Мәтін енгізу жылдамдығы өлшемі

Кіріспе

Жазу, теру немесе оқу жылдамдығын өлшеу.

Минут сайынғы сөздер саны, көбінесе WPM (кейде wpm) деп қысқартылатын, бір минутта өңделген сөздердің мөлшерін көрсетеді. Бұл көрсеткіш көбінесе теру, оқу немесе Морзе кодын жіберу және қабылдау жылдамдығын өлшеу үшін қолданылады.

Альфа-цифрлық жазу

Сөздердің ұзындығы әртүрлі болғандықтан, мәтін енгізуді өлшеу мақсатында әрбір "сөз" анықтамасы ағылшын тілінде көбінесе бес таңба немесе перне соғу ретінде, бос орындар мен тыныш белгілерді қоса алғанда, стандартталады. Мысалы, қарапайым ағылшын мәтініне қолданылған мұндай әдіс бойынша "I run" тіркесі бір сөз ретінде есептеледі, ал "rhinoceros" және "let's talk" екеуі де екі сөз ретінде есептеледі. Карат және авторлар 1999 жылы орташа компьютер пайдаланушыларының арасында жүргізілген зерттеуде транскрипция жылдамдығы минутына 32,5 сөз, ал құрастыру жылдамдығы минутына 19,0 сөз екенін анықтады. Сол зерттеуде топ "жедел", "орташа" және "баяу" топтарға бөлінгенде, орташа жылдамдықтар тиісінше 40 сөз/мин, 35 сөз/мин және 23 сөз/мин болды. Үстелдік компьютерлер дәуірінің басталуымен, жылдам теру дағдылары кеңінен таралды. Кәсіби машинистер әдетте 43-80 сөз/мин жылдамдықпен тереді, ал кейбір лауазымдарда 80-95 сөз/мин (әдетте диспетчерлік лауазымдар және басқа да уақытқа сезімтал жұмыстар үшін қажетті ең төменгі деңгей) талап етілуі мүмкін, ал кейбір тәжірибелі машинистер 120 сөз/мин жылдамдықтан жоғары жұмыс істейді. Екі саусақпен терушілер, кейде "тығу" деп те аталады, әдетте жатталған мәтін үшін шамамен 37 сөз/мин, ал мәтінді көшіргенде 27 сөз/мин жылдамдыққа жетеді, бірақ қысқа мерзімде одан да жоғары жылдамдыққа қол жеткізе алады. 1920-жылдардан 1970-жылдарға дейін теру жылдамдығы (стенографиялық жылдамдықпен бірге) маңызды хатшылық біліктілік болды, ал теру жарыстары танымал болды және жиі жазу машиналары компанияларымен жарнамалық құрал ретінде жарияланды.

Стенотип

Стенотиптік пернетақталар оқытылған пайдаланушыға мәтінді ұзақ уақыт бойы өте жоғары дәлдікпен 360 с/мин жылдамдықпен енгізуге мүмкіндік береді, бұл сот хаттамасын жазу немесе субтитрлеу сияқты нақты уақыт режиміндегі жұмыстар үшін жеткілікті. Оқудан бас тарту көрсеткіштері өте жоғары – кейбір жағдайларда тек 10% немесе одан да азы бітіреді, – бірақ стенотип оқушылары әдетте алты ай ішінде 100–120 с/мин жылдамдыққа жетеді, бұл көптеген әріптік-цифрлық терушілерден жылдам. Гиннес рекордтар кітабы стенотипті пайдалану арқылы қол жеткізілген ең жоғары жылдамдықты 97,23% дәлдікпен 360 с/мин деп көрсетеді.

Сандық жазу

Сандық енгізу немесе 10 пернелі жылдамдық – қазіргі заманғы көптеген дербес компьютерлердің пернетақтасындағы сандық панельді пайдалану дағдысының өлшемі. Бұл ақша аударымдары, есеп-шоттар немесе чектер сияқты құжаттарға сандық ақпаратты енгізу сияқты жұмыстардағы жылдамдықты анықтау үшін қолданылады. Жылдамдық сағатына жасалған соққылар санымен (KPH) өлшенеді. Көптеген жұмыс орындарында белгілі бір KPH талап етіледі, көбінесе 8000 немесе 10000.

Қолжазба

Ересектер арасында (18–60 жас) көшірудің орташа жылдамдығы минутына 40 әріп (шамамен 8 wpm), ал ең төменгі шек – минутына 26 әріп, ең жоғары шек – минутына 113 әріп (шамамен 5–20 wpm) құрайды. Полициямен жүргізілген сұхбаттарды зерттеу көрсетті, ең жоғары жылдамдық минутына 120–155 таңбаны, ал ең жоғары мүмкін шек – минутына 190 таңбаны құрайды. Әртүрлі зерттеулерге сәйкес, 3–7 сынып оқушыларының қолмен жазу жылдамдығы минутына 25-ден 94 әріпке дейін өзгереді. Стенография (жедел жазу) әдістерін қолдану арқылы бұл көрсеткіш едәуір артады. Жедел жазу жарыстарында қолмен жазу жылдамдығы минутына 350 сөзге дейін жеткен.

Оқу және түсіну

Бір минуттағы сөздер саны – оқу жылдамдығын бағалауға арналған жиі қолданылатын өлшем. Ол түзету дағдыларын бағалау кезінде, сондай-ақ жылдам оқу контекстінде де қолданылады, онда оқу өнімділігінің күмәнді көрсеткіші болып саналады. Бұл контексте «сөз» ұғымы сөйлеудегідей мағынаны білдіреді. 2012 жылы жүргізілген зерттеулерде қатысушылардың мәтінді дауыстап оқу жылдамдығы өлшенді, нәтижесінде 17 түрлі тіл бойынша орташа жылдамдық 184±29 сөз/мин немесе минутына 863±234 таңбаны құрады. Дегенмен, wpm көрсеткіші тілдер арасында, тіпті латын және кириллица әліпбилерін қолданатын тілдерде де әртүрлі болды: фин тілінде 161±18 дейін, ал ағылшын тілінде 228±30 дейін. Бұл тілдердің әрқайсысының сөздерінің орташа ұзындығының өзгешелігінен туындайды (фин тіліндегі сөздер ұзын, ал ағылшын тіліндегілер қысқа). Алайда, сынақтан өткен тілдердің барлығы үшін минутына шамамен 1000 таңбаға жуық көрсеткіш байқалды. Белгілі бір жазу жүйелерін қолданатын (араб, еврей, қытай, жапон) азия тілдерінде бұл көрсеткіш төмендеу. Ғылыми зерттеулер көрсеткендей, көздің анатомиялық ерекшеліктерімен байланысты, бір беттегі барлық сөздерді түсініп, жазып алу жылдамдығы минут сайын 900 сөзден аспауы тиіс. Материалды тексеру кезінде адамдар қағаздағы ағылшын тіліндегі мәтінді минут сайын 200 сөз, ал мониторда – 180 сөз жылдамдығымен оқи алады. [Ziefle, 1998 жылғы деректер 1992 жылға дейін қолданылған мониторлармен жүргізілген зерттеулерге қатысты. Қазіргі заманғы технологиялық тұрғыдан қарағанда баламалы мәліметтер үшін Noyes & Garland 2008 жұмысына жүгініңіз.]

Сөйлеу және тыңдау

Аудиокітаптар минутына 150–160 сөзден құралуы ұсынылады, бұл адамдар сөздерді жайлы естіп, айтуға ыңғайлы диапазон. Слайдтардағы презентациялар ыңғайлы қарқын үшін минутына 100–125 сөз шамасында болуы тиіс, аукционшылар шамамен минутына 250 сөзбен сөйлей алады, ал ең жылдам сөйлейтін дебатшылар минутына 350-ден 500-ге дейін сөз айтады. Интернеттегі сөйлеу жылдамдығын есептеу құралдары көрсеткендей, жүйкелілік сияқты түрлі факторлар минутына айтылатын сөздер санына әсер етеді. Агглютинативті тілдің мысалы – түрік тілі, онда сөйлеудің орташа қарқыны минутына 220 буынды құрайды. Егер сөйлеудегі үнсіз кезеңдерге кеткен уақытты ескермесек, «орташа артикуляция жылдамдығы» минутына 310 буынға жетеді. Бір (жазбаша) сөздің орташа буын саны 2,6 екені анықталған. Салыстыру үшін Флеш тұтынушыларға арналған әдеттегі ағылшын тілінде бір сөздің құрамында 1,5 буын болуын ұсынған, бірақ бұл көрсеткіштер мәтін корпусына байланысты. Джон Мошитта кіші бір кезде Гиннес рекордтар кітабына әлемдегі ең жылдам сөйлеуші ретінде енген, ол 586 сөз/мин жылдамдықпен сөйлей білген. Бірақ кейіннен Стив Вудмор оны басып өтті, ол 637 сөз/мин жылдамдыққа қол жеткізді.

Ым тілінде

Америка тілінің ым тілі саласында Американың ым тілі университеті (ASLU) 110-130 сөз/минут жылдамдықпен ымдау тілін қолданатын студенттер үшін біліктіліктің ең төменгі деңгейін белгілейді.

Морзе коды

Морзе коды бастапқы ақпаратты бейнелеу үшін қысқа және ұзақ сигналдардың (dits және dahs, көбінесе нүктелер мен сызықтар деп аталады) өзгермелі ұзындығы тізбектерін пайдаланады. Мысалы, "K" әрпі мен "2" санының тізбектері сәйкесінше және болып табылады. Бұл өзгермелілік Морзе кодының жылдамдығын, минутына сөзбен өлшеуді қиындатады. Телеграммалық хабарламаларды пайдаланғанда, ағылшын тіліндегі орташа сөздің ұзындығы шамамен бес таңбаны құрайды, олардың әрқайсысы шамамен 5,124 нүктелік ұзақтықты немесе бадты білдіреді. Сөздер арасындағы аралықты да ескеру қажет – АҚШ-та жеті нүктелік ұзақтық, ал Ұлыбритания аумақтарында бес нүктелік ұзақтық. Осылайша, британдық телеграф сөзінің орташа ұзақтығы 30,67 нүктеге жетеді. Морзе кодының бауд жылдамдығы минутына сөздердің 50/60 бөлігін құрайды. Морзе кодының жылдамдығын минутына сөзбен өлшеу үшін екі стандартты сөзді пайдалану қалыпты жағдай. Стандартты сөздер: "PARIS" және "CODEX". Морзе кодта "PARIS" сөзі 50 нүктелік ұзақтықты, ал "CODEX" – 60 нүктелік ұзақтықты білдіреді. Көптеген елдер енді лицензиялау үшін оны талап етпесе де, Морзе кодын әуесқой радиооператорлары ("хэм") кеңінен қолданады. Тәжірибелі операторлар қолмен басқарылатын телеграф пернесін пайдаланып, Морзе кодын минутқа 20 сөз жылдамдығымен жібере алады; ал CW операторлар клубының мүшелері сияқты энтузиасттар Морзе кодын 60 wpm жылдамдықпен жіберіп, қабылдайды. Қағаз бен қарындашпен естіген Морзе кодын жазуға тырысатын операторлардың ең жоғары шегі шамамен 20 wpm құрайды. Көптеген білікті Морзе код операторлары ақпаратты жазып алмастан, естіген Морзе кодын минутына 70 wpm жылдамдықпен қабылдай алады. Морзе кодын 20 wpm жылдамдықтан жоғары жылдамдықпен қолмен жазу үшін операторлар көбінесе жоғары жылдамдықты көшіруге мүмкіндік беретін пернетақта немесе компьютерлік пернетақта қолданады. АҚШ-та коммерциялық радиотелеграф операторының лицензиясы әлі де беріледі, бірақ оған сұраныс жоқ, себебі алыс қашықтықтағы байланыс үшін кемелер қазір спутниктік Global Maritime Distress and Safety System жүйесін пайдаланады. Жазбаша емтиханнан өтумен қатар, операторлар Морзе кодын қарапайым тілмен минутына 20 wpm және кодтық топтармен минутына 16 wpm жылдамдығымен қабылдау білігін көрсетуі керек. Жоғары жылдамдықты телеграфтық жарыстар әлі де өткізіледі. Ең жылдам Морзе код операторы – Теодор Рузвельт МакЭлрой, ол 1939 жылғы әлем чемпионатында пернетақта арқылы минутына 75,6 wpm жылдамдықпен көшіру жасаған.

Morse code uses variable length sequences of short and long duration signals (dits and dahs, colloquially called dots and dashes) to represent source information e. g., sequences for the letter "K" and numeral "2" are respectively and This variability complicates the measurement of Morse code speed rated in words per minute. Using telegram messages, the average English word length is about five characters, each averaging 5.124 dot durations or baud. Spacing between words should also be considered, being seven dot durations in the USA and five in British territories. So the average British telegraph word was 30.67 dot times. So the baud rate of a Morse code is 50/60 × word per minute rate. It is standard practice to use two different such standard words to measure Morse code speeds in words per minute. The standard words are: "PARIS" and "CODEX". In Morse code "PARIS" has a dot duration of 50, while "CODEX" has 60. Although many countries no longer require it for licensing, Morse is still widely used by amateur radio ("ham") operators. Experienced hams routinely send Morse at 20 words per minute, using manually operated hand telegraph keys; enthusiasts such as members of The CW Operators' Club routinely send and receive Morse code at speeds up to 60 wpm. The upper limit for Morse operators attempting to write down Morse code received by ear using paper and pencil is roughly 20 wpm. Many skilled Morse code operators can receive Morse code by ear mentally without writing down the information at speeds up to 70 wpm. To write down the Morse code information manually at speeds higher than 20 wpm it is usual for the operators to use a typewriter or computer keyboard to enable higher speed copying. In the United States a commercial radiotelegraph operator's license is still issued, although there is almost no demand for it, since for long distance communication ships now use the satellite based Global Maritime Distress and Safety System. Besides a written examination, proficiency at receiving Morse at 20 wpm plain language and 16 wpm in code groups must be demonstrated. High speed telegraphy contests are still held. The fastest Morse code operator was Theodore Roosevelt McElroy copying at 75.6 wpm using a typewriter at the 1939 world championship.