туралы хабар таратудың жалғыз себебі – майданнан жоғалған туыстары туралы хабар күтіп жүрген адамдарды өз үгітін тыңдауға итермелеу. Көптеген хабарламалар шын болғанымен, олар біздің тұтқындарымыздың аз бөлігін ғана құрайды және олардың көптегені майданнан алынған құжаттардан жасалған жалған хабарлар болуы мүмкін. Біздің алаңдаушылығымыз – нацистердің хабарларын тыңдаудың салдары, сіз жақсы дайындалған тыңдаушы болсаңыз да (кейде тіпті солай болса да). Нацистердің аргументтері көбінесе сенімді көрінеді. Адам оларды барлық сөздері жалған екенін білсе де тыңдай алады. Бірақ мазмұны жеткілікті сенсациялық болса (көбінесе солай болады), көзі уақыт өте келе ұмытылуы мүмкін, ал нацистердің жалғандығы күтпеген жерден пайда болады. Жаңа Зеландияның қысқа толқынды тыңдаушылары Корей соғысы кезінде Радио Пекин арқылы таратылған тұтқындардың дауыстарын хабарлады. 1948 жылы Швеция шақыруымен Радио Швецияда (Радио Австралиядан сәл ертерек, бірақ қысқа мерзімді бағдарлама болды) басталған көптеген қысқа толқынды радиостанциялар жаңалықтарды ұсынатын бағдарламаларды бастады. Басқа да көрнекті DX бағдарламаларының ішінде Радио Нидерландының DX Jukebox (кейін Media Network аталды), Радио Канада Интернешнлдегі SWL Digest және Швейцария радиосының Swiss Shortwave Merry-go-round бар. Көрнекті қысқа толқынды бағдарламалардың мысалы – Happy Station Show, бұл "әлемдегі ең ұзақ қысқа толқынды радио бағдарламасы" деп аталады. Бағдарлама 1928 жылы Philips Radio-ның PCJJ қысқа толқынды станциясында басталды және 1940 жылға дейін жалғасты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Радио Нидерланды 1946 жылдан 1995 жылға дейін бағдарламаны таратуды жалғастырды. Тайваньдағы PCJ Media компаниясының продюсері және жүргізушісі Кит Перрон 2009 жылдан 2020 жылға дейін Happy Station бағдарламасын жаңартып қойды. Радио Нидерландымен байланысы болмаса да, жаңа жоба өзін "қысқа толқын, подкаст және интернет арқылы бүкіл әлемге таратылады" деп жариялады. 1990 жылдардағы Персия шығанағы соғысы кезінде көптеген американдықтар шетелдік жаңалықтарды қысқа толқын арқылы тыңдады. Кейбір электроникалық саудагерлер осы кезеңде қысқа толқынды қабылдағыштарға сұраныс артқанын хабарлады.

The only reason the Nazis put on prisoner broadcasts is to get people, justifiably anxious about relatives reported missing at the front, to listen to their propaganda. Although many of the messages undoubtedly are true, they represent but a small fraction of our prisoners and we have no assurance that many of them are not faked from papers picked up on the battlefield. What concerns some of us is the consequences of listening to Nazi broadcasts; unless you are a well trained listener (and often, even if you are). Nazi arguments often sound plausible. A person may listen to them with all the skepticism in the world, knowing that every word is a lie. But if the content is sufficiently sensational (and it often is) the source may be forgotten in time, and out pops the Nazi lie, all unsuspecting. New Zealand shortwave listeners reported POW voices broadcast over Radio Peking during the Korean War. Beginning with Sweden Calling DXers on Radio Sweden in 1948 (there was a slightly earlier short lived program from Radio Australia), many shortwave radio stations began programs providing news. Some of the other prominent DX programs were Radio Netherlands' DX Jukebox (which became Media Network), the SWL Digest on Radio Canada International, and the Swiss Shortwave Merry go round on Swiss Radio International. An example of notable shortwave programming was the Happy Station Show, popularly called the “world's longest running shortwave radio program”. The show originated on Philips Radio's PCJJ shortwave station in 1928, continuing until 1940. After World War II Radio Netherlands broadcast the show from 1946 until it terminated in 1995. Producer and presenter Keith Perron of Taiwan based PCJ Media revived Happy Station from 2009 until 2020. Although not associated with Radio Netherlands, the new effort proclaimed itself as “transmitted globally via shortwave, podcasting and Internet streaming radio”. During the Persian Gulf War in the 1990s, many Americans tuned into foreign news broadcasts on shortwave. Some electronics retailers even reported a "run" on portable shortwave receivers due to the increased interest at the time.

Әдебиет

Жаңалықтар мен ақпараттық бағдарламаларды тыңдау үшін қысқа толқындық хабар тарату станцияларын тыңдау жиі кездеседі, бірақ көптеген қысқа толқынды тыңдаушылар үшін (әдетте "SWL" деп қысқартылады) мақсат – мүмкіндігінше көп елден мүмкіндігінше көп станцияларды қабылдау, бұл DXing деп те аталады. "DXers" жүйелі түрде антенна жүйелерінің, радиоларының және радио таралу туралы білімдерінің мүмкіндіктерін сынап көреді. Қысқа толқынды тыңдаушылардың арнайы қызығушылықтарына кемелермен байланыс, теңізшілік, теңіз, авиация немесе әскери сигналдар сияқты қысқа толқынды арнайы мақсаттағы ("ute") хабарларды тыңдау, барлау сигналдарын (нөмір станцияларын) тыңдау немесе әуесқой радиостанцияларды баптау кіруі мүмкін. SWL-дер әртүрлі, олардың жасы мен мамандығында ешқандай ортақ белгі жоқ. Дэвид Леттерманның Британдық телерадиокорпорациясының (BBC) жанкүйері екені белгілі. Дыбыс сапасының нашарлығы, сигналдың тұрақсыздығы және қол жетімділіктің қиындығы кемшіліктер ретінде қарастырылады. "Әлемге құлақ салу" сияқты кейбір гуманитарлық ұйымдар дамып келе жатқан елдердің шалғай аймақтарына портативті, дербес қуатталатын қысқа толқындық радиоларды таратады, бұл әлемнің шалғай, кедей аймақтарындағы адамдарға білім беру бағдарламаларын, жергілікті және халықаралық жаңалықтарды, төтенше жағдай туралы ақпаратты және музыканы алуға мүмкіндік береді. Жақында бұл ұйым 2010 жылғы Гаитидегі жер сілкінісінен зардап шеккендердің жергілікті апаттан қалпына келтіру жұмыстарының жай-күйінен хабардар болуы үшін Гаитиге радиолар жіберуге қатысты. Көптеген дәстүрлі танымал қысқа толқындық хабар таратушылар жоғалып кетті немесе қызметтерін қысқарды, олардың ішінде Мәскеу радиосы, Нидерланд радиосы, Rai Italia радиосы және Австралия радиосы қысқа толқынмен хабар таратуды тоқтатқандар бар. Көптеген ірі хабар таратушылар аналогтық қысқа толқынды хабар таратуды қысқартуды жалғастырса да, қысқа толқын Африка, Оңтүстік Азия және Латын Америкасы сияқты дамып келе жатқан аймақтарда әлі де белсенді. Кейбір халықаралық хабар таратушылар қысқа толқынды станциялары үшін Digital Radio Mondiale деп аталатын цифрлық хабар тарату режиміне көшті. Мұның бір себебі – DRM қолданатын қысқа толқынды цифрлық хабар тарату станциясы дәстүрлі AM режиміндегі хабар таратудан шамамен бес есе аз қуатпен бірдей географиялық аймақты қамтуы мүмкін, бұл станцияны пайдаланудың электр энергиясының құнын айтарлықтай төмендетеді. Дәстүрлі AM (аналогтық) халықаралық қысқа толқын станциясы бір передатчикте 50 киловаттан 1000 киловатқа дейін қуатқа ие болуы мүмкін, әдетте қуат деңгейі 50–500 киловатт аралығында болады. ITU қолдауымен HF (қысқа толқын) жолақтарындағы цифрлық хабар таратудың халықаралық стандарты ретінде бекітілді. DRM хабар тарату FM моно сапасына шамалас келеді және жеке ақпараттық арна арқылы графикалық кескіндер мен веб-беттерді де жібере алады. Қысқа толқынды тыңдау кейбір эмигранттардың арасында да танымал, олар өз Отанынан қысқа толқынды хабарларды тыңдайды. Сонымен қатар, әлемнің түкпір-түкпірінде орналасқан көптеген қашықтан басқарылатын қысқа толқынды қабылдағыштар веб-сайттар арқылы пайдаланушыларға қол жетімді. Радио хоббистерінің айтуынша, қысқа толқынды тыңдау клубтарының саны азайды және хоббиге арналған басылған журналдар аз, бірақ Гленн Хаузер және басқалар сияқты энтузиасттар веб-сайттарды жүргізуді және осы іске арналған подкасттарды шығаруды жалғастыруда.

Listening to shortwave broadcast stations for news and information programming is common, but for many shortwave listeners (abbreviated as "SWLs"), the goal is to receive as many stations from as many countries as possible, also known as DXing. "DXers" routinely test the limits of their antenna systems, radios and radio propagation knowledge. Specialized interests of shortwave listeners may include listening for shortwave utility, or "ute", transmissions such as shipping, sailing, naval, aviation, or military signals, listening for intelligence signals (numbers stations), or tuning in amateur radio stations. SWLs are varied, with no common age or occupation. David Letterman is an admitted fan of the British Broadcasting Corporation (BBC). Poor sound reproduction, unreliable signal quality, and inflexibility of access are seen as disadvantages. Some humanitarian organizations like Ears to Our World distribute portable, self powered shortwave radios to less developed parts of the globe, enabling people in remote, impoverished parts of the world to get educational programming, local and international news, emergency information and music. Recently, the group was involved in sending radios to Haiti so victims of the 2010 Haiti earthquake could stay abreast of local disaster recovery efforts. A number of traditionally prominent shortwave broadcasters have disappeared or cut back their operations, with Radio Moscow, Radio Netherlands, Rai Italia Radio, and Radio Australia among those that have ceased broadcasting on shortwave. Although most of the major broadcasters continue to scale back their analog shortwave transmissions or completely terminate them, shortwave is still active in developing regions such as parts of Africa, South Asia and Latin America. Some international broadcasters have turned to a digital mode of broadcasting called Digital Radio Mondiale for their shortwave outlets. One reason is that digital shortwave broadcasts using DRM can cover the same geographic region with much less transmitter power — roughly one fifth — than traditional AM mode broadcasts, significantly reducing the electricity cost of operating a station. A traditional AM (analog) international shortwave station can have a power rating of 50 kilowatts to as much as 1000 kilowatts per transmitter, with typical power levels in the 50–500 kilowatt range. Endorsed by the ITU, it has been approved as an international standard for digital broadcasts on the HF (shortwave) bands. A DRM broadcast rivals FM mono quality and can also send graphic images and web pages via a separate information channel. Shortwave listening also remains popular with some expatriates who tune in shortwave transmissions from their homeland. Additionally, a number of remotely controlled shortwave receivers located around the world are available to users on the web. While radio hobbyists report that the number of shortwave listening clubs has diminished and printed magazines devoted to the hobby are few, enthusiasts such as Glenn Hauser and others continue to populate web sites, and originate podcasts dedicated to the pursuit.