Кіріспе

T3D (Torus, 3 Dimensional) – Cray Research компаниясының массивті параллельді суперкомпьютерлік архитектураны жасауға жасаған алғашқы тытынуы. 1993 жылы іске қосылған ол, сонымен қатар Cray компаниясының басқа компанияның микропроцессорын алғаш рет пайдаланғанын көрсетті. T3D 32 мен 2048 өңдеу элементінен (PEs) тұрады, олардың әрқайсысы 150 МГц DEC Alpha 21064 (EV4) микропроцессорынан және 16 немесе 64 МБ DRAM-нан құралған. ПЭ-лер 6 жолды процессордың өзара байланыс коммутаторы бар жұптарға немесе түйіндерге топтастырылған. Бұл коммутаторлардың әрбір бағыттағы ең жоғары өткізгіштігі 300 МБ/сек құрады және олар үш өлшемді тор желісі топологиясын құру үшін қосылған. T3D Cray Y MP Model E, M90 немесе C90 сериялы "front end" жүйесімен жұмыс істеу үшін және барлық I/O және жүйелік қызметтер үшін оған және оның UNICOS операциялық жүйесіне сүйену үшін жобаланған. T3D ПЭ UNICOS MAX деп аталатын қарапайым микроядромен жұмыс істеді. T3D-нің бірнеше түрлі конфигурациясы болды. SC (бір кабинеттік) үлгілері Y MP жүйесімен бір кабинетте орналасқан және 128 немесе 256 ПЭ-мен қолжетімді болды. MC (көп кабинеттік) үлгілері бір немесе бірнеше сұйық салқындатылатын кабинеттерде орналастырылды, ал MCA үлгілері кішкентай (32-ден 128 ПЭ-ге дейін) ауамен салқындатылатын көп кабинеттік конфигурациялар болды. Сондай-ақ, сұйықпен салқындатылатын MCN үлгісі болды, онда екінің дәрежесі емес, кез келген сандағы ПЭ-лерді қолдауға мүмкіндік беретін баламалы өзара байланыс сымдары болды. Cray T3D MC кабинеттің алдыңғы жағында Apple Macintosh PowerBook ноутбугі орнатылған. Оның жалғыз мақсаты – Cray Research және T3D анимациялық логотиптерін түсті LCD экранында көрсету. Алғашқы T3D 1993 жылдың қыркүйек айының басында Питтсбург суперкомпьютерлік орталығында орнатылған прототип болды. Суперкомпьютер 1993 жылдың 27 қыркүйегінде ресми түрде таныстырылды. 1995 жылы T3D-нің орнын жылдам және күрделі Cray T3E суперкомпьютері басты.