Кіріспе
Гонконгтың басты спорттық аренасы
Гонконг стадионы – Гонконгтың басты спорттық аренасы болып табылады. Бұрынғы Үкімет стадионының негізінде қайта жаңартылып, 1994 жылдың наурыз айында Гонконг стадионы ретінде қайта ашылды. Оның сыйымдылығы ең көп 40 000 орынға жетеді, оның ішінде негізгі деңгейде 18 260 орын, жаңартқыш деңгейде 3 173 орын, жоғарғы деңгейде 18 510 орын және мүгедектер арбасында отыруға арналған 57 орын бар. Стадион Гонконг аралындағы Каузвей-Бейде, Каролина төбесінің шарасында орналасқан. Гонконгта өткізілетін көптеген халықаралық футбол матчтары осы стадионда өтеді. Бұл сондай-ақ жыл сайын өткізілетін Гонконг Севенс турнирінің де орны. Гонконг стадионы 1997 және 2005 жылдары екі рет Регби әлем чемпионатының сегіздік турнирін қабылдады. Стадион Гонконг ұлттық футбол құрамасының, Гонконг ұлттық регби құрамасының үйі болып табылады және Гонконг премьер-лигасының "Китчи СК" клубының халықаралық матчтарын қабылдайды.
Тарих
Сонымен, Кон-По бұрын 1918 жылы Бақытты аңғардағы жарыс жолындағы өрт құрбандарының жерленген орны болған. Кейін Гонконг үкіметі барлық қабірлерді Абердинге көшірді. Ескі үкіметтік стадион 1953 жылға дейін U тәрізді салынды, сыйымдылығы 28 000 орындық, жартылай жабық орындықтармен жабдықталған. Ескі мемлекеттік стадион тек жартылай жабылып, жеткілікті орындықтары мен жарықтандыру жүйесі болмады. 90-шы жылдары Гонконгтың Корольдік жокей клубы Гонконгтың әлемдік деңгейдегі спорт стадионына ие болуы үшін қайта құру жоспарын ұсынды. 2008 жылы Австралия мен Жаңа Зеландия арасындағы регби одағының бірінші "Бледислоу кубогы" матчына 39 000 адам қатысты. 2010 жылы Гонконг стадионында өткен екінші "Бледислоу кубогы" регби одағының ойынына 26 210 адам қатысты.
1994 Қайта құру және Уэмбли халықаралық
1990 жылдардың басында Үкімет стадионы 40,000 орындық тікбұрышты стадионға қайта жаңартылды. Жер көлемі шектеулі болғандықтан, жүгіру жолы салынбады. Бұл мектептерді басқа да орындар іздеуге мәжбүр етті. 1994 жылы наурыз айында стадионды басқару құқығын Wembley International компаниясы күшті бәсекелестікте жеңіп алды, ол Wembley Stadium шетелдік еншілес компаниясы болып табылады. Бірінші күннен бастап алаңның жағдайымен байланысты үлкен мәселелер туындады. Стадионның иелері, қалалық кеңес, осыған көңіл көшірді. Бұл жергілікті футбол шенеуніктерінен, спорт ұйымдастырушыларынан және тіпті «Манчестер Юнайтед» командасының бас жаттықтырушысы Алекс Фергюсоннан сынға ұшырады. Ол 1997 жылғы 20 шілдеде «Манчестер Юнайтед» және «Оңтүстік Қытай АА» командалары арасындағы көрсету матчы алдында: «Алаң қирап жатыр. Беті құмнан ғана тұрады, ал шөп жақсы жабыспайды. Жарақат алу қаупі бар» деді. Үкімет стадионды музыкалық концерттер өткізу орыны ретінде пайдаланып, осылайша қосымша кіріс табуды жоспарлаған. Бірақ жақын жерде тұратын азаматтар «шу деңгейі» туралы үздіксіз шағымданып, концерттерге жарамсыз ететін шу деңгейіне шектеулер енгізілді. Бұл стадионның кірісін күрт азайтты және басқарушы компания, Wembley, қаржылық қиындықтарға тап болды.
1998 Гонконг үкіметімен сатып алу
1998 жылы 26 мамырда Уэмблидің стадионды басқару мерзімі Уақытша қалалық кеңес (PUC) тарапынан күрт тоқтатылды. PUC сондай-ақ Қалалық қызметтер департаментінен (USD) Гонконг стадионының уақытша басқаруын жүктеді және USD-нің Гонконг стадионының барлық алаңын қайтару туралы ұсыныстарын мақұлдады. Тараптар арасындағы негізгі мәселе стадион алаңын күтіп ұстау еді, сонымен қатар канадалық Пол Г. Бойлдың рұқсатсыз банджи-саптауы туралы шағым да болды. Нәтижесінде Гонконг үкіметі басқару шартын бұрмалап тоқтатқан деп танылды және Wembley Plc компаниясына 20 миллионнан астам гонконг долларын өтемақы төлеуге міндеттелді. Қазір Гонконг стадионы Гонконгтың Бос уақыт және мәдени қызметтер департаменті басқаруында.
Толық үй
Гонконг стадионындағы толыққанды (көрермендермен толы) ресми футбол матчы (яғни, көрмелік емес матч) 2009 жылғы АФК кубогы жартылай финалының екінші ойыны – «Оңтүстік Қытай АА» және «Кувейт СК» командалары арасындағы кездесу болды. Сол жылы бұған 2009 жылғы Шығыс Азия ойындарының футбол финалы да қосылды, онда Гонконгтың 23 жасқа дейінгі құрамасы Жапонияның 23 жасқа дейінгі құрамасымен күш сынасты. Стадионда бос орындар болғанымен, барлық билет сатылған немесе таратылған еді.
Гонконг бірінші лигасы
Оңтүстік Қытай және Китчи командалары 2009–10 маусымында бұл спорт алаңын өз үй стадионы ретінде пайдаланған. 2010–11 маусымынан бастап Оңтүстік Қытай ғана Гонконг стадионын өз үй стадионы ретінде қолданады.
Айлық жаңа жыл кубогы
Бұл алаңда Айлық жаңа жыл кубогының ойындары өткізілді.
Гонконг пен " Реал " Мадрид
Луис Фиго 2003 жылғы 8 тамызда Гонконг стадионында Гонконг XI құрамасына қарсы маусымдық дайындық матчында Роберто Карлос пенальти алаңында бұзылғаннан кейін, пенальтиден Реал Мадрид сапынан алғашқы голды соқты. Реал Мадрид матчты 4:2 есебімен жеңіп алды.
Китчи мен Манчестер Сити
2019 жылдың 24 шілдесінде Гонконг стадионында Премьер-лиганың чемпионы «Манчестер Сити» және Гонконг Премьер-лигасының «Китчи» клубы арасындағы клубтық бауырысақ матч өтті, онда «Манчестер Сити» 6:1 есебімен жеңіске жетті.
Майкл Оуэннің "Жұлдыздар" командасы Райан Гиггздің "Шоулз Легендс" командасынан жеңілді
2024 жылдың 20 қаңтарында Дүниежүзілік футбол шеберлері кубогы қалаға бұрынғы жұлдыздарды әкеліп, қайтарып алды, мұнда Оуэн All Stars командасы Скоулз Legends командасынан көлеңкеде қалды. Луис Фигодан баяу қозғалыстағы әдемі ойынды тамашалауға мүмкіндік болды, сондай-ақ Скоулз командасының 5:2 есебімен жеңіске жеткен шақтағы естеліктер ояна түсті. Ойыншылар багажбен келді, Гонконг стадионындағы алаңда өнер көрсетіп, бір сөз айтпастан кетіп қалды.
Регби
2008 жылдың 1 қарашасында бұл стадион Австралия мен Жаңа Зеландиядан тыс жерде Бледисло кубогының тестілік матчын қабылдаған алғашқы стадион атанды. Жаңа Зеландияның "Олл Блэкс" командасы Австралияның "Уаллабиз" командасын 19:14 есебімен жеңіске жеткізді. 2013 жылдың 1 маусымында Гонконг стадионында Ұлыбритания және Ирландия Арыстары мен Барбарий футбол клубы арасындағы регби матчы өтті.
Гонконг халықаралық крикет шестеуі
Бұл алаң 1996 жылдан 1997 жылға дейін Гонконг халықаралық крикет алтылықтарының ойындарын қабылдап келді.
2009 жылғы Шығыс Азия ойындары
Стадион 2009 жылғы Шығыс Азия ойындарының регби-7 және футбол турнирлерінің финалына арналған соңғы алаң ретінде пайдаланылды. Гонконгтың регби-7 және футбол командалары екеуі де Жапонияға қарсы финалға өтті. Регби-7 командасы Жапониядан кейін екінші орынды иеленді. Ал футбол командасы 31 мыңнан астам көрерменнің, оның ішінде Дональд Цангтың алдында оларды жеңіп, Гонконг футбол командасының алғашқы халықаралық титулын жеңіп алды.
2013 жылғы саздықтағы алау фиаскосы
2013 жылы Барклейс Азия кубогы кезінде Сандерлендтің бапкері Паоло Ди Канио алаңды "өлімге қауіпті" деп сипаттады, ал Манчестер Ситидің орталық қорғаушысы Матия Настасич сазды алаңда жарақат алды, бірақ Настасичтің жарақаттануы, Манчестер Сити бапкері Мануэль Пеллегринидің сөзіне сәйкес, білезігіне соққы тиюден болды. Пеллегрини сазды алаңды кінәлаудан бас тартты. "Тоттенхэм" клубының бас бапкері Андре Виллас Боас та "Тоттенхэм" клубының негізгі қорғаушысы Ян Вертонген алаңда білезігіне жарақат алғаннан кейін алаңды сынады. "Шындығын айтсам, мен ойнағым келмейтін едім, бірақ біз осы жағдайға мойынсұнуға тиіспіз", - деді португалдық маман командасының Оңтүстік Қытайға қарсы жолдастық матчы алдында. Содан кейін Манчестер Юнайтед 29 шілдеде Китчимен өтетін көрсету матчына дайындық кезінде алаңның жағдайына алаңдағандықтан, жексенбі күні стадиондағы ашық жаттығуын тоқтатты, алаңға қосымша зиян келтіргісі келмеді және ойыншыларының жарақат алу қаупін болдырмады. 30 шілдеде демалыс және мәдени қызметтер директоры Бетти Фунг Чинг Сук Йе 24 және 27 шілдеде өткен Барклейс Азия кубогы матчтарында жанкүйерлердің алаңды сынауынан кейін, Гонконг стадионының алаңын қайта жабу мәселесі қаралып жатқанын мәлімдеді. Оңтүстік Қытай футбол клубының төрағасы Стивен Ло ресми блогында соңғы матчтар басқарудағы күрделі мәселені көрсетіп берді деп жазды. Бас атқарушы Лиу Чон Ин Ішкі істер бюросы мен Бос уақыт және мәдени қызметтер департаментінен қысқа, орта және ұзақ мерзімді шешімдерді сұрады. 2015 жылы Жокей клубының қолдауымен алаң толығымен жаңа шөппен жабдықталды. Ескі шөп пен топырақ алынып тасталды, суару және дренаж жүйелері жаңаланды, содан кейін жаңа шөп себілді.
Спорттық емес іс-шаралар
Жан Мишель Жар 1994 жылғы 11 наурызда Гонконг стадионында концерт берді. Бұл Гонконг стадионының қайта жаңартылғаннан кейінгі алғашқы іс-шарасы болды. Алан Там 1994 жылғы 22-24 сәуірде Гонконг стадионында концерт берді. Бұл стадионда өнер көрсететін алғашқы жергілікті әртіс болды. Бұл арена тікелей эфирдегі шаралар үшін Қытай Олимпиадасының алтын медаль иегерлерінің мерекелік шоуларына ғана пайдаланылады. Bon Jovi 1993 жылғы 25 қыркүйекте "I'll Sleep When I'm Dead Tour" аясында стадионда концерт өткізді. Бұл Гонконгтағы олардың алғашқы концерті еді. Канадалық Пол Г. Бойль 1996 жылғы 24 мамырда, жұма күні таңертең Гонконг стадионының төбесінен заңсыз секіріп түсті. Ол тұтқындалмады, бірақ барлық қалалық кеңес нысандарына өмір бойы кіруге тыйым салынды.
Болашақ
2013 жылғы саясатты жолдауында бас атқарушы Лиун Чун Ин 2019 жылы Кай Так стадионы пайдалануға берілген соң Гонконг стадионы 10 000 орындық аудандық спорт аренасына айналатынын айтты.
Басқа пайдалану
Стадион көп мақсатты ойын-сауық және спорттық кешен ретінде салынбақ болған, себебі оның сыйымдылығы басқа танымал және тым көп пайдаланылатын Гонконг Колизейінен әлдеқайда артық еді, онда қазіргі уақытта барлық іс-шаралар тек танымал ойын-сауыққа арналған. Дегенмен, стадионның ашық ауада орналасуы, стадионды қоршаған үйлердің тұрғындарынан шу шағымдануына себеп болды. 1999 жылдан бері стадионда ойын-сауық іс-шараларын өткізуге рұқсат жоқ.