Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының Бейбітшілік корпусының директоры Каролин Робертсон Пейтон (13 мамыр 1925 – 11 сәуір 2001) 1977 жылы президент Джимми Картер тарапынан АҚШ Бейбітшілік корпусының директоры болып тағайындалды. Ол Бейбітшілік корпусының директоры қызметін атқарған алғашқы әйел және алғашқы афроамерикандық болды. Пейтон американдық психологиялық қауымдастықта және психология саласындағы афроамерикандық әйелдердің көшбасшылығындағы пионер болды.
Carolyn Robertson Payton (May 13, 1925 – April 11, 2001) was appointed Director of the United States Peace Corps in 1977 by President Jimmy Carter. She was the first female and the first African American to be Peace Corps Director. Payton was a pioneer in black women's leadership within the American Psychological Association and psychology.
Ерте өмір және білім
Ол 1925 жылы Вирджиния штатының Норфолк қаласында Кэролин Робертсон болып дүниеге келген. Пейтонның әкесі оны 1941 жылы Солтүстік Каролина штатының Гринсборо қаласындағы Беннет колледжіне үй шаруашылығы мамандығы бойынша оқуға жіберді және 1945 жылы бітірді. Пейтон Беннеттің, тарихи түрде афроамерикандық әйелдер колледжінің, өзінің ұмтылыстарын, көзқарастарын және күтіктерін қалыптастырғанын, сондай-ақ әйел ретінде өзінің қабілеттерін сезінуге көмектескенін айтты. Ол Батыс Африкаға жіберілетін оқушыларды дайындауға көмектесті. Пейтон Бейбітшілік корпусы үшін көп саяхаттап, психологиялық тесттер, сұхбаттар, клиникалық байқаулар және әріптестердің пікірлерін жүргізіп, Бейбітшілік корпусы еріктілері үшін ең қанағаттанарлық тәжірибеге әкелетін жағдайларды анықтауға көмектесті. Ол кезде ол ел басқаратын екі әйелдің бірі болды. Пейтонның Браунмен араздасуы Мароккоға сапары барысында ұрысқа ұласты, Браун Action Corps шенеуліктерінің алдында Пейтонды ашық сөккеннен кейін, оның қонақ үйіне барып, он бес минут бойы есігін қағып, өзін ішке кіргізіп, мазақтауын жалғастыруды талап етті.
Қосылымды жалғастыру
Пейтон Бейбітшілік корпусымен байланысын сақтап келді. 1981 жылы ол еріктілердің бүкіл әлемде атқарған еңбегі туралы былай деді: "Менің ойымша, Бейбітшілік корпусының мәні соңғы рет өткен жазда Кариб теңізінде болған қатты дауыл кезінде толыққанды түсінілді. Сол жерде қызмет еткен еріктілердің бір бөлігі арал тұрғындарына азық-түлік, киім-кешек және ақша жинап жіберді. Бұл еріктілер 1967 жылы аралдарды тастап кеткенімен, олар әлі де сол арал тұрғындарының жағдайына алаңдады және қамқорлық жасады. Менің ойымша, Бейбітшілік корпусының өзегі осы, сондықтан Бейбітшілік корпусы бүгінде де маңызды." Пейтон 1988 жылы Бейбітшілік корпусының Бейбітшілікке жетекшілік сыйлығымен марапатталды.
Кәсіби қызмет және марапаттар
Пейтон Америка Психологиялық қауымдастығында (АПА) өте белсенді болды және көптеген комитеттер мен жұмыс топтарында қызмет етті, соның ішінде Ғылыми және кәсіби этика және мінез-құлық комитеті, Психотерапиялық тәжірибедегі жыныстық қиылық және жыныстық рөлдерге қатысты стереотиптер жөніндегі жұмыс тобы, Психологиядағы әйелдер комитеті, Лесбиянкалар мен гейлер мәселелері жөніндегі комитет және Саясат және жоспарлау кеңесі. Пейтон 1987 жылы АПА мүшесі атанды. Ол 1982 жылы АПА-дан мемлекеттік қызметке ерекше үлес қосқаны үшін марапатталды. 1985 жылы Психологиядағы әйелдер жөніндегі АПА комитеті оны "әйелдер мен этникалық азшылықтар үшін көрнекті ұстаз, үлгі және тәлімгер" болғаны үшін құрметпен атады. Ол психологиядағы этикалық және тұтынушылардың мүдделеріне қатысты мәселелерде жетекшілік етті және психотерапиялық тәжірибеде жыныстық қиылықты жоюға үлкен үлес қосты. Барлық қанаушылыққа ұшыраған халықтар үшін теңдік пен әділдікке деген оның адалдығы біздің өміріміздегі баға жетпес өзгеріс болды. 1997 жылы Пейтон психология ғылымына өмір бойы сіңірген еңбегі үшін АПА сыйлығын алды. Оның "психологияны мәдениеттер аралық түсіністікті жақсартуға және саяси процеске ықпал ету арқылы әлеуметтік әділетсіздікті жоюға бағыттауы, сондай-ақ көшбасшылық және беделді лауазымдарға қол жеткізу үшін жыныстық және нәсілдік кедергілерді жеңудегі жетістіктері оны барлық әйелдер мен этникалық азшылықтар үшін үлгі етеді" делінген.